بەتتى ساقتاۋ | باس بەت ەتۋ | حات ساندىعى | حابارلاسىڭىز | ءبىز تۋرالى جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى اقپارات تورابى

ومىرشەڭدىك كۇش اناعۇرلىم نىعايىپ، نەگىز اناعۇرلىم بەكەمدەلىپ، ەكولوگيا اناعۇرلىم جاقساردى

جىجياڭ عىلىم - تەحنيكادا جاڭالىق اشۋ ارقىلى دامۋدىڭ جاڭا ابزالدىعىن تۇلعالادى (”15 - بەسجىلدىقتا“ جاقسى باستاما اشىپ، جاقسى قادام باسايىق)

«حالىق گازەتىنىڭ» تىلشىلەرى حى سۇڭ، جياڭ نان، دوۋ حانياڭ

2026.01.19 15:26     كەلۋ قاينارى : حالىق تورابى

”15 - بەسجىلدىققا“ ۇدەرە العا تارتىپ، عارىشتىق ەسەپتەۋدىڭ جاڭا جارىس جولىنا تالاستى، جىجياڭ الدىمەن ”قادام تاستاۋعا“ بەت الدى.

جىجياڭنىڭ جاڭاشا زەرتتەۋ قۇرىلىمى جىجياڭ تاجىريبەحاناسىنىڭ ”ءۇش تۇلعالى ەسەپتەۋ شوق جۇلدىزى“ قولباسشىلىق ورتالىعىنىڭ ۇلكەن ەكرانىندا، 12 ەسەپتەۋ جاساندى سەرىگىنىڭ ورنىقتى اينالىم وربيتاسى انىق كورىنەدى، جاساندى سەرىك قايتا تاراتقان الىستان ولشەۋ ساندى مالىمەتتەرى دەر كەزىندە ەكراننان كورىنىپ تۇردى.

”’ءۇش تۇلعالى ەسەپتەۋ شوق جۇلدىزى‘ 8 ميلليارد پارامەترلى جاساندى زەردە مودەلىن ورنالاستىردى، قازىر ’التى جۇلدىزدى توراپ قۇراۋ‘ جۇرگىزىلۋدە ءارى 12 جۇلدىزدى تۇتاس وربيتادا ءوزارا بايلانىستىرۋدى بىرتىندەپ جۇزەگە اسىرۋدا“ دەدى جۇڭگو ينجەنەريا اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى، جىجياڭ تاجىريبەحاناسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى ۋاڭ جيان.

2023 - جىلى 9 - ايدا باس شۋجي شي جينپيڭ جىجياڭدا قىزمەت تەكسەرگەندە بىلاي دەپ اتاپ كورسەتتى: ”جىجياڭ عىلىم - تەحنيكادا جاڭالىق اشۋ ارقىلى دامۋدىڭ جاڭا ابزالدىلىعىن سومداۋدا الدىڭعى لەكتە ءجۇرۋى كەرەك. عىلىم - تەحنيكادا جاڭالىق اشۋ قابىلەتىن كۇشەيتۋدى اناعۇرلىم كورنەكتى ورىنعا قويىپ، عىلىم - تەحنيكادا جاڭالىق اشۋ كۇشتەرى مەن ابزالدىققا يە بايلىقتاردى بىرىكتىرىپ، عىلىم - تەحنيكانىڭ الدىڭعى لەگىندە جەدەل قامال الۋ كەرەك“.

باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ ماڭىزدى نۇسقاۋىنىڭ رۋحىن ىشكەرىلەي دايەكتى تياناقتاندىرىپ، جىجياڭ جوعارى دەڭگەيدەگى جاڭاشىل ولكە قۇرۋ ستراتەگيالىق نىساناسىن بەلگىلەپ، عىلىم - تەحنيكادا جاڭالىق اشۋ ارقىلى دامۋدىڭ جاڭا ابزالدىعىن سومداۋدا الدىڭعى لەكتە جۇرۋگە قۇلشىندى.

ابزال بايلىقتى بىرىكتىرىپ، جاڭالىق اشۋ ومىرشەڭدىك كۇشى اناعۇرلىم نىعايدى −

”ءۇش تۇلعالى ەسەپتەۋ شوق جۇلدىزىن“ زەرتتەپ جاساۋ 100 دەن استام قاتتى بولشەكتى، 200 دەن استام جۇمساق بولشەكتى، ميلليونعا جۋىق جول شارتتى ءنومىرىن شارپيدى. جىجياڭ تاجىريبەحاناسى وسى ءۇشىن ىشكى جاقتا عىلىم - تەحنيكا، ورتالىق اتتاعان تارماق قۇرىپ، عىلىم مەن تەحنيكانىڭ، نەگىزدىك زەرتتەۋ مەن ينجەنەريالىق قولدانۋدىڭ ورگانيكالى ۇشتاسۋىن جۇزەگە اسىرۋ؛ سىرتتا نەشە ونداعان جوعارى مەكتەپ، عىلمي زەرتتەۋ ورىندارى جانە حالىقتىق كاسىپورىندار سياقتى جاڭالىق اشۋ تۇلعالارى بىرگە ات سالىستى.

”ءار جاقتىڭ سايكەسىپ قامال الۋىنىڭ ارقاسىندا، نىسان جوسپارعا الىنىپ اتقارىلعاننان ءساتتى ۇشىرىلعانعا دەيىن، ىلگەرىندى - كەيىندى جۇمسالعان ۋاقىت 9 ايدان اسپادى“ دەدى ۋاڭ جيان، 2026 - جىلى جىجياڭ تاجىريبەحاناسى جاساندى سەرىك كاسىپورىندارىمەن قول ۇستاسىپ، 50 دەن استام ەسەپتەۋ جاساندى سەرىگىنىڭ ورنالاسۋىن بىرگە ورىنداپ، جاساندى زەردەنىڭ عارىشتا قولدانىلۋى مەن دامۋىن ونان ارى ىلگەرىلەتەدى.

”14 - بەسجىلدىق“ كەزىندە جىجياڭ ”تۇعىر + جوعارى مەكتەپ + كاسىپورىن + كاسىپ تىزبەگى“ جۇپ قۇراپ سەلبەستىك جاساۋ مەحانيزمىن ورناتتى جانە جالپىلاستىردى، ولكەلىك تاجىريبەحانا، ولكەلىك تەحنيكادا جاڭالىق جاراتۋ ورتالىعى جوعارى مەكتەپتەرمەن، كاسىپورىندارمەن 125 بىرلەسكەن تاجىريبەحانانى بىرگە قۇرىپ، 955 ادامدى ءوزارا ۇسىنىس ەتىپ، جاڭالىق جاراتۋ جەتىستىكتەرىنىڭ رەال وندىرگىش كۇشكە اينالۋىن قول ۇستاسا ىلگەرىلەتتى. ”15 - بەسجىلدىقتى“ بەتكە العاندا، جىجياڭ ساندى مالىمەتتەردى بايلىققا اينالدىرۋ، بازارلاندىرۋ رەفورماسىن تەرەڭدەتىپ، جاڭاشا ەسەپتەۋ قۋاتى جۇيەسىن ورناتىپ، جاساندى زەردەنىڭ جاڭالىق اشا دامۋ بيىگىن جەدەل قالىپتاستىرۋدى العا قويدى.

جاڭالىق اشۋ تىزبەگى مەن كاسىپ تىزبەگى مۇلتىكسىز ۇشتاسىپ، كاسىپ نەگىزى اناعۇرلىم بەكەمدەلدى −

ورمان اراسىنداعى تار جولدا دوڭگەلەكتى قۇلتەمىر تىك بەتكەيگە ورمەلەپ شىقتى، ول ورماندا تۋىلعان ءورتتى ءسوندىرۋ، ورتتەن ساقتانۋ شارلاۋىنىڭ پارمەندى كومەكشىسى؛ ”سۋ چاۋ“ سياقتى جارىس الاڭدارىندا دا وسىنداي قۇلتەمىر دوپشىلارعا ىلەسىپ جۇگىرىپ، ءداستۇرلى ورنىنان تىسقارى تاماشا كورىنىستەردى كورسەتتى.

بۇل قۇلتەمىردى ”حاڭجوۋداعى ليۋشياۋلۇڭنىڭ“ ءبىرى بولعان حاڭجوۋ يۇنشىنچۋ عىلىم - تەحنيكا شەكتى جارنا سەرىكتەستىگى زەرتتەپ جاساپ، الەمدىك باسەكەلىك ابزالدىققا يە بولدى. ”نەگىز - جاڭالىق اشۋ تىزبەگى مەن كاسىپ تىزبەگىنىڭ ساڭلاۋسىز ۇشتاسۋىنان كەلەدى“. سەرىكتەستىكتىڭ نەگىزىن سالۋشى جۋ چيۋگو بىلاي دەپ تانىستىردى: جاڭالىق اشۋ تىزبەگىندە شەشۋشى ۇساق بولشەكتەر مەن جاساندى زەردە ەسەپتەۋى دە دەربەس زەرتتەپ جاسالدى؛ جاساۋ كاسىپورىندارى جوبالاۋداعى قيىن ماسەلەلەردى شەشۋگە ىشكەرىلەي ات سالىستى، ”نىسان باستالعاننان بازارعا سالىنعانعا دەيىن جارتى جىلعا جەتپەيتىن ۋاقىت جۇمسالىپ، شەتەلدەگى كاسىپتەستەرىمەن سالىستىرعاندا، جاسالۋ كەمىندە ءبىر جىل قىسقاردى“.

جاقىنعى جىلداردان بەرى جىجياڭ جاساندى زەردە، جاڭا ماتەريال، سالاماتتىق سياقتى سالالاردى تاقىرىپ ەتىپ، ”كاسىپورىن تاقىرىپ شىعارۋ، ۇكىمەت كومەك بەرۋ، تەكشە جاۋاپ بەرۋ، سەحتا تاقىرىپتىق تەكسەرۋ جۇرگىزۋ، بازاردى باعالاۋدان“ سەلبەسىپ قامال الۋ مەحانيزمىن جاراتۋ ۇستىندە ىزدەنىپ، باستاماشى كاسىپورىندار باس بولىپ قۇرعان جاڭالىق اشۋ بىرلەستىگى 53 كە جەتىپ، 377 ورىننىڭ جاڭالىق اشۋ بايلىعىن بىرىكتىرىپ، بۇكىل ولكەدەگى 15 وزىق جاساۋ كاسىبى شوعىرىن نەگىزىنەن قامتىدى. ”15 - بەسجىلدىق“ كەزىندە جىجياڭ بولاشاقتاعى كاسىپ ۇسىنىلىمىن ارتتىرۋ مەحانيزمىن ورناتىپ، كوپ ءتۇرلى تەحنيكالىق لۋشيان، تيپتىك قولدانىلمالى كورىنىس، جارامدى ساۋدا ۇلگىسى، بازاردى باقىلاۋ - باسقارۋ ەرەجەسى جونىندە ىزدەنىس جاسايدى، ءارى كاسىپ تىزبەگىنىڭ جوعارعى، تومەنگى اعارىندا سەلبەسىپ جاڭالىق اشۋدى كۇش سالا ىلگەرىلەتەدى.

ساۋدا ورتاسىن ساپالىلاندىرىپ، جاڭالىق اشۋ ەكولوگياسىن ءتىپتى دە جاقسارتتى − 

گۋاڭدۇڭ فوشاندا ميدى ميكرو تولقىندى پەشى شۇندى زاۆودىنىڭ قىزمەتكەرلەرى ناقتى زەردەلى كوزىلدىرىك تاعۋ ارقىلى كورسەتكىش اسپاپتاردى پارىقتاۋ، جابدىق جاعدايىن وقۋ، كەسكىن تاسپاسىن قالدىرۋ سياقتى قىزمەتتەردى وپ - وڭاي ورىنداپ، ونىمدىلىكتى ءونىمدى جوعارىلاتتى.

وسى زاۆودتى زەردەلىلەندىرىپ شەشۋ جوباسىمەن جانە زەردەلى كوزىلدىرىكپەن قامدايتىنى جىجياڭنان كەلگەن كاسىپورىن _ ليڭجي عىلىم - تەحنيكاسى. ”دارىندىلاردى باۋلۋدان نىسانداردى سۇيەمەلدەۋگە دەيىن، ۇكىمەت بىزگە ساياسات، قارجى سياقتى ’ءبىر تۇتاس جوبا‘ بويىنشا قىزمەت وتەدى، ءونىم تياناقتانعاننان كەيىن، تاعى سايكەستى تاراۋلار بىزگە پايدالانۋ جاعدايىن ىرىقتىلىقپەن اشىق ۇستادى، ءبىز تۇتىنۋشىلاردىڭ اڭىسىنا نەگىزدەلىپ، دارەجەسىن جوعارىلاتۋدى ىلگەرىلەتەمىز“ دەدى سەرىكتەستىكتىڭ الەۋمەتتىك ىستەر باس باقىلاۋشىسى شۇي شۇي.

”قىزمەت وتەۋى ەڭ ساپالى، وزىندىك قۇنى ەڭ تومەن، ونىمدىلىگى ەڭ جوعارى“ بولۋ نىساناسىنا نازاردى شوعىرلاندىرىپ، جىجياڭ ورنىقتى، ءادىل، جاريا، مەجەلەۋگە بولاتىن دامۋ ورتاسىن ۇزدىكسىز قالىپتاستىرىپ، دارىندىلاردى باۋلۋ، عىلمي زەرتتەۋ تۇعىرى، جەتىستىكتەردى كادەگە جاراتۋ، كاسىپ سالاسىن جەتىلدىرۋ سياقتىلاردى قامتىعان عىلىم - تەحنيكادا جاڭالىق اشۋعا ۇسىنىلىم قوسۋ مەحانيزمىن كۇش سالا ورناتتى.

”باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ ىقىلاستى تاپسىرماسىن ەستە بەرىك ساقتاپ، جىجياڭ عىلىم - تەحنيكادا جاڭالىق اشۋ مەن كاسىپ سالاسىندا جاڭالىق اشۋدى ىشكەرىلەي توعىستىرۋ سىندى كەلەلى ءىستى ۇزدىكسىز ىشكەرىلەي، ەگجەي - تەگجەيلى ىستەپ، عىلىم - تەحنيكادا جاڭالىق اشۋ ارقىلى دامۋدىڭ جاڭا ابزالدىعىن سومداۋدا الدىڭعى لەكتە جۇرۋگە كۇش سالىپ، جاڭالىق اشاتىن جىجياڭدى جۇڭگوشا وسىزاماندانعان ولكە اۋماعىن الدىمەن اتقارۋدىڭ ايقىن بەلگىسىنە اينالدىرامىز“ دەدى جىجياڭ ولكەلىك پارتكومنىڭ شۋجيى ۋاڭ حاۋ.

كەلۋ قاينارى: حالىق تورابى

جاۋاپتى رەداكتورى : نۇرعيسا قۇرمانجان ۇلى