بەتتى ساقتاۋ | باس بەت ەتۋ | حات ساندىعى | حابارلاسىڭىز | ءبىز تۋرالى
حالىق تورابى>>حالىقارالىق حابارلار

2017 – جىلعى حالىقاراداعى ون ءىرى حابار

2017.12.29 16:31   كەلۋ قاينارى : حالىق تورابى



  1.جۇڭگو تانىمى حالىقارانىڭ ورتاق تانىمىنا اينالدى

  17 –قاڭتاردان 18 –قاڭتارعا دەيىن، ءتوراعا شي جينپيڭ داۆوس الەمدىك ەكونوميكا مىنبەرى جىلدىق ءماجىلىسى مەن بىرلەسكەن مەملەكەتتەر ۇيىمىنىڭ جەنەۆاداعى باس شتابىندا ماڭىزدى ءسوز سويلەپ، ەكونوميكانىڭ عالامدانۋ اياق الىسىن تاعى دا تەڭەستىرۋدى ىلگەرىلەتىپ، ادامزاتتىڭ تاعدىرلاس ورتاق تۇلعاسىن بىرگە قۇرۋسىندى ءداۋىر ٴۇنىن ورتاعا قويدى. ادامزاتتىڭ تاعدىرلاس ورتاق تۇلعاسى تانىمى مەن بىرگە اقىلداسۋ، بىرگە قۇرۋ، ورتاق يگىلىكتەنۋ پرينسيبى بىرلەسكەن مەملەكەتتەر ۇيىمىنىڭ كوپتەگەن قارارىنا ەنگىزىلدى. جۇڭگو تەك «ءبىر بەلدەۋ ءبىر جول» حالىقارالىق سەلبەستىك باسشىلار تالقىسى، تەبىندى ەلدەر باسشىلارىنىڭ 9 – رەتكى كەزدەسۋى مەزگىلىندە ءبىرسىپىرا جاسامپازدىق، جەتەكشىلىك، مەحانيزم سيپاتتى كەلەلى تابىستارعا قول جەتكىزۋدى جەبەپ قالماستان، جەر شارىن وڭاۋدىڭ ءارقايسى سالالارىنا ناقتى جوبا ۇسىندى. جۇڭگونىڭ حالىقاراداعى ورنى مەن بەدەلى تاريحي بەلەسكە كوتەرىلدى.

  2. ا ق ش «توپتان شەگىنىپ» ءبىر ەلدىڭ زاڭىن نەگىز ەتۋ يدەياسىن دارىپتەدى

  23 –قاڭتار، ا ق ش تىنىق مۇحيت اتتاعان سەرىكتەستىك قاتىناس كەلىسىمىنەن شەگىندى. ىلە – شالا، ا ق ش كليمات وزگەرىسى جونىندەگى «پاريج كەلىسىمى»، بىرلەسكەن مەملەكەتتەر ۇيىمى يۋنەسكو ۇيىمى جانە «قونىس اۋدارۋشىلار ماسەلەسى الەمدىك كەلىسىمىنەن» شەگىنگەنىن جاريالادى. ترامپ ۇكىمەتى «ا ق ش الدىمەن بولۋ» ساياساتىنا تاباندى بولىپ، ءبىر ەلدىڭ زاڭىن نەگىز ەتۋ يدەياسى ا ق ش - تىڭ حالىقارالىق قوعامنىڭ جەر شارىن وڭاۋ سالاسىمەن بولعان الاۋىزدىعىن بارعان سايىن اسقىندىردى. مۇنداي «سىرتقى ديپلوماتيادان شەگىنۋى» ا ق ش – تىڭ حالىقاراداعى جاۋاپكەرشىلىگىنەن باس تارتقانىن ءبىلدىرىپ قالماستان، الەمنىڭ جاعدايىنا دا كوپتەگەن تۇرلاۋسىزدىق الىپ كەلدى.

  3. يادرو بومباسى سىناق ەتىلىپ اسكەري مانۆەر كۇشەيدى

  12 – اقپاندا، سولتۇستىك كورەيا ورتاشا الىس ارالىقتى ستراتەگيالىق وق جولىندىق باسقارىلمالى بومباسىن اتۋ سىناعىن جاسادى. سودان كەيىن، سولتۇستىك كورەيا حالىقارالىق قوعامنىڭ قارسىلىعىنا قاراماستان، يادرو سىناعى مەن باسقارىلمالى بومبا سىناعىن جالعاستى جاسادى. بىرلەسكەن مەملەكەتتەر ۇيىمى حاۋىپسىزدىك القالار كەڭەسى ارت – ارتىنان ۇيعارىم شىعارىپ، سولتۇستىك كورەياعا ءتىپتى دە اۋىر جازالاۋ جۇرگىزدى؛ سونىمەن قاتار، بەيبىتشىلىك، ديپلوماتيا جانە ساياسي جولمەن ماسەلەنى شەشۋگە ۇندەدى. بۇدان سىرت، ا ق ش پەن وڭتۇستىك كورەيانىڭ ارت – ارتىنان وتكىزگەن اسكەري مانۆەرى كورەيا تۇبەگى جاعدايىن ءتىپتى شيەلەنىستىردى.

  4. انگليانىڭ «ەۆروپا وداعىنان شەگىنۋى» قيىنشىلىق ىشىندە جۇرگىزىلدى

  انگليا ۇكىمەتى 29 – ناۋرىز كۇنى «ەۆروپا وداعىنان شەگىنۋ» ءتارتىبىن رەسمي ىسكە قوسىپ، كوپ رەت ماشاقاتتى كەلىسسوز وتكىزۋ ارقىلى، ەۆروپا وداعىمەن «ەۆروپا وداعىنان شەگىنۋ» ءبىرىنشى كەزەڭدىك كەلىسىمىنە قول جەتكىزدى. قوعامدىق مۇددە قاجەتىنىڭ ارتۋى ەۆروپا ساياسي سپەكتر جاعدايىن بىتىراندى ەتىپ، ەۆروپانىڭ ءبىر تۇلعالانۋ بارىسى كوپتەگەن سىناقتارعا ءدوپ كەلدى.

  5. جۇڭگو – ا ق ش باسشىلارىنىڭ كەزدەسۋى الەم نازارىن اۋداردى

  6 – ساۋىردەن 7 – ساۋىرگە دەيىن، ءتوراعا شي جينپيڭ ا ق ش پرەزيدەنتى ترامپپەن كەزدەسىپ، ديپلوماتيادا حاۋىپسىز كەڭەسۋ، ەكونوميكادا جان – جاقتى سەلبەسۋ، زاڭ اتقارۋ جانە توراپ حاۋىپسىزدىگى كەڭەسى، قوعام جانە مادەنيەت جاعىنداعى تىلدەسۋ قاتارلى جوعارى دارەجەلى كەڭەس مەحانيزمىن تۇراقتاندىرىپ، جۇڭگو – ا ق ش قاتىناسىنىڭ ورنىقتى جالعاسۋىن ىسكە اسىردى. قاراشا ايىندا ترامپ جۇڭگوعا ساپارلاي كەلىپ، ەكى ەل باسشىسى جاڭا داۋىردەگى جۇڭگو – ا ق ش قاتىناسىنىڭ دامۋىنا قاتىستى كوپتەگەن ماڭىزدى ورتاق تانىمدارعا كەلدى.

  6. كاتار «ديپلوماتيالىق قاتىناستى ٴۇزۋ الاساپىرانىنا» ۇشىرادى

  2017 – جىلى، ورتا شىعىس جاعدايى كوپتەگەن مەملەكەتتەردىڭ سىرتقى ديپلوماتيالىق قاتىناسىنىڭ ناشارلاۋىنا بايلانىستى ءتىپتى دە ۋشىعا ءتۇستى. ماۋسىم ايىندا، ساۋد ارابياسى قاتارلى كوپتەگەن يسلام ەلدەرى ىلگەرىندى – كەيىندى بولىپ كاتارمەن ديپلوماتيالىق قاتىناسىن ٴۇزىپ، ديپلوماتيالىق داعدارىس قازىرگە دەيىن جاقسارمادى. 4 – جەلتوقسان كۇنى يەمەننىڭ بۇرىنعى پرەزيدەنتى ساليح ىشكى سوعىستا قازا بولدى. 6 – جەلتوقسان كۇنى ا ق ش يەرۋ – ساليم قالاسىن يزرايلدىڭ استاناسى ەكەنىن جاريالاپ، ورتا شىعىس ماسەلەسىن ءتىپتى دە ۋشىقتىردى.

  7. وڭتۇستىك تەڭىز جاعدايى جاپپاي باسەڭدەدى

  6 – تامىزدان 8 – تامىزعا دەيىن وتكىزىلگەن جۇڭگو ــ شىعىس ازيا وداعى مينيسترلەر ءماجىلىسى «وڭتۇستىك تەڭىزى ارەكەت ولشەمى» جوباسىنا كەلىستى. قاراشانىڭ ورتا شەنىندە وتكىزىلگەن 13 – كەزەكتى شىعىس ازيا وداعى باسشىلار ءماجىلىسى جانە شىعىس ازيا سەلبەستىگى باسشىلار جەلىلەس ءماجىلىسى كەزىندە، لي كىچياڭ زۇڭلي جۇڭگو مەن شىعىس ازيا وداعى مەملەكەتتەرى «وڭتۇستىك تەڭىزى ارەكەت ولشەمى» جوباسىن اقىلداسۋىن ىسكە قوسقانىن جاريالادى.

  8. فينانس داعدارىسى تۇمانى بىرتىندەپ سەيىلدى

  حالىقارالىق اقشا قور ۇيىمى 10 – قازان كۇنى «الەمدىك ەكونوميكا نازارى دوكلاتىن» جاريالاپ، الەمدىك ەكونوميكانىڭ بيىلعى جانە كەلەر جىلعى ەكى جىلداعى ارتۋ مەجەسىن تەڭشەدى ءارى 2017 – جىلى الەمدەگى 75 پايىز ەكونوميكالىق تۇلعانىڭ ارتۋى تەزدەگەنىن، بۇل فينانس داعدارىسى تۋىلعان 10 جىلدان بەرگى ەڭ ءىرى كولەمدە ارتۋ ەكەنىن جاريالادى.

  9. جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ 19 – قۇرىلتايى جەڭىسپەن اشىلدى

  18 – قازاننان 24 – قازانعا دەيىن، جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ 19 – قۇرىلتايى بەيجيڭدە جەڭىسپەن اشىلىپ، شي جينپيڭنىڭ جاڭا ٴداۋىر جۇڭگوشا سوتسياليزم يدەياسىنىڭ تاريحي ورنى تۇراقتاندىرىلىپ، جۇڭگوشا سوتسياليزم جاڭا داۋىرگە قادام تاستاعانىن انىق كورسەتتى ءارى «جاڭاشا حالىقارالىق قاتىناس ورناتۋدى جەبەۋ، ادامزاتتىڭ تاعدىرلاس ورتاق تۇلعاسىن ورناتۋدى جەبەۋ» جاڭا داۋىردەگى جۇڭگوشا ءىرى ەل ديپلوماتياسىنىڭ باس نىساناسى ەكەنى كورسەتىلدى.

  10. «يسلام مەملەكەتى» سوعىستا ويسىراي جەڭىلدى

  21 – قاراشا، يراق پرەمەر – مينيسترى ابادي مەن يران پرەزيدەنتى رۋحاني جەكە – جەكە مالىمدەمە جاريالاپ، يراق پەن سيريا شەكاراسى ىشىندەگى ۇشقارى ۇيىمىنىڭ كوزى جويىلعانىن، «يسلام مەملەكەتى» اسكەري ىستەر جاعىندا جويىلعانىن جاريالادى. رەسەي دە ىلە – شالا رەسەي ارمياسىنىڭ سيرياداعى لاڭكەستىككە قارسى مىندەتى اياقتاعانىن ءارى اسكەرىن شەگىندىرە باستاعانىن جاريالادى. بۇدان سىرت، ۇشقارى ۇيىمنىڭ ىقپالى الەمدەگى كوپتەگەن ەلدەرگە كەڭەيىپ، كوپتەگەن ەلدەردە لاڭكەستىك ۋاقيعا ارت – ارتىنان تۋىلىپ، الەمنىڭ لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ مىندەتى اۋىرلاي ٴتۇستى.

  كەلۋ قاينارى: حالىق تورابى

جاۋاپتى رەداكتورى : مۇحيت امانتاي ۇلى

 سۋرەت