بەتتى ساقتاۋ | باس بەت ەتۋ | حات ساندىعى | حابارلاسىڭىز | ءبىز تۋرالى جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى اقپارات تورابى    
  • ورتالىق
  • ەل ءىشى
  • شينجياڭ
  • حالىقارا

سۋرەتتى حابار

حالىق تورابى

شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايونىنىڭ «جۇڭحۋا حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ زاڭىن» اتقارۋ ءادىسى

(شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق 12 - كەزەكتى حالىق قۇرىلتايى تۇراقتى كوميتەتىنىڭ 23 - ماجىلىسىندە 2016 - جىلى 29 - شىلدەدە ماقۇلداندى)

2016.08.31 10:49     كەلۋ قاينارى : شينجياڭ گازەتى

  شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق 12 - كەزەكتى حالىق قۇرىلتايى تۇراقتى كوميتەتىنىڭ حابارلاندىرۋى (25 - ءنومىرلى)

  «شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايونىنىڭ <جۇڭحۋا حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ زاڭىن> اتقارۋ ءادىسى» شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق 12 - كەزەكتى حالىق قۇرىلتايى تۇراقتى كوميتەتىنىڭ 23 - ماجىلىسىندە 2016 - جىلى 29 - شىلدە كۇنى ماقۇلداندى، قازىر جاريالاپ وتىرمىز، 2016 - جىلى 1 - تامىزدان باستاپ اتقارىلادى.

  وسىنى ەرەكشە حابارلاندىرامىز.شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق 12 - كەزەكتى حالىق قۇرىلتايى تۇراقتى كوميتەتى2016 - جىلى 29 - تامىز

  مازمۇنى

  ءبىرىنشى تاراۋ جالپى ەرەجە

  ەكىنشى تاراۋ لاڭكەستىك ۇيىمداردى جانە لاڭكەستەردى تۇراقتاندىرۋ، جاريالاۋ

  ءۇشىنشى تاراۋ حاۋىپسىزدىك ساقتىعى

  ءتورتىنشى تاراۋ اقپار - ينفورماتسيا

  بەسىنشى تاراۋ تەكسەرۋ

  التىنشى تاراۋ توتەپ بەرۋ، ءبىر جاقتى ەتۋ

  جەتىنشى تاراۋ تاربيەلەۋ، باسقارۋ

  سەگىزىنشى تاراۋ قامتاماسىزداندىرۋ شارالارى

  توعىزىنشى تاراۋ زاڭدىق جاۋاپكەرلىك

  ونىنشى تاراۋ قوسىمشا ەرەجە

  ءبىرىنشى تاراۋ جالپى ەرەجە

  1 - تارماق بۇل ءادىس لاڭكەستىك ارەكەتتەن، ۇشقارىلىق ارەكەتتەن ساقتانۋ جانە ونى جازالاۋ، لاڭكەستىككە، ۇشقارىلىققا قارسى تۇرۋ قىزمەتىن كۇشەيتۋ، مەملەكەت حاۋىپسىزدىگىن، الەۋمەتتىك حاۋىپسىزدىكتى جانە حالىقتىڭ ءومىرى مەن مال - مۇلىك حاۋىپسىزدىگىن قورعاۋ، قوعام ورنىقتىلىعى مەن باياندى تىنىشتىقتى قورعاۋ ءۇشىن، «جۇڭحۋا حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ زاڭىنا» جانە قاتىستى زاڭدارعا، زاڭ - ەرەجەلەرگە ساي، اۆتونوميالى رايونىمىزدىڭ ناقتى جاعدايىنا ۇشتاستىرىلىپ جاسالدى.

  2 - تارماق اۆتونوميالى رايونىمىزدىڭ اكىمشىلىك وڭىرىندە لاڭكەستىككە، ۇشقارىلىققا قارسى تۇرۋ قىزمەتىن ورىستەتۋدە وسى ءادىس قولدانىلادى.

  3 - تارماق لاڭكەستىك دەگەندە زورلىقتى كۇش، ءبۇلدىرۋ، قورقىتۋ سياقتى تاسىلدەر ارقىلى قوعامعا ۇرەي سالۋ، الەۋمەتتىك حاۋىپسىزدىككە زالال جەتكىزۋ، ادامداردىڭ جەكە باسىنا، مال - مۇلكىنە سۇعاناقتىق جاساۋ نەمەسە مەملەكەت ورگانىنا، حالىقارالىق ۇيىمعا قۇقاي كورسەتۋ ارقىلى وزدەرىنىڭ ساياسي، يدەولوگيا جاقتارىنداعى ماقساتىن جۇزەگە اسىرۋ قۋاتتاماسى جانە قيمىلى مەڭزەلەدى.

  4 - تارماق لاڭكەستىككە، ۇشقارىلىققا قارسى تۇرۋ قىزمەتىندە ساقتىقتى نەگىز ەتۋ، جازالاۋ مەن ساقتانۋدى ۇشتاستىرۋ، جاۋدى الدىمەن اۋىزدىقتاۋ، ىرىقتىلىقتى ساقتاۋ، ارناۋلى قوسىندى جۇرتشىلىقپەن ۇشتاستىرۋ، جالپى حالىق قاتىناسۋ پرينسيبىندە تاباندى بولۋ كەرەك.

  5 - تارماق لاڭكەستىككە، ۇشقارىلىققا قارسى تۇرۋ قىزمەتىندە تۇبىرىنەن وڭاۋ جانە ۇستىنەن وڭاۋ، كەشەندى شارا قولدانۋ، زاڭ بويىنشا سوققى بەرۋ، كەڭ بولۋ مەن قاتاڭ بولۋدى ۇشتاستىرۋ، عۇرىپ - ادەتكە قۇرمەت ەتۋ، كىسىلىك ۇقىقتى قامتاماسىز ەتۋ كەرەك.

  6 - تارماق «جۇڭحۋا حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ زاڭىنىڭ» 3 - تارماعىنداعى بەلگىلەمەگە ساي، تومەندەگى ارەكەتتەردىڭ ءبىرى بولسا، لاڭكەستىك قيمىل دەپ تۇراقتاندىرۋ كەرەك:

  (1) شەكارا ءىشى - سىرتىنداعى لاڭكەستىك ۇيىمدارمەن، لاڭكەستەرمەن ءتىل بىرىكتىرسە نەمەسە شەكارا سىرتىنداعى لاڭكەستىك ۇيىمداردىڭ، لاڭكەستەردىڭ نۇسقاۋىن، جۇمساۋىن، زاتتىق كومەگىن قابىلداسا نەمەسە لاڭكەستىك ارەكەتتى ىستەسە نەمەسە ىستەۋگە ازىرلەنسە؛

  (2) لاڭكەستىك ۇيىمداردى ۇيىمداستىرۋ، وعان مۇشە قابىلداۋ نەمەسە لاڭكەستىك قيمىلعا ۇيىمداستىرۋ، جوسپارلاۋ، ونى اتقارۋ ءۇشىن، باسقالاردى ۇيىمداستىرىپ، توپتاپ، لاڭكەستىكتى، ۇشقارىلىقتى ۋاعىزداسا، تاراتسا؛

  (3) لاڭكەستىك ارەكەتتى ىستەۋ ءۇشىن، جاتتىعۋ الاڭىن قۇرسا نەمەسە باسقالاردى ۇيىمداستىرىپ، توپتاپ، دەنە قۋاتى، ونەر جاعىنان جاتتىقتىرسا؛

  (4) لاڭكەستىك ارەكەتكە ۇيىمداستىرۋ، لاڭكەستىك ارەكەتتى ىستەۋ ءۇشىن، لاڭكەستىك ارەكەتكە ادام تاربيەلەسە، توپتاسا، جەتكىزىپ بەرسە؛

  (5) لاڭكەستىك ۇيىمدارعا قاتىناسۋ، لاڭكەستىك جاتتىعۋدى قابىلداۋ نەمەسە لاڭكەستىك ارەكەتتى ىستەۋ ءۇشىن، باسقالاردى مەملەكەت شەكاراسىنان ۇرلانىپ وتۋگە ۇيىمداستىرسا، جەلىكتىرسە؛

  (6) ۇيالى تەلەفون، عالامتور، جىلجىمالى امانات ساقتاۋ نەمەسە دىبىس - بەينە ماتەريالى، ەلەكتروندى ماقالا، دىبىس - كەسكىن بۇيىمدارى، باسپا بۇيىمدارى سياقتىلاردان پايدالانىپ، لاڭكەستىكتى، ۇشقارىلىقتى ۋاعىزداسا، تاراتسا نەمەسە لاڭكەستىك قىلمىس تاسىلدەرىن ۇيرەتسە؛

  (7) باسقا دا لاڭكەستىك ارەكەتتەر.

  7 - تارماق ۇشقارىلىق لاڭكەستىكتىڭ يدەيالىق نەگىزى، ۇشقارىلىقتان ساقتانۋ جانە ونى جازالاۋ لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋداعى تۇبىرىنەن وڭاۋدىڭ ماڭىزدى شاراسى.

  ءدىني قاعيدالاردى بۇرمالايتىن نەمەسە باسقا دا تاسىلمەن وشپەندىلىككە جەلىكتىرۋ، كەمسىتۋگە جەلىكتىرۋ، زورلىقتى كۇشتى ۋاعىزداۋ سياقتى ءارقانداي فورماداعى ۇشقارىلىققا باتىل قارسى تۇرۋ.

  8 - تارماق اۆتونوميالى رايون لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ قىزمەتىنە باسشىلىق ەتۋ قۇرىلىمىن قۇرىپ، مەملەكەتتىڭ لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ قىزمەت ورنالاستىرۋىنا ساي، بۇكىل اۆتونوميالى رايونىمىزدىڭ لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ قىزمەتىن ءبىر تۇتاس جوسپارلايدى، قولباسشىلىق ەتەدى، سايكەستىرەدى؛ وبلىستار، قالالار (ايماقتار) لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ قىزمەتىنە باسشىلىق ەتۋ قۇرىلىمىن قۇرىپ، ءوز جەرىنىڭ لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ قىزمەتىنە جاۋاپتى بولادى؛ اۋداندار، قالالار (رايوندار) قاجەتكە قاراي لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ قىزمەتىنە باسشىلىق ەتۋ قۇرىلىمىن قۇرادى.

  ءوندىرىس - قۇرىلىس بيڭتۋانى لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ قىزمەتىنە باسشىلىق ەتۋ قۇرىلىمىن قۇرىپ، اۆتونوميالى رايوننىڭ لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ قىزمەتىنە باسشىلىق ەتۋ قۇرىلىمىنىڭ ءبىر تۇتاس باسشىلىعىندا، لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ قىزمەتىن تىڭعىلىقتى ىستەيدى.

  لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ قىزمەتىنە باسشىلىق ەتەتىن ءار دارەجەلى قۇرىلىمدار قاراستىلىعىنداعى ءىس باسقارۋ قۇرىلىمىن قۇرىپ، كۇندەلىك قىزمەتتەردى ءبىر جاقتى ەتۋگە جاۋاپتاندىرادى.

  لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ قىزمەتىنە باسشىلىق ەتۋ قۇرىلىمى وزىنەن ءبىر دارەجە جوعارى لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ قىزمەتىنە باسشىلىق ەتۋ قۇرىلىمىنا قىزمەتىنەن مالىمەت بەرۋى، شۇعىل جاعدايدى جوعارىعا دەرەۋ مالىمدەۋى كەرەك. قاجەت تابىلعاندا دارەجە اتتاپ مالىمدەسە بولادى.

  9 - تارماق قوعام حاۋىپسىزدىگى ورگانى، مەملەكەت حاۋىپسىزدىگى ورگانى جانە حالىق پروكۋراتۋراسى، حالىق سوتى مەكەمەسى، ادىلەت اكىمشىلىك ورگانى سياقتى مۇشە ورىندار ءوز مىندەتىن ادا ەتىپ، جۇمىس ءبولىسى بويىنشا سەلبەسىپ، لاڭكەستىككە، ۇشقارىلىققا قارسى تۇرۋ قىزمەتىن تىڭعىلىقتى ىستەۋى كەرەك.

  قاتىستى تاراۋلار بىرلەسىپ قيمىل جاساۋ، سايكەسۋ مەحانيزمىن ورناتىپ، قىستاق تۇرعىندار كوميتەتىنە، تۇرعىندار كوميتەتىنە، كاسىپورىندار مەن ءىسورىندارىنا، قوعامدىق ۇيىمدارعا سۇيەنىپ، ولاردى جۇمىلدىرىپ، لاڭكەستىككە، ۇشقارىلىققا قارسى تۇرۋ قىزمەتىن بىرگە ورىستەتۋى كەرەك.

  ورىندار مەن جەكەلەر قاتىستى تاراۋلاردىڭ لاڭكەستىككە، ۇشقارىلىققا قارسى تۇرۋ قىزمەتىن ورىستەتۋىنە سەلبەسۋگە، سايكەسۋگە بورىشتى.

  10 - تارماق لاڭكەستىككە، ۇشقارىلىققا قارسى تۇرۋ قىزمەت جاۋاپكەرلىگى ءتۇزىمىن اتقارۋ، باستىسى، قاراستىلىق جاۋاپكەرلىگىن، تاراۋلار جاۋاپكەرلىگىن، ورىندار جاۋاپكەرلىگىن، سونداي - اق باسشىلىق جاۋاپكەرلىگىن جانە جۇمىس ورنى جاۋاپكەرلىگىن قامتيدى. قاتىستى جەرلەر، تاراۋلار، ورىندار جاۋاپكەرلىگى ايقىن، دارەجەسى انىق، ءوزارا جالعاسقان، جۇمىس ورنى دا، ادامى دا تۇراقتانعان جاۋاپكەرلىك جۇيەسىن قۇرۋى كەرەك.

  11 - تارماق لاڭكەستىك جانە ۇشقارىلىق جونىندەگى اقپار - ينفورماتسيا دەرەگىن مالىمدەۋدە، لاڭكەستىك ارەكەتتەن قورعانۋعا جانە ونى تيۋعا كومەكتەسۋدە نەمەسە لاڭكەستىككە، ۇشقارىلىققا قارسى تۇرۋ قىزمەتىندە كورنەكتى ۇلەس قوسقان ورىندار مەن جەكەلەر مەملەكەت پەن اۆتونوميالى رايوننىڭ قاتىستى بەلگىلەمەسىنە ساي ماداقتالادى، سيلانادى.

  12 - تارماق اۋدان دارەجەلىدەن جوعارى حالىق ۇكىمەتتەرى جانە ونىڭ باسقارۋشى تاراۋلارى لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ قىزمەتىنىڭ قاجەتىنە بولا، مەملەكەتتىك كەڭەستىڭ نەمەسە ورتالىقتىڭ قاتىستى تاراۋلارىنا دارەجە بويىنشا بەكىتتىرىپ، كورشى مەملەكەتتەرمەن نەمەسە رايوندارمەن لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ جونىنەن حالىقارالىق سەلبەستىك جاساسا بولادى.

  ەكىنشى تاراۋ لاڭكەستىك ۇيىمداردى جانە لاڭكەستەردى تۇراقتاندىرۋ، جاريالاۋ

  13 - تارماق اۆتونوميالى رايوننىڭ لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ قىزمەتىنە باسشىلىق ەتۋ قۇرىلىمى لاڭكەستىك ۇيىمدار مەن لاڭكەستەردى تۇراقتاندىرۋعا تۋرا كەلسە، مەملەكەتتىڭ لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ قىزمەتىنە باسشىلىق ەتۋ قۇرىلىمىنا ءوتىنىش ەتەدى.

  اۆتونوميالى رايوننىڭ قوعام حاۋىپسىزدىگى ورگانى، مەملەكەت حاۋىپسىزدىگى ورگانى، سىرتقى ىستەر، مۇھاجىرلار تاراۋى جانە وبلىستاردىڭ، قالالاردىڭ (ايماقتاردىڭ) لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ قىزمەتىنە باسشىلىق ەتۋ قۇرىلىمى لاڭكەستىك ۇيىمدار مەن لاڭكەستەردى تۇراقتاندىرۋعا تۋرا كەلسە، اۆتونوميالى رايوننىڭ لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ قىزمەتىنە باسشىلىق ەتۋ قۇرىلىمىنا ءوتىنىش ەتۋى كەرەك. مەملەكەتتىڭ لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ قىزمەتىنە باسشىلىق ەتۋ قۇرىلىمىنا ءوتىنىش ەتۋ - ەتپەۋدى اۆتونوميالى رايوننىڭ لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ قىزمەتىنە باسشىلىق ەتۋ قۇرىلىمى ۇيعارادى.

  14 - تارماق ورتا دارەجەلىدەن جوعارى حالىق سوتى مەكەمەلەرى قىلمىستىق ىستەر دەلولارىنا سوت جۇرگىزۋ بارىسىندا، لاڭكەستىك ۇيىمدار مەن لاڭكەستەردى زاڭ بويىنشا تۇراقتاندىرسا بولادى. ۇكىم كۇشىنە يە بولعاننان سوڭ، مەملەكەتتىڭ لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ قىزمەتىنە باسشىلىق ەتۋ قۇرىلىمىنىڭ ءىس باسقارۋ قۇرىلىمى حابارلاندىرۋعا تۋرا كەلسە، اۆتونوميالى رايوننىڭ لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ قىزمەتىنە باسشىلىق ەتۋ قۇرىلىمى مەملەكەتتىڭ لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ قىزمەتىنە باسشىلىق ەتۋ قۇرىلىمىنا ءوتىنىش ەتەدى.

  15 - تارماق فينانس قۇرىلىمى جانە ەرەكشە بەلگىلەنگەن فينانسقا جاتپايتىن قۇرىلىم مەملەكەتتىڭ لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ قىزمەتىنە باسشىلىق ەتۋ قۇرىلىمىنىڭ ءىس باسقارۋ قۇرىلىمى جاريالاعان لاڭكەستىك ۇيىمدار مەن لاڭكەستەردىڭ قارجىلارى مەن باسقا دا مال - مۇلىكتەرىن دەرەۋ مۇزداتۋى ءارى قاتىستى بەلگىلەمەگە ساي، اۆتونوميالى رايوننىڭ قوعام حاۋىپسىزدىگى ورگانىنا، مەملەكەت حاۋىپسىزدىگى ورگانىنا جانە اقشا جاڭعىرتپالاۋعا قارسى تۇرۋ اكىمشىلىك باسقارۋ تاراۋىنا مالىمدەۋى كەرەك.

  ءۇشىنشى تاراۋ حاۋىپسىزدىك ساقتىعى

  16 - تارماق ءار دارەجەلى حالىق ۇكىمەتى لاڭكەستىككە، ۇشقارىلىققا قارسى تۇرۋ تاربيەسىن كۇشەيتىپ، ازاماتتاردىڭ لاڭكەستىككە، ۇشقارىلىققا قارسى تۇرۋ تانىمىن ءوسىرۋى كەرەك. ساياسي، ەكونوميكا، زاڭ، مادەنيەت، وقۋ - اعارتۋ، ۇگىت، عىلىم - تەحنيكا سياقتى تاسىلدەردەن پايدالانىپ، لاڭكەستىككە، ۇشقارىلىققا قارسى تۇرۋ حاۋىپسىزدىك ساقتىعى جۇيەسىن قۇرىپ، لاڭكەستىك، ۇشقارىلىق ارەكەتتىڭ تۋىلۋىنان ساقتانۋ جانە ونىڭ كەڭەيۋ بەتالىسىن اۋىزدىقتاۋ، لاڭكەستىك، ۇشقارىلىق ارەكەتتىڭ ۋشىعۋىنان ساقتانۋ كەرەك.

  17 - تارماق وقۋ - اعارتۋ، ادام كۇشى بايلىعى جانە قوعامدىق قامتاماسىزداندىرۋ باسقارۋ تاراۋلارى جانە مەكتەپتەر، عىلمي زەرتتەۋ ورىندارى، تاربيەلەۋ قۇرىلىمدارى لاڭكەستىك ارەكەتتەن ساقتانۋ، وعان شۇعىل توتەپ بەرۋ بىلىمدەرىن وقۋ - اعارتۋ، وقىتۋ، تاربيەلەۋ مازمۇنىنا ەنگىزىپ، شۇعىل توتەپ بەرۋ، ساقتانۋ قابىلەتىن ءوسىرۋى كەرەك.

  اقپارات، راديو، تەلەۆيزيا، مادەنيەت، عالامتور سياقتى قاتىستى تاراۋلار لاڭكەستىككە، ۇشقارىلىققا قارسى تۇرۋ ۇگىت - تاربيەسىن باعىتتامالى جۇرگىزىپ، ازاماتتاردىڭ ساقتانۋ جانە قارسىلىق كورسەتۋ قابىلەتىن جوعارىلاتۋى، لاڭكەستىك، ۇشقارىلىق يدەيالاردىڭ جالبىزبالاپ كىرۋ جولىن كەسۋى كەرەك؛ قاتىستى تاراۋلارمەن بىرگە لاڭكەستىك، ۇشقارىلىق مازمۇنداعى بۇيىمداردى تەكسەرىپ ءبىر جاقتى ەتىپ، لاڭكەستەردىڭ، ۇشقارىلاردىڭ قاتىستى جابدىق، قۇرىلعى جانە ورىن سياقتىلاردان پايدالانىپ، لاڭكەستىك، ۇشقارىلىق مازمۇنداعى ينفورماتسيالاردى قابىلداۋىن، تاراتۋىن توسۋى كەرەك.

  18 - تارماق ءدىن ىستەرىن باسقارۋ تاراۋى ءدىني قيمىل ورىندارىن، ءدىني قيمىلداردى، ءدىن قىزمەتكەرلەرىن باسقارۋدى كۇشەيتىپ، دىنگە سەنەتىندەردى دۇرىس سەنىم ورناتۋعا، دۇرىس جول ۇستانۋعا تاربيەلەپ، جەتەلەپ، لاڭكەستىك، ۇشقارى ۇيىمداردىڭ جانە لاڭكەستەردىڭ دىننەن پايدالانىپ زاڭعا قايشى قىلمىستىق ارەكەتتەردى وتكىزۋىنەن ساقتانۋ كەرەك.

  19 - تارماق زات تاسىمال، پوچتا، تەز جەتكىزۋ سياقتى زات اينالىم تيجارات ورىندارى حاۋىپسىزدىك تەكسەرۋ ءتۇزىمىن اتقارىپ، قاريدارلاردىڭ سالاۋات ينفورماتسياسىن تەكسەرۋى، ءوز اتىندا تىزىمدەۋى، تاسىمالداناتىن، پوچتادان جونەلتىلەتىن، جەتكىزىلەتىن بۇيىمداردى قورابىنان، ساندىعىنان شىعارىپ، پەشەتىن اشىپ، حاۋىپسىزدىك تەكسەرۋى، كۇماندى بۇيىم بايقالسا نەمەسە قاريدار تەكسەرۋدەن باس تارتسا، تاسىمالداۋ، جونەلتۋ، جەتكىزۋ جونىنەن قىزمەت وتەمەۋ كەرەك. شەكتەلگەن بۇيىم بايقالسا، پەشەتتەپ، اۋاشالاپ، قوعام حاۋىپسىزدىگى ورگانىنا دەرەۋ مالىمدەۋى كەرەك.

  20 - تارماق تەلەگراف، عالامتور، فينانس، قونالقى، ۇزاق جولدى جولاۋشى تاسىمالى، موتورلى اۆتوكولىك جالداۋ سياقتى كاسىپ تيجاراتشىلارى، قىزمەت وتەۋشىلەر قاريدارلاردىڭ سالاۋات ينفورماتسياسىن تەكسەرۋى، ءوز اتىندا تىزىمدەۋى، ينفورماتسيانى ەستەلىككە الۋى كەرەك.

  سالاۋاتى انىق بولماسا نەمەسە سالاۋاتىن تەكسەرۋدەن باس تارتسا، قىزمەت وتەۋگە بولمايدى. سالاۋاتى ۇيلەسپەگەندەر، كۇماندى ارەكەتتەر نەمەسە باسقا دا قالىپسىز جاعدايلار بايقالسا، قوعام حاۋىپسىزدىگى ورگانىنا دەرەۋ مالىمدەۋى كەرەك.

  21 - تارماق قوعام حاۋىپسىزدىگى، حاۋىپسىز ءوندىرىستى باقىلاۋ، ونەركاسىپ - ساۋدا، دەنساۋلىق ساقتاۋ - جوسپارلى تۋۋ، ساپا تەكسەرۋ، كەدەن، قاتىناس - تاسىمال سياقتى باسقارۋ تاراۋلارى ءوز قىزمەت جاۋاپكەرلىگىنە ساي، تورسىلداق، شەكتەلگەن جابدىق، جانعىش، جارىلعىش، قاتەرلى حيميالىق بۇيىم، بيولوگيالىق قاتەرلى بۇيىم، حالىقتىق قوپارعىش زات ءوندىرۋ، تاسىمالداۋ، ساقتاۋ، ساتۋ، پايدالانۋ، شەكارادان كىرگىزۋ، شىعارۋ جونىنەن باقىلاۋ، باسقارۋدى كۇشەيتۋى كەرەك.

  وندىرەتىن، يمپورت - ەكسپورت ەتەتىن، تاسىمالدايتىن، ساقتايتىن، ساتاتىن قاتىستى كاسىپورىندار تيجارات رۇقساتى، تيجاراتتى ەستەلىككە الدىرۋ، دەرەگىن كورسەتۋ، ساتۋشىنى، ساتىپ الۋشىنى تىزىمدەۋ، جوعالعان، ۇرلانعان، تونالعان زاتتاردى جانە كۇماندى ىستەردى مالىمدەۋ ءتۇزىمىن اتقارىپ، ىشكى جاقتاعى حاۋىپسىزدىك باسقارۋ ءتۇزىمىن تىڭعىلىقتى ىستەۋ كەرەك. كۇماندى زات بايقالسا، اۋاشالاپ، پەشەتتەپ، قوعام حاۋىپسىزدىگى ورگانىنا دەرەۋ مالىمدەۋ كەرەك.

  22 - تارماق ءتۇيىندى نىسانداردى باسقاراتىن ورىندار «جۇڭحۋا حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ زاڭىنىڭ» 32 - تارماعىنداعى بەلگىلەمەنى اتقارۋمەن بىرگە، تومەندەگى قىزمەت مىندەتىن ادا ەتۋى كەرەك:

  (1) حاۋىپسىزدىكتى قورعاۋ قۇرىلىمىن قۇرىپ، ارناۋلى قىزمەتكەر سەپتەپ، جۇمىس ورنى جاۋاپكەرلىگىن ايقىنداۋى، حاۋىپسىزدىكتى قورعاۋ قۇرىلىمىندا، قىزمەتكەرىندە وزگەرىس بولعاندا، قوعام حاۋىپسىزدىگى ورگانىنا دەرەۋ مالىمدەۋى؛

  (2) حاۋىپسىزدىك ساقتىعى ءتالىم - تاربيەسىن ورىستەتىپ، ءتۇيىندى نىسانداردى شارلاۋ، قورعاۋ، تەكسەرۋ، باقىلاۋ، مەڭگەرۋ سياقتى قىزمەتتەردى ۇيىمداستىرىپ ىستەۋى؛

  (3) ءتۇيىندى قىزمەت ورىندارىنداعى قىزمەتكەرلەردىڭ حاۋىپسىزدىك تەگىن تەكسەرىپ، ۇيلەسپەيتىندەرىنىڭ جۇمىس ورنىن رەتتەۋى؛

  (4) قوعام حاۋىپسىزدىگى ورگانى مەن مەملەكەت حاۋىپسىزدىگى ورگانىنىڭ تەكسەرۋ، ءبىر جاقتى ەتۋ قىزمەتىنە، قاتىستى تاراۋلارعا سايكەسىپ، لاڭكەستىك وقيعالارعا شۇعىل توتەپ بەرۋ، ونى ءبىر جاقتى ەتۋ جۇمىسىن تىڭعىلىقتى ىستەۋى؛

  (5) باسقا دا حاۋىپسىزدىك ساقتىق قىزمەتتەرى.

  23 - تارماق ەرەكشە سەزىمتال مەزگىلدە، ءىرى قيمىل وتكىزگەن مەزگىلدە، توسىن، شۇعىل وقيعا تۋىلعان جاعدايدا ءتۇيىندى نىسانداردى باسقاراتىن ورىندار جانە قاتىستى ورىندار جاعدايعا قاراي شۇعىل توتەپ بەرۋ مەحانيزمىن اتقارىپ، حاۋىپسىزدىك ساقتىعى دارەجەسىن ءوسىرىپ، ماڭىزدى ورىندارعا، ماڭىزدى قۇرىلعىلارعا كىرىپ - شىعاتىن ەسىكتەردى جانە ونىڭ اينالاسىنداعى وڭىرلەردى مەڭگەرۋى، قاجەت تابىلعاندا قوپارىلىستان ساقتانۋ جابدىعىن، حاۋىپسىزدىك تەكسەرۋ جابدىعىن، اۆتوكولىك كەدەرگى قوندىرعىسىن ورناتۋى كەرەك.

  24 - تارماق قالا الەۋمەتتىك قاتىناس، رەليستى قاتىناس، تەمىر جول، ازاماتتىق اۋە قاتىناسى سياقتى تيجارات ورىندارى حاۋىپسىزدىك ساقتىعى ءتۇزىمىن تياناقتاندىرۋى، تاسىمال تيجارات ورنى، ايالدامالارى، تۇيىندەرى، جولى، الەۋمەتتىك قاتىناس قۇرالى سياقتى ورىندارعا حاۋىپسىزدىكتى قورعايتىن ادام ورنالاستىرۋى، قاجەت تابىلعاندا زاتتىق قورعانىس، تەحنيكالىق قورعانىس جابدىعىن، قۇرىلعىلارىن ورناتۋى كەرەك.

  25 - تارماق قوعام حاۋىپسىزدىگى، مەملەكەت حاۋىپسىزدىگى، كەدەن، شەكارادان كىرىپ - شىعۋدى تەكسەرۋ - كارانتيندەۋ، قاتىناس - تاسىمال، تەمىر جول، ازاماتتىق اۋە قاتىناسى سياقتى تاراۋلار ءوزارا سەلبەسىپ، سايكەسىپ، لاڭكەستىك، ۇشقارىلىق قيمىلدى وتكىزەدى دەپ سەزىكتەنگەن ادامداردى جانە بۇيىمداردى شەكارادان كىرىپ - شىققاندا زاڭ بويىنشا تەكسەرۋى، ۇستاپ قالۋى كەرەك.

  قوعام حاۋىپسىزدىگى ورگانى، مەملەكەت حاۋىپسىزدىگى ورگانى، حالىق پروكۋراتۋراسى، حالىق سوتى مەكەمەسى، ادىلەت اكىمشىلىك ورگانى، سونداي - اق باسقا دا قاتىستى تاراۋلار شەكارادان كىرىپ - شىعۋدى باسقارۋ ينفورماتسيا تەكشەسىن قۇرىپ، شەكارادان كىرىپ - شىعۋى شەكتەلگەن ادامداردىڭ ينفورماتسياسىنان تەڭ پايدالانۋى ءارى باسقا ولكەلەردىڭ، اۆتونوميالى رايونداردىڭ، توتە قاراستى قالالاردىڭ قاتىستى تاراۋلارىمەن بىرگە ينفورماتسيادان بىرگە پايدالانۋ، سەلبەسۋ مەحانيزمىن قۇرىپ، كەمەلدەندىرىپ، لاڭكەستەردىڭ، ۇشقارىلاردىڭ جانە كۇماندى ادامداردىڭ شەكارادان كىرىپ - شىعۋىن توسۋى كەرەك.

  اۋدان دارەجەلىدەن جوعارى حالىق ۇكىمەتتەرى قاتىستى تاراۋلارمەن بىرگە شەكارا ءوڭىردى باسقارۋدى كۇشەيتىپ، ادام قورعانىسى، زاتتىق قورعانىس، تەحنيكالىق قورعانىس ءوزارا ۇشتاسقان شەكارا قورعانىس، تىزگىندەۋ جۇيەسىن قۇرۋى كەرەك.

  ءتورتىنشى تاراۋ اقپار - ينفورماتسيا

  26 - تارماق اۆتونوميالى رايوننىڭ لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ قىزمەتىنە باسشىلىق ەتۋ قۇرىلىمى لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ اقپار ورتالىعىن قۇرىپ، رايون، تاراۋ اتتاعان اقپار - ينفورماتسيا قىزمەتى مەحانيزمىن ورناتىپ، بۇكىل اۆتونوميالى رايوننىڭ لاڭكەستىككە، ۇشقارىلىققا قارسى تۇرۋعا قاتىستى اقپار - ينفورماتسيا قىزمەتىن ءبىر تۇتاس جوسپارلايدى.

  لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ قىزمەتىنە باسشىلىق ەتەتىن ءار دارەجەلى قۇرىلىمدار تاراۋ اتتاعان اقپار - ينفورماتسيا قىزمەتى مەحانيزمىن قۇرىپ، ءوز اكىمشىلىك ءوڭىرىنىڭ لاڭكەستىك، ۇشقارىلىق جونىندەگى اقپار - ينفورماتسيالاردى توپتاۋ، جەتەكشىلىك ەتۋ، ىرىكتەپ جيناقتاۋ، تالداۋ جاساپ، كەسىم ايتۋ، حابارلاندىرۋ، انىقتاۋ، باعالاپ جاۋاپ قايتارۋ جانە حاۋىپ - قاتەردى باعالاۋ سياقتى قىزمەتتەرگە جاۋاپتى بولادى.

  لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ قىزمەتىنە باسشىلىق ەتەتىن قۇرىلىم لاڭكەستىك شابۋىلدىڭ قاتەرىنە ساي، ساقتاندىرۋ، كۇي دارەجەسىن تۇراقتاندىرىپ، شۇعىل توتەپ بەرۋ جوباسىن اتقارۋ ءارى قاتىستى تاراۋلار مەن ورىندارعا حاۋىپسىزدىك ساقتىعىن، شۇعىل توتەپ بەرۋ، ءبىر جاقتى ەتۋ قىزمەتىن تىڭعىلىقتى ىستەۋ جونىندە حابارلاندىرۋ شىعارۋى كەرەك.

  27 - تارماق قوعام حاۋىپسىزدىگى ورگانى، مەملەكەت حاۋىپسىزدىگى ورگانى، اسكەري ىستەر ورگانى جانە قاتىستى تاراۋلار نەگىزگى ساتىداعى اقپار - ينفورماتسيا قىزمەتى كۇشىن قۇرىپ جانە كۇشەيتىپ، ينفورماتسيانى ءوزارا حابارلاندىرۋ، بايلىقتان بىرگە پايدالانۋ، تەكسەرىپ جاۋاپ قايتارۋ سياقتى جاقتارداعى سەلبەستىكتى، سايكەستىكتى جۇزەگە اسىرىپ، لاڭكەستىككە، ۇشقارىلىققا ساياتىن ارەكەت سيپاتىندىق، ساقتاندىرۋ سيپاتىندىق اقپار - ينفورماتسيالاردى بايقاۋ، قولعا ءتۇسىرۋ قابىلەتىن جوعارىلاتۋى كەرەك. توپتاعان، قولعا تۇسىرگەن لاڭكەستىككە، ۇشقارىلىققا قاتىستى اقپار - ينفورماتسيالاردى بەلگىلەمەگە ساي لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ اقپار ورتالىعىنا دەر كەزىندە ءبىر تۇتاس مالىمدەۋى كەرەك.

  28 - تارماق قوعام حاۋىپسىزدىگى ورگانى، مەملەكەت حاۋىپسىزدىگى ورگانى جانە قاتىستى تاراۋلار جۇرتشىلىقتىڭ اقپار - ينفورماتسيا ارنالارىن ىركىلىسسىزدەندىرىپ، لاڭكەستىككە، ۇشقارىلىققا قارسى تۇرۋ جونىندەگى اقپار - ينفورماتسيا قىزمەتىن بۇقاراعا سۇيەنىپ تىڭعىلىقتى ىستەۋى كەرەك.

  29 - تارماق ءارقانداي ورىن مەن جەكە لاڭكەستىك، ۇشقارىلىق ارەكەت جونىندەگى اقپار - ينفورماتسيا دەرەگىن بايقاسا، قوعام حاۋىپسىزدىگى ورگانىنا نەمەسە قاتىستى تاراۋلارعا دەرەۋ مالىمدەۋى كەرەك.

  بەسىنشى تاراۋ تەكسەرۋ

  30 - تارماق قوعام حاۋىپسىزدىگى ورگانى لاڭكەستىك، ۇشقارىلىق ارەكەت كۇمانى جونىندەگى مالىمەتتى السا نەمەسە لاڭكەستىك، ۇشقارىلىق ارەكەت كۇماندىسىن بايقاسا، جەدەل تەكسەرىپ انىقتاۋى كەرەك. شۇعىل جاعدايعا شۇعىل توتەپ بەرۋگە، ونى ءبىر جاقتى ەتۋگە تۋرا كەلسە، الدىمەن ءبىر جاقتى ەتۋى ءارى لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ قىزمەتىنە باسشىلىق ەتۋ قۇرىلىمىنىڭ ءىس باسقارۋ قۇرىلىمىنا جاعدايدى دەرەۋ مالىمدەۋى كەرەك. ءبىر جاقتى ەتۋ بارىسىندا دالەلدەردى، ماتەريالداردى دەر كەزىندە جيناۋ، تۇراقتاندىرۋ كەرەك.

  31 - تارماق قوعام حاۋىپسىزدىگى ورگانى لاڭكەستىك، ۇشقارىلىق ارەكەت كۇماندىلارىن تەكسەرگەندە، زاڭ بويىنشا سۇراق سۇراۋ، تەكسەرۋ، شاقىرتىپ الۋ، ادام ورگانيزمىن پارىقتايتىن ينفورماتسيالاردى، بيولوگيالىق ۇلگىلەردى، ت. ب ماتەريالداردى جيناپ الۋ شارالارىن قولدانسا بولادى.

  قوعام حاۋىپسىزدىگى ورگانى لاڭكەستىك، ۇشقارىلىق ارەكەت كۇماندىلارىن شاقىرتقاندا جازباشا شاقىرتۋى ءارى قىزمەت كۋالىگىن كورسەتۋى كەرەك. ناق مايداندا بايقالعان زاڭعا قايشىلىق جاساعان، قىلمىس وتكىزگەن كۇماندىلاردى قىزمەت كۋالىگىن كورسەتۋ ارقىلى اۋىزشا شاقىرتىپ السا ءارى سۇراق ەستەلىگىنە ەسكەرتىپ قويسا بولادى.

  قوعام حاۋىپسىزدىگى ورگانى لاڭكەستىك، ۇشقارىلىق ارەكەت كۇماندىلارىن تەكسەرگەندە، قاتىستى ورىندار مەن جەكەلەر سايكەسۋى كەرەك. قاجەت تابىلعاندا ارناۋلى قۇرىلىمدى جانە كاسىپتىك ادامداردى تەكسەرۋگە كومەكتەسۋگە ۇسىنىس ەتسە بولادى.

  التىنشى تاراۋ توتەپ بەرۋ، ءبىر جاقتى ەتۋ

  32 - تارماق لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ قىزمەتىنە باسشىلىق ەتەتىن ءار دارەجەلى قۇرىلىمدار لاڭكەستىك وقيعالارعا شۇعىل توتەپ بەرۋ جوبا جۇيەسىن قۇرىپ جانە كەمەلدەندىرىپ، لاڭكەستىك وقيعالاردىڭ زاڭدىلىعىنا، ەرەكشەلىگىنە جانە تۋىلۋى مۇمكىن بولعان قوعامدىق زالالىنا باعىتتاي وتىرىپ، توتەپ بەرۋ، ءبىر جاقتى ەتۋ جوباسىن دارەجەگە، تۇرگە ايىرىپ جاساۋى كەرەك. ءارقايسى قاتىستى تاراۋلار جانە ءتۇيىندى نىسانانى باسقاراتىن ورىندار سايكەستى شۇعىل توتەپ بەرۋ، ءبىر جاقتى ەتۋ جوباسىن جاساپ، لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ قىزمەتىنە باسشىلىق ەتەتىن تەڭ دارەجەلى قۇرىلىمنىڭ ءىس باسقارۋ قۇرىلىمىنا بەكىتتىرگەننەن سوڭ اتقارۋى كەرەك.

  33 - تارماق اۆتونوميالى رايوننىڭ لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ قىزمەتىنە باسشىلىق ەتۋ قۇرىلىمى لاڭكەستىك وقيعالارعا توتەپ بەرۋ، ءبىر جاقتى ەتۋ قولباسشىلىق جۇيەسىن قۇرىپ، اۆتونوميالى رايون، وبلىس، قالا (ايماق)، اۋدان، قالا (رايون) سىندى 3 دارەجەلى قولباسشىلىق قۇرىلىم قۇرىپ، قولباسشى جاۋاپتى بولۋ ءتۇزىمىن اتقارادى. قوعام حاۋىپسىزدىگى، قارۋلى ساقشى، اسكەري قوسىن، حالىق جاساعى ۇيىمى سياقتى ءبىر جاقتى ەتۋ كۇشتەرى جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ - جوسپارلى تۋۋ، حالىق ىستەرى، ۇگىت، تەلەگراف، عالامتور سياقتى قاتىستى تاراۋلار تىزگىندەۋ، سوققى بەرۋ، قۇتقارۋ، كومەكتەسۋ جاقتارىندا توتەپ بەرۋ، ءبىر جاقتى ەتۋ قىزمەتىن سەلبەسىپ ىستەيدى.

  اۆتونوميالى رايوننىڭ لاڭكەستىك وقيعالارعا توتەپ بەرۋ، ءبىر جاقتى ەتۋ جۇمىسىنا قولباسشىلىق ەتۋ قۇرىلىمى اۆتونوميالى رايون كولەمىندە تۋىلعان، وبلىستارعا، قالالارعا (ايماقتارعا) قاتىستى لاڭكەستىك وقيعالارعا نەمەسە ەلەۋلى لاڭكەستىك وقيعالارعا توتەپ بەرۋ، ءبىر جاقتى ەتۋ جۇمىسىنا قولباسشىلىق ەتۋگە جاۋاپتى بولادى.

  وبلىستاردىڭ، قالالاردىڭ (ايماقتاردىڭ) لاڭكەستىك وقيعالارعا توتەپ بەرۋ، ءبىر جاقتى ەتۋ جۇمىسىنا قولباسشىلىق قۇرىلىمدارى وبلىس، قالا (ايماق) كولەمىندە تۋىلعان، كوپتەگەن اۋدانداردى، قالالاردى (رايونداردى) شارپىعان لاڭكەستىك وقيعاعا نەمەسە اۋىرىراق لاڭكەستىك وقيعالارعا توتەپ بەرۋ، ءبىر جاقتى ەتۋ جۇمىسىنا قولباسشىلىق ەتۋگە جاۋاپتى بولادى.

  اۋدانداردىڭ، قالالاردىڭ (رايونداردىڭ) لاڭكەستىك وقيعالارعا توتەپ بەرۋ، ءبىر جاقتى ەتۋ جۇمىسىنا قولباسشىلىق ەتۋ قۇرىلىمدارى اۋدان، قالا (رايون) كولەمىندە تۋىلعان لاڭكەستىك وقيعالارعا توتەپ بەرۋ، ءبىر جاقتى ەتۋ جۇمىسىنا قولباسشىلىق ەتۋگە جاۋاپتى بولادى. لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋعا قولباسشىلىق ەتۋ قۇرىلىمى بولماسا، سول جەردەگى قوعام حاۋىپسىزدىگى ورگانى قولباسشىلىق ەتۋ ۇقىعىن جۇرگىزەدى.

  تومەن دارەجەلى قولباسشىلىق ەتۋ قۇرىلىمى جوعارى دارەجەلى قولباسشىلىق ەتۋ قۇرىلىمىنىڭ توتەپ بەرۋ، ءبىر جاقتى ەتۋ جۇمىسىنا كومەكتەسۋدى نەمەسە باسقا دا قولباسشىلىق ەتۋ قۇرىلىمدارىن كومەكتەسۋگە سايكەسۋدى ءوتىنىش ەتسە، قاجەت تابىلعاندا قولباسشىلىق ەتۋ ۇقىعىن جوعارى دارەجەلى قولباسشىلىق ەتۋ قۇرىلىمىنىڭ وتكىزىپ الۋىن ءوتىنىش ەتسە بولادى. جوعارى دارەجەلى قولباسشىلىق ەتۋ قۇرىلىمى قاجەتتى كەزىندە تومەن دارەجەلى قولباسشىلىق ەتۋ قۇرىلىمىنىڭ قولباسشىلىق ۇقىعىن تىكە وتكىزىپ السا بولادى.

  34 - تارماق لاڭكەستىك وقيعالار نەمەسە كۇماندى لاڭكەستىك وقيعالار بايقالعاننان كەيىن، ناق مايداندا قوعام حاۋىپسىزدىگى ورگانىنىڭ دارەجەسى ەڭ جوعارى قىزمەتكەرى ناق مايدان قولباسشىلىق مىندەتىن ۇستىنە الىپ، توتەپ بەرۋ، ءبىر جاقتى ەتۋ قىزمەتىنە قولباسشىلىق ەتۋگە جاۋاپتى بولادى ءارى سول جەردەگى قوعام حاۋىپسىزدىگى ورگانىنىڭ قولباسشىلىق ەتۋ ورتالىعىنا دەرەۋ مالىمدەيدى. قولباسشىلىق ەتۋ ورتالىعى مالىمەتتى تاپسىرىپ العاننان كەيىن، قوعام حاۋىپسىزدىگى ورگانىنىڭ اكىمشىلىك جاۋاپتىسىنا دەرەۋ مالىمدەۋى كەرەك. قوعام حاۋىپسىزدىگى ورگانىنىڭ اكىمشىلىك جاۋاپتىسى ناق مايدانعا دەرەۋ بارىپ، ناق مايدانعا قولباسشىلىق ەتۋى، سونىمەن بىرگە لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ قىزمەتىنە باسشىلىق ەتەتىن دارەجەلەس قۇرىلىمنىڭ جاۋاپتىسىنا مالىمدەۋى كەرەك.

  35 - تارماق لاڭكەستىك وقيعا تۋىلعاننان كەيىن، توتەپ بەرۋگە، ءبىر جاقتى ەتۋ جۇمىسىنا قولباسشىلىق ەتۋ قۇرىلىمى، ناق مايدانداعى قولباسشى جانە توتەپ بەرۋگە، ءبىر جاقتى ەتۋگە جاۋاپتى بولعان لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ قىزمەتىنە باسشىلىق ەتۋ قۇرىلىمى توتەپ بەرۋدىڭ، ءبىر جاقتى ەتۋدىڭ جانە قايتالاي تۋىلۋ جانە ءورشۋ قاتەرىنەن قورعانۋدىڭ قاجەتىنە ساي، «جۇڭحۋا حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ زاڭىنىڭ» 16 - تارماعىنداعى بەلگىلەمەگە نەگىزدەلىپ تومەندەگى شارالاردى قولدانسا بولادى:

  (1) وتكىزىلىپ جاتقان جينالىس، ەرەۋىل، قىر كورسەتۋ جانە وتكىزىلىپ جاتقان نەمەسە وتكىزۋگە ازىرلەنىپ وتىرعان كولەمدى بۇقارالىق، ادامدار شوعىرلانعان مادەنيەت، دەنە تاربيە، ءدىن، تيجارات سيپاتتى كونسەرت سياقتى قيمىلداردى دوعارۋ نەمەسە توسۋ ءارى ناق مايدانداعى ادامداردى قورعاۋ، بىتىراتىپ جىبەرۋ. بەلگىلى مەزگىلدە جانە وڭىردە وسىنداي تۇردەگى قيمىلداردى ۇيىمداستىرۋدى، وتكىزۋدى بەكىتپەۋ؛

  (2) وتكىزىلىپ وتىرعان نەمەسە وتكىزۋگە ازىرلىك جاسالىپ وتىرعان، ادام سانى كوبىرەك قيمىلداردى دوعارۋ نەمەسە شەكتەۋ ءارى ناق مايدانداعى ادامداردى قورعاۋ، بىتىراتىپ جىبەرۋ؛

  (3) ورگان، ۇيىم، كاسىپورىن، ءىسورىن جانە مەكتەپ، عىلمي زەرتتەۋ ورنى مەن تاربيەلەۋ قۇرىلىمى سياقتى ورىنداردىڭ قيمىلدارىن دوعارۋ نەمەسە ۋاقىتشا توقتاتۋ ءارى ناق مايدانداعى ادامداردى قورعاۋ، بىتىراتىپ جىبەرۋ. بەلگىلى مەزگىلدە جوعارىدا ايتىلعان ورىنداردىڭ، ۇيىمداردىڭ جۇمىس ۋاقىتىن وزگەرتۋ، كوڭىل اشۋ، قىزمەت وتەۋ سيپاتتى ورىنداردىڭ تيجاراتىن ۋاقىتشا توقتاتۋ نەمەسە وعان شەك قويۋ؛

  (4) جارىلعىش، راديواكتيۆتىك، حيميالىق جانە بيولوگيالىق قاتەرلى زاتتاردى ءوندىرۋ، تيجارات ەتۋ جانە تاسىمالداۋ قيمىلدارىن ۋاقىتشا توقتاتۋ نەمەسە وعان شەك قويۋ؛

  (5) ءتۇيىندى ورىنداردى، ماڭىزدى جەرلەردى جانە ماڭىزدى نەگىزدىك قۇرىلعىلاردى شارلاۋ، قورعاۋ، تەكسەرۋ، باقىلاۋ، مەڭگەرۋ سياقتى حاۋىپسىزدىك قورعانۋ جۇمىسىن كۇشەيتۋ، ارناۋلى كۇش ۇيىمداستىرىپ، قوعامدىق ساقتانۋدى، مەڭگەرۋدى كۇشەيتۋ؛

  (6) توتەپ بەرۋ، ءبىر جاقتى ەتۋ جانە ساقتانۋ قاجەت بولعان باسقا دا شارالار.

  36 - تارماق لاڭكەستىك وقيعالارعا قاتىستى ينفورماتسيالاردى اۆتونوميالى رايوننىڭ لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ قىزمەتىنە باسشىلىق ەتۋ قۇرىلىمى ءبىر تۇتاس جاريالايدى.

  ءارقانداي ورىن مەن جەكەنىڭ لاڭكەستىك وقيعا جونىندەگى جالعان ينفورماتسيالاردى ويدان قۇراستىرۋىنا، تاراتۋىنا بولمايدى.

  37 - تارماق لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ قىزمەتىنە باسشىلىق ەتەتىن جوعارى دارەجەلى قۇرىلىم لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ قىزمەتىنە باسشىلىق ەتەتىن تومەن دارەجەلى قۇرىلىمنىڭ ساقتانۋ جانە توتەپ بەرۋ، ءبىر جاقتى ەتۋ قىزمەتىن تەكسەرسە، باعالاسا بولادى.

  جەتىنشى تاراۋ تاربيەلەۋ، باسقارۋ

  38 - تارماق لاڭكەستىك، ۇشقارىلىق ارەكەتكە قاتىناسۋعا ازعىرىپ، ماجبۇرلەپ، باۋراپ نەمەسە لاڭكەستىك، ۇشقارىلىق ارەكەتكە قاتىناسىپ جەڭىل كۇنا وتكىزىپ، قىلمىسقا تولماعاندارعا قوعام حاۋىپسىزدىگى ورگانى ادىلەت اكىمشىلىك، حالىق ىستەرى، وقۋ - اعارتۋ، ءدىن ىستەرى، مادەنيەت، ادام كۇشى بايلىعى جانە قوعامدىق قامتاماسىزداندىرۋ سياقتى تاراۋلارمەن جانە جۇمىسشى ۇيىمى، كوممۋنيستىك جاستار وداعى، ايەلدەر بىرلەستىگى، عىلىم - تەحنيكا قوعامى سياقتى ۇيىمدارمەن، سونداي - اق قىستاق تۇرعىندار كوميتەتىمەن، تۇرعىندار كوميتەتىمەن، تۇرعان ورنىمەن، وقىعان مەكتەبىمەن، وتباسىنداعىلارمەن جانە قامقورشىسىمەن بىرگە ولارعا كومەك، تاربيە جانە زاڭدىق تاربيە بەرەدى.

  39 - تارماق مىناداي لاڭكەس، ۇشقارى قىلمىستىلاردى تۇرمە، قاماقحانا، الەۋمەتتىك اۋماقتىڭ تۇزەۋ قۇرىلىمى جەكە - جەكە تاربيەلەپ وزگەرتەدى، تۇزەيدى:

  (1) مەرزىمدى قاماۋ جازاسىنان جوعارى قىلمىستىق ىستەر جازاسىنا ۇكىم ەتىلگەندەردى؛

  (2) قولدا جۇمىس ىستەتۋ جازاسىنا كەسىلگەندەردى؛

  (3) باقىلاۋعا الۋ، كەشىكتىرىپ اتقارۋ جازاسى بەرىلگەندەردى، شارتتى بوساتىلعانداردى نەمەسە جازانى ۋاقىتشا تۇرمە سىرتىندا اتقاراتىنداردى.

  40 - تارماق مىناداي لاڭكەس، ۇشقارى قىلمىستىلاردى تۇرمە، قاماقحانا ايىرىم قامايدى:

  (1) لاڭكەس، ۇشقارى قىلمىستىلار ۇيىمىنداعى باستى قىلمىستىلاردى، بىرگە قىلمىس وتكىزگەندەر ىشىندەگى نەگىزگى قىلمىستىلاردى جانە قىلمىسى اۋىرلاردى؛

  (2) جازا وتەگەن مەزگىلدە قايتا قىلمىس وتكىزگەندەردى نەمەسە باسقا قىلمىستىلاردى زاڭعا قايشىلىق جاساپ قىلمىس وتكىزۋگە جەلىكتىرگەندەردى، ازعىرعانداردى؛

  (3) تاربيەلەپ وزگەرتۋگە قارسىلىق كورسەتكەندەردى ءارى زۇلىمدىق نىسايى بارلاردى.

  41 - تارماق جازا مەرزىمى تولىپ بوساتىلۋدان ىلگەرى قوعامعا قاتەرى بار دەپ باعالانعان لاڭكەس، ۇشقارى قىلمىستىلاردى تۇرمە، قاماقحانا سول قىلمىستىنى جازا مەرزىمى تولىپ بوساتىلۋدان ىلگەرى 6 اي ىشىندە قاتەرىن باعالاۋ ناتيجەسىن جانە تاربيەلەۋگە ورنالاستىرۋ ۇسىنىسىن جازا وتەگەن جەردەگى ورتا حالىق سوتى مەكەمەسىنە جولداۋى كەرەك. حالىق سوتى مەكەمەسى قاتەردى باعالاۋ ناتيجەسىن تاپسىرىپ العاننان كەيىنگى ءبىر اي ىشىندە تاربيەلەۋگە ورنالاستىرۋعا بولاتىن - بولمايتىندىعى جونىندە ۇيعارىم جاساۋى كەرەك. ەرەكشە جاعدايدا، ءبىر اي ۇزارتسا بولادى.

  تاربيەلەۋگە ورنالاستىرۋ قۇرىلىمى تاربيەلەۋگە ورنالاستىرۋدى كۇشىنەن قالدىرۋعا تۋرا كەلسە، تاربيەلەۋگە ورنالاستىرۋدى كۇشىنەن قالدىرۋ پىكىرىن العا قويىپ، تاربيەلەۋگە ورنالاستىرۋ ۇيعارىمىن جاسايتىن حالىق سوتى مەكەمەسىنىڭ ۇيعارىم جاساۋىنا جولداۋى كەرەك.

  حالىق پروكۋراتۋراسى لاڭكەس، ۇشقارى قىلمىستىلاردى زاڭ بويىنشا تاربيەلەپ وزگەرتكەندە جانە تاربيەلەۋگە ورنالاستىرۋ قارارىن شىعارعاندا، باقىلاۋدى اتقارعاندا جانە كۇشىنەن قالدىرعاندا، زاڭعا قايشى ارەكەتى بارلارى جونىنەن تۇزەتۋ پىكىرىن جانە پروكۋرورلىق ۇسىنىسىن دەر كەزىندە العا قويادى.

  42 - تارماق اۆتونوميالى رايوندىق ادىلەت اكىمشىلىك ورگانى لاڭكەستىك، ۇشقارىلىق قىلمىس وتكىزىپ جازا مەرزىمى تولىپ بوساتىلعانداردى تاربيەلەۋگە ورنالاستىرۋ قىزمەتىنە، سونداي - اق سايكەستى ورىنداردى جوبالاۋ، قۇرۋ جانە كۇندەلىك باسقارۋ قىزمەتىنە جاۋاپتى بولادى.

  43 - تارماق تاربيەلەپ وزگەرتۋ، تاربيەلەۋگە ورنالاستىرۋ، زاڭ بويىنشا تاربيەلەۋ، الەۋمەتتىك اۋماقتىڭ تۇزەۋ قۇرىلىمى سياقتى قىزمەت تاراۋلارى زاڭ، زاڭ - ەرەجە، يدەيا - ءمورال، پسيحولوگيالىق اقاۋسىزدىق، وسى زامانعى مادەنيەت، عىلمي ءبىلىم تاربيەسى، سونداي - اق دۇرىس ءدىني سەنىم ارقىلى جەتەكتەۋ، كاسىپتىك ونەرگە باۋلۋ سياقتى مازمۇنداعى تاربيەلەۋ قيمىلىن ورىستەتۋى كەرەك.

  سەگىزىنشى تاراۋ قامتاماسىزداندىرۋ شارالارى

  44 - تارماق اۋدان دارەجەلىدەن جوعارى حالىق ۇكىمەتتەرى لاڭكەستىككە، ۇشقارىلىققا قارسى تۇرۋ قىزمەت قاراجاتىن قامتاماسىز ەتۋ مەحانيزمىن قۇرىپ جانە كەمەلدەندىرىپ، لاڭكەستىككە، ۇشقارىلىققا قارسى تۇرۋ قىزمەت قاراجاتىن دارەجەلەس قازىنا مەجە ەسەبىنە ەنگىزۋى كەرەك.

  اۆتونوميالى رايوندىق حالىق ۇكىمەتى لاڭكەستىككە، ۇشقارىلىققا قارسى تۇرۋداعى ءتۇيىندى وڭىرلەردى قاراجات جاعىنان قولداپ، كولەمدى لاڭكەستىك وقيعالارعا توتەپ بەرۋ، ونى ءبىر جاقتى ەتۋ قاراجاتىمەن قامتاماسىز ەتەدى.

  45 - تارماق اۋدان دارەجەلىدەن جوعارى حالىق ۇكىمەتتەرى جانە قاتىستى تاراۋلار، ورىندار لاڭكەستىككە قارسى تۇرىپ، ورنىقتىلىقتى قورعاۋ، كەزەكشىلىك ىستەۋ مىندەتىن ۇستىنە العان قىزمەتكەرلەردىڭ جۇمىس ورنىن مەرزىمدى اۋىستىرۋ جانە ولاردى كەزەكتەستىرىپ دەمالدىرۋ، توسىن زاقىمدالۋ قامسىزداندىرۋىنا قاتىناستىرۋ مەحانيزمىن ورناتىپ جانە كەمەلدەندىرىپ، ءار جىلى ولاردىڭ دەنساۋلىعىن تەكسەرتۋ ءارى قىزمەت، ۇيرەنۋ جانە تۇرمىس سياقتى جاقتاردان ولارعا تيىمدىلىك جاساۋ كەرەك.

  46 - تارماق لاڭكەستىككە، ۇشقارىلىققا قارسى تۇرۋ قىزمەت مىندەتىن وتەگەن نەمەسە لاڭكەستىك، ۇشقارىلىق ارەكەتتەردى مالىمدەگەن، شەكتەگەن، ونى تەكسەرۋگە كومەكتەسكەن، سونداي - اق لاڭكەستىك، ۇشقارىلىق دەلولارىندا سوتقا شىعىپ ايعاق بولعان، ساراپتاعان، اۋدارماشى بولعان نەمەسە باسقا دا كومەك بەرگەن ادامداردىڭ شىعىس قاراجاتى نەمەسە تارتقان زيانى ءۇشىن بەلگىلەمە بويىنشا كومەك قاراجات نەمەسە تولەم بەرىلەدى؛ سول ادام نەمەسە ونىڭ جاقىن تۋىستارى دەنساۋلىق جاعىنان قاتەرگە ۇشىراعان بولسا، سول ادامنىڭ نەمەسە ونىڭ جاقىن تۋىستارىنىڭ ءوتىنىشى ارقىلى قوعام حاۋىپسىزدىگى ورگانى، قاتىستى تاراۋلار سايكەستى قورعاۋ شارالارىن قولدانۋى كەرەك؛ جارالانسا، مۇگەدەك بولسا نەمەسە ولسە، قاتىستى بەلگىلەمە بويىنشا تيىمدىلىك، قامقورلىق جاساۋى كەرەك.

  ءارقانداي ۇيىم مەن جەكەنىڭ الدىڭعى تارماقشادا كورسەتىلگەن ادامدارعا كەدەرگى بولۋىنا، كيلىگۋىنە، قۇقاي كورسەتۋىنە، ءتىل تيگىزۋىنە، ولاردى شەتكە قاعۋىنا، كەمسىتۋىنە، ولارعا سوققى بەرىپ، ءوش الۋىنا بولمايدى.

  47 - تارماق ءار دارەجەلى حالىق ۇكىمەتتەرى لاڭكەستىك، ۇشقارىلىق قىلمىس سەبەبىنەن جارالانعاندارعا، ولگەندەرگە نەمەسە تۇرمىس قيىنشىلىعى بارلارعا ءتۇرلى جولدار ارقىلى كومەكتەسۋى كەرەك.

  48 - تارماق ورىنداردىڭ جانە جەكەلەردىڭ لاڭكەستىككە، ۇشقارىلىققا قارسى تۇرۋ قىزمەتىنە جىلۋ اتاۋىنا، زاتتاي كومەكتەسۋىنە جانە قىزمەت وتەۋىنە شابىت بەرىلەدى، بۇل زەيىن، تەحنيكا جاعىنان قولداۋ كورسەتۋدى قامتيدى.

  توعىزىنشى تاراۋ زاڭدىق جاۋاپكەرلىك

  49 - تارماق لاڭكەستىك ارەكەتكە ۇيىمداستىرعانداردىڭ، ونى جوسپارلاعانداردىڭ، وعان ازىرلەنگەندەردىڭ، ونى ىستەگەندەردىڭ، لاڭكەستىككە جەلىكتىرگەندەردىڭ، لاڭكەستىك ۇيىمدى ۇيىمداستىرعانداردىڭ، وعان باسشىلىق ەتكەندەردىڭ، قاتىناسقانداردىڭ، لاڭكەستىك ۇيىمنىڭ، لاڭكەستەردىڭ، لاڭكەستىك ارەكەت ىستەگەندەردىڭ نەمەسە لاڭكەستىك ارەكەتكە تاربيەلەۋگە كومەك بەرگەندەردىڭ، لاڭكەستىك، ۇشقارىلىق ۋاعىزدالعان كىتاپتاردى، دىبىس - بەينە ماتەريالىن نەمەسە باسقا دا بۇيىمداردى جاساعانداردىڭ، تاراتقانداردىڭ جانە زاڭسىز يەمدەنگەندەردىڭ، زورلىقتى كۇش، قورقىتۋ سياقتى تاسىلدەر ارقىلى باسقالاردى الەۋمەتتىك ورىنداردا لاڭكەستىك، ۇشقارىلىق ۋاعىزدالعان كيىمدەردى كيۋگە، بەلگىلەردى تاعۋعا ماجبۇرلەگەندەردىڭ، ۇشقارىلىقتان پايدالانىپ بۇقارانى جەلىكتىرىپ، ۇرەيلەندىرىپ، مەملەكەتتىڭ زاڭىندا بەلگىلەنگەن نەكە، ادىلەت، وقۋ - اعارتۋ، قوعامدىق باسقارۋ سياقتى تۇزىمدەردىڭ اتقارىلۋىن بۇلدىرگەندەردىڭ قىلمىستىق ىستەر جاۋاپكەرلىگى زاڭ بويىنشا قۋزاستىرىلادى.

  50 - تارماق تومەندەگى ارەكەتتەردىڭ بىرىندە كۇناسى جەڭىل بولىپ، قىلمىسقا تولماسا، «جۇڭحۋا حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ زاڭىنىڭ» 80 - تارماعىنداعى بەلگىلەمەگە ساي جازالانادى:

  (1) ءدىني وقۋ، ۋاعىز ايتۋ، شاريعات سويلەۋ، ءدىن ۇيرەنۋ، نەكە سالتى، جەرلەۋ سالتى، باس قوسۋ جانە مادەنيەت، دەنە تاربيە قيمىلى ارقىلى لاڭكەستىكتى، ۇشقارىلىقتى ۋاعىزداسا؛

  (2) لاڭكەستىك، ۇشقارىلىق مازمۇنىنداعى دىبىس - بەينە، كەسكىن، سۋرەت، جازبا ماتەريال نەمەسە توراپقا جالعاۋ مەكەن - جايى سايتى سياقتىلاردى جاساسا، ءتۇسىرىپ السا، ساقتاسا، كوبەيتىپ السا، كورسە، كوشىرىپ السا؛

  (3) لاڭكەستىك، ۇشقارىلىق مازمۇنىنداعى باسپا بۇيىمدارىن نەمەسە ەلەكتروندى ونىمدەردى زاڭسىز يەمدەنسە؛

  (4) لاڭكەستىك، ۇشقارىلىق مازمۇنىنداعى كيىم - كەشەك، بەلگى، بايراق، ىزناك، ىدىس - اياق، ەستەلىك بۇيىم سياقتىلاردى جوبالاسا، جاساسا، تاراتسا، پوچتادان جونەلتسە، ساتسا، كورمەگە قويسا؛

  (5) الەۋمەتتىك ورىنداردا كيىم - كەشەك، بەلگى سياقتىلاردان پايدالانىپ، لاڭكەستىكتى، ۇشقارىلىقتى ۋاعىزداسا نەمەسە باسقالاردى لاڭكەستىك، ۇشقارىلىق كيىم - كەشەكتەردى كيۋگە، بەلگىلەردى تاعۋعا ماجبۇرلەسە؛

  (6) باسقالاردىڭ لاڭكەستىك، ۇشقارىلىق ارەكەتتى ىستەۋى ءۇشىن ينفورماتسيا، زاتتىق ماتەريال، تاسىمالعا قىزمەت وتەۋ سياقتى قولايلىلىقتاردى جاراتسا نەمەسە مەملەكەت شەكاراسىنان (شەكارادان) ۇرلانىپ ءوتۋ ءۇشىن جول باستاسا، بارلاۋعا كومەكتەسسە؛

  (7) لاڭكەستىك، ۇشقارىلىق ارەكەت كۇماندىلارىنىڭ تيىم سالىنعان بۇيىمداردى شەكارادان زاڭسىز كىرگىزۋىنە، شىعارۋىنا، اتكەزشىلىك ىستەۋىنە، ۇرلاپ تاسۋىنا، الىپ جۇرۋىنە كومەكتەسسە.

  51 - تارماق مىناداي ارەكەتتەردىڭ بىرىندە كۇناسى جەڭىل بولىپ، قىلمىسقا تولماسا، «جۇڭحۋا حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ زاڭىنىڭ» 81 - تارماعىنداعى بەلگىلەمەگە ساي جازالانادى:

  (1) باسقالاردىڭ ءدىني سەنىم ەركىندىگىنە كيلىكسە؛

  (2) ازامات جاسىنا تولماعانداردى ءدىني قيمىلعا قاتىناسۋعا ۇيىمداستىرسا، ماجبۇرلەسە، ايتاقتاسا، جول بەرسە، شىرعالاسا؛

  (3) دىننەن پايدالانىپ باسقالاردىڭ توي - تومالاق، ءولىم - ءجىتىم، ءنازىر - عۇزىر، مۇراگەرلىك ەتۋ سياقتى قيمىلدارىنا كەدەرگىلىك ىستەسە، كيلىكسە؛

  (4) «مۇسىلمانشا» دەگەن ۇعىمدى بۇرمالاپ، «مۇسىلمانشا» دەگەن ۇعىمدى الباتى قولدانىپ، ونى قوعامدىق تۇرمىسقا جانە باسقا جاقتارعا دەيىن كەڭەيتسە، قۇبىلتسا؛

  (5) باسقالاردى مەملەكەتتىڭ ساياساتىنا، شارالارىنا قارسى تۇرۋعا ۇرەيلەندىرسە، ازعىرسا، تۇرعىنداردىڭ ازاماتتىق كۋالىگى، نوپوس داپتەرى جانە نەكە كۋالىگى سياقتى مەملەكەت زاڭىندا بەلگىلەنگەن كۋالىكتەردى جانە حالىق اقشاسىن جىرتسا؛

  (6) قوعامداعى سەزىمتال دەلولاردى (وقيعالاردى) ادەيى ۇلكەيتىپ نەمەسە ويدان قۇراستىرىپ، بۇرمالاپ نەمەسە قاساقانا وسەك - اياڭ تاراتىپ، جالعان ينفورماتسيا تاراتىپ، قوعامدىق باسقارۋ ءتۇزىمىنىڭ اتقارىلۋىن بۇلدىرسە.

  52 - تارماق فينانس قۇرىلىمىندا، ەرەكشە بەلگىلەنگەن فينانسقا جاتپايتىن قۇرىلىمداردا مىناداي جايتتەردىڭ ءبىرى بولسا، «جۇڭحۋا حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ لاڭكەستىككە قارسى زاڭىنىڭ» 83 -، 86 -، 91 - تارماعىنداعى بەلگىلەمەلەرگە ساي جازالانادى:

  (1) سالاۋاتى انىق ەمەس قاريدارلارمەن ساۋدالاسسا نەمەسە قاريدارلارعا اتسىز ەسەپ اشسا، جالعان اتپەن ەسەپ اشسا؛

  (2) ەسەپ - قيسابى تەكسەرىلەتىن، مۇزداتىلاتىن ورىندار مەن جەكەلەرگە نەمەسە ءۇشىنشى جاققا حابار جەتكىزسە؛

  (3) قاتىستى دالەل ماتەريالدارىن جالعان جاساسا، جاسىرسا، جويىپ جىبەرسە، قارجىنى، مال - مۇلىكتى جاسىرۋعا نەمەسە جۇيتكىتۋگە كومەكتەسسە؛

  (4) مۇزداتىلعان قارجىنى، مال - مۇلىكتى ءوز بەتىمەن جۇيتكىتسە نەمەسە مۇزداتۋدى كۇشىنەن قالدىرسا؛

  (5) قاساقانا ءبىر - بىرىنە يتەرمەلەپ، سوزبالاقتاتىپ، قارجىنى، مال - مۇلىكتى جۇيتكىتۋگە مۇرىندىق بولسا؛

  (6) تەكسەرۋ ماتەريالىن بەرۋدەن باس تارتسا نەمەسە قاساقانا جالعان ماتەريال بەرسە.

  53 - تارماق زات تاسىمالداۋ، پوچتا، تەز جەتكىزۋ سياقتى زات اينالىم تاسىمالى ورىندارىندا مىناداي جايتتەردىڭ ءبىرى بولسا، «جۇڭحۋا حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ زاڭىنىڭ» 85 - تارماعىنداعى بەلگىلەمەگە ساي جازالانادى:

  (1) قاريدارلاردىڭ سالاۋات ينفورماتسياسىن بەلگىلەمەگە ساي تەكسەرمەسە، ءوز اتىندا تىزىمدەمەسە؛

  (2) تاسىمالداناتىن، جەتكىزىلەتىن بۇيىمنىڭ قورابىن، ساندىعىن، پەشەتىن اشۋ سياقتىلاردى بەلگىلەمە بويىنشا حاۋىپسىزدىك تەكسەرۋدەن وتكىزبەسە؛

  (3) تەكسەرۋ ورنىنا ارناۋلى كاسىپتىك حاۋىپسىزدىگى قىزمەتكەر سەپتەۋى بەلگىلەمە بويىنشا بولماسا، قاجەتتى تەكسەرۋ، كەسكىندى باقىلاۋ جابدىعىن، قۇرىلعىسىن ورناتپاسا؛

  (4) تەكسەرۋ ورىندارىن جانە تاسىمال اۆتوكولىكتەرىن توراپ ارقىلى باقىلاۋ بەلگىلەمەگە ساي بولماسا؛

  (5) تيىم سالىنعان بۇيىمداردى بايقاعاندا بەلگىلەمەگە ساي پەشەتتەمەسە، اۋاشالاماسا ءارى قوعام حاۋىپسىزدىگى ورگانىنا دەر كەزىندە مالىمدەمەسە.

  54 - تارماق تەلەگراف، عالامتور، فينانس، قونالقى، ۇزاق جولدى جولاۋشى تاسىمالداۋ، موتورلى اۆتوكولىك جالعا بەرۋ سياقتى كاسىپ تيجاراتشىلارى، قىزمەت وتەۋشىلەرى قاريدارلاردىڭ سالاۋاتىن بەلگىلەمە بويىنشا ءوز اتىندا تىزىمدەمەسە، ينفورماتسيالارىن ەستەلىككە الماسا؛ سالاۋاتى ۇيلەسپەيتىن، ءىس - ارەكەتى كۇماندى نەمەسە باسقا دا قالىپسىز جاعداي بايقالعاندا قوعام حاۋىپسىزدىگى ورگانىنا دەر كەزىندە مالىمدەمەسە، «جۇڭحۋا حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ زاڭىنىڭ» 86 - تارماعىنداعى بەلگىلەمەگە ساي جازالانادى.

  55 - تارماق تورسىلداق، تيىم سالىنعان جابدىقتاردى، جانعىش، جارىلعىش بۇيىمداردى، قاتەرلى حيميالىق بۇيىمداردى، بيولوگيالىق قاتەرلى بۇيىمداردى، حالىقتىق قوپارعىش زاتتاردى وندىرەتىن، يمپورت - ەكسپورت ەتەتىن، تاسىمالدايتىن، ساقتايتىن، ساتاتىن، پايدالاناتىن ورىنداردا مىناداي جايتتەردىڭ ءبىرى بولسا، «جۇڭحۋا حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ زاڭىنىڭ» 87 - تارماعىنداعى بەلگىلەمەگە ساي جازالانادى:

  (1) تيجارات رۇقساتىن الۋ، تيجاراتتى ەستەلىككە الۋ، ءىز - دەرەك كورسەتۋ، ساتاتىن - ساتىپ الاتىن ادامداردى تىزىمدەۋ، جوعالۋ، ۇرلانۋ، تونالۋ احۋالىن جانە كۇماندى احۋالداردى مالىمدەۋ سياقتى تۇزىمدەردى بەلگىلەمە بويىنشا اتقارماسا؛

  (2) ارناۋلى كاسىپتەگى حاۋىپسىزدىك قىزمەتكەرلەرىن بەلگىلەمە بويىنشا سەپتەمەسە، قاجەتتى حاۋىپسىزدىك ساقتاندىرۋ، كەسكىندى باقىلاۋ جابدىعىن، قۇرىلعىسىن ورناتپاسا؛

  (3) ءوندىرۋ، يمپورت - ەكسپورت ەتۋ، تاسىمالداۋ، ساقتاۋ، ساتۋ، پايدالانۋ احۋالىن بەلگىلەمە بويىنشا توراپتا باقىلاماسا؛

  (4) كۇماندى زاتتاردى بايقاعاندا بەلگىلەمە بويىنشا اۋاشالاماسا، پەشەتتەمەسە ءارى قوعام حاۋىپسىزدىگى ورگانىنا دەر كەزىندە مالىمدەمەسە.

  56 - تارماق ءتۇيىندى نىسانالاردى باسقاراتىن ورىنداردا مىناداي جايتتەردىڭ ءبىرى بولسا، «جۇڭحۋا حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ زاڭىنىڭ» 88 - تارماعىنداعى بەلگىلەمەگە ساي جازالانادى:

  (1) بەلگىلەمەگە ساي حاۋىپسىزدىكتى قورعاۋ قۇرىلىمىن قۇرماسا، ارناۋلى حاۋىپسىزدىكتى قورعاۋ قىزمەتكەرىن سەپتەمەسە، جۇمىس ورنى جاۋاپكەرلىك ءتۇزىمى ايقىن بولماسا؛

  (2) بەلگىلەمە بويىنشا حاۋىپسىزدىك ساقتىعى ءتالىم - تاربيەسىن جۇرگىزبەسە؛

  (3) بەلگىلەمە بويىنشا ءتۇيىندى نىسانالاردى شارلاۋ، قورعاۋ، تەكسەرۋ، باقىلاۋ سياقتى قىزمەتتەردى اتقارماسا؛

  (4) قوعام حاۋىپسىزدىگى ورگانىنىڭ، مەملەكەت حاۋىپسىزدىگى ورگانىنىڭ لاڭكەستىك، ۇشقارىلىق ارەكەتتەردى تەكسەرۋ، ءبىر جاقتى ەتۋ قىزمەتىنە دەر كەزىندە سايكەسپەسە.

  57 - تارماق ەرەكشە سەزىمتال مەزگىلدە، كولەمدى قيمىلداردى وتكىزگەن كەزدە، توسىن، شۇعىل وقيعا تۋىلعان جاعدايدا، ءتۇيىندى نىسانالاردى باسقاراتىن ورىنداردا جانە قاتىستى ورىنداردا مىناداي جايتتەردىڭ ءبىرى بولسا، «جۇڭحۋا حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ زاڭىنىڭ» 88 - تارماعىنىڭ ەكىنشى تارماقشاسىنداعى بەلگىلەمەگە ساي جازالانادى:

  (1) بەلگىلەمەگە ساي شۇعىل جاعدايعا توتەپ بەرۋگە سايكەسۋ مەحانيزمىن دەر كەزىندە ىسكە قوسپاسا؛

  (2) بەلگىلەمە بويىنشا حاۋىپسىزدىك ساقتىعى دارەجەسىن دەر كەزىندە جوعارىلاتپاسا؛

  (3) بەلگىلەمە بويىنشا حاۋىپسىزدىكتى قورعاۋ كۇشىن دەر كەزىندە سەپتەمەسە، نەگىزگى ورىنداردىڭ، نەگىزگى قۇرىلعىلاردىڭ كىرىپ - شىعار اۋزىن جانە سىرتقى اينالاسىنداعى وڭىرلەردى مەڭگەرمەسە؛

  (4) بەلگىلەمە بويىنشا قوپارىلىستان قورعانۋعا قاجەتتى جابدىقتاردى، حاۋىپسىزدىكتى تەكسەرۋ جابدىعىن، اۆتوكولىك كەدەرگى قوندىرعىسىن، ت. ب ورناتپاسا.

  58 - تارماق قالا الەۋمەتتىك قاتىناسى، رەليستى قاتىناس، تەمىر جول، ازاماتتىق اۋە قاتىناسى سياقتى تيجاراتتىق تاسىمال ورىندارىندا مىناداي جايتتەردىڭ ءبىرى بولسا، «جۇڭحۋا حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ زاڭىنىڭ» 88 - تارماعىنىڭ ءبىرىنشى تارماقشاسىنداعى بەلگىلەمەگە ساي جازالانادى:

  (1) بەلگىلەمە بويىنشا حاۋىپسىزدىك ساقتىعى ءتۇزىمىن تياناقتاندىرماسا؛

  (2) بەلگىلەمە بويىنشا قىزمەت وتەۋ وبيەكتىلەرىن حاۋىپسىزدىك جونىنەن تەكسەرمەسە؛

  (3) بەلگىلەمە بويىنشا تاسىمال تيجارات ورىندارىنا، ايالدامالارعا، تۇيىندەرگە، جەلىلەرگە، الەۋمەتتىك قاتىناس قۇرالىنا حاۋىپسىزدىكتى قورعاۋ قىزمەتكەرلەرىن سەپتەمەسە؛

  (4) بەلگىلەمە بويىنشا زاتتىق قورعانىسقا، تەحنيكالىق قورعانىسقا قاجەتتى جابدىقتاردى، قۇرىلعىلاردى سەپتەمەسە.

  59 - تارماق لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ قىزمەتىنە باسشىلىق ەتۋ قۇرىلىمدارىنىڭ، قاتىستى تاراۋلاردىڭ قىزمەتكەرلەرى لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ قىزمەتىندە قىزمەت مىندەتىن وتەمەسە، ونىڭ تۇرعان ورنى نەمەسە جوعارى دارەجەلى باسقارۋشى تاراۋ سىن ايتادى، تاربيە بەرەدى، تۇزەتۋگە بۇيىرادى؛ كۇناسى اۋىر بولسا، ورىننىڭ نەگىزگى جاۋاپتىسىنا، تىكە جاۋاپتى باسقارۋشىسىنا جانە باسقا دا تىكە جاۋاپكەرلىگى بارلارعا زاڭ بويىنشا اكىمشىلىك شارا كورىلەدى؛ قىلمىسقا تولعاندارىنىڭ قىلمىستىق ىستەر جاۋاپكەرلىگى زاڭ بويىنشا قۋزاستىرىلادى.

  60 - تارماق وسى ادىستەگى بەلگىلەمەلەرگە قايشىلىق جاساپ جازالانۋعا ءتيىستى باسقا دا ارەكەتى بارلار قاتىستى زاڭدارداعى، زاڭ - ەرەجەلەردەگى بەلگىلەمەلەرگە ساي جازالانادى.

  ونىنشى تاراۋ قوسىمشا ەرەجە

  61 - تارماق بۇل ءادىس 2016 - جىلى 1 - تامىزدان باستاپ اتقارىلادى.

  (اۋدارماسىن اۆتونوميالى رايوندىق حالىق قۇرىلتايى تۇراقتى كوميتەتى كەڭسەسىنىڭ زاڭ - ەرەجەلەر اۋدارماسىن بەكىتۋ گرۋپپاسى قاراپ بەكىتتى)

  كەلۋ قاينارى: شينجياڭ گازەتى - ءتاڭىرتاۋ تورابى
جاۋاپتى رەداكتورى : مانەپ ەربول ۇلى (پراكتيكانت)
وقىرمان نازارىنا
نازار سالا كەتەرسىز
 
  بۇل حابارعا باعاڭىز
  • 1. جۇڭحۋا حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ قاتىستى زاڭ-ەرەجەلەرىنە بويسىنىپ، توراپتا ءمورالدى بولىڭىز، ءسىزدىڭ ارەكەتىڭىز سەبەبىنەن تىكەلەي نەمەسە جانامالاي تۋىنداعان زاڭدىق جاۋاپكەرشىلىكتى ءوزىڭىز ارقالايسىز.
    2. قالام اتىڭىز بەن جازعان لەبىزىڭىزدى باسقارۋدىڭ بارلىق ۇقىعى حالىق تورابىنا ءتان.
    3. حالىق تورابىنىڭ ءسىزدىڭ حالىق تورابىنىڭ لەبىز جازۋ بەتىنە جازعان لەبىزىڭىزدى توراپ ىشىندە كوشىرۋ نەمەسە لەبىزىڭىزدەن سيتات كەلتىرۋ ۇقىعى بار.
    4. ەگەر باسقارۋ جاعىنا پىكىرىڭىز بولسا، لەبىز جازۋ بەتىنىڭ باسقارۋشىسىنا نەمەسە حالىق گازەتى مەكەمەسىنىڭ توراپ ورتالىعىنا اڭىس ەتىڭىز.