تەڭىزگە قاراي قۇدىرەتتەنىپ، ارمانعا قۇلاش سەرمەدى

باس شۋجي شي جينپيڭ بىلاي دەپ باسا دارىپتەدى: ”تەڭىز - مۇحيتتا قۋاتتى ەل قۇرۋ جونىندە مەنىڭ باستان - اياق وسىنداي سەنىمىم بار“.

كوگىلدىر تەڭىز بەتىندە شامامەن 40 قابات عيماراتتىڭ بيىكتىگىندەي بولات - تەمىر الىبى قاسقايىپ تۇر. بۇل _ ەلىمىز دەربەس قۇرعان تۇڭعىش ەرەكشە تەرەڭ سۋ بارلاۋ - اشۋ تۇعىرى ”شىنحاي 1 - ءنومىرلى“ ەدى، كۇنىنە ەڭ جوعارى بولعاندا 15 ميلليون تەكشەمەتر تابيعي گاز وندىرەدى.

2022 - جىلى 4 - ايدا باس شۋجي شي جينپيڭ ”شىنحاي 1 - ءنومىرلى“ جۇمىس تۇعىرىمەن جەلىدە بايلانىس جاساعاندا: ”تەڭىز - مۇحيت عىلىم - تەحنيكاسىندا جوعارى دەڭگەيدە ءوز كۇشىنە سۇيەنىپ ءوزىن الۋەتتەندىرۋدى ىلگەرىلەتىپ، ءتول جاسامپازدىق، جەتەكشىلىك سيپاتتى عىلىم - تەحنيكادا قامال الۋدى كۇشەيتىپ، جابدىق جاساۋدى ءوز قولىمىزدا مىقتاپ يگەرىپ، ءوزىمىزدىڭ جابدىعىمىز ارقىلى مۇناي - گاز بايلىعىن اشۋعا قۇلشىنىپ، ەنەرگيامەن ءوزىن - ءوزى قامداۋ مولشەرىن جوعارىلاتىپ، مەملەكەتتىڭ ەنەرگيا حاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋىمىز كەرەك“ دەپ باسا دارىپتەدى.

ەرەكشە شابىت العان ”شىنحاي 1 - ءنومىرلى“ ۇجىمى شەشۋشى، وزەكتى تەحنيكالاردان ىركەس - تىركەس قامال الىپ، تەرەڭ تەڭىزدەگى مۇناي، تابيعي گاز اشۋ سالاسىنداعى كوپتەگەن اقتاڭداقتى تولتىردى. بيىل جىل باسىنان بەرى ”شىنحاي 1 - ءنومىرلى“ تۇعىرى سيفرلانۋعا قاراي بۇرىلىس جاساۋدى جەدەلدەتىپ، بىرلىك ءونىم قۇنىنداعى ەنەرگيا قۇراۋىن %40 تومەندەتتى.

تەڭىز - مۇحيت عىلىم - تەحنيكاسىندا دەربەس جاڭالىق اشۋ قابىلەتىن جاپپاي جوعارىلاتۋ _ تەڭىز - مۇحيتتا قۋاتتى ەل قۇرۋدىڭ ماڭىزدى تىرەگى.

”جاڭالىق اشۋ ارقىلى دەم بەرۋگە اناعۇرلىم ءمان بەرىپ، شەشۋشى، وزەكتى تەحنيكالاردان تەز ارادا قامال الىپ، تەڭىز - مۇحيت عىلىم - تەحنيكاسىندا جوعارى دەڭگەيدە ءوز كۇشىنە سۇيەنىپ ءوزىن الۋەتتەندىرۋدى ىلگەرىلەتۋ كەرەك“ دەپ باس شۋجي تامىر ۇستاپ، باعدار بەلگىلەدى.

جەر - جەر تەڭىز - مۇحيت عىلىم - تەحنيكاسىندا جاڭالىق اشۋ اياق الىسىن تەزدەتتى –

حايناننىڭ سانيا قالاسىندا ەلىمىزدەگى كولەمى ەڭ ۇلكەن جارتىلاي سۇڭگۋ ۇلگىسىندەگى تەڭىز - مۇحيت مال فەرماسىنىڭ زەردەلى باعىمشىلىق تەكشەسى ”شينحۋان 1 - ءنومىرلى“ وسى ايدا رەسمي ىسكە قوسىلۋدى جوسپارلادى؛

وڭتۇستىك فۋجيان تەڭىز ايدىنىندا دۇنيە جۇزىندەگى تۇڭعىش 20 مەگاۋاتتىق تەڭىزدەگى جەل ەلەكتر اگراگاتى توراپتانىپ توك تاراتتى، شەشۋشى بولشەكتەر %100 ەل ىشىندە ءوندىرىلدى؛

تەڭىز - مۇحيت ەكونوميكاسىنىڭ جوعارى ساپالى دامۋىن كۇش سالا ىلگەرىلەتۋ _ تەڭىز - مۇحيتتا قۋاتتى ەل قۇرۋدى جەدەلدەتۋدىڭ شەشۋشى شاراسى.

باس شۋجي شي جينپيڭ تەڭىز - مۇحيت ەكونوميكاسىنا ايرىقشا ءمان بەرىپ، بىلاي دەپ ايقىن اتاپ كورسەتتى: ”جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋدى ىلگەرىلەتۋدە، ءسوز جوق، تەڭىز - مۇحيتتى جوعارى ونىمدىلىكپەن اشىپ جانە پايدالانىپ، تەڭىز - مۇحيت ەكونوميكاسىنىڭ جوعارى ساپالى دامۋىن ىلگەرىلەتىپ، جۇڭگوشا ەرەكشەلىككە يە تەڭىزگە قاراي قۇدىرەتتەنۋگە تالپىنۋ جولىمەن ءجۇرۋ كەرەك“.

”عيماراتتىڭ ۇستىندە شاباق جەتىلدىرىپ، استىندا بالىق باقتى“. حاينان چىنحاي سۋ ونىمدەرى شەكتى سەرىكتەستىگىنىڭ شىبار بالىق ءوسىرۋ بازاسىنداعى 4000 شارشى مەترلىك ەكى قابات ءوسىرۋ سەحى قاربالاستىققا ءتۇستى.

”جۇڭگو − ءبىر ميلليارد 400 ميلليوننان استام حالقى بار ءىرى ەل، ىشەر اس ماسەلەسىن ويداعىداي شەشۋدە، استىق حاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋدە جالپىلىق ازىق - تۇلىك كوزقاراسىن ورناتىپ، ءارى قۇرلىقتان ازىق - تۇلىك الۋ، ءارى تەڭىز - مۇحيتتان ازىق - تۇلىك الۋ، تەڭىز-مۇحيتتىڭ كومەسكى كۇشىن اشىپ، تەڭىز ءۇستى فەرماسىن، ’كوك استىق قامباسىن‘ قۇرۋ كەرەك“. باس شۋجي وسىلاي دەپ تەرەڭ تولعاندى.

شاعىن بالىقشىلىقتان ۇلكەن كاسىپ سالاسى جارىققا شىقتى. ”سەرىكتەستىك سيفرلاندىرىپ باسقارۋ ارقىلى شاباق جەتىلدىرۋ جانە بالىق باعۋ بۋىندارىن دالمە - ءدال مەڭگەردى. جىلىنا وندىرىلگەن شىبار بالىق ۋىلدىرىعى 5 ميلليارد دانادان اسىپ، ەل ىشىندەگى ساپالى شىبار بالىق تۇقىمى بازارىنىڭ بوستىعىن تولتىردى“ دەدى حاينان چىنحاي سۋ ونىمدەرى شەكتى سەرىكتەستىگىنىڭ باس جوراسى ساي چۇنيوۋ.

2018 - جىلى 6 - ايدا باس شۋجي شي جينپيڭ شاندۇڭدا قىزمەت تەكسەرىپ، چيڭداۋ تەڭىز - مۇحيت عىلىمى مەن تەحنيكاسىن تۇيىندە سىناق ەتۋ مەملەكەتتىك تاجىريبەحاناسىنا كەلىپ، بىلاي دەپ باسا دارىپتەدى: ”تەڭىز - مۇحيت ەكونوميكاسىنىڭ دامۋ بولاشاعى شەكسىز“.

بۇل كۇندە چيڭداۋ، ءتىپتى شاندۇڭ ولكەسى تەڭىز - مۇحيتتىڭ جاڭاشا وندىرگىش كۇشتەرىن جەتىلدىرۋدى، دامىتۋدى جەدەلدەتتى. لاۋشان تاجىريبەحاناسى تۇڭعىش 110 كيلوۆاتتىق جىلۋ بايلانىسى بار تەڭىز سۋىن تىكەلەي ەلەكتروليزدەپ سۋتەگى جاساۋ جۇيەسى قۇرىلعىسىن زەرتتەپ جاسادى، تەڭىز - مۇحيت 1 - تۇردەگى جاڭا ءدارى - دارمەك ”BG136“ مەرزىمدىك كلينيكالىق سىناققا ءوتتى، تەرەڭ تەڭىزدەگى بۇرعىلاۋ تەكشەسىنىڭ %80 ى شاندۇڭنان شىقتى.

جاڭالىققا قاراي ەڭسە كوتەرىپ، ”كوك قوزعالتقىشتىڭ“ قوزعاۋشى كۇشىن تاسقىنداتتى.

”15- بەسجىلدىق“ جوبا باستالعان جىلى ەلىمىزدىڭ تەڭىز - مۇحيت ەكونوميكاسى اسا ماڭىزدى العاشقى ماۋسىمدىق ناتيجە قاعازىن تاپسىردى: قوڭىر بالدىر وليگوزاسى مەملەكەتتىڭ جاڭا ازىق - تۇلىك شيكىزاتىنا اينالىپ، ناقتى تەڭىز - مۇحيت ورتاسىندا تەڭىز سۋىنان ۋران كيلوگرامى دارەجەلى ۋران ونىمدەرىن الۋ جۇزەگە اسىرىلدى، سارى بالىق تۇقىمىن جەتىلدىرۋ چيپى ”حۋاڭشين 1 - ءنومىرلى“ جاريالاندى ... 1 - توقساندا تەڭىز - مۇحيت ءوندىرىس جالپى ءونىم قۇنى 2 تريلليون 600 ميلليارد يۋانعا جەتتى.

تەڭىز - مۇحيت ەكولوگيالىق ورتاسىن قورعاۋدى كۇشەيتۋ − تەڭىز - مۇحيتتا قۋاتتى ەل قۇرۋدى جەدەلدەتۋدىڭ تابيعي تالابى.

”ءبىز تەڭىز - مۇحيتتى ومىرىمىزدەي ايالاۋىمىز كەرەك“، ”ۇرپاقتارعا كوگىلدىر تەڭىز، كوك اسپان قالدىرۋىمىز كەرەك“، باس شۋجي شي جينپيڭ بۇنى ەسىنەن شىعارمادى.

گۋاڭدۇڭنىڭ جانجياڭ تەڭىز جاعالاۋىندا قىزىل اعاش ورمانى ۇزىلمەي، بىتىك وسكەن. ورمان اراسىندا بالىق، قىسقىش، ۋستريتسا سياقتىلار توپتاسىپ جۇرەدى.

2023 - جىلى 4 - ايدىڭ 10 - كۇنى باس شۋجي شي جينپيڭ گۋاڭدۇڭ جانجياڭ قىزىل اعاش ورمانى مەملەكەت دارەجەلى جاراتىلىستىق قورىعىنىڭ شىعىس بولەگىندەگى ماجاڭ رايونى حۋگۋاڭ قالاشىعى جيننيۋ ارالى قىزىل اعاش ورمانى اۋماعىنا كەلىپ، قىزىل اعاش ورمانىنىڭ ءوسۋ جاعدايىن جانە توڭىرەكتەگى ەكولوگيالىق ورتانى كوزدەن كەشىردى. باس شۋجي بىلاي دەپ باسا دارىپتەدى: وسى قىزىل اعاش ورمانى ”مەملەكەتتىڭ اسىلى“، ونى كوز قاراشىعىمىزداي ايالاۋىمىز كەرەك.

تاپسىرمانى ەستە بەرىك ساقتاعان جەرگىلىكتى ورىن قىزىل اعاش ورمانىنىڭ ” ەگۋ - ەكولوگيالىق باعىمشىلىقتى بايلانىستىرۋ“ جاڭالىق اشۋ ۇلگىسىن جەدەل اتقارىپ، قىزىل اعاش ورمانىنىڭ ”جاقسى ەگىلۋىنە“، سۋ ونىمدەرىنىڭ دە ”جاقسى باعىلۋىنا“ مۇمكىندىك جاسادى.

كوك تەڭىز، كوك اسپان دا _ باعالى بايلىق، ادام مەن تەڭىزدىڭ جاراسىمدى كوركەم كارتيناسى سالىنۋدا.

فۋجيان ولكەسىنىڭ پيڭتان قالاسىندا ەكولوگيانى قالپىنا كەلتىرۋ جالپى وڭىرگە كەڭەيىپ، قارا بەت جالباعاي، قاراعاي بۇركىت، قارا قانات كەزقۇيرىق سياقتى كوپتەگەن سيرەك كەزدەسەتىن باعالى قۇستاردى وزىنە باۋرادى؛

جىجياڭ ولكەسى شىڭجى قالاسى تەڭىز جاعالاۋى بەلدەۋى جۇيەسىن قالپىنا كەلتىرۋ مەن جاعاعا جاقىن جەردىڭ لاستانۋىن دالمە - ءدال جونگە سالۋدى سەلبەسىپ ورىستەتتى، جەرگىلىكتى ورىنداعى حۋانياۋشان ارالى، الاقات ارالى مەملەكەت بويىنشا ءبىرىنشى توپتاعى ”جاراسىمدى دا كورىكتى ارالدار“ قاتارىنا ءساتتى ەنگىزىلىپ، تەڭىزگە قاتىستى ىستەر تىڭعىلىقتى ىستەلدى ...

تياناقتاندىرۋ جەدەلدەتىلىپ، تەڭىز - مۇحيتتا قۋاتتى ەل قۇرۋدىڭ جەلكەن جايار ءساتى كەلدى.

كەلۋ قاينارى: حالىق تورابى