«حالىق گازەتىنىڭ» ءتىلشىسى جىڭ حاي - وۋ
2025.08.06 12:58 كەلۋ قاينارى : حالىق تورابى
كوڭىل ءبولۋ
مەن قالاشىقتا تۇرمىس كەشىرىپ جاتقان ادەبيەت - كوركەمونەر اۋەسكەرىمىن، ادەبيەت - كوركەمونەر كونسەرتىن كورۋدى ۇناتامىن. الايدا، كەيبىر جوعارى ساپالى ويىنداردى كورمەكشى بولساڭىز، اۋدان ورتالىعىنا، ءتىپتى ءىرى قالالارعا بارۋىڭىز كەرەك. ءتىپتى دە كوپ جوعارى ساپالى ويىن قويۋ مەن ساپالى مادەنيەت بايلىعىن نەگىزگى ساتىعا جەتكىزۋ ساياساتى بار ما؟
پارتيا 20 - كەزەكتى ورتالىق كوميتەتى ءۇشىنشى جالپى ءماجىلىسىنىڭ «قاۋلىسىندا» ”ساپالى مادەنيەت بايلىعىن نەگىزگى ساتىعا توتە جەتكىزۋ مەحانيزمىن ورناتۋ“ ورتاعا قويىلدى. بيىلعى «ۇكىمەت قىزمەتىنەن باياندامادا» مىنالار العا قويىلدى: ”الەۋمەتتىك مادەنيەتكە قىزمەت وتەۋ جۇيەسىن كەمەلدەندىرىپ، ساپالى مادەنيەت بايلىعىنىڭ نەگىزگى ساتىعا تىكە جەتۋىن ىلگەرىلەتۋ كەرەك“.
”ءبىز نەگىزگى ساتىدا باي مازمۇندى كونسەرتتى ۇدايى قويىپ، قالىڭ بۇقارانىڭ مادەني ءومىرىن بايىتۋعا مۇمكىندىك جاساۋىمىز كەرەك“. مادەنيەت جانە ساياحات مينيسترلىگى الەۋمەتتىك قىزمەت وتەۋ تارماق مەكەمەسىنىڭ جاۋاپتىسى مىنانى ءبىلدىردى: ”قالا مەن اۋىلدىڭ الەۋمەتتىك مادەنيەتكە قىزمەت وتەۋىن ولشەمدەندىرۋدى، بىركەلكىلەندىرۋدى ۇزدىكسىز ىلگەرىلەتىپ، قالا مەن اۋىل تۇرعىندارىنىڭ مادەنيەت قيمىلدارىنا اناعۇرلىم ويداعىداي ات سالىسۋىنا، ادەبيەت - كوركەمونەر ونەرىن جەتىلدىرۋىنە، مادەنيەت تۇرمىسىنان يگىلىكتەنۋىنە، مادەنيەت ىنتاسىن قوزعاۋىنا، رۋحاني كۇشىن ارتتىرۋىنا مۇمكىندىك جاسايمىز“.
_ نەگىزگى ساتىنىڭ الەۋمەتتىك مادەنيەتكە قىزمەت وتەۋ تورابىن كەمەلدەندىردى.
”كەشكى مەكتەپتە وقىعاندا، كوركەمونەر ۇيرەنىپ قاناي قويماي دوستاسۋعا دا بولادى“، ”قىستاقتان شىقپاي - اق كىتاپ الىپ وقۋعا، تەاتر كورۋگە، قىستاق كەشى كونسەرتىن تاماشالاۋعا بولادى“... جەر - جەردەگى بۇقارا ارت - ارتىنان القاۋ ءبىلدىردى. «اۋدان دارەجەلى مادەنيەت سارايى، كىتاپحانا باس سارايى، بولىمشە سارايى ءتۇزىمى قۇرىلىسىن ىلگەرىلەتۋ جونىندەگى جەتەكشى پىكىر» سياقتى ساياساتتاردىڭ جەتەكشىلىگىندە، جەر - جەر اۋدان دارەجەلى مادەنيەت سارايى، كىتاپحانا باس سارايى، بولىمشە سارايى ءتۇزىمى قۇرىلىسىن ىلگەرىلەتىپ، بىتىراڭقى، دەربەس بايلىقتىڭ ۇيىمدىق جۇيە قالىپتاستىرۋىنا مۇمكىندىك جاساپ، ساپالى ويىن قويۋ، كىتاپ سياقتى بايلىقتاردى الەۋمەتتىك اۋماقتارعا، اۋىل - قىستاققا ۇزدىكسىز جەتكىزدى. ”جالاڭ قامداۋدان“ ”كوپ نەگىزدى قامداۋعا“، ”ءوزارا قامداۋعا“ بۇرىلىس جاسادى.
مادەنيەت جانە ساياحات مينيسترلىگى الەۋمەتتىك قىزمەت وتەۋ تارماق مەكەمەسىنىڭ جاۋاپتىسى مىنانى ءبىلدىردى: ”اۋدان دارەجەلى مادەنيەت سارايى، كىتاپحانا باس سارايى قۇرىلىسىن اناعۇرلىم كۇشەيتىپ، باس ساراي، بولىمشە سارايدىڭ كىتاپ بايلىعىندا ءبىر تۇتاس الا تۇرىپ، ءبىر تۇتاس قايتارۋدى، سيفرلى قىزمەت وتەۋدەن بىرگە يگىلىكتەنۋدى، مادەنيەت قيمىلدارىنىڭ ىقپالداستىعىن جانە قىزمەتكەرلەردى ءبىر تۇتاس باۋلۋدى جۇزەگە اسىرامىز؛ وركەنيەت امالياتى يقۋاتىن كۇشەيتىپ، جاڭا ءداۋىر وركەنيەت امالياتى ورتالىعىمەن توعىسپالى دامۋدى ىلگەرىلەتەمىز؛ وتىسپەلى اشۋدى ونان ارى كۇشەيتىپ، ۋاقىتىن ۇزارتىپ اشۋدى قولداپ، تۇنگى قىزمەت وتەۋدى ورىستەتۋگە دەم بەرەمىز؛ الاڭ ءبيى، ’ءتورت ماۋسىمدىق قىستاق كەشى‘ جانە ’ءتورت ماۋسىمدىق قىستاق ءانى‘ سياقتى بۇقارالىق مادەنيەت قيمىلدارىن كۇش سالا ورىستەتەمىز“.
_ قالا مەن اۋىلدىڭ الەۋمەتتىك مادەنيەت كەڭىستىگىندە جاڭالىق اشتى جانە ونى كەڭەيتتى.
قالا كىتاپ ۇيىنە، اۋىل - قىستاق كىتاپ ۇيىنە كىرىپ، تاماشا مادەنيەت ساتتەرىن وتكىزۋ كوپتەگەن ادامنىڭ ادەتىنە اينالدى. مادەنيەت جانە ساياحات مينيسترلىگى، مەملەكەتتىك دامۋ جانە رەفورما كوميتەتى، قازىنا مينيسترلىگى بىرلەسىپ «الەۋمەتتىك مادەنيەتكە قىزمەت وتەۋدىڭ جوعارى ساپالى دامۋىن ىلگەرىلەتۋ جونىندەگى پىكىردى» باسىپ تاراتىپ، جاڭاشا الەۋمەتتىك مادەنيەت كەڭىستىگى قۇرىلىسى جونىندە ورنالاستىرۋ جاسادى.
الەۋمەتتىك مادەنيەت كەڭىستىگى ءتۇرلى تۇرمىس كورىنىستەرىنە يكەمدى كىرىستىرىلدى. قالا كوشەلەرىندە، ساۋدا شەڭبەرلەرىندە، مادەنيەت باقشا رايوندارىندا، جاڭاشا الەۋمەتتىك مادەنيەت كەڭىستىگىندە كىتاپ وقۋ، كوركەمونەر كورمەسى، مادەنيەت سالونى، ازىق - تۇلىك، اس - سۋ سياقتى قىزمەت وتەۋلەر توعىستى؛ قالىڭ اۋىل - قىستاقتا مادەنيەت زالى، مادەنيەت الاڭى، اۋىل - قىستاق تەاتر تەكشەسى سياقتى نەگىزگى تاقىرىپتىق فۋنكتسيالىق كەڭىستىكتەر قىستاق تۇرعىندارىنىڭ قارسى الۋىنا يە بولدى.
”قازىرگە دەيىن بۇكىل ەل بويىنشا 40 مىڭنان استام جاڭاشا الەۋمەتتىك مادەنيەت كەڭىستىگى سالىندى“. مادەنيەت جانە ساياحات مينيسترلىگى الەۋمەتتىك قىزمەت وتەۋ تارماق مەكەمەسىنىڭ جاۋاپتىسى بىلاي دەدى: ”بيىل 5 - ايدا جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى ورتالىق كوميتەتى كەڭسە مەڭگەرمەسى، مەملەكەتتىك كەڭەس كەڭسە مەڭگەرمەسى باسىپ تاراتقان «قالانى جاڭالاۋ ارەكەتىن ۇزدىكسىز ىلگەرىلەتۋ جونىندەگى پىكىردە» جاڭاشا الەۋمەتتىك مادەنيەت كەڭىستىگىن عىلمي ورنالاستىرۋ ورتاعا قويىلدى. ءبىز جەر - جەردىڭ وزىندىك ەرەكشەلىككە يە، ساپالى الەۋمەتتىك مادەنيەت كەڭىستىگىن قالىپتاستىرۋىن قولداپ، الەۋمەتتىك مادەنيەتكە قىزمەت وتەۋدىڭ قامتۋ كولەمىن كەڭەيتىپ، ناقتى ونىمدىلىگىن كۇشەيتىپ، قالا، اۋىل تۇرعىندارىنىڭ جوعارى ساپالى مادەنيەت تۇرمىسىنا بولعان قاجەتىن ۇزدىكسىز قاناعاتتاندىردىق“.
_ الەۋمەتتىك مادەنيەتكە قىزمەت وتەۋدى سيفرلاندىرۋ جەدەل ىلگەرىلەتىلدى.
تاياۋ جىلداردان بەرى ينفورماتسيالاندىرۋدىڭ دامۋ بەتالىسىنا سايكەسۋ، ”بۇلتتىق تەرمينال“ الەۋمەتتىك مادەنيەت قىزمەت وتەۋى قالا، اۋىلداعى بۇقارانى ادەبيەت - كوركەمونەر بايقاۋى، ارناۋلى تاقىرىپتىق لەكسيا، كوركەمونەر مۋزەي ساباعى سياقتى الەۋمەتتىك سيفرلى مادەنيەت ونىمدەرىنەن بىرگە يگىلىكتەندىرىپ، قولايلى قىزمەت وتەۋدەن يگىلىكتەندىردى. جىجياڭنىڭ نيڭبو قالاسىندا شالعاي تەڭىز ارالدارىندا دا كىتاپ الىپ وقۋ وتە قولايلى بولدى؛ حۋناننىڭ چاڭشا قالاسىندا الاڭ ءبيى وقىتۋى سياقتى جەلىدەگى مادەنيەت قىزمەت وتەۋى سان - ساناقسىز فاناتتى باۋرادى؛ مەملەكەتتىڭ الەۋمەتتىك مادەنيەت بۇلتتىق جۇيەسى تىكە تاراتۋدى كورۋ، قيمىلدان يگىلىكتەنۋ، ونەر ۇيرەنۋ سياقتىلاردى ءبىر كنوپكامەن جەتكىزۋدى جۇزەگە اسىردى.
مادەنيەت جانە ساياحات مينيسترلىگى الەۋمەتتىك قىزمەت وتەۋ تارماق مەكەمەسىنىڭ جاۋاپتىسى مىنانى ءبىلدىردى: ”كەلەسى قادامدا زەردەلى كىتاپحانا جۇيەسى قۇرىلىسىن كۇشەيتىپ، سيفرلى مادەنيەت سارايىنىڭ توراپتانعان، زەردەلىلەنگەن قىزمەت وتەۋ دەڭگەيىن جوعارىلاتۋ؛ سيفرلى مادەنيەتتى بۇقارالاندىرۋدىڭ ناقتى باستان كەشىرۋ كەڭىستىگىن دامىتۋ جونىندە ىزدەنىس جاساپ، سيفرلى كوركەمونەر سياقتى جاڭاشا مادەنيەت فورماتسياسىنىڭ الەۋمەتتىك مادەنيەت الاڭدارىندا قولدانىلۋىن كۇشەيتىپ، جەلىدە، جەلىدەن تىس الەۋمەتتىك مادەنيەتكە قىزمەت وتەۋدى توقتاتپاۋ، ءتىپتى دە تارتىمدى ەتۋ كەرەك“.\
كەلۋ قاينارى: حالىق تورابى