بەتتى ساقتاۋ | باس بەت ەتۋ | حات ساندىعى | حابارلاسىڭىز | ءبىز تۋرالى جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى اقپارات تورابى    
  • ورتالىق
  • ەل ءىشى
  • شينجياڭ
  • حالىقارا

سۋرەتتى حابار

حالىق تورابى>>جەكەلىك ايدارشا>>نۇربولات ءابدىقادىر>>ماقالالار1

نۇرباقىت اقىن ەدى نەمەسە ءۇش رەتكى جۇزدەسۋ*

 (ەسسە)

نۇربولات ءابدىقادىر

2015.08.07 15:16    

  ول – سال عۇمىرلى اقىن ەدى...

  تاعدىر ءبىزدى، ءمۇبادا، ەكى مارتە كەزدەستىرگەن: بىلتىر جانە بيىل، ءدال ءبىر مەزگىلدە، ياعني ەكى قىركۇيەكتىڭ سوڭعى ەكى ءبىر كۇنىندە، ەكى رەتىندە دە كۇزدىڭ سىلبىراڭ جاۋىنى قۇيىپ تۇرعان شاقتا كەزدەستىرگەن. سول ەكى جولى دا ول ەكەۋمىز بەكەتكە جاڭبىرلاتىپ جەتىپ ەك، مەن ونى ەكى رەتىندە دە ارباسىنان بالاشا كوتەرىپ الىپ اۆتوبۋزعا شىعارىپ جايلاپ وتىرعىزىپ ەم... سودان قوشتاسقاننان الىگە دۇرىستاپ جولىعىسا الماعانىمىز، اتتەڭ – اۋ!

  «قادىرلى قالامداس باۋىرىم نۇربولات، سالەمەتسىڭ بە؟ بار – جوعى جول – جونەكەي ەكى رەت قانا جولىعىپ، ەكى اۋىز ەسكەرۋسىز ءسوز ايتقانىمىز بولماسا، باسقا... جو – جوق! ابدەن تانىسپىز. جىر – جۇرەكتەر جالعاسىپ جاتقالى قاشان؟! ءوز باسىم – ماقتاۋ سۇيمەيتىن، ءۇن – ءتۇنسىز ءوتىپ بارا جاتقان، قالامدى دا قارپىتىپ تارتپاي قاتىرىپ بارىپ تارتاتىن، قاتاردا جوق قالاۋدا بار، باعى جانباعان، جاعى تانباعان ءبىر ”اقىنسىماق“ بىرەۋمىن.

  ءوز باسىما باعا ايتۋدان اۋلاقپىن. ارتىمدا ءوزىڭ سياقتى وتتاي قاۋلاعان ءور ىنىلەرىم تۇرعاندا، ءوزىمدى دە ءور سانايتىن كەزدەرىم بار.

  ىلە وزەنىنىڭ ەكى جاعاسىندا تۇرساق تا جولىعا الماي جاتقانىمىزدى قاراشى!؟ مىنە، وزىڭە ارناۋلى حات جازىپ وتىرمىن. الدا جاڭا جىل كەلە جاتقان سوڭ، جاڭا جىلعا ارناپ، قۋانىپ ەمەس جىلانىپ جىر جازىپ ەدىم، سونى ساعان جىبەرىپ وتىرمىن. «ىلە كەشىنىڭ» جاڭا جىل سانىنا بەرەسىڭ.

  حات جازىپ تۇر، ىنىشەك –

  سالەممەن: نۇرباقىت، 1995. 12. 10»

  بۇگىن نۇرباقىتتان تۇڭعىش حات الدىم. شاماسى، مەنىڭ «ىلە كەشى» گازەتىنىڭ ادەبي بەتىنە رەداكتور بولىپ ىستەپ جۇرگەنىمدى نۇرجاننان (نۇرباقىتتىڭ بالدىزى، ازداعان اقىندىعى، كومپوزيتورلىعى بار نۇرجان ەلەۋباي ۇلىن ايتام) ەستىگەنگە ۇقسايدى، جاڭا جىل تۋرالى جاڭا جىرىن قوسىپ جىبەرىپتى. ناعىز جۇرەك – ولەڭ دەپ وسىنى ايت...

  نەگە ەكەنىن قايدان، ءبىرىنشى كەزدەسكەندە ايتقان مىنا ءبىر اڭگىمەسى، مەنىڭ كوڭىل مەكەنىمە ۇيا سالعان ماڭگى:

  - بىزدەر دەرلىك ”نۇر“ دان باستالامىز. قالايدا، جاقسى جىردىڭ قۇربانى كەرەك...

  جەمە – جەمدە، ءبىزدىڭ اراداعى ارداقتى اعالىق ءھام يماندى ىنىلىك قاتىناس تا، جىرداعى ۇندەستىك تە، مىنە وسىدان بىلاي باستالدى دەۋگە بولادى. ءسويتىپ، ءبىز ەكى رەت 1994- جىلدىڭ (ءيت جىلى) جانە 1995 – جىلدىڭ (دوڭىز جىلى) كۇزىندە، قۇلجادا ۇشىراستىق. اقىنعا ادال دا اياۋلى جار، جەڭگەمىز اقىلاي سول ەكى جولى دا بار. بۇلايشا سابىلۋدىڭ دا سەبەبى بەلگىلى: «... ءور تەكەستىڭ سۋىقتاۋ اۋا رايىنان ءبىرازعا بويىمدى اۋلاق ۇستاسام، سىرقاتىمنان ايىعار ما ەم، قايتەر ەم!؟» دەگەن نۇرباقىتتىڭ ءوز ويىنىڭ جەتەگى، سونىمەن، قالايدا جىلى مەكەن عوي دەپ ەسەپتەپ، اۋليە شوقىنىڭ تەرىستىك باۋرايىنا، چاپچالعا كوشىپ كەلگەن. ءجا، ەندىگى ءسوز – نۇكەڭنىڭ ماعان حاتپەن بىرگە جولداعان ماناعى «جىلدار – اي، جىلدار» اتتى ولەڭى جايلى. ەندى سونى وقيىق:

  جىلدار – اي، جىلدار

  Ⅰ

  تاعى تۇرمىن ءبىر جىلىممەن قوشتاسىپ،

  ايىرىلعاندا اھ ۇرعانداي قوس عاشىق.

  جىرشىل قۇستار جىلى جاققا كەتتى ۇشىپ،

  كەتتى قىردان شۋاتىلعان كوش تە اسىپ...

  كەتتى جىلدار جاستىعىمدى ماڭگىگە اپ،

  كەتتى اياۋلى كوكىرەكتەن ءان قۇلاپ.

  كەتتى باقىت جارالى بوپ جاس قىزداي،

  قارا تۇندە قارا كيىپ قان جىلاپ.

  كەتتى ارمان ارۋىم ارتقا قايىرىلماي،

  وتەمىن دەۋشى ەم ومىردە ودان ايىرىلماي.

  قيال دا كەتتى، قيانعا كەتتى قۇيعىتىپ،

  ءۇيىرىن قۋعان اساۋ ءبىر اق جال ايعىرداي...

  جىلدار – اي جىلدار، سەندەرگە نە جازىعىم؟

  تاعى دا مەنىڭ كوبەيگەن شىعار ءاجىمىم.

  دەمەيمىن، ءبىراق، قايعىردىم، قاتتى قاجىدىم

  ءلايلىم – سەنسىڭ، مەن بولسام سەنىڭ ءماجنۇنىڭ!

  Ⅱ

  جايدى جانە جايدارلى جىل قۇشاعىن،

  قاناتتاسپىن، جىلدارمەن بىرگە ۇشامىن.

  ەسكى جىلدىڭ ەڭ سوڭعى ءبىر تۇنىندە،

  قيماسىمداي قوشتاسىپ جىر قۇشامىن.

  ەسكى جىلدىڭ ەسىگىن بەكىتتىم – اۋ،

  وتاعاسى ورنىنا جەتىپپىن – اۋ.

  ويدا جوقتا، و، ءتاۋبا، و، قۇدىرەت،

  وتىز جىلمەن قوشتاسىپ كەتىپپىن – اۋ!؟

  جۇيرىك جىلدار بىلىنبەي تەز وتەدى،

  بىرەۋدى ەر، بىرەۋدى ەز ەتەدى.

  جاستىعىڭا بۋلانىپ جۇرگەنىڭدە،

  التىن كەزدى بايقاتپاي جەز ەتەدى.

  دۇلەي تاعدىر باسىڭدى دال قىلادى،

  باقىتىڭنىڭ سارقىلار بال بۇلاعى.

  بۇل جىلدار ما، بۇل جىلدار بارىپ، بارىپ...

  قىزدى كەمپىر، جىگىتتى شال قىلادى.

  شەمەن تاعدىر جانىڭدى شەر قىلادى،

  تالاي – تالاي... تىم ەرتە ەر قۇلادى.

  بۇل جىلدار ما، بۇل جىلدار بارىپ، بارىپ...

  تىرلىگىڭدى تىپ – تىنىش جەر قىلادى!

  Ⅲ

  جىل – قۇدىرەت، جىل – قۇداي، جىل – ءامىرشى،

  جاڭا جىلعا قۇرمەت قىلا ءبىلشى.

  «ەسكى جىلدان ەسىركە، جاڭا جىلدا –

  جارىلقا!» دەپ جاراندار جىلا، كۇلشى!

  وتە بەرگىن جىلدارىم، وكىنبەيمىن،

  باقىت بەر دەپ تاڭىردەن وتىنبەيمىن.

  ءبىراق، ءبىراق، ءبىر كۇنىم بەكەر وتسە،

  قىزارىپ كەتەتىندەي بەتىم كەي كۇن.

  جاقسىلىقتى جاساعان ساۋاپ كورەم،

  ءبارىن، ءبارىن قالتىرماي ساناپ كەلەم.

  قارىزىم بار جىلدارىم، قارىزىڭ بار –

  تۇبىندە ءبىر تىك تۇرىپ جاۋاپ بەرەم!!!

  ولەڭدى ءتۇپ نۇسقادان دۇرىستاپ قايتا كوشىردىم. ىزىنشە، گازەتتىڭ جاڭا جىل كۇنگى سانىندا جارىق كوردى. سوسىن، حات جازدىم، جاڭا سان گازەتتىڭ ءبىر داناسىن قوسىپ پوچتادان ۇشىردىم.

  «قادىرلى قالامداس ءىنىم نۇربولات، سالەمەتسىڭ بە؟ قۋانىش حابارى حاتىڭدى قاڭتاردىڭ ون التىسى، ەكى كەشتىڭ اراسىندا تاپسىرىپ الىپ، قۋانىپ قالدىم. ءيلايىم، قۋانىشتان ايىرماعاي بىزدەردى! جىل جىرىمدى جىلاتپاي جاريالاتقانىڭا راحىمەت ايتامىن.

  بۇل نۇكەڭنىڭ جايىن انا نۇكەڭنەن ۇققان بولارسىڭ، نۇكەن؟ ءيا، سولايدا سولاي... قولدارىڭ بوساي قالسا كەلىپ تۇرىڭدار. كەلىستىرە ءبىر اڭگىمەلەسەيىك؟ الگى جەڭگەڭ دە دەمالىسقا كەلە قالسا، سەنبىگە تۋرالاپ تەلەفوندا شاقىرتامىن.

  بۇل حاتتى تىم اسىعىستا جازدىم، ۇزاق حاتتى جالعاستى جازامىن. ءوزىڭنىڭ سالەمىڭ بويىنشا ءبىر توپ ولەڭ دايىنداعان ەدىم. ءبىراق تىم شىركىن – اي ەمەس. سونى جىبەرىپ وتىرمىن.

  اتتاس اعاڭنىڭ جەتىم كوڭىل جىرلارىنا جان اشىر بولا جاتارسىڭ!؟ امانات!

  ساعان باقىت تىلەيمىن! سالەممەن –

  نۇرباقىت، 1996. 1. 17»

  مەن ءۇشىنشى رەت جولىعىسۋدىڭ ورايىن اقىرى تاپتىم: ءدال 1996 – جىلدىڭ قاڭتارىنىڭ 20 – جۇلدىزى نۇرباقىتتا (ۇيىندە) بولدىم. چاپچال اۋدانىندا، قىزىلجۇلدىز اۋىلىنىڭ اقبۇلاق قىستاعىندا جالعىز ءۇي شەت تۇرادى ەكەن. توسەك تارتىپ جاتقان بەتى. اقىننىڭ تاس تاعدىرىنا نالەت... مەنى كورىپ قۋانىشتان جىلادى...

  ۇزاق تاڭعا ولەڭدەر وقىدىق، اۋىلدىڭ التى اۋىزى ورىندالدى. ءار ءسات جاتقا سوعىلعان ولەڭدەرىم سايىن، نۇرباقىت مەنى:

  - ءتىفۋ! «ءيتتىڭ بالاسى...»، - دەپ القادى...

  - بۇل ۇيدە ۇشەۋ بارمىز، - دەپ باستايدى نۇكەڭ ءسوزىن، - انەۋ ەسكى دومبىرا، مىنا باس جاعىمدا كۇندە تۇرار اق راديو جانە مەن...

  ولەڭدەرىمىز، وسىدان 5 تە 6 جىل بۇرىن، «ىلە ايدىنى» جۋرنالىنىڭ ءبىر سانىندا جانە «ىلە جاستارى» جۋرنالىنىڭ ءبىر سانىندا بىرگە قاتار جاريالانىپ قالىپ ەدى. سول ءتۇنى، نۇكەڭ ونى دا تىلگە تيەك ەتىپ، قۋانا اڭگىمەلەدى. بىردە جىلادى، مەن جۇباتا المادىم. اڭگىمە قىزىپ جايباراقات ءبىر تۇستا ايتتىم مەن:

  - نۇكەن اعا! – دەدىم، - اربادا وتىرىپ تۇسكەن سۋرەتىڭىزدى جىبەرىڭىز...

  كەلىستىك.

  ... نۇكەڭ ماعان ولەڭدەتىپ تە ەكى رەت حات جازدى. سونداعى ءبىرىنشى حاتى:

  حات ①

  Ⅰ

  ەلەڭ قىلماي ەشقاشان سىرقاتىمدى،

  قيالدارىم قيىرعا شىرقا تۇنگى!...

  قابىل العىن قالامداس قادىرلى ءىنىم،

  باستايىن سالەممەنەن جىر حاتىمدى.

  ۋاقىت تورىن بىلدىرمەي جايادى ارباپ،

  كۇيبىڭ تىرلىك بىتپەيتىن دايار ءار، ۋاق.

  كەشە عانا كەز ەدى كەزدەسكەلى،

  ساناپ كورسەم كەتىپتى – اۋ اي ارالاپ.

  داۋا جوق قوي، داۋا جوق بۇل ۋاقىتقا،

  «ءوتىپ بارام» دەپ بىزگە ءتىل قاتىپ پا؟!

  ۋاقىتتى قوي نۇكەتاي، سال بوپ جاتقان

  داۋا جوق قوي، داۋا جوق نۇرباقىتقا!

  جاستىعىمنىڭ جايقالماي جاپىراعى،

  جاتاق بولىپ ”جاقسى“ اعاڭ جاتىر ءالى.

  كۇندى كۇلمەي كۇرسىنە باتىرادى،

  ءتۇندى ۇيقىسىز قيالمەن اتىرادى.

  باتتى قاتتى تاعدىردىڭ تىرناعى دا،

  بۇل دا اعاڭنىڭ كورەتىن ءبىر “باعى” دا.

  بار بولعانمەن اتىمدا «باقىت» اتاۋ،

  زاتىمدا جوق باقىتتىڭ جۇرناعى دا.

  ازاپ تارتۋ – ءتاڭىردىڭ تاستىعى دا،

  قاتىگەز بۇل تاعدىردىڭ قاستىعى دا.

  ءىشىم ۋداي اشيدى، ءىشىم ۋداي،

  جىلاپ وتكەن جارىمجان جاستىعىما.

  ءتاڭىردىڭ عوي ءتۇرى جوق جارىتاتىنداي،

  ازىرگە ازاپ كوتەرەر ارقا تىڭداي.

  ءبىراق ايتەۋىر شۇكىرلىك بۇل كۇنىمە،

  ومىرىمە وكپە جوق ارتاتىنداي.

  جاي وسىلاي نۇكەن – اۋ (كوزىڭ كورگەن)،

  بۇل سۇرىما قاراماي ءسوزىم دە ەرمەن.

  ماڭدايىما جاقسى كۇن جازىلماعان،

  ماعان ءتاڭىر تەك عانا ءتوزىم بەرگەن.

  جاسىرمايمىن، جاتقانمەن جىلاپ ءىشىم،

  جىرىم عانا جۇباتار جۇبانىشىم.

  ءبارى سوندا، جۇرەكتىڭ جارلىعى مەن

  قايسارلىعىم، قۋاتىم، قۋانىشىم!

  سال قيال بار باقىرداي باستا مىناۋ،

  جانارىمدا جارق ەتەر جاستا بۇلاۋ.

  مىلجىڭ ەكەن دەمەگىن مىنا اعاڭدى،

  ءبىراز سىردى ساپىرىپ تاستادىم – اۋ.

  تاڭ دا تاياۋ نۇرباقىت، قوي، توقتاعىن!

  ەرتەڭ جازار جىرىڭا وي توپتاعىن...

  ① وسى حاتتى تۇنگى ساعات 11:30 دا جازىپ وتىرمىن. 1996. 2 . 25، نۇرباقىت مۇحامەتجان ۇلى. (ۇكىلى حاتتار ۇزىلمەسىن!)

  حات

  2

  تەرەك بولدى بىرگە وسكەن باسقا شىبىق،

  تامىر تارتپاي جاتىرمىن تاسقا شىعىپ.

  ءسال ەڭكەيسەم ەگەردە ەسسىز تاعدىر،

  كەتەتىندەي ءتۇرى بار باسقا شىعىپ.

  كوردى دەيسىڭ بۇل اعاڭ شىرەپ قاي ءتۇس؟!

  تۇسكە كىرسە تەك قانا كىرەد تە ايتىس.

  ءسال مىزعاسام مۇڭسىز ءبىر مىرزا ۇيقىعا،

  ماڭگى توقتاپ قالارداي جۇرەك بايقۇس.

  بۇلقىنا ءبىر بويىما جيىپ كۇشتى،

  (كۇيگەلەك جان ونسىز دا كۇيىپ – پىستى).

  ءسال كوتەرگەن تاعدىردىڭ ەسسىز باسىن،

  قىلپىلداعان ەرلىگىم قيىپ ءتۇستى!

  شالدىققانىم بۇل دەرتكە شاتاق بولىپ،

  اۋليەنى تاۋىستىم اتاپ تولىق.

  ءسال عانا ءبىر تىك تۇرماي تىم بولماسا،

  وتەرمىن بە ومىردەن جاتاق بولىپ؟

  اتتى اعارىپ ارماندا تالاي تاڭىم،

  قىرعا ايدادىم قيالدى تالاي تابىن...

  «قالاي بولدى بۇل ءوزى؟» دەپ وزىڭە،

  قالجىرادىم، قامىعا حال ايتامىن.

  ﹡﹡﹡﹡

  نۇكەن – اۋ، نۇكەن، اۋ، نۇكەن!

  ارقامنان اۋىر اۋدى تەڭ.

  ارقانى قىسقا ارلى ءومىر،

  داۋاسىز كەيدە داۋ، نۇكەن.

  قياعا شىعا قيرادىم،

  سىنىپ تا قالدى سيراعىم.

  شىرقىراپ ءبىراز شىراعىم،

  شىدادىم داعى شيرادىم.

  باتىر دا دەسەڭ باتىرمىن،

  تاعدىرعا تاعى تاتىرمىن.

  جاراتقانعا جاقپاي – اق،

  جاتاق بوپ سودان جاتىرمىن.

  مۇڭ سەرىك ەكەن مۇندايعا،

  كۇلەتىن ەندى كۇن قايدا؟!

  تابىنبايتىن ”تۇلەيدى“،

  تاس كەرەڭ ءتاڭىر تىڭداي ما؟!

  كەلگەندە جاستى ءبىر سىقتىم،

  وزىمە قاتتى ۇرسىپپىن.

  قىرىن قاراعان تاعدىرعا،

  قىرسىقپىن، مەن دە قىرسىقپىن!

  بەكەرمىن، مۇمكىن، بەكەرمىن

  كەمتار بوپ ماڭگى كەتەرمىن.

  ورتەنىپ بارام ورتەنىپ،

  نۇكەن – اۋ، نۇكەن نە ەتەرمىن!؟

  - نۇرباقىت مۇحامەتجان ۇلى

  1996. 4. 6

  باسىنا، مۇقاعالي ماقاتايەۆتىڭ:

  ءشامىل! ءشامىل!

  اينالدىم جازىلماسقا.

  كۇيرەيتۇعىن ءتۇرىم بار، جازىم باسسام...

  ءشامىل! ءشامىل!

  شارشادىم، قالجىرادىم.

  ەت جۇرەگىم ەزىلدى، قان جىلادى، - دەگەن، «شامىلگە جازعان حاتتاردان» ولەڭىنەن ءبىر شۋماق الىنىپتى.

  1. «اعاڭنىڭ ”الا قۇيىن“ مىنەزدەرى بولعان، كەشىرە جاتارسىڭ!؟ الگى راسىمگە ءالى تۇسپەدىم. تارتۋشى تاپپادىم. ەكىنشى اي ىشىندە ءتۇسىپ جاتسام جىبەرەمىن.

  ”ىلە ورەندەرى“ گازەتىنە دايىنداعان ولەڭىمدى جىبەرىپ وتىرمىن. مەنىڭ ول ورىندا ەشقانداي بىلىستىگىم جوق. ءوزىڭ ءبىر رەتىن تاۋىپ بەرىپ قويساڭ؟» (1996. 1. 25)

  2. «جەڭگەڭ دە كەلىپ، جيىرما كۇن جانىمدا بولىپ قايتتى. سەنى ارالىقتا شاقىرامىن دەپ وتىرىكشى بولدىم. ءوزىڭ كەلىپ قايتقان سوڭ، ءبىر اپتادان سوڭ اۋرۋىم قايتا اسقىنىپ، سوعان ءدارى ىزدەپ ارى – بەرى شاپقىلاپ سانسىراپ قالدىق. ءدارى دە تابىلىپ، ءازىر جاقسى بولدىم. انە – مىنە دەگەنشە ايت تا كەلدى.

  شاقىرۋ شارت ەمەس، شاپقىلاپ كەلىپ تۇرىڭدار. الگى جىبەر دەگەن راسىمگە تۇسە الماي، مىنا ءبىر كونە ءراسىمدى تاۋىپ الىپ جىبەرىپ وتىرمىن. بولا ما؟ بولماي ما؟ بولىپ قالسا قاشان باسىلار؟

  وتكەندە جىبەرگەندى «ىلە ورەندەرىنە» بەرە الدىڭ با؟ وسىلاردىڭ جايىن ايتىپ حات جازارسىڭ!؟

  تاعى ءبىر تاپسىرار جۇمىس، «ىلە كەشىنىڭ» 1995 – جىلدىق توپتاماسى شىقسا الىپ بەرىپ جىبەر.

  سۇراۋ مەن بۇيرىقتى قويا بەردىم. » (1996. 2. 26)

  3. «ارالىقتا، راسىمگە تۇسكەن ەدىم، قىرسىققاندا كۇيىپ كەتىپتى! ەندى ىڭعايى كەلەتىندەي ەمەس. نە بولسا دا وتكەندەگى راسىمدەرمەن بىردەڭە قىلىپ كور.

  كۇن جىلىعاننان بەرى جاقسى بولىپ قالعاندايمىن. ولەڭدەرىمدى قايتا وڭدەپ، رەتتەپ، وسىمەن اۋرە بوپ جاتىرمىن.

  قىزمەتىڭنىڭ قاربالاس ەكەنىن بىلەمىن. قالت ەتكەن ۋاقىتتا حات جازىپ ”امانات“ جاعدايلاردان حابار تاپتىرا جاتارسىڭ؟!» (1996. 9 – ءساۋىر).

  قولىمدا بار ەكى سۋرەتكە قانداي دا ءبىر ءادىس ىستەتەيىن دەسەم دە ءبارىبىر، گازەتكە بەرۋگە ەش مۇمكىندىگى بولمادى. ءبىرى، كوپ بۇرىن تارتىلعان كونە ءراسىم دە، جوعارى جاعى ەكى جەردەن قاپيادا بۇكتەتىلگەن، وڭ شەتىنە سۋ ءتيىپ سارعايعان. ەندى بىرەۋى، ءۇيدىڭ ىشىندە ساپادا وتىرىپ تۇسكەن قارالتقىم سۋرەت، گازەت باسىلىمى ونى ءتىپتى كۇيەدەي قارايتىپ كىسى تانىعىسىز ەتىپ شىعاراتىنى ءسوزسىز، سەبەبى تەحنيكا جەتپەيدى. انە – مىنە دەگەنشە، سۋرەتكە قارايلاۋمەن جىلعا جۋىق مەزگىل ءوتسىن! ارادا – بىزدەگى «رەفورماداعى» تاعى ءبىر «جاڭالىق» - ادەبي بەتتەن مەن 2 – بەتكە اۋىستىرىلدىم. قازىر ويلاسام، نۇكەڭ ولايشا سۋرەتكە تۇسۋگە ماعان كەلىسىم بەرۋىن بەرگەنىمەن، سوڭىنان اينىپ قالعانعا ۇقسايدى. ال، وندا قالاي؟ كوپ وتپەي، تانىستىرىلماي ءارى سۋرەتسىز تولىق ءبىر بەت ازىرلەۋ كەرەك... ماقۇل! ءبىراق، وكىنىشتى! ءوز رەداكسيامىز ىشىندە «وسىدان باستاپ ‹جەكە باستىڭ قايعىسى› جىرلانعان مۇنداي ‹كۇيرەۋىك› ولەڭدەر باسپا جۇزىندە جاريالانۋدان قالدىرىلادى!». «نەگە؟». «نەگەسى سول!...». مەن 47 شۋماقتان تۇراتىن، «سارناعىن، سارنا سال عۇمىر» اتتى تەمەدەگى ول ولەڭدەردى گازەتتەن قايتىپ الدىم. سودان، ءوز تەمەسىندە قالپىن قۇراتپاعان كۇيى مۇنى ءوز جازۋىممەن انىق تا دانا ەتىپ قايتا كوشىرىپ جۋرنالعا بەردىم. جانە دە ارادا ءتورت جارىم جىل ۋاقىت ءوتىپ، «ىلە ايدىنى» جۋرنالىنىڭ 2001 – جىلعى 2 – سانىندا سۋرەتىمەن جاريالادىم. اۆتورعا قاتىستى ءومىرباياندىق دەرەكتەمەنى مەن بەردىم دە، ال، سۋرەت جۋرنال رەداكسياسىنىڭ ارحيۆىنەن تابىلدى.

  ناعىز تالانتتى تىرشىلىگىندە كورمەيمىز. بىلە تۇرا بىلگىمىز كەلمەيدى. بىزدەگى سۇيەككە سىڭگەن ادەت – وسى. اۋرۋ كەتەدى، ءبىراق ادەت كەتپەيدى. مۇقاعاليدىڭ ايگىلى ولەڭى «موتسارت. جان ازاسى» دا ”جەكە باستىڭ قايعىسى“ ءارى ”ىنجىق ولەڭ“ اتانىپ، باسىلماعاندا، ەمحانادا ءولىمدى دە جات كورمەي تىنىش قالپى كۇتىپ جاتقان مۇقاعاليدىڭ كوڭىلىنە تۇسكەن قاياۋ قانشالىق؟! سوندا ءبارى دە سول كوپ جوعالتۋلارىمىزدىڭ بىرىنەن بولسىن – اق!؟ تاعدىرى بولەك اقىندى مۇسىركەپ، سوسىن ولەڭىن بەرۋ – بۇل دا قورلاعاندىق.

  نۇرباقىت 1962 – جىلى ءومىر ەسىگىن اشتى. تۇڭعىش ولەڭى 1983 – جىلى «ىلە گازەتىندە» جاريالاندى. سودان ءبىر تىنباي، باسپا ءسوز بەتتەرىندە ولەڭدەر جاريالاپ، ساف اقىندىق سەرپىن تانىتتى. 1987 – جىلى قاتىگەز تاعدىر جاس اقىندى اياماي، ەكى اياعىن جانسىزداندىرىپ سال ەتتى. تابانى كۇرەكتەي 10 جىلدان اسا ۋاقىت جاتاق كۇي كەشتى، اۋرۋدىڭ قۇرتى ونى اقىرى 1998 – جىلى ەكى اعايىندىنىڭ 3 – كۇنىندە، ءور تەكەستىڭ ۇزىنبۇلاعىندا قۇلاتتى. 37 مۇشەلىنە جەتپەي كوز جۇمدى. بارىس جىلى تۋىلىپ، بارىس جىلى دۇنيەدەن ءوتتى. دەگەنمەن، وسىناۋ قىسقا عانا عۇمىرىندا ول اقىن بولىپ ۇلگىردى. 15 جىل بويىنا ەر مىنەز تانىتتى، تاس تاعدىرىنا جىرمەن سايىس اشتى. تالانتتى اقىننىڭ جىرلارىنىڭ كۇن وزعان سايىن ىستىق سەزىلەتىنى، ول – تۇلا بويىمەن ومىرگە ولە عاشىق تازا مۇڭ؛ ورتكە تيگەن داۋىل؛ تۋعان جەرىنە، ەلىنە شىن ساعىنىش؛ قالاي ءومىر ءسۇرۋدىڭ كەرەكتىگىن ايتىپ ءبىر قويعان ”ارحيۆ“. وندا، جانە، پوەزياعا، وزىنە عانا ءتان اقىنعا كەرەك ءور دە، قۋاتتى ىشكى ينتوناتسيا بار. سوندىقتان، ومىرشەڭ. وپىنارلىعى، ونىڭ تىرشىلىگىندە جاريالاعانى تىم از، جازعاندارى تەك قولجازبا كۇيىندە ساقتالىپ قويدى.

  اقىن قايتىس بولىپ 12 جىلدان كەيىن، ياعني 2010 – جىلى الماتىداعى «ان ارىس» باسپاسىنان «اق باستاۋ» دەگەن 136 بەتتىك شاعىن تۇڭعىش جىر جيناعى، جارى اقىلاي ەلەۋباي قىزىنىڭ باسپاعا ۇسىنىپ قارجىلاندىرۋىمەن، اقىن، قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ مۇشەسى داۋلەتبەك بايتۇرسىن ۇلىنىڭ ازاماتتىعىمەن 1000 تيراجبەن باسىلىپ شىقتى. ماعان جازعان ەكى جىر حاتىنىڭ ءبىرىنشىسى «نۇربولات ءابدىقادىر ۇلىنا» دەگەن اتپەن اتالعان توپتامانىڭ 109 – بەتىندە ەكەن. ال، كىتاپتىڭ سوڭعى مۇقاباسىنا جازىلىپ قويىلعان اۆتوردىڭ ءبىر شۋماق ولەڭى مىناۋ:

  جاستاي كەتسەم، جانىم – اي، جىلاما تۇك!

  ءبىر قۇلاعان شىنارىڭ تۇرا ما تىك؟!

  جىرىم قالار،

  كەتكەنمەن جەر بەتىنەن،

  نۇرباقىت مۇحامەتجان راباتوۆ!

  * ەسكەرتۋ: ەسسەنىڭ «ىلە پەداگوگيكالىق ينيستيتۋتى عىلمي جۋرنالىنىڭ» 2001 – جىلى 1 – سانىندا (58 – بەتتەن 66 – بەتكە دەيىن) جاريالانعان نۇسقاسى ازمۇنشا تولىقتىرىلدى (اۆتور)
جاۋاپتى رەداكتورى : نۇرعيسا قۇرمانجان ۇلى
وقىرمان نازارىنا
نازار سالا كەتەرسىز
 
  بۇل حابارعا باعاڭىز
  • 1. جۇڭحۋا حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ قاتىستى زاڭ-ەرەجەلەرىنە بويسىنىپ، توراپتا ءمورالدى بولىڭىز، ءسىزدىڭ ارەكەتىڭىز سەبەبىنەن تىكەلەي نەمەسە جانامالاي تۋىنداعان زاڭدىق جاۋاپكەرشىلىكتى ءوزىڭىز ارقالايسىز.
    2. قالام اتىڭىز بەن جازعان لەبىزىڭىزدى باسقارۋدىڭ بارلىق ۇقىعى حالىق تورابىنا ءتان.
    3. حالىق تورابىنىڭ ءسىزدىڭ حالىق تورابىنىڭ لەبىز جازۋ بەتىنە جازعان لەبىزىڭىزدى توراپ ىشىندە كوشىرۋ نەمەسە لەبىزىڭىزدەن سيتات كەلتىرۋ ۇقىعى بار.
    4. ەگەر باسقارۋ جاعىنا پىكىرىڭىز بولسا، لەبىز جازۋ بەتىنىڭ باسقارۋشىسىنا نەمەسە حالىق گازەتى مەكەمەسىنىڭ توراپ ورتالىعىنا اڭىس ەتىڭىز.