بەتتى ساقتاۋ | باس بەت قىلۋ | حات ساندىعى | حابارلاسىڭىز | ءبىز تۋرالى جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى اقپارات تورابى    
  • ورتالىق
  • ەل ءىشى
  • شينجياڭ
  • حالىقارا

سۋرەتتى حابار

حالىق تورابى

ساپالىق بايلانىس(15)

2012.05.23 11:12    


  جوعارىدا رۋح پەن تىرشىلىكتىڭ وزدىك تەكتەرى اراسىنداعى بايلانىستى، سونداي-اق سول بايلانىستاردان كەلىپ شىققان رۋح مانىمەن تانىسىپ وتتىك. ءاسىلى رۋح ءمانى ەجەلدەن بىزگە تانىس ۇعىمدار، تەك وسى اراداعى ولاردىڭ ماندىك بايلانىسىن ورنەكتەيتىن ساپالىق بايلانىس ورنەگى بىزگە بەيتانىس بولعان جاڭا ۇعىم. وسى ساپالىق بايلانىس ورنەكتەردىڭ ورتاعا قويىلۋى رۋحتى تەرەڭدەي تۇسىنۋىمىزگە كەڭ جول اشىپ بەرەدى.

  تومەندە ناقتىلى مىسالدار ارقىلى رۋح ءمانىن ءتۇسىندىرىپ وتەيىك. ماسەلەن، الدىمىزدا ءيىسى مۇڭكىگەن تاماق بار دەلىنسە، ونى جەۋ ءۇشىن دەلەبەمىزدى قوزدىراتىن رۋح ءمانى تۇيسىك بولادى؛ ءبىر ماتەماتيكالىق ەسەپ ىستەۋ قاجەت بولسا، ونى ورىنداۋ ءۇشىن باسقا ەمەس، تانىم مىندەتتى بولادى؛ فۋتبول جارىسىندا بار ىنتا پەيىلمەن كۇشتى سارقا جۇمساپ، قارسى كومبەگە دوپ كىرگىزۋگە مۇددە شەشىم جاسايدى، ياعىني جەكە مۇددە مەن كاماندانىڭ مۇددەسى تۇرتكى بولادى؛ ءۇي تازالاۋ، تاماق ىستەۋ سياقتى جۇمىستاردى ورنالاستىرۋ مىندەتىنە وي جاۋاپتى؛ ءبىر نارسەگە زاۋقى سوعۋ-سوقپاۋدى نەمەسە رەتتى كيىنىپ ءجۇرۋدى كوڭىل بەلگىلەيدى؛ جولدان مول اقشا تاۋىپ السا، ونى يەسىنە تابىس ەتۋ كەرەك پە، الدە قالتاعا باسىپ ۇندەمەي قويۋ كەرەك پە، وعان سانا جاۋاپ بەرەدى؛ الەۋمەتتىك ورىندا ءمالىم ءبىر ادام ەكىنشى ءبىر ادامنىڭ اياعىن وقىس باسىپ كەتىپ، سوڭىنان كەشىرىم سۇراعاندا، ەكىنشى ادامنىڭ كورسەتەتىن پيعىلى مىنەزى ارقىلى بەينەلەنەدى؛ كەي جاعدايلاردا ادامدار تۇيىقسىز قۋانىشتى ىسكە كەز بولادى، وسى كەزدە ادامنىڭ كوڭىل-كۇيىندەگى وزگەرىسىن سەزىم بيلەيدى؛ كەيدە ادامدار ءوزىنىڭ بەلگىلەپ قويعان ءدۇزۋ سىزىعىنان شەتتەپ شىعۋعا ءماجۇبىر بولادى، ماسەلەن، اراق ءىشۋ مەن ىشپەۋ ماسەلەسى، وسى كەزدە ادامنىڭ سەنىمى شەشۋشى رول وينايدى. قورتىپ كەلگەندە 9 ءتۇرلى رۋحتىڭ ءمانى جەكە دارا ءوز رولىن كورسەتەدى، ءارى ءوزارا بايلانىسىپ، بىرلىك قالىپتاستىرادى.

  رۋح ءمانى ماڭىزدى ۇعىم بولعاندىقتان، ونى ارناۋلى تاڭبالارمەن ورنەكتەپ الايىق.

  تۇيسىك

  Ts

  تانىم

  Tn

  مۇددە

  Mu

  وي

  Oy

  كوڭىل

  Ko

  سانا

  Sn

  مىنەز

  Mz

  سەزىم

  Sz

  سەنىم

  Sm

  تومەندە رۋح ءمانىنىڭ ءبىرقانشا بايلانىس ورنەگىن كورىپ وتەيىك.

  ⑴ جىكتىك بايلانىس.

  جالپى ورنەگى تومەندەگىدەي: (ورنەك تەحنيكالىق سەبەپتەن دۇرىس كورىنبەي تۇر، وسى بەتتىڭ باسىنداعى سۋرەتكە قاراڭىز)

  (Q) Y...X

  ماسەلەن، تومەندەگى ورنەكتەردى كورەيىك:

  1-مىسال:﹚ادام﹙ TsTn

  ورنەكتە Ts تاڭبا ۇقساس تۇيسىكتى ورنەكتەيدى، Tn تاڭبا ۇقساماعان تانىمدى ورنەكتەيدى، جالپى ورنەكتىڭ ماعىناسى: ادامداردىڭ ۇقساس تۇيسىگىنەن تۋعان ۇقساماعان تانىمى. ياعىني ادامداردىڭ تۋىلعان ءبىر ۋاقيعا جايىنداعى ۇقساماعان تۇسىنىگى نەمەسە ۇقساماعان پىكىرى. ماسەلەن، قوعامدا ءبىر ۇلكەن ۋاقيعا تۋىلىسا، سول ۋاقيعانىڭ تۋۋ سەبەبى، كەلتىرىپ شىققان زاردابى، قاتىستى ادامداردىڭ جاۋاپكەرشىلىگى سياقتى جاقتارىن كورىپ، ەستىپ وتىرعان ادامدار ورتاسىنداعى ۇقساماعان پىكىرلەرى.

  2-مىسال:﹚ادام﹙ TsMu

  ورنەكتەگى Mu تاڭبا مۇددەنى بەينەلەيدى، ول الدىڭعى ورنەكتەگى Tn نىڭ ورنىن باسقان، جالپى ورنەكتىڭ ماعىناسى: ادامداردىڭ ۇقساس تۇيسىگىنەن تۋعان ۇقساماعان مۇددەسى. ياعىني ۇقساس نارسە جايىنداعى ادامداردىڭ ۇقساماعان مۇددەلىك قاجەتتىلىگى. ماسەلەن، ءبىر تاماشا وشاردى (ينفورماتسيانى) ءبىر ۋاقىتتا كوپتەگەن ادامدار كورگەنىمەن، سونى دەر كەزىندە پايدالانىپ كادەگە جاراتاتىن پىسىقتار شىعادى، ال يگىلىگىنە جاراتا المايتىن ولاقتار دا تابىلادى.

  ⑵ فۋنكتسيالىق بايلانىس.

  جالپى ورنەگى تومەندەگىدەي:

  (Y=f(X

  تومەندەگى مىسالداردى كورەيىك:

  1-مىسال: (Ko=f(Tsورنەكتە Ko تاڭبا كوڭىلدى، Ts تاڭبا تۇيسىكتى بەينەلەيدى. جالپى ورنەكتىڭ ماعىناسى: تۇيسىك وزگەرىسىنە ىلەسىپ، كوڭىلدىڭ وزگەرەتىندىگىن كورسەتەدى. ماسەلەن، ادامدار شارت-جاعدايى تاماشا ورتادا جاساعاندا، ادامداردىڭ كوڭىلىندە سەرپىلىس تۋىپ، بەت-بەينەسىندە ۇلكەن تولقۋ تۋادى.

  2-مىسال: Sz=f(Mu)

  ورنەكتە Sz تاڭبا سەزىمدى، Mu تاڭبا مۇددەنى بەينەلەيدى. جالپى ورنەكتىڭ ماعىناسى: مۇددە وزگەرىسىنە ىلەسىپ، سەزىمنىڭ وزگەرەتىندىگىن كورسەتەدى. ماسەلەن، ادامنىڭ ءبىر ۇلكەن مۇددەلىك ماسەلەسى شەشىلسە، وندا سول ادامنىڭ قۋانىشى قوينىنا سيماي، كوپكە دەيىن شارىقتاپ جۇرەدى.

  ⑶ سەپتىك بايلانىس.

  جالپى ورنەگى تومەندەگىدەي:

  X/Y

  تومەندە تانىمدى سەپتەپ كورەيىك:

  Tn/Ts ورنەكتىڭ ماعىناسى: تۇيسىك فورماسىنداعى تانىم. ياعىني كوزبەن كورىپ، قۇلاقپەن ەستىپ، مۇرىنمەن يىسكەپ، تىلمەن ءدامىن تاتىپ، دەنەمەن سەزىنۋ ارقىلى تۋاتىن تانىم. ماسەلەن، ادامداردىڭ امالياتتىق تانىمى.

  Tn/Tn ورنەكتىڭ ماعىناسى: تانىم فورماسىنداعى تانىم. ياعىني ادامداردىڭ پىكىر الماستىرۋىنان تۋعان تانىمى. ماسەلەن، ادامداردىڭ نازاريالىق تانىمى.

  Tn/Mu ورنەكتىڭ ماعىناسى: مۇددە فورماسىنداعى تانىم. ياعىني ادامداردىڭ مۇددەلىك قارىم-قاتىناسىنان تۋعان تانىم. ماسەلەن، ادامداردىڭ كاسىپتىك تانىمى، ساياسي تانىمى.

  Tn/Oy ورنەكتىڭ ماعىناسى: وي فورماسىنداعى تانىم. ياعىني ادامداردىڭ تىرلىك كورۋ بارىسىندا تۋاتىن تانىمى. ماسەلەن، ادامداردىڭ قوعام جايىنداعى تانىمى، ءومىر جايىنداعى تانىمى.

  Tn/Ko ورنەكتىڭ ماعىناسى: كوڭىل فورماسىنداعى تانىم. ياعىني ادامداردىڭ كوڭىلدى تۇرمىس وتكىزۋ بارىسىندا تۋاتىن تانىمى. ماسەلەن، ادامداردىڭ تۇرمىستىق تانىمى.

  Tn/Sn ورنەكتىڭ ماعىناسى: سانا فورماسىنداعى تانىم. ياعىني ادامداردىڭ قوعامدىق ورتادا بەينەلەيتىن تانىمى. ماسەلەن، ادامداردىڭ احلاق تانىمى، ءمورال تانىمى.

  Tn/Mz ورنەكتىڭ ماعىناسى: مىنەز فورماسىنداعى تانىم. ياعىني ادامداردىڭ ءوز تابيعاتىمەن بىتە قايناسقان تانىمى. ماسەلەن، ادامداردىڭ سالت-ءداستۇر تانىمى، مىنەز-قۇلىق تانىمى.

  Tn/Sz ورنەكتىڭ ماعىناسى: سەزىم فورماسىنداعى تانىم. ياعىني ادامداردىڭ ىشكى سىرىنان تۋعان تانىم. ماسەلەن، ادامداردىڭ ماحاببات تانىمى.

  Tn/Se ورنەكتىڭ ماعىناسى: سەنىم فورماسىنداعى تانىم. ياعىني ادامداردىڭ ۇستانعان جولىنان تۋعان تانىم. ماسەلەن، ادامداردىڭ جەكە تانىمى.

  ⑷ سىندىق بايلانىس.

  جالپى ورنەگى تومەندەگىدەي:

  X|Y

  سىندىق بايلانىسقا قاتىستى ءبىرقانشا مىسالداردى كورىپ وتەيىك:

  Ts|Ts ورنەك تۇيسىك پەن تۇيسىكتىڭ بايلانىسى. شەشىمى: ساۋ-كەمتار. كەي ادامداردىڭ ءتۇيسىگى ساۋ بولادى، ال كەي ادامداردىڭ ءتۇيسىگى قالىپسىز، كەم بولادى.

  Tn|Tn ورنەك تانىم مەن تانىمنىڭ بايلانىسى. شەشىمى: مامان-نادان. كەي ادامدار كوپ ءبىلىم يگەرگەن مامان بولادى، ال كەي ادامدار ءبىلىمسىز قاراتابان نادان بولادى.

  Mu|Mu ورنەك مۇددە مەن مۇددەنىڭ بايلانىسى. شەشىمى: دوس-دۇشپان. كەي ادامداردىڭ مۇددەسى ءوزارا توعىسقان دوس بولادى، ال كەي ادامداردىڭ مۇددەسى ءوزارا سىيىسپايتىن دۇشپان بولادى.

  Oy|Oy ورنەك وي مەن ويدىڭ بايلانىسى. شەشىمى: ۇشقىر-مەشەل. كەي ادامداردىڭ ويى شارق ۇراتىن ۇشقىر بولادى، ال كەي ادامداردىڭ ويى ءمىز باقپاس مەشەل بولادى.

  Ko|Ko ورنەك كوڭىل مەن كوڭىلدىڭ بايلانىسى. شەشىمى: سەرگەك-ماسىل. كەي ادامداردىڭ كوڭىلى جاندى سەرگەك بولادى، ال كەي ادامداردىڭ كوڭىلى بويكۇيەز ماسىل بولادى.

  Sn|Sn ورنەك سانا مەن سانانىڭ بايلانىسى. شەشىمى: ىلعار-مەشەۋ. كەي ادامداردىڭ ساناسى العا باسار ىلعار بولادى، ال كەي ادامداردىڭ ساناسى كونەشىل مەشەۋ بولادى.

  Mn|Mn ورنەك مىنەز بەن مىنەزدىڭ بايلانىسى. شەشىمى: اشىق-تۇيىق. كەي ادامداردىڭ مىنەزى ” ا “ دەگەندە ارجاعىنان جۇرەگى كورىنەتىن اشىق-جارقىن بولادى، ال كەي ادامداردىڭ مىنەزى توماعا تۇيىق بىتەۋ بولادى.

  Sz|Sz ورنەك سەزىم مەن سەزىمنىڭ بايلانىسى. شەشىمى: مۇڭ-شات. كەي ادامداردىڭ سەزىمى جۇدەۋ-جاداۋ مۇڭلى بولادى، ال كەي ادامداردىڭ سەزىمى كۇلكى ۇيىرگەن شات-شادىمان بولادى.

  Sm|Sm ورنەك سەنىم مەن سەنىمنىڭ بايلانىسى. شەشىمى: بەرىك-بوس. كەي ادامداردىڭ سەنىمى العان بەتتەن قايتپاس شىنايى بەرىك بولادى، ال كەي ادامداردىڭ سەنىمى تياناعى جوق قۇبىلمالى بوس بولادى.

  جوعارىدا مىسال ءۇشىن رۋح ءمانىنىڭ سىندىق بايلانىسىنىڭ 9 ورنەگىن كورىپ وتتىك. ءاسىلى رۋح ءمانىنىڭ سىندىق بايلانىسى تولىق تارقاتىلعاندا جيىنى 36 ورنەك قالىپتاسادى.

  رۋح دەگەنىمىز تۇيسىك، تانىم، مۇددە، وي، كوڭىل، سانا، مىنەز، سەزىم، سەنىم سىندى 9 ءتۇرلى رۋح ءمانىنىڭ بىرلىگى. وسى 9 ءتۇرلى رۋح ءمانى جالعاستى بايلانىس تىزبەگىن قۇراپ، تارقاتىلادى. سونداي-اق، رۋحتى ءتىپتى دە مول مازمۇندارمەن قامدايدى. وسى بايلانىس تىزبەكتەرى رۋحتىڭ ساپالىق بايلانىس ورنەگىنىڭ تىڭ جولىن اشىپ بەرەدى.

جاۋاپتى رەداكتورى : نۇرعيسا قۇرمانجان ۇلى
 
  بۇل حابارعا باعاڭىز
  • 1. جۇڭحۋا حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ قاتىستى زاڭ-ەرەجەلەرىنە بويسىنىپ، توراپتا ءمورالدى بولىڭىز، ءسىزدىڭ ارەكەتىڭىز سەبەبىنەن تىكەلەي نەمەسە جانامالاي تۋىنداعان زاڭدىق جاۋاپكەرشىلىكتى ءوزىڭىز ارقالايسىز.
    2. قالام اتىڭىز بەن جازعان لەبىزىڭىزدى باسقارۋدىڭ بارلىق ۇقىعى حالىق تورابىنا ءتان.
    3. حالىق تورابىنىڭ ءسىزدىڭ حالىق تورابىنىڭ لەبىز جازۋ بەتىنە جازعان لەبىزىڭىزدى توراپ ىشىندە كوشىرۋ نەمەسە لەبىزىڭىزدەن سيتات كەلتىرۋ ۇقىعى بار.
    4. ەگەر باسقارۋ جاعىنا پىكىرىڭىز بولسا، لەبىز جازۋ بەتىنىڭ باسقارۋشىسىنا نەمەسە حالىق گازەتى مەكەمەسىنىڭ توراپ ورتالىعىنا اڭىس ەتىڭىز.