بەتتى ساقتاۋ | باس بەت ەتۋ | حات ساندىعى | حابارلاسىڭىز | ءبىز تۋرالى جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى اقپارات تورابى    
  • ورتالىق
  • ەل ءىشى
  • شينجياڭ
  • حالىقارا

سۋرەتتى حابار

حالىق تورابى>>قوعام

كومپيۋتەر قۇمارلىقتى قۇرىقتاپ، شەگىنەن اسىرمايىق

ىسپانديار سولتاش ۇلى

2013.11.06 14:12     كەلۋ قاينارى : حالىق تورابى


  قازىرگى عالامدىق اقپارات اعىنىنىڭ دامۋ بەتالىسىنان قاراعاندا، ونىڭ جاستاردىڭ رۋحاني جانە ماتەريالدىق بولمىسىنا قاراتا اسەرى الدا ءتىپتى دە كۇشەيە تۇسپەسە باسەيمەيتىنى بايقالۋدا. سوندىقتان قوعام الدىنداعى باستى مىندەت دۇنيەلىك دەڭگەيدەگى وزىق مادەنيەتتىڭ، جوعارى عىلىم-تەحنيكانىڭ نارىنە قانىپ، ونى ءوز ۇلتى ءۇشىن قىزمەت ەتتىرە الاتىن، رۋحاني جان-دۇنيەسى تازا، وي-ءورىسى بيىك، ءبىلىمدى دە قابىلەتتى، ءداۋىر تالابىنا ساي جاس ۇرپاقتى تاربيەلەۋگە قاراتىلۋى ءتيىس. ەندىگى اڭگىمە جەلىسى وسى تۇرعىدا ءوربي تۇسپەك.

  بۇگىنگى تاڭدا اقپاراتتى قابىلداۋ جانە ونى پايدالانۋ دەڭگەيى ادامداردىڭ جالپى دۇنيە تانىمىنا ۇلكەن اسەر ەتۋدە. انە سونىڭ كەراناۋ جاقتاعى ءبىر ءتۇرلى بەينەسىن اداممەن تابيعي ورتا قاتىناسىنىڭ بارعان سايىن الشاقتاپ بارا جاتقاندىعىنان بايقاۋعا بولادى. سەبەبى قازىر وسەر ۇرپاق تابيعاتپەن كومپيۋتەر ارقىلى بايلانىس جاسايتىن، ياعني بالا كوگىلدىر ەكران الدىندا وتىرىپ قانا جاساندى تىرشىلىكپەن تانىساتىن بولدى. ولاردىڭ كومپيۋتەردەن كورگەن جاساندى قۇبىلىسى مەن بوياماسىز تابيعي ورتا ەكى ءتۇرلى الەم ەكەنى ايتپاسا دا بەلگىلى. بالا ەكران الدىندا وتىرىپ ۇلى جاراتىلىستىڭ ءتىلسىم قاسيەتىن، ايتالىق، بۇلبۇلدىڭ تامىلجىعان ءۇنى مەن بۇلاقتىڭ سىلدىرىن، قارلىعاشتىڭ ۇيا سالۋى مەن ورمەكشىنىڭ تور توقۋىن، قوزىنىڭ ماڭىراۋى مەن شەگىرتكەنىڭ شىرىلىن، قاراقاتتىڭ حوش ءيىسى مەن ءتاتتى ءدامىن قايدان سەزسىن؟!

  جاراتىلىس دۇنيەسى جاستارعا ۇنەمى كومپيۋتەردە جاساندى قىرىمەن اسەر ەتەتىندىكتەن، ەندى ولارعا شىنايى ءومىردىڭ قاجەتى جوقتاي سەزىلەرى ءسوزسىز. مىنە بۇل تۇتاس قوعام ءۇشىن ويلانۋعا، ءتىپتى، ويلانىپ قانا قويماي تەز شەشۋگە ءتيىستى ءىرى پسيحولوگيالىق ىندەتكە اينالىپ وتىر. ۇيتكەنى ادام بالاسى جاس شاعىندا تابيعات دۇنيەسىنىڭ قىر-سىرىمەن ىشكەرلەي شىنايى تانىس بولماسا، وندا ول جاسامپازدىقپەن وبىرازدى وي قورتا المايتىن قۋىرشاق ادامعا اينالادى دا، ادامنىڭ ىشكى رۋحاني جان دۇنيەسى رەال ورتاعا مۇلدە جات بولىپ قالىپتاساتىن بولادى. بالا قولىندا جەپ وتىرعان ناننىڭ، ۇستىندە كيىپ جۇرگەن كيىمنىڭ قايدان شىققانىن مۇلدە بىلمەيتىن، ءتىپتى، بىلگىسى دە كەلمەيتىن كۇيگە تۇسەدى. ولار ءۇشىن رەال دۇنيەنىڭ ەشبىر قۇنى جوقتاي سەزىلەتىن بولادى. قازىر وڭتۇستىك كورەيا سياقتى كەيبىر دامىعان ەلدەر كومپيۋتەر الەمىنىڭ جاستارعا بولعان جاساندى اسەرىنەن ساقتانۋدىڭ جولىن قۇلشىنا قاراستىرىپ، ادام ساناسىن دامىتۋدىڭ نەعۇرلىم تابيعي جولدارىن زەرتتەۋگە قۇلشىنىس جاساۋدا.

  ءبىز، ارينە، جاستاردىڭ ءبارىن تەرىسكە شىعارۋدان اۋلاقپىز. «اسىل ــ تاستان، اقىل ــ جاستان» دەمەكشى، مۇلدە باسىم سانداعى جاستارىمىز جاقسى. ولار ارلى، اقىلدى، ءبىلىمدى دە پاراساتتى. عالامتور الەمىن ءوز مۇددەلەرى ءۇشىن يكەمدى يگىلىكتەنىپ ونان قاجەتىن قاناعاتتاندىرىپ، قابىلەتىن وسىرە بىلەدى، ءار قانداي نارسەگە تالعاممەن قارايدى، ەسسىز ەلىكتەمەيدى. ال تىم از سانداعى جاستار مۇنىڭ كەرىسىنشە. ولار قۇلشىنىپ ءبىلىم ۇيرەنبەيدى، جاستىق شاعىنىڭ كوپ ۋاقىتىن كوگىلدىر ەكران الدىندا ماعىناسىز وتكىزۋگە اۋەس، كىتاپ وقۋعا مويىندارى جار بەرمەيدى، ەرتەڭ نە بولارىن ويلامايدى، ءوز تۇستاسىمەن، وزگە جۇرتپەن باسەكەلەسەتىن تانىم جوقتىڭ قاسى، ۇلكەننىڭ، ءيا، بىلگەننىڭ اقىلىن المايدى، ەلىكتەمەيتىن نارسەگە ەسسىز ەلىكتەپ ءجۇرىپ قۇمارلىقتىڭ قۇيىنا باتقاندارىن سەزبەي قالادى. سىن قابىلدامايدى، كىشى پەيىل ەمەس، وركوكىرەك، ءوزىم بىلەمى كوپ. بايلىقتىڭ، اقشانىڭ قادىرىن بىلمەيدى. ءسان-سالتاناتشىل، قۇر دۇرمەككە ىلەسكىش، بايانسىز ىسپەن اينالىسۋعا اۋەس. بولام دەگەن ادامعا بارلىق مۇمكىندىكتىڭ بار ەكەنىن تولىق تۇسىنبەيدى، تۇسىنسە دە پايدالانبايدى.

  مىنە بۇل جوعارىدا تۋىنداعان ماسەلەنىڭ كوبىن جاھاندانۋدىڭ جاستار ساناسىنداعى جاعىمسىز كورىنىسى دەۋگە بولادى. سوندىقتان قازىرگى جاھاندانۋ داۋىرىندە ۇرپاق تاربيەسىنە ءمان بەرۋ وتە وزەكتى ماسەلە ەسەپتەلەدى. ۇيتكەنى بۇگىنگى تاڭدا اقپاراتتاسقان تەحنولوگيادان ءناسيحاتتالاتىن نارسەلەردىڭ مازمۇنى الۋان ءتۇرلى. وندا ءومىردىڭ وزىق جاعى دا، توزىق جاعى دا كورىنىس بەرىپ جاتادى. ونىڭ بىزگە بەرەرى دە، بىزدەن الارى دا كوپ.

  ءسوزىمىز دالەلدى بولۋ ءۇشىن كوزىم كورگەن مىنا ءبىر جاعدايدى ايتا كەتەيىن: ءتۇس مەزگىلى بولاتىن. جۇمىس بابىمەن اۋىلداسىمنىڭ ۇيىنە باردىم، ولار تۇسكى تاماعىنا ەندى عانا وتىرىپتى، مەن دە داستارقان باسىنا جايعاستىم، اۋىلداسىمنىڭ اقسامايلى قارت اناسى ورتاڭعى ۇيدە كومپيۋتەر ويناپ وتىرعان ورتا مەكتەپ وقيتىن نەمەرە ۇلىن قايتا-قايتا شاقىرىپ داستارقان باسىنا زورعا كەلتىردى. مەنى شاقىرىپ مازامدى الدىڭدار عوي دەگەندەي تومسارىڭقى بەينەدە تاماعىن اسىعا ىشە باستاعان نەمەرەسى ەندى جانىنان قول تەلەفونىن الىپ شىعىپ سونى شۇقىلاي باستادى. مۇنى كورىپ شىدامى تاۋسىلعان قارت انا: قارعام-اۋ، انداعى كوك تەمىرمەن جاعالاسقانىڭدى ءبىر ءسات بولسا دا قويا تۇرىپ جونىمەن تاماعىڭدى ىشسەڭ بولماي ما؟- دەدى. بالا بۇل ءسوزدى ۇنەمى ەستىسە كەرەك، كوپ ەلەمەدى، تاماعىن شالا-شارپى ءىشتى دە اسىعىس كۇيدە ورتاڭعى ۇيگە قايتا كىرىپ كەتتى.

  نەمەرەسى كەتكەن جاققا ءبىر ءسات ءۇن-ءتۇنسىز قاراپ وتىرعان قارت انا: ءيا، ايتا بەرسە ءسوز كوپ قوي، قاراقتارىم، مىنا كەلىن مەن ۇل انا نەمەرەمدى ءسابي شاعىندا وزدەرىنىڭ جان تىنىشتىعى ءۇشىن كومپيۋتەر ويناۋدان شەكتەمەي ادەتتەندىرىپتى، قازىر ول بالا سول ءسىڭىستى ادەتىن قويار ەمەس،- دەپ ءسوزىن ەندى ماعان باعىتتاي جالعاستىردى، «دۇرىس پايدالانباسا قولعا ۇستايتىن قول تەلەفونى بولسىن، اناۋ كومپيۋتەرى بولسىن، ءبارى دە ادام بالاسىن اقىلىنان الجاستىراتىن ازەزىل نارسە مە دەپ ويلايمىن، وقۋ وقىپ جۇرگەن بالا ۇيگە كەلگەندە قۇمارتىپ كىتاپ كورمەسە، بەرىلگەن تاپسىرماسىن مۇقيات ورىنداماسا، تاماق ىشكەندە دە، ۇيقتار الدىندا دا، ءتىپتى، مەكتەبىنە كەتىپ بارا جاتىپ تا قول تەلەفونىمەن جاعالاسسا، ساباقتان سىرتقى بوس ۋاقىتى كومپيۋتەردەگى اتىس-شابىس، قان توگىس، قىزىل-قىرمان توبەلەس ويىنمەن كەتسە، ونىڭ ەرتەڭگى كۇنى سوندا نە بولماق؟! مۇنداي ازدىرعىش نارسەمەن جاس ۇرپاق ءوز بولاشاعىن ءوزى ويرانداپ جاتسا، وعان قاراتا قوعام جاعىنان ءبىر تيىم بولمايتىنى قالاي دەپ تارىعامىن. الگى نەمەرەم تاپ تاماق ىشپەۋگە رازى، ءبىراق كومپيۋتەر ويناماسا، قول تەلەفونىمەن جاعالاسپاسا قاباعى مۇلدە اشىلمايدى، ءبىر وتىرسا بار دۇنيەنى ەسىنەن ءبىراق شىعارادى، تاڭنىڭ اتىسى، كۇننىڭ باتىسىمەن جۇمىسى بولمايدى. مىنەزى دە بارعان سايىن تۇيىق، شامكوس بولىپ وزگەرىپ بارادى. اۋەلى، دارەتكە وتىرۋدى دا ۇمىتىپ كەتىپ جۇگىرىپ جۇرەتىنى بار، كەيدە تاڭەرتەڭ ورنىنان تۇرعىزعانىمىزدا قوينىنداعى قول تەلەفونىنا جالعاعان تىڭداعىشى ەكى قۇلاعىندا ىزىڭداپ جاتاتىنىن قايتەرسىڭ، وقىماعان نادان بولساق تا بالانى وسىنشا ەسىنەن اداستىرىپ قىزىقتىرعان نارسەنىڭ جاقسى-جامانىن ءبىز دە بايقايمىز عوي، قاراقتارىم، ءوز ءومىرىن ءوزى وسىلايشا ويىنشىق ەتكەن ۇرپاقتىڭ ەرتەڭگى كۇنى نە بولار ەكەن دەشى»،- دەپ اۋىر كۇرسىنىپ وتىرىپ قالدى. مىنە بۇل قازىرگى كومپيۋتەر تەكتەس ەلەكتروندى اسپاپتارعا اسىرە قۇمارتۋشىلاردىڭ ماعان كەز بولعان قاراپايىم ءبىر تيپتىك مىسالى عانا، بۇل تاقىرىپتا ايتا بەرسەك، ءبىرىنشى كلاس وقيتىن بالانىڭ كومپيۋتەر وينىنان كورگەنىن ىستەيمىن دەپ بيىك عيماراتتان قۇلاپ ولگەنىندەي ومىردە ادام جانىن تۇرشىكتىرەر مىسالدار تولىپ جاتىر.

  «مۇقتاجدىق ــ مىڭ ونەردىڭ اناسى» دەۋشى ەدى اتامىز قازاق. ءبىزدىڭ بالا كەزىمىزدە وقيتىن كىتاپ، جازاتىن قاعاز-قارىنداش، تىڭدايتىن ءان، جۇمسار اقشا، ىشەر تاماق، كيەر كيىمنىڭ ءبارى تاپشى بولدى. اۋەلى، جوق دەرلىك. ەسەسىنە ەل ءىشى اقىلدان كەندە بولمادى. ال بۇگىنگىنىڭ جاستارىندا، كەرىسىنشە، ءبارى بار، وقىسا كىتابى، اشسا عالامتورى، ىشكەنى الدىندا، ىشپەگەنى ارتىندا دەگەندەي. ءبىراق قالاي ەكەنى بەلگىسىز، ادامي قاسيەتىنەن، ۇلتتىق تامىرىنان الشاقتاعان ۇرپاق ساڭىلاۋسىزداۋ، ۇعىمسىزداۋ، ەرتەڭى بۇلىڭعىرلاۋ بولىپ سەزىلەدى دە تۇرادى. جاڭا عاسىر ۇرپاعىنا دۇرىس باعىت-باعدار كورسەتىپ وتىرۋدىڭ قاجەتتىلىگى مىنە وسىندايدان تۋىندايدى.

  ويىن قۇمارلىق ــ ويناماسا تۇرا المايتىن ءبىر ءتۇرلى پسيحولوگيالىق ىندەت. وسى ىندەتتىڭ قاتارىنا سوڭعى جىلدارى «كومپيۋتەر سوقتى» دەپ اتالاتىن جاڭا ءبىر دەرت كەلىپ قوسىلدى. بۇل ىندەت قازىر بۇكىل الەمگە وتە تەز قارقىنمەن تارالۋدا. الدا قازىرگى تۋىنداعان جاعىمسىز جاعدايلار وسىمەن عانا شەكتەلمەي جاڭا اقپاراتتىق تەحنولوگيا ءبىز ءالى سەزىپ بىلمەگەن قىرۋار ماسەلەلەردى تۋىنداتۋى ابدەن مۇمكىن. عالىمداردىڭ زەرتتەۋىنە قاراعاندا، كومپيۋتەر تەكتەس ەلەكتروندى جۇيەلەر ادامنىڭ ءومىر ءسۇرۋ داعدىسىن عانا ەمەس، ميدىڭ جالپى ويلاۋ جيىلىگىن دە وزگەرتەدى ەكەن.

  قازىرگى قوعامنىڭ تۇتاستاي اقپارات اعىسىنىڭ ىقپالىنا ۇشىراعانىن كورىپ-ءبىلىپ وتىرمىز. كىتاپ وقۋ ءتاسىلىنىڭ بۇگىنگى تاڭدا وزگەرگەندىگىن دە جوققا شىعارۋعا بولمايدى. مىسالى، عالامتوردا ەلەكتروندى كىتاپحانالار دا كوپتەپ اشىلدى. كەرەك قىلعان ادام ۇيىندە وتىرىپ-اق الەمدەگى كەز-كەلگەن جازۋشىنىڭ شىعارماسىمەن تانىسۋىنا، قاجەتتى ماتەريالىن عالامتوردان ىزدەپ تاۋىپ كادەگە جاراتۋىنا بولاتىن بولدى. تەحنيكا تەتىگىن بىلگەن ءارقانداي ادامنىڭ سان الۋان ءبىلىمدى ساۋساعىنىڭ ۇشىمەن عانا سارالاپ يگەرۋىنە مۇمكىندىك جاراتىلىپ وتىر. دەمەك، بۇل جەردەگى جاعداي قازىرگى ۇرپاق سول تاماشا مۇمكىندىكتەردى ورىندى پايدالانا الىپ ءجۇر مە، ماسەلە وسىندا.

  ءاسىلى ءبىز بۇل تاقىرىپتى تىلگە تيەك ەتكەندە، كومپيۋتەرلىك ويىننىڭ ءبارىن بىردەي زياندى دەۋدەن اۋلاقپىز. اسىرە قۇمارلىققا سالىنباي ۇيلەسىمدى پايدالانا بىلسە كومپيۋتەرلىك ويىندار جاس ۇرپاقتىڭ ءسابي ساناسىن وياتىپ، ولاردى العا قاراي جەتەلەيتىنى داۋسىز. ماسەلەنىڭ سالماعى بالالاردىڭ قۇمارلىق دەرتىنە شالدىعۋىندا بولىپ وتىر. قازىرگى تاڭدا كومپيۋتەرلىك ويىندارعا اسىرە قۇمارتقان، عالامتوردىڭ عاجايىپ سىرىنا بالداي باتىپ، سۋداي سىڭگەن جاستاردى باسقا نارسەمەن قىزىقتىرۋ مۇمكىن بولماي قالدى. الايدا بۇنداي جاعدايدىڭ بالالار پسيحولوگياسىنا قاراتا اسەرى قانداي بولىپ جاتقانىن ەسكەرىپ، تەكتەپ جاتقان كوپ ەشكىم بايقالمايدى. بالا ۇيىندە وتىرىپ-اق عالامتوردىڭ تەتىگىن باسسا بولعانى ويىننىڭ نە ءبىر ءتۇرى شىعا كەلەدى، سىرتقا شىقسا بولدى كوشە-كوشەنىڭ بارىنەن كومپيۋتەرلىك ويىنحانالار بالالاردى قىزىقتىرىپ، باۋراپ تابىلا كەتەدى. اتا-اناسىنان العان اقشاسىن باسقا ەمەس، تەك توراپحاناعا عانا جۇمسايتىن جاس بۋىندى بۇل كۇندەرى قاي كومپيۋتەرلىك ويىنحاناعا بارساڭىز دا كوپتەپ كەزىكتىرەسىز. قازىرگى جاس وركەننىڭ باعىت-باعدارى قالاي بۇرىلعاندىعىن مىنە وسىدان-اق شامالارسىز. انە سوندىقتان كومپيۋتەر سوقتىلىق دەرتىنە شالدىققان جاس ۇرپاقتى وسى ءبىر ىندەتتەن اراشالاۋ جولىندا ءاربىر اتا-انا وتباسى تاربيەسىن جاقسارتۋىنا، مەكتەپ ورىندارى كومپيۋتەر تەكتەس ەلەكتروندى جابدىقتاردى عىلمي جولمەن پايدالانۋ ءتالىم-تاربيەسىن كۇشەيتۋىنە، قوعامنىڭ قاتىستى تاراۋلارى وسى سالاعا بايلانىستى باقىلاپ-باسقارۋدى بارىنشا قاتايتۋىنا تۋرا كەلەدى.

  جالپى، بۇگىنگى كۇننىڭ بيىگىندە تۇرىپ بولاشاققا كوز جىبەرسەك، كومپيۋتەر تەحنيكاسىن، عالامتوردىڭ عاجايىپ سىرىن يگەرۋدى تەرىستەۋگە استە بولمايدى، ونسىز الەمدىك دامۋدىڭ ۇلى كوشىنە قوسىلا دا المايمىز. دۇرىس پايدالانا بىلگەندە عانا ول تۇرمىسىمىزعا قۇنارلى مازمۇن، ومىرىمىزگە رۋحاني بايلىق اكەلەتىن بولادى. تەك اداسپاي، اسىرە قۇمارلىققا سالىنباي، قاجەتىىمىزدى تابا بىلەتىن، ساۋاتتى پايدالانا الاتىن بولساق بولعانى. ەگەر كومپيۋتەر مەن عالامتوردىڭ زياندى جاقتارى كوپ ەكەن دەپ، ونىڭ بارلىق مۇمكىندىكتەرىنە شەكتەۋ قويىپ، عاجايىپ سىرىنا ۇڭىلمەسەك، ارينە، العا باسپاي، كەرى شەگىنەتىن بولامىز. بۇگىنگى ءداۋىرىمىز ءبىلىمنىڭ، قاتال باسەكەنىڭ ءداۋىرى بولعاندىقتان، كومپيۋتەر مەن عالامتوردىڭ كەسىرلى جاقتارىنان ساقتانا وتىرىپ، پايدالى جاقتارىنان يكەمدى يگىلىكتەنۋدىڭ جولدارىن قۇلشىنا قاراستىرۋىمىز قاجەت. ءبىز سوندا عانا مادەني جانە عىلىم-تەحنيكالىق ورەمىزدى جوعارى دەڭگەيگە كوتەرىپ، وركەنيەتتى ۇلتتار قاتارىنان تيەسەلى ورنىمىزدى ەنشىلەي الاتىن بولامىز.

  ويىمىزدى جيناقتاپ ايتار بولساق، قازىر تاربيەنى اتا-اناسىنان الماي، تەلەديدار مەن كومپيۋتەردەن، ءتۇرلى اقپاراتتاسقان ارنالاردان الاتىن ۇرپاقتىڭ قاتارى بارعان سايىن مولايىپ بارادى. جاس وركەن كوبىنەسە تەلەديدار مەن عالامتوردان كورگەنىنىڭ ءبارىن وزدەرىنە كىرشىكسىز ونەگە دەپ قابىلدايتىن بولدى. رەال ومىردە رۋحاني تاپشىلىققا ۇشىراعان ادام زاتتىق تاپشىلىققا ۇشىراۋشىدان الدەقايدا حاۋىپتى، الدەقايدا قاتەرلى كەلەدى. ۇلتىمىز ومىرىنە سايدىرىپ ايتقاندا، قازىر قانشا بالا الپامىستىڭ قايراتىنا ءسۇيىنىپ، قوبىلاندىنىڭ تاعدىرىنا كۇيىنە بىلەدى، ماسەلەنىڭ سالماعى مىنە وسىندا. جاھاندانۋ ءداۋىرى ءوز كوشىنە ءوزىنىڭ اۋەلگى قاسيەتىن ساقتاي وتىرىپ ىلەسە الماعان ۇرپاقتى قۇردىمعا باتىرارى ءسوزسىز. «وتانشىلدىق وتباسىنان باستالادى»، «ەرتەڭىن ويلاماعان ەل ازادى» دەگەن ەدى دانا حالقىمىز. انە سوندىقتان دا ەرتەڭگى كۇنىمىزدىڭ كولەڭكەسىز جارىق بولۋىن ويلاساق، وتباسى، مەكتەپ، قوعام سىندى جاقتار ءوزارا ويداعىداي سايكەسىپ، بۇگىنگى جاستار ومىرىندە ورىن تەۋىپ وتىرعان كومپيۋتەر قۇمارلىقتى قۇرىقتاپ، ونى شەگىنەن اسىرماۋىمىز قاجەت. ەگەر بۇل جاعىنا كۇن ىلگەرى ءمان بەرىلمەي ەسكەرۋسىز قالا بەرەتىن بولسا، وندا الدا كوپ ۇزاماي شەشىمىن تابۋى وڭايعا تۇسپەيتىن قوعامدىق، قوردالى، قولامتالى ماسەلەلەر كوپتەپ تۋىندايتىن بولادى.

  ” سوڭى “

  اۆتوردىڭ قىزمەت ورنى: التاي ايماقتىق پارتيا مەكتەبى

  كەلۋ قاينارى: حالىق تورابى
جاۋاپتى رەداكتورى : نۇرعيسا قۇرمانجان ۇلى
وقىرمان نازارىنا
نازار سالا كەتەرسىز
 
  بۇل حابارعا باعاڭىز
  • 1. جۇڭحۋا حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ قاتىستى زاڭ-ەرەجەلەرىنە بويسىنىپ، توراپتا ءمورالدى بولىڭىز، ءسىزدىڭ ارەكەتىڭىز سەبەبىنەن تىكەلەي نەمەسە جانامالاي تۋىنداعان زاڭدىق جاۋاپكەرشىلىكتى ءوزىڭىز ارقالايسىز.
    2. قالام اتىڭىز بەن جازعان لەبىزىڭىزدى باسقارۋدىڭ بارلىق ۇقىعى حالىق تورابىنا ءتان.
    3. حالىق تورابىنىڭ ءسىزدىڭ حالىق تورابىنىڭ لەبىز جازۋ بەتىنە جازعان لەبىزىڭىزدى توراپ ىشىندە كوشىرۋ نەمەسە لەبىزىڭىزدەن سيتات كەلتىرۋ ۇقىعى بار.
    4. ەگەر باسقارۋ جاعىنا پىكىرىڭىز بولسا، لەبىز جازۋ بەتىنىڭ باسقارۋشىسىنا نەمەسە حالىق گازەتى مەكەمەسىنىڭ توراپ ورتالىعىنا اڭىس ەتىڭىز.