بەتتى ساقتاۋ | باس بەت قىلۋ | حات ساندىعى | حابارلاسىڭىز | ءبىز تۋرالى جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى اقپارات تورابى    
  • ورتالىق
  • ەل ءىشى
  • شينجياڭ
  • حالىقارا

سۋرەتتى حابار

حالىق تورابى

ساپالىق بايلانىس(17)

2012.05.23 11:12    


  جوعارىدا سويلەنگەن قايشىلىق ەلەمەنتىن ارناۋلى تاڭبالارمەن ورنەكتەسەك، تومەندەگىدەي تىزبەك قۇرىلادى.

  دەتال De

  مايدان Ma

  حارەكتر H

  تيىمدىلىك Tm

  مىندەت Md

  ءتاسىل Tl

  وراي Or

  ءونىم On

  سەبەپ Sb

  تەتىك Tt

  تالاپ Ta

  اۋقىم Ak

  مۇقتاج Mt

  باسقىش Bk

  سيپات Sp

  قيمىل Km

  تومەندە قايشىلىق ەلەمەنتىنىڭ ءبىرقانشا تۇردەگى بايلانىس ورنەگىن كورىپ وتەيىك.

  ⑴ جىكتىك بايلانىس.

  جالپى ورنەگى تومەندەگىدەي (ورنەك تەحنيكالىق سەبەپتەن دۇرىس كورىنبەدى، جوعارىداعى سۋرەتكە قاراڭىز):

  X…Y(Q)

  1-مىسال: (ءىس)MaDe

  ورنەكتە De تاڭبا ۇقساس دەتالدى، Ma تاڭبا ۇقساماعان مايداندى بەينەلەيدى. ماعىناسى: ۇقساماعان ورىنداعى ۇقساس ءبىر ءىس جۇرگىزۋدىڭ دەتالى. ماسەلەن، ءبىر سەرىكتىكتىڭ ۇقساماعان ورىنداعى بولىمشە سەرىكتىكتەرى.

  2-مىسال: (ءىس)MaDe

  وسى ورنەك 1-مىسالداعى ورنەكپەن ۇلكەن جاقتان ۇقساس كەلەدى، وزگەشەلىگى تاڭبالاردىڭ استىنداعى يرەك سىزىعىنىڭ ورنى الماسقان. ماعىناسى: ۇقساس ءبىر ورىنداعى ۇقساماعان ءىس جۇرگىزۋدىڭ دەتالدارى. ماسەلەن، ۇقساماعان سەرىكتىكتەردىڭ ورتاق قارجى قوسىپ، زاۆود قۇرۋى.

  ⑵ فۋنكىتسيالىق بايلانىس.

  جالپى ورنەگى تومەندەگىدەي:

  (Y=f(X

  1-مىسال: f(Ta) = Tl

  ورنەكتە Tl تاڭبا ءتاسىلدى بەينەلەيدى، Ta تاڭبا تالاپتى بەينەلەيدى. ماعىناسى: ءىس ءجۇرىلۋ بارىسىندا تالاپتىڭ وزگەرىسىنە ساي، ءىس ءجۇرگىزۋ ءتاسىلىنىڭ سايكەستى وزگەرەتىندىگىن كورسەتەدى. ماسەلەن، عىلىم-تەحنيكانىڭ دامۋ تالابىنا ساي، ديقانداردىڭ ەگىستىك جەرلەردى سۋارۋى العاشقى اتىز-ارىق سۋ قۇرىلىسىنان بۇركىپ سۋارۋعا، ونان پارنيك استىندا تامشىلاتىپ سۋارۋ سياقتى وزىق سۋارۋ تاسىلىنە قاراي بىرتىندەپ ويىسىپ كەلەدى.

  2-مىسال: f(Tl) = Ta

  وسى ورنەك الدىڭعى ورنەكپەن ۇلكەن جاقتان ۇقساس كەلەدى، وزگەشەلىگى ورنەكتەگى قايشىلىق ەلەمەنتىنىڭ تاڭبالارىنىڭ ورنى الماسقان. ماعىناسى: ءىس ءجۇرىلۋ بارىسىندا ءتاسىلدىڭ وزگەرىسىنە ساي، ءىس جۇرگىزۋدىڭ تالابى سايكەس وزگەرەتىندىگىن كورسەتەدى. ماسەلەن، ديقاندار ەگىن سالۋ، باپتاۋ، ءونىم جيناۋ سياقتى جۇمىس تاسىلدەرىن قولمەن ىستەۋدەن ماشينالاسۋعا قاراي دامىتقاننان كەيىن، ديقانداردىڭ جۇمىس ونىمدىلىگىن ارتتىرۋ، ءونىم مولشەرىن جوعارلاتۋ تالابى دا سايكەستى تۇردە بىرتىندەپ جوعارلاپ كەلەدى.

  ⑶ سەپتىك بايلانىس.

  جالپى ورنەگى تومەندەگىدەي:

  X/Y

  تومەندە كارحانانى مىسال ەتىپ، دەتالدىڭ سەپتەلۋىن تانىستىرامىز. ادەتتە دەتال ءوز ىشىنەن ادام، تەحنيكا، قارجى سياقتى مازمۇنداردى قامتيدى. تۇسىندىرۋگە قولايلى بولۋ ءۇشىن، سونىڭ ىشىندەگى قارجىنى وبيەكتى ەتىپ قايشىلىق ەلەمەنتىمەن سەپتەپ وتەمىز.

  De/De ورنەك دەتالدىق بەينەدەگى دەتال. ماعىناسى: دەتالدىق ءتۇس العان قارجى. ماسەلەن، قاعاز اقشا، شيكىزات، توۆار. بۇلار كارحانانىڭ دەتالدىق ءتۇس العان قارجىسى بولادى.

  De/Md ورنەك مايدان بەينەدەگى دەتال. ماعىناسى: مەكەندىك ءتۇس العان قارجى. ماسەلەن، تۇراقتى مۇلىك، قوراجاي، مەنشىكتى جەر. بۇلار كارحانانىڭ مەكەندىك ءتۇس العان قارجىسى بولادى.

  De/H ورنەك حارەكترلىك بەينەدەگى دەتال. ماعىناسى: حارەكترلىك ءتۇس العان قارجى. ماسەلەن، باسقارۋشى، ەكونوميس، تەحنيك قىزمەتكەرلەرى. بۇلار كارحانانىڭ حارەكترلىك ءتۇس العان قارجىسى سانالادى.

  De/Tm ورنەك تيىمدىلىك بەينەسىندەگى دەتال. ماعىناسى: تيىمدىلىك ءتۇس العان قارجى. ماسەلەن، تازا پايدا، جالپى ءونىم قۇنى. بۇلار كارحانانىڭ تيىمدىلىك ءتۇس العان قارجىسى بولادى.

  De/Mn ورنەك مىندەت بەينەسىندەگى دەتال. ماعىناسى: مىندەتتىك ءتۇس العان قارجى. ماسەلەن، شيكىزات قاراجاتى، كاسىبي قاراجات، زەرتتەۋ قاراجاتى. بۇلار كارحانانىڭ مىندەتتىك ءتۇس العان قارجىسى بولادى.

  De/Tl ورنەك ءتاسىل بەينەسىندەگى دەتال. ماعىناسى: تاسىلدىك ءتۇس العان قارجى. ماسەلەن، ءوندىرىس تاسىلدەرى سانالاتىن اسپاپتار، ءوندىرىس قۇرالدارى، ال قىزمەت تاسىلدەرى سانالاتىن قاتىناس قۇرالدارى، كومپيۋتەر، توراپ سياقتىلار. ءوندىرىس تاسىلدەرى مەن قىزمەت تاسىلدەرى كارحانانىڭ تاسىلدىك ءتۇس العان قارجىسى بولادى.

  De/Or ورنەك وراي بەينەسىندەگى دەتال. ماعىناسى: ورايدىق ءتۇس العان قارجى. ماسەلەن، عىلىم-تەحنيكالىق جەتىستىگى، جاڭا ءونىم، پاتەنت. بۇلار كارحانانىڭ ورايدىق ءتۇس العان قارجىسى بولادى.

  De/On ورنەك ءونىم بەينەسىندەگى دەتال. ماعىناسى: ونىمدىك ءتۇس العان قارجى. ماسەلەن، ءونىمنىڭ ساپاسى، كاسىپ ورىننىڭ اتاعى، ماركانىڭ داڭقى، قىزمەت وتەۋ سەنىمدىلىگى. بۇلار كارحانانىڭ ونىمدىك ءتۇس العان قارجىسى بولادى.

  De/Sb ورنەك سەبەپ بەينەسىندەگى دەتال. ماعىناسى: سەبەپتىك ءتۇس العان قارجى. ماسەلەن، شيكىزات قاينارى، ءوندىرىس تەحنولوگياسى. بۇلار كارحانانىڭ سەبەپتىك ءتۇس العان قارجىسى بولادى.

  De/Tt ورنەك تەتىك بەينەسىندەگى دەتال. ماعىناسى: تەتىكتىك ءتۇس العان قارجى. ماسەلەن، ۇگىت، سيلىق، ساۋعا، پارا. بۇلار كارحانانىڭ تەتىكتىك ءتۇس العان قارجىسى بولادى.

  De/Ta ورنەك تالاپ بەينەسىندەگى دەتال. ماعىناسى: تالاپتىق ءتۇس العان قارجى. ماسەلەن، توۆاردىڭ سورتى، توۆاردىڭ وزىندىك قۇنى. بۇلار كارحانانىڭ تالاپتىق ءتۇس العان قارجىسى بولادى.

  De/Ak ورنەك اۋقىم بەينەسىندەگى دەتال. ماعىناسى: اۋقىمدىق ءتۇس العان قارجى. ماسەلەن، اكىتسيا جارناسى، ەكونوميكالىق كريزىس. بۇلار كارحانانىڭ اۋقىمدىق ءتۇس العان قارجىسى بولادى.

  De/Mt ورنەك مۇقتاج بەينەسىندەگى دەتال. ماعىناسى: مۇقتاجدىق ءتۇس العان قارجى. ماسەلەن، زاكاز، توقتام. بۇلار كارحانانىڭ مۇقتاجدىق ءتۇس العان قارجىسى بولادى.

  De/Bk ورنەك باسقىش بەينەسىندەگى دەتال. ماعىناسى: باسقىشتىق ءتۇس العان قارجى. ماسەلەن، كىرىم، شىعىم. بۇلار كارحانانىڭ باسقىشتىق ءتۇس العان قارجىسى بولادى.

  De/Sp ورنەك سيپات بەينەسىندەگى دەتال. ماعىناسى: سيپاتتىق ءتۇس العان قارجى. ماسەلەن، زاپاس قور، اينالمالى قاراجات، قارىز، ءوسىم. بۇلار كارحانانىڭ سيپاتتىق ءتۇس العان قارجىسى بولادى.

  جوعارىدا قايشىلىق ەلەمەنتىنىڭ ءبىر ءتۇرىن، ياعىني قارجىعا ۋاكىلدىك ەتكەن دەتالدىڭ سەپتىك بايلانىسىن كورىپ وتتىك. باسقا قايشىلىق ەلەمەنتىن تولىق تارقاتاتىن بولساق، جيىنى 256 ورنەككە تارقاتىلادى.

  قايشىلىق ادامداردىڭ ءىس ءجۇرگىزۋ جايىنداعى وي-ءورىسىن كەڭىتىپ، الۋان ءتۇرلى ءادىس-امالداردى، شارالاردى، تاكتيكالاردى جۇيەلى قامدايدى. ول ءاربىر جەكە ادامنىڭ، ۇيىمنىڭ، رايوننىڭ نەمەسە ەلدىڭ باسەكەلىك قۋاتىن ارتتىرۋدا تاپتىرمايتىن قۇرال سانالادى.

جاۋاپتى رەداكتورى : نۇرعيسا قۇرمانجان ۇلى
 
  بۇل حابارعا باعاڭىز
  • 1. جۇڭحۋا حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ قاتىستى زاڭ-ەرەجەلەرىنە بويسىنىپ، توراپتا ءمورالدى بولىڭىز، ءسىزدىڭ ارەكەتىڭىز سەبەبىنەن تىكەلەي نەمەسە جانامالاي تۋىنداعان زاڭدىق جاۋاپكەرشىلىكتى ءوزىڭىز ارقالايسىز.
    2. قالام اتىڭىز بەن جازعان لەبىزىڭىزدى باسقارۋدىڭ بارلىق ۇقىعى حالىق تورابىنا ءتان.
    3. حالىق تورابىنىڭ ءسىزدىڭ حالىق تورابىنىڭ لەبىز جازۋ بەتىنە جازعان لەبىزىڭىزدى توراپ ىشىندە كوشىرۋ نەمەسە لەبىزىڭىزدەن سيتات كەلتىرۋ ۇقىعى بار.
    4. ەگەر باسقارۋ جاعىنا پىكىرىڭىز بولسا، لەبىز جازۋ بەتىنىڭ باسقارۋشىسىنا نەمەسە حالىق گازەتى مەكەمەسىنىڭ توراپ ورتالىعىنا اڭىس ەتىڭىز.