بەتتى ساقتاۋ | باس بەت قىلۋ | حات ساندىعى | حابارلاسىڭىز | ءبىز تۋرالى جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى اقپارات تورابى    
  • ورتالىق
  • ەل ءىشى
  • شينجياڭ
  • حالىقارا

سۋرەتتى حابار

حالىق تورابى

ساپالىق بايلانىس(3)

2012.05.23 11:12    


  بىرلىك دەگەنىمىز–كەمەلسىز جاقتاردىڭ توعىسۋىنان كەلىپ شىققان كەمەلدىلىك. ماتەريا فاكتورى بىرلىك ىشىندە ءومىر سۇرەدى، بىرلىكتەن تىسقارى ءومىر سۇرە المايدى. بىرلىك ۇعىمى وتە ماڭىزدى، ول ماتەريانىڭ ءبىر بۇتىندىگىن تولىقتايتىن ءتىلسىم كۇش. بىرلىك ىشىندە ءار قايسى كەمەلسىز جاقتار ءبىر-ءبىرىن سۇيەنىش ەتەدى، ءارى ءوزارا بايلانىستا بولادى. ءبىرى كەم بولسا، باسقالارىنىڭ دا ءومىر ءسۇرۋى مۇمكىن بولمايدى.

  مىسال ءۇشىن ورىندىقتى ءسوز ەتەيىك. ادەتتە ورىندىق اعاش، تەمىر، كاۋچىك، تاس سياقتى ماتەريالداردى مانەرلەۋ ارقىلى جاسالادى. وسى ماتەريالدار ونىڭ قۇراۋشىسى بولادى. ەگەر وسى قۇراۋشىسى بولماسا، ورىندىق نەمەن جابدىقتالىپ جاسالماقشى؟ ورىندىقتىڭ وتىرۋ بەتى، سيراعى، ارقالىعى سياقتى ءتۇزىلىسى بولادى. وسى تۇزىلىستەر ونىڭ ءتۇزۋشىسى بولادى. ەگەر وسى ءتۇزۋشىسى بولماسا، ورىندىق قالاي عانا تۇلعالىق بەينەسىن تىكتەمەكشى؟ ورىندىق دوڭگەلەك ورىندىق، ءتورت بۇرىش ورىندىق، ۇزىن ورىندىق، ارقالى ورىندىق، مۇگەدەكتەر ورىندىعى سياقتى ءتۇرلى-ءتۇستى تۇرلەنەدى. وسى ءتۇرلى-تۇستىلىك ونىڭ بەينەلەۋشىسى بولادى. ەگەر وسى بەينەلەۋشىسى بولماسا، ورىندىق قانداي ءتۇرى ارقىلى ءوزىنىڭ ءار الۋان ءتۇرىن كورسەتپەكشى؟ ورىندىقتىڭ ىستەتىلۋى، توزۋى سياقتى ساقتالۋ بارىسى بولادى. وسى ساقتالۋ بارىسى ونىڭ ساقتاۋشىسى بولادى. ەگەر وسى ساقتاۋشىسى بولماسا، ورىندىق قايتىپ جاڭا ورىندىقتان كونە ورىندىققا اينالا الماق؟ جيىپ كەلگەندە، ورىندىقتىڭ قۇراۋشىسى، ءتۇزۋشىسى، بەينەلەۋشىسى جانە ساقتاۋشىسى ءبىر-بىرىمەن بايلانىستا بولادى، ءبىرى ءبىرىنسىز ءومىر سۇرە المايدى. ولار تەك بىرلىك قالىپتاستىرعاندا عانا ءبىر بۇتىندىگىن تىكتەپ تۇرادى.

  جوعارىدا ماتەريا فاكتورى سىندى ماڭىزدى ۇعىمدى تىكتەپ شىقتىق. ءدال وسى اراعا دەيىن ماتەريا جايىندا ءبىرشاما جۇيەلى دە ايقىن تانىم قالىپتاستى. ءبىراق دەگەندەي كومبەسىنە جەتە قويعانى جوق. ويتكەنى، ءبىز ماتەريانى ارى-بەرى ساپىرىستىرعانىمىزبەن، نارسە كولەمىن توڭىرەكتەپ، ارى ۇزاي المادىق. وسىناۋ دۇنيە تەك كوز تۇرتكى نارسەلەرمەن عانا شەكتەلىپ قالعان ەمەس. ودان ارى جاتقان شەكسىز دە شەتسىز الىپ دۇنيەنى سوقپاي ءوتۋ ماتەريا ۇعىمىنىڭ مۇلتىكسىز شىعۋىنا كولەڭكەسىن تۇسىرەدى. ەگەر سول دۇنيەنى ماتەريامەن شىنايى قابىستىرا الساق، وندا ماتەريا جايىنداعى كەمەلدى ۇعىمنىڭ اۋىلى الىس كەتپەيدى.دۇنيە اينالىپ كەلگەندە ماتەريالدىق دۇنيە. ونىڭ سونشاما مولشەرلەگىسىز ۇلكەندىگىنەن سونداي ءبىر ءتىلسىم كۇش بارلىققا كەلەدى، وسى ءتىلسىم كۇش وي جەتكىسىز الىپ دۇنيەنى شىپ-شىرعاسىن شىعارماي ءبىر بۇتىندەپ تۇرادى. ەندەشە وسى ءتىلسىم كۇش ءسىرا نە بولعانى؟

  دۇنيە سونداي بۇركەمەلى بولعانىمەن، ونىڭ سىر جاپسارى ماتەريا فاكتورىنان الىستاپ كەتپەيدى. دۇنيەنىڭ بەينەلەيتىن ءتىلسىم كۇشى اينالىپ كەلگەندە، ماتەريا فاكتورىنان تىكە كورىنەدى. ياعىني، ماتەريا فاكتورىنىڭ ەكىنشى ءبىر فورماداعى كورىنگەن بەينەسى دەپ قاراساق، كوڭىلگە قونىمدى كەلەدى. سوندىقتان، دۇنيەنىڭ تۇپكى تەگىن ءتورت تۇيىنگە جيناقتاۋ الالىق تۋدىرمايدى. ەندەشە ماتەريا فاكتورىنان ونىڭ وزگەرگەن فورماسىنا دەيىنگى سايكەستىك قاتىناستارىن تىكە قۋزايتىن بولساق، وندا: زات، الەم، جازمىش جانە بولمىس سىندى ءتورت شەشىم كەلىپ شىعادى. وسى ءتورت شەشىمدى «جاراتىلىس تەگى» دەيمىز. دۇنيە جاراتىلىس ءتورت تەگىنىڭ بىرلىگى. دۇنيە وسى ءتورت جاراتىلىس تەگىنىڭ ءوزارا جىمداسۋىنان شىپ-شىرعاسىن بۇزباي ساقتاپ تۇرادى.

  زات – قۇراۋشى تەك. ماسەلەن، قۇسجولى جۇيەسى تۇراقتى جۇلدىزدار مەن تۇماندىقتاردان قۇرالعان. تۇراقتى جۇلدىز سەمياسى سانالاتىن كۇن جۇيەسى كۇن مەن پلانەتالاردان قۇرالعان. پلانەتا سانالاتىن جەرشارى جەرشارىنىڭ ىشكى قاباتى مەن جەر قىرتىستارىنان قۇرالعان. سول سياقتى جەر قىرتىسى حيميالىق زاتتاردان قۇرالعان، حيميالىق زات مولەكۋلالاردان قۇرالعان، مولەكۋلا اتومداردان قۇرالعان، اتوم نەگىزگى بولشەكتەردەن قۇرالعان، نەگىزگى بولشەك كۋاك بولشەگىنەن قۇرالعان... مىنە بۇدان دۇنيەنى قات-قابات زاتتار قۇراپ تۇرعاندىعىن كورە الامىز.

  الەم – ءتۇزۋشى تەك. ماسەلەن، ادامنىڭ ءبىر جۇپ كوزى ادام باسىنىڭ الدىڭعى بەتىنە، ماڭدايدىڭ استىنا، مۇرىننىڭ ەكى جاعىنا، اۋىزدىڭ ۇستىنە ورنالاسقان. اسپانداعى جۇلدىزداردىڭ ورنى، جەر بەتىندەگى قۇرلىقتاردىڭ جايعاسۋى تۇراقتى بولادى، نەمەسە بەلگىلى ءتۇزىلىس قالىپتاستىرادى. كەشە كورگەن نارسە بۇگىن بار، بۇگىن كورگەن نارسە بالكىم ەرتەڭ دە ءوز ورنىندا تۇرادى. ماسەلەن، التاي قالاسىنىڭ جاعىراپيالىق ورنى ەجەلدەن ءوز ورنىندا. ول قۇس قۇساپ وڭدى-سولدى، ارلى-بەرلى كوشىپ جۇرمەيدى. ويتكەنى، ونىڭ استارىندا تەرەڭنەن ىقپال جاساپ جاتقان سەبەپ: الەمنىڭ تۇزۋشىلىك رولى ەدى. الەم بولعاندىقتان، دۇنيە كەشەگىسى مەن بۇگىنى، بۇگىنى مەن ەرتەڭى ءوز ورنىن وگەيسىتپەي، قالپىن ساقتاپ تۇرا بەرەدى.

  جازمىش – بەينەلەۋشى تەك. دۇنيە ءتۇرلى-تۇستىلىككە تولى، وسى ءتۇرلى-تۇستىلىك جازمىشتىڭ بەينەلەۋ ەرەكشەلىگىنىڭ كورسەتكەن ناتيجەسى. ماسەلەن: التىن، كۇمىس، مىس. التىن سارى ءتۇستى، كۇمىس اق ءتۇستى، مىس قوڭىر ءتۇستى كەزدەسەدى. وسى رەڭ جاقتاعى تۇرلىشەلىگى مەن فيزيكالىق، حيميالىق قاسيەتتەرىنىڭ ءبىر-بىرىنە ۇقساماستىعى ولاردىڭ جەكە-جەكە ءبىر ءتۇر بولۋىن جارىققا شىعارادى. جازمىش بولعاندىقتان، دۇنيە ءار الۋان، ءتۇرلى-ءتۇستى كورىنەدى.

  بولمىس – ساقتاۋشى تەك. دۇنيەدەگى تىنىشتىق پەن قوزعالىستىق جاعدايلار تۇگەلدەي بولمىستىڭ ساقتاۋشى رولى ارقىلى تەپە-تەڭدىگىن ساقتايدى. ماسەلەن، ءتورت ماۋسىمنىڭ الما-كەزەك الماسۋى، جىلداردىڭ جىلجىپ ءوتۋى، كونەنىڭ جوعالىپ، جاڭانىڭ تۋىلۋى سياقتىلار. بولمىس بولعاندىقتان، دۇنيە ۇنەمى وزگەرىپ، جاڭارىپ تۇرادى.

  دۇنيە ءتورت تەكتى بىرلىك. زات، الەم، جازمىش جانە بولمىس تەڭ كۇشتى، ءبىر-بىرىنەن ايرىلمايدى، جەكە دارا ءومىر سۇرە المايدى. قالاعان نارسەنىڭ بويىنان جاراتىلىس ءتورت تەگى تەڭ كورىنەدى. ماسەلەن، سۋ. سۋدىڭ بويىندا جاراتىلىس ءتورت تەگى تولىق بولادى. سول ءۇشىن سۋدى زات دەپ ، ەندى بىردە الەم دەپ جەكەلەپ قاراۋىمىزعا بولادى. ءتىپتى جازمىش نەمەسە بولمىس دەپ قاراۋىمىزدىڭ دا قيسىنى تابىلادى. ولار ورتاسىنداعى شەك-شەگارا وتە ايقىن ەمەس. ءىشىنارا جاعدايلاردا جاراتىلىس تەكتەر سۋدىڭ ساقتالۋ فورماسىنا قاراي جىك-جىگىن اجىراتىپ، دارالىعىن كورسەتەدى. ماسەلەن، وسىمدىك، جانۋار، اۋا، توپىراق سياقتى نارسەلەردىڭ بويىنداعى سۋ سول نارسەلەردىڭ ءبىر بۇتىندىگىن قۇرايتىندىقتان، زاتتىق ەرەكشەلىكتى كورنەكتەندىرەدى. كول، وزەن، مۇقيتتىڭ ىشىندەگى سۋ ۇلكەن جاقتان سول نارسەلەردىڭ جاعىراپيالىق ءتۇزىلىسىن تۇزەتىندىكتەن، الەمدىك ەرەكشەلىكتى كورنەكتەندىرەدى. جىلى سۋ، قايناعان سۋ، سۋىق سۋداعى سۋ سول نارسەلەردىڭ ءتۇر ەرەكشەلىگىن بەينەلەيتىندىكتەن، جازمىشتىق ەرەكشەلىكتى كورنەكتەندىرەدى. جەر بەتىندەگى سۋدىڭ اۋاعا پارلانۋى، اۋادا بۇلت قالىپتاستىرىپ، جاڭبىر بولىپ قايتا جەر بەتىنە جاۋۋى، ءسىڭۋى نەمەسە بۇلاق سۋىنىڭ جينالىپ وزەنگە قۇيىلۋى، ودان بارىپ اۋاعا بىرتىندەپ پارلانۋى، توقتاۋسىز اينالىس شەڭبەرىن قالىپتاستىرادى. وسى اينالىس شەڭبەرىندەگى سۋ سۋدىڭ ءومىر ءسۇرۋىن ساقتايتىندىقتان، بولمىستىق ەرەكشەلىكتى كورنەكتەندىرەدى.

  ماتەريا – ماتەريا فاكتورىنىڭ بىرلىگى. ءبىز ماتەريانىڭ ءبىر بۇتىندىك ەرەكشەلىگىنە قاراتا شىنايى جاۋاپ تابا الدىق. بۇل باسقا ەمەس، ماتەريانىڭ زاتتىق ەرەكشەلىگىن ءتۇسىندىرىپ بەرەدى. ال ماتەريانىڭ الەمدىك، جامىشتىق جانە بولمىستىق ەرەكشەلەكتەرىنە قاراتا مويىن بۇرا الماي وتىرعانىمىز، ماتەريا ۇعىمىنىڭ ارجاعىندا ءالى دە بەيتانىس سىرلاردىڭ بەت پەردەسى اشىلماي جاتقاندىعىن تانىتادى. تومەندە وسى تۇيىندەرگە شىت جاڭادان قىسقاشا تۇسىنىك جاساپ وتەمىز.

  ماتەريا: قۇراۋشى، ءتۇزۋشى، بەينەلەۋشى، ساقتاۋشى سىندى ماتەريانىڭ زاتتىق فاكتورىنىڭ بىرلىگى. ماتەريانىڭ قۇراۋشىسى زاتتى قۇرايتىن نەگىزى بولادى، زات نەگىزسىز قۇرالمايدى. ماسەلەن، ورىندىق اعاش، تەمىر، كاۋچىك سياقتى ماتەريالداردى مانەرلەۋ ارقىلى جاسالادى. سونداعى اعاش، تەمىر، كاۋچىك ماتەريالدارى ورىندىقتى قۇرايتىن نەگىزى. ماتەريانىڭ ءتۇزۋشىسى زاتتى تۇزەتىن جۇيەسى بولادى، زات جۇيە ارقىلى شىنايى بەينەگە يە بولادى. ماسەلەن، ادام دەنەسى باس، كەۋدە، قۇرساق جانە قول-اياق سىندى ءتورت بولىمنەن تۇزىلگەن ءبۇتىن تۇلعا. ماتەريانىڭ بەينەلەۋشىسى زاتتىڭ قابىلەتتىك رولىن ايگىلەيتىن ساپاسى بولادى. زات ساپا ارقىلى بەينەلەنەدى. ماسەلەن، قالام جازۋ قۇرالى، قولفون حابارلاسۋ قۇرالى، اۆتوكولىك تاسىمال قۇرالى. ماتەريانىڭ ساقتاۋشىسى زاتتىڭ ومىرشەڭدىگىن ساقتايتىن قۇنى بولادى. زاتتىڭ قۇنى زات ساقتالۋىنىڭ كەپىلى. ماسەلەن، تۇتىنۋ بۇيىمدارى توزعاندا، نەمەسە بۇزىلعاندا، شاعىلعاندا ونىڭ تۇتىنۋ قۇنى قالمايدى. ءسۇيتىپ جاراقسىز بۇيىمدارعا اينالىپ كۇرەسىنگە تاستالادى. سوندا ماتەريا نەگىز، جۇيە، ساپا، قۇن ارقىلى زاتتىڭ ءبىر بۇتىندىگىن تىكتەيدى.

  ماتەريا: ۇيىسۋشى، جايعاسۋشى، سايكەسۋشى، جالعاسۋشى سىندى ماتەريانىڭ الەمدىك فاكتورىنىڭ بىرلىگى. ماتەريا مەن ماتەريا اراسىنداعى ۇيىسۋ رولى بىرىگىپ ماتەريانىڭ الەمدىك ورتاسىن قالىپتاستىرادى. الەم ورتا ارقىلى ۇيىسادى. ماسەلەن، كۇن جۇيەسى، اتوم بولشەگى. ولار ءوز الدىنا ۇيىسۋ جولىمەن كۇن جۇيەسىنىڭ، اتوم بولشەگىنىڭ الەمدىك ورتاسىن قالىپتاستىرادى. ياعىني، كۇن جۇيەسى كۇندى سەنتىر ەتكەن توعىز پلانەتالاردىڭ ءوزارا ۇيىسۋىنان قالىپتاسقان اينالىس شوعىرى. سول سياقتى اتوم بولشەگى دە اتوم يادروسىن سەنتىر ەتكەن ەلەكترونداردىڭ ءوزارا ۇيىسۋىنان قالىپتاسقان اينالىس شوعىرى. ماتەريا مەن ماتەريانىڭ جايعاسۋ رولى الەمنىڭ كەڭىستىگىن قالىپتاستىرادى. الەم كەڭىستىك ارقىلى تۇراقتى ورىن يەلەيدى. ماسەلەن، التاي قالاسى ەلىمىزدىڭ باتىس سولتۇستىگىنە جايعاسقان. ماتەريا مەن ماتەريانىڭ سايكەسۋ رولى الەمنىڭ شارتىن قالىپتاستىرادى. الەم شارت ارقىلى ءوزارا سايكەستىك جاسايدى. ماسەلەن، اۋا رايى، سۋ رايى، قۇرعاق رايون، قوڭىرجاي بەلدەۋ سياقتىلار. ماتەريا مەن ماتەريانىڭ جالعاسۋ رولى الەمنىڭ ۋاقىتىن قالىپتاستىرادى. الەم ۋاقىت ارقىلى شەكسىز جالعاسادى. ماسەلەن، كەشە، بۇگىن، ەرتەڭ. جيىپ كەلگەندە، ماتەريا ورتا، كەڭىستىك، شارت، ۋاقىت ارقىلى الەمنىڭ ءبىر بۇتىندىگىن تىكتەيدى.

  ماتەريا: جىكتەۋشى، رەتتەۋشى، ولشەۋشى، تۇرلەۋشى سىندى ماتەريانىڭ جازمىشتىق فاكتورىنىڭ بىرلىگى. ماتەريا جىكتەلۋ جولىمەن جازمىشتىڭ ءمانىن قالىپتاستىرادى. جازمىش ءمان ارقىلى جىكتەلەدى. ماسەلەن، جىلقى، سيىر، قوي. ولار ءبىر-بىرىنەن ماندىك پارىقتىلىققا يە. جازمىش ءتارتىپ ارقىلى رەتتەلەدى. ماسەلەن، حيميالىق ەلەمەنتتەردىڭ پەريودتىق كەستەسى. ماتەريا ولشەنۋ جولىمەن جازمىشتىڭ شاماسىن قالىپتاستىرادى. جازمىش شاما ارقىلى ولشەنەدى. ماسەلەن، دەنەلەردىڭ ماسساسى، كولەمى، تەمپەراتۋراسى. ماتەريا تۇرلەنۋ جولىمەن جازمىشتىڭ كۇيىن قالىپتاستىرادى. جازمىش كۇي ارقىلى تۇرلەنەدى. ماسەلەن، حيميالىق رەكسيالار. جيىپ كەلگەندە، ماتەريا ءمان، ءتارتىپ، شاما، كۇي ارقىلى جازمىشتىڭ ءبىر بۇتىندىگىن تىكتەيدى.

  ماتەريا: جيناۋشى، شىرماۋشى، جاناسۋشى، قوزعاۋشى سىندى ماتەريانىڭ بولمىستىق فاكتورىنىڭ بىرلىگى. ماتەريا جينالۋ جولىمەن بولمىستىڭ ەنەرگياسىن قالىپتاستىرادى. بولمىس ەنەرگيا ارقىلى جينالادى. ماسەلەن، وزەن سۋى تارام-تارام بۇلاقتاردىڭ ۇلكەن ارناعا قوسىلۋىنان قالىپتاسقان. ماتەريا شىرمالۋ جولىمەن بولمىستىڭ بايلانىسىن قالىپتاستىرادى. بولمىس بايلانىس ارقىلى شىرمالادى. ماسەلەن، ادامدار دوستىق، تۋىستىق، كاسىپتىك سياقتى كوپ جاقتىلى قوعامدىق بايلانىس ارقىلى قارىم-قاتىناس جاسايدى. ماتەريا جاناسۋ جولىمەن بولمىستىڭ اسەرىن قالىپتاستىرادى. بولمىس اسەر ارقىلى جاناسادى. ماسەلەن، دەنەلەر ءوزارا جاناسقاندا ءبىر-ءبىرىن تارتادى نەمەسە تەبەدى. ماتەريا قوزعالۋ جولىمەن بولمىستىڭ ارەكەتىن قالىپتاستىرادى. بولمىس ارەكەت ارقىلى قوزعالادى. ماسەلەن، اۆتوكولىك جانار زاتتى جاندىرۋدان موتوردىڭ قوزعالىسىن تۋدىرادى، سونىمەن بىرگە اۆتوكولىكتى ارەكەتتەندىرەدى. جيىپ كەلگەندە، ماتەريا ەنەرگيا، بايلانىس، اسەر، ارەكەت ارقىلى بولمىستىڭ ءبىر بۇتىندىگىن تىكتەيدى.

  جوعارىدا ماتەرياعا قاتىستى ەكى ءتۇرلى مازمۇندى كورىپ وتتىك. ءبىرىنشىسى: ماتەريا فاكتورى. ولار: قۇراۋشى، ءتۇزۋشى، بەينەلەۋشى، ساقتاۋشى، ۇيىسۋشى، جايعاسۋشى، سايكەسۋشى، جالعاسۋشى، جىكتەۋشى، رەتتەۋشى، ولشەۋشى، تۇرلەۋشى، جيناۋشى، شىرماۋشى، جاناسۋشى، قوزعاۋشى سىندى 16 مازمۇندى قامتيدى. ەكىنشىسى: جاراتىلىس ەلەمەنتى. ولار: نەگىز، جۇيە، ساپا، قۇن، ورتا، كەڭىستىك، شارت، ۋاقىت، ءمان، ءتارتىپ، شاما، كۇي، ەنەرگيا، بايلانىس، اسەر، ارەكەت سىندى 16 مازمۇندى قامتيدى. جوعارىداعى ەكى ءتۇرلى مازمۇندار ءبىر-بىرىمەن ءوزارا سايكەستى مازمۇندارعا جاتادى. بىراق، ءمانى ءبىر-بىرىنە ۇقسامايدى. ولاردى ايىرىم-ايىرىم كەستە ارقىلى ورنەكتەسەك تومەندەگىدەي بولادى.


جاۋاپتى رەداكتورى : نۇرعيسا قۇرمانجان ۇلى
 
  بۇل حابارعا باعاڭىز
  • 1. جۇڭحۋا حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ قاتىستى زاڭ-ەرەجەلەرىنە بويسىنىپ، توراپتا ءمورالدى بولىڭىز، ءسىزدىڭ ارەكەتىڭىز سەبەبىنەن تىكەلەي نەمەسە جانامالاي تۋىنداعان زاڭدىق جاۋاپكەرشىلىكتى ءوزىڭىز ارقالايسىز.
    2. قالام اتىڭىز بەن جازعان لەبىزىڭىزدى باسقارۋدىڭ بارلىق ۇقىعى حالىق تورابىنا ءتان.
    3. حالىق تورابىنىڭ ءسىزدىڭ حالىق تورابىنىڭ لەبىز جازۋ بەتىنە جازعان لەبىزىڭىزدى توراپ ىشىندە كوشىرۋ نەمەسە لەبىزىڭىزدەن سيتات كەلتىرۋ ۇقىعى بار.
    4. ەگەر باسقارۋ جاعىنا پىكىرىڭىز بولسا، لەبىز جازۋ بەتىنىڭ باسقارۋشىسىنا نەمەسە حالىق گازەتى مەكەمەسىنىڭ توراپ ورتالىعىنا اڭىس ەتىڭىز.