بەتتى ساقتاۋ | باس بەت ەتۋ | حات ساندىعى | حابارلاسىڭىز | ءبىز تۋرالى جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى اقپارات تورابى    

حالىق تورابى

جۇڭگونىڭ ادامدىق ۇقىقتى دامىتۋ جولىنان اۋىتقىمايىق (ءۇن قوسۋ)

2022.05.21 11:57     كەلۋ قاينارى : حالىق تورابى

  جۇڭگونىڭ ادامدىق ۇقىق ىستەرىنىڭ وراسان زور ىلگەرىلەۋشىلىككە قول جەتكىزۋى عىلمىي ادامدىق ۇقىق يدەياسىنىڭ جەتەكشىلىگىنەن ايرىلا المايدى. حالىقتى وزەك ەتۋ، حالىقتى بارىنەن جوعارى قويۋ، حالىقتىڭ نەگىزگى تۇلعالىق ورنىنا تاباندى بولۋ ‐ جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ وزەكتى ادامدىق ۇقىق ۇستانىمى

  تاياۋدان بەرى وتكىزىلگەن «جۇڭگونىڭ بۇل ون جىلى» اتتى جەلىلەس تاقىرىپتىق اقپار جاريالاۋ ءماجىلىسى پارتيانىڭ 18 ـ قۇرىلتايىنان بەرى جۇڭگونىڭ دامۋىندا جۇزەگە اسقان تاريحي سەكىرىسكە نازار اۋداردى، سونداي ـ اق جۇڭگونىڭ ادامدىق ۇقىق ىستەرىنىڭ العا باسۋىن باقىلايتىن ماڭىزدى تەرەزە بولدى. اكىمشىلىك زاڭ رەفورماسى، زاڭ جۇيەسىنىڭ كەمەلدەنۋىنەن ەكونوميكالىق، قوعامدىق دامۋ، ەكولوگيالىق وركەنيەت قۇرىلىسى سياقتىلارعا دەيىن، جۇڭگونىڭ ءار سالاسىنىڭ دامۋىندا ۇزدىكسىز تىڭ تابىستارعا قول جەتكىزىپ، جۇڭگونىڭ ادامدىق ۇقىق ىستەرىنىڭ ۇزدىكسىز العا باسقاندىعىن ايگىلەدى. مىنە، بۇلار جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ باسشىلىعىندا، جۇڭگونىڭ حالىقتى وزەك ەتۋگە تاباندى بولىپ، حالىقتىڭ مۇددەسىن ماڭداي الدى ورىنعا قويىپ، دامۋ ارقىلى ادامدىق ۇقىقتى جەبەپ، جالپى بارىستىق حالىق دەموكراتياسىن ىلگەرىلەتىپ، ادامنىڭ ەركىن، جان - جاقتى دامۋىن جەبەگەندىگىن تولىق تۇسىندىرەدى. جۇڭگونىڭ ادامدىق ۇقىقتى دامىتۋ جولى ءداۋىر اعىمىنا ۇيلەسەدى، ءوز ەلىنىڭ مەملەكەت جاعدايىنا ۇيلەسەدى، ول ‐ ادامدىق ۇقىقتى دامىتۋدىڭ تابىستى جولى.

  ادامدىق ۇقىققا قۇرمەت ەتۋ جانە ونى قامتاماسىز ەتۋ ‐ جۇڭگو كوممۋنيستەرىنىڭ تالىقپاس تالپىنىسى. پارتيانىڭ 18 – قۇرىلتايىنان بەرى، شي جينپيڭ جولداستى ۇيىتقى ەتكەن پارتيا ورتالىق كوميتەتى ادامدىق ۇقىققا قۇرمەت ەتۋدى جانە ونى قامتاماسىزداندىرۋدى ەل باسقارۋداعى ماڭىزدى قىزمەت ەتۋدەن جازباي، جۇڭگونىڭ ادامدىق ۇقىق ىستەرىنىڭ تاريحي تابىسقا قول جەتكىزۋىن ىلگەرىلەتتى. جۇڭگو ادامزات تاريحىنداعى كولەمى ەڭ ۇلكەن، تەبىنى ەڭ كۇشتى كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋ شايقاسىن ۇيىمداستىرىپ اتقارىپ، جۇڭحۋا ۇلتىن نەشە مىڭ جىل مازالاعان مۇلدە كەدەيلىك ماسەلەسىن تاريحي سيپاتتى شەشىپ، ادامدىق ۇقىق ىستەرىنىڭ دامۋىنا اناعۇرلىم بەرىك ماتەريالدىق نەگىز قالادى. جۇڭگو جالپى بارىستىق حالىق دەموكراتياسىن ۇزدىكسىز دامىتىپ، ادامدىق ۇقىقتى زاڭمەن جونگە سالۋدى قامتاماسىز ەتۋدى ىلگەرىلەتىپ، قوعامدىق ادىلدىك پەن ادىلەتتىلىكتى باتىل قورعادى، حالىق اناعۇرلىم كەڭ، اناعۇرلىم تولىق، اناعۇرلىم جان ـ جاقتى دەموكراتيالىق ۇقىقتان يگىلىكتەندى. جۇڭگو دۇنيە جۇزىندەگى كولەمى ەڭ ۇلكەن وقۋ - اعارتۋ جۇيەسىن، قوعامدىق قامتاماسىزداندىرۋ جۇيەسىن جانە ەمدەۋ - دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىن قۇرىپ، نەگىزگى زەينەتكەرلىك قامسىزداندىرۋىنا قاتىناسقان ادام سانى ءبىر ميلليارد 30 ميلليون ادامعا، نەگىزگى ەمدەلۋدى قامسىزداندىرۋعا قاتىناسقان ادام سانى ءبىر ميلليارد 360 ميلليون ادامعا جەتىپ، كىسى باسىنا تۋرا كەلەتىن ورتاشا عۇمىرى 75.4 جاستان 77.9 جاسقا جەتكىزدى، ورتاشا كىرىستەگى قاۋىمنىڭ سالىستىرماسى 4 / 1 دەن 3 / 1 گە جەتتى. جۇڭگو حالقىنىڭ تۇرمىس ورەسى مەن ساپاسىنىڭ ۇزدىكسىز جوعارىلاۋى ‐ جۇڭگونىڭ ادامدىق ۇقىق ىستەرىنىڭ العا باسۋىنىڭ جاندى بەينەسى.

  جۇڭگونىڭ ادامدىق ۇقىق ىستەرىنىڭ وراسان زور ىلگەرىلەۋشىلىككە قول جەتكىزۋى عىلىمي ادامدىق ۇقىق ۇستانىمىنىڭ جەتەكشىلىگىنەن ايرىلا المايدى. حالىقتى وزەك ەتۋ، حالىقتى بارىنەن جوعارى قويۋ، حالىقتىڭ نەگىزگى تۇلعالىق ورنىنا تاباندى بولۋ ‐ جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ وزەكتى ادامدىق ۇقىق تانىمى. حالىقتىق سيپات ‐ جۇڭگونىڭ ادامدىق ۇقىقتى دامىتۋ جولىنىڭ ەڭ كورنەكتى ەرەكشەلىگى. جۇڭگو حالىقتىڭ دەموكراتيالىق ۇقىعىن قامتاماسىزداندىرۋعا تاباندى بولىپ، قالىڭ حالىق بۇقاراسىنىڭ بەلسەندىلىگىن، ىرىقتىلىعىن، جاسامپازدىعىن تولىق قوزعاپ، حالىقتى ادامدىق ۇقىق ىستەرىنىڭ دامۋىنداعى نەگىزگى قاتىناسۋشىعا، جەبەۋشىگە، يگىلىككە كەنەلۋشىگە اينالدىرىپ، ادامنىڭ جان ـ جاقتى دامۋىن شىنايى ىلگەرىلەتىپ، جالپى حالىقتىڭ بىرگە اۋقاتتانۋىندا اناعۇرلىم كورنەكتى ماندىك ىلگەرىلەۋشىلىككە قول جەتكىزدى. «جۇڭگو ادامنىڭ دامۋىن وزەكتى ورىنعا قويدى، ءبىز وسى تاجىريبەدەن ۇلگى الىپ، بىرگە العا باسىپ، بىرگە دامۋىمىز كەرەك»، «ءبىر ميلليارد 400 ميلليوننان استام جۇڭگولىقتىڭ تابىس سەزىمى، باقىت سەزىمى، حاۋىپسىزدىك سەزىمى ۇزدىكسىز كۇشەيدى، جۇڭگونىڭ ءادىسى باسقا ەلدەردىڭ ادامدىق ۇقىق ىستەرىن ىلگەرىلەتۋىنە قۇندى تاجىريبەلەر ازىرلەدى» ... ۇزاق ۋاقىتتان بەرى جۇڭگونىڭ ادامدىق ۇقىق ىستەرىن باقىلاعان كوپتەگەن حالىقارالىق قايراتكەرلەر جۇڭگونىڭ حالىقتى وزەك ەتكەن ادامدىق ۇقىق ۇستانىمىن القادى.

  جۇڭگو ‐ دۇنيە جۇزىندەگى ەڭ ءىرى دامۋ جولىنداعى ەل، دامۋ ‐ جۇڭگوداعى بارلىق ماسەلەنى شەشۋدىڭ باس كىلتى، سونداي ـ اق جۇڭگونىڭ ادامدىق ۇقىق ىستەرىنىڭ العا باسۋىن ىلگەرىلەتۋدەگى كۇش سالۋ ءتۇيىنى. باس شۋجي شي جينپيڭ بىلاي دەپ اتاپ كورسەتتى: ءومىر ءسۇرۋ ‐ بارلىق ادامدىق ۇقىقتان يگىلىكتەنۋدىڭ نەگىزى، حالىقتىڭ باقىتتى تۇرمىسى ‐ ەڭ ۇلكەن ادامدىق ۇقىق. جۇڭگو مەملەكەت جاعدايىن شىعار ءتۇيىن ەتۋگە تاباندى بولىپ، «ءومىر ءسۇرۋ ۇقىعى، دامۋ ۇقىعى ‐ ماڭداي الدى نەگىزگى ادامدىق ۇقىق» دەگەن ادامدىق ۇقىق كوزقاراسىن جاسامپازدىقپەن العا قويىپ، جۇڭگونىڭ ادامدىق ۇقىق ىستەرىنىڭ ۇزدىكسىز دامۋىن، العا باسۋىن ىلگەرىلەتۋدىڭ ماڭىزدى قۇپيا سيفرىنا اينالدى.

  ب م ۇ - نىڭ اشۋ - جوسپارلاۋ مەكەمەسى جاريالاعان «ادامزاتتىڭ دامۋ مالىمەتىنە» نەگىزدەلگەندە، جۇڭگونىڭ ادامزاتتىڭ دامۋ كورسەتكىشى 1990 - جىلعى 0.499 دان 2019 - جىلى 0.761 گە ارتىپ، 1990 - جىلى ب م ۇ - نىڭ اشۋ - جوسپارلاۋ مەكەمەسى دۇنيە جۇزىندە ادامزاتتىڭ دامۋ كورسەتكىشىن تۇڭعىش رەت ەسەپتەگەننەن بەرگى ادامزاتتىڭ دامۋ ورەسى تومەن گرۋپپادان ادامزاتتىڭ دامۋ ورەسى جوعارى گرۋپپالارعا قادام تاستاعان بىردەن - ءبىر مەملەكەت بولدى. ب م ۇ ـ نىڭ ادامدىق ۇقىق القالار كەڭەسى ىلگەرىندى ـ كەيىندى ءۇش رەت جۇڭگو تاپسىرعان «دامۋدىڭ بارلىق ادامدىق ۇقىقتان يگىلىكتەنۋگە قوسقان ۇلەسى» قاۋلىسىن ماقۇلدادى، جۇڭگونىڭ «دامۋ ارقىلى ادامدىق ۇقىقتى جەبەۋ» ۇستانىمى حالىقارالىق قوعامنىڭ جاپپاي مويىنداۋىنا جانە قولداۋىنا يە بولدى.

  جۇڭگونىڭ ادامدىق ۇقىق ىستەرىندە قول جەتكىزگەن تاريحي تابىستارى ادامدىق ۇقىققا قۇرمەت ەتۋ جانە ونى قامتاماسىزداندىرۋ ءۇشىن، ءسوز جوق، ادامدىق ۇقىقتىڭ جالپىلىق پرينسيبىنە تاباندى بولۋ نەگىزىندە، ءوز ەلىنىڭ مەملەكەت جاعدايىنا ۇيلەسەتىن ادامدىق ۇقىقتى دامىتۋ جولىمەن ءجۇرۋ كەرەكتىگىن تولىق ءتۇسىندىردى. ادامدىق ۇقىق تاريحي، ناقتى، رەال بولادى، تۇرلىشە ەلدەردىڭ قوعامدىق ساياسي شارت - جاعدايىنان جانە تاريحي مادەنيەت داستۇرىنەن قول ءۇزىپ ادامدىق ۇقىقتى قۇر ءسوز ەتۋگە بولمايدى. ءبىر مەملەكەتتە ادامدىق ۇقىقتىڭ بار - جوقتىعىن باسقا مەملەكەتتىڭ ولشەمى ارقىلى ساراپتاۋعا بولمايدى، قوس ولشەم قولدانۋعا ءتىپتى دە بولمايدى، اسىرەسە ادامدىق ۇقىقتى باسقا ەلدەردىڭ ىشكى ىسىنە كيلىگۋدىڭ ساياسي قۇرالى ەتۋگە بولمايدى.

  ادامدىق ۇقىقتى قامتاماسىز ەتۋدە ەڭ جاقسىسى دەگەن جوق، تەك ءتىپتى دە جاقسىسى دەگەن بار. جۇڭگو جاپپاي سوتسياليستىك وسىزاماندانعان مەملەكەت قۇرۋدىڭ جاڭا جورىعىن باستادى، بۇل دا جۇڭگونىڭ ادامدىق ۇقىق ىستەرى دامۋىنىڭ جاڭا باستاماسى. جۇڭگو حالىقتى وزەك ەتۋگە ۇزدىكسىز تاباندى بولىپ، جۇڭگونىڭ ادامدىق ۇقىقتى دامىتۋ جولىمەن بۇلجىماي ءجۇرىپ، ادامدىق ۇقىققا قۇرمەت ەتۋگە جانە ونى قامتاماسىز ەتۋگە اناعۇرلىم ءمان بەرىپ، جۇڭگونىڭ ادامدىق ۇقىق ىستەرىنىڭ العا باسۋىن ۇزدىكسىز ىلگەرىلەتىپ، دۇنيە ءجۇزىنىڭ ادامدىق ۇقىق ىستەرىنىڭ دامۋىنا اناعۇرلىم زور ۇلەس قوسادى.

  كەلۋ قاينارى: حالىق تورابى

  
جاۋاپتى رەداكتورى : مانەپ ەربول ۇلى
وقىرمان نازارىنا
 
  بۇل حابارعا باعاڭىز
  • 1. جۇڭحۋا حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ قاتىستى زاڭ-ەرەجەلەرىنە بويسىنىپ، توراپتا ءمورالدى بولىڭىز، ءسىزدىڭ ارەكەتىڭىز سەبەبىنەن تىكەلەي نەمەسە جانامالاي تۋىنداعان زاڭدىق جاۋاپكەرشىلىكتى ءوزىڭىز ارقالايسىز.
    2. قالام اتىڭىز بەن جازعان لەبىزىڭىزدى باسقارۋدىڭ بارلىق ۇقىعى حالىق تورابىنا ءتان.
    3. حالىق تورابىنىڭ ءسىزدىڭ حالىق تورابىنىڭ لەبىز جازۋ بەتىنە جازعان لەبىزىڭىزدى توراپ ىشىندە كوشىرۋ نەمەسە لەبىزىڭىزدەن سيتات كەلتىرۋ ۇقىعى بار.
    4. ەگەر باسقارۋ جاعىنا پىكىرىڭىز بولسا، لەبىز جازۋ بەتىنىڭ باسقارۋشىسىنا نەمەسە حالىق گازەتى مەكەمەسىنىڭ توراپ ورتالىعىنا اڭىس ەتىڭىز.
  • ورتالىق
  • ەل ءىشى
  • شينجياڭ
  • حالىقارا

سۋرەتتى حابار