”ۇشى - قيىرسىز الەمدى بارلاپ، عارىش ىستەرىندە قۋاتتى ەل قۇرايىق“ (باس شۋجيدىڭ حالىقشىلدىق سۇيىسپەنشىلىگى)

”ۇشى - قيىرسىز الەمدى بارلاپ، عارىش ىستەرىندە قۋاتتى ەل قۇرۋ ءبىزدىڭ تالىقپاي قۇلشىنۋداعى عارىش ارمانىمىز“. 2024 - جىلى 9 - ايدا باس شۋجي شي جينپيڭ اي بارلاۋ ينجەنەرياسى چاڭ - ى 6 - ءنومىرلى مىندەتىنىڭ زەرتتەۋىنە، سىناق ەتۋىنە قاتىناسقان قىزمەتكەرلەردىڭ ۋاكىلدەرىن قابىلداعاندا وسىلاي دەپ باسا دارىپتەدى.

عارىش ارمانى جۇڭگو ارمانىن ايگىلەيدى. بيىل ”15 - بەسجىلدىق“ جوبانىڭ باستالعان جىلى، ەلىمىزدىڭ عارىش ىستەرى قۇرىلعاندىعىنىڭ 70 جىلدىعى. ”15 - بەسجىلدىق“ جوبا باعدارلاماسىندا ”قۋاتتى ەل“ قۇرىلىسىنىڭ 16 نىساناسى العا قويىلدى، عارىش ىستەرىندە قۋاتتى ەل سولاردىڭ ءبىرى رەتىندە تۇڭعىش رەت مەملەكەتتىڭ 5 جىلدىق جوباسىنا ەنگىزىلدى.

جاڭا داۋىردەن بەرى باس شۋجي شي جينپيڭ عارىش ىستەرىندە قۋاتتى ەل قۇرىلىسىنا وسكەلەڭ ءمان بەرىپ، ءبىر قىدىرۋ ماڭىزدى بايىمداۋلار مەن ماڭىزدى نۇسقاۋلار، بەكىتۋلەر جاساپ، عارىش ىستەرىندە قۋاتتى ەل قۇرۋدى جەدەلدەتۋگە ايقىن باعدار كورسەتىپ، ءتۇبىرلى ولشەم ازىرلەپ، ەلىمىزدىڭ عارىش ىستەرىنىڭ ۇزدىكسىز جاڭا تاريح جاراتۋىنا جەتەكشىلىك ەتتى.

ۇلتتىڭ گۇلدەنۋىمەن تىلەكتەس بولعان ”عارىش ارمانى _ مەملەكەتتى قۇدىرەتتەندىرۋ ارمانىنىڭ ماڭىزدى قۇرامداس بولىگى“.

2016 - جىلى 4 - ايدا تۇڭعىش ”جۇڭگو عارىش كۇنى“ كەلۋ قارساڭىندا، باس شۋجي شي جينپيڭ ماڭىزدى نۇسقاۋ بەرىپ بىلاي دەپ باسا دارىپتەدى: ”جۇڭگو عارىش كۇنىن“ بەلگىلەۋدە تاريحتى ەستە بەرىك ساقتاپ، رۋحقا مۇراگەرلىك ەتىپ، جالپى حالىقتىڭ، اسىرەسە، جاستار مەن ورەندەردىڭ عىلىمدى قاستەرلەۋ، بەلگىسىز الەمدى بارلاۋ، باتىلدىقپەن جاڭالىق اشۋ ىنتاسىن قاۋلاتىپ، جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ ۇلى گۇلدەنۋى سىندى جۇڭگو ارمانىن جۇزەگە اسىرۋعا قۇدىرەتتى كۇش ۇيىستىرۋ كەرەك.

1956 - جىلى 10 - ايدىڭ 8 - كۇنى بەيجيڭنىڭ باتىس قالا ماڭىندا مەملەكەت قورعانىسى مينيسترلىگىنىڭ 5 - زەرتتەۋ ورنى قۇرىلدى، جۇڭگونىڭ عارىش ىستەرى وسىدان باستالدى.

70 جىل بوران - شاشىندى باستان كەشىرگەن عارىش ىستەرى ۇرپاقتان - ۇرپاققا جالعاسىپ كەلەدى. ”ەلىمىزدىڭ ءار داۋىردەگى عارىشكەرلەرى ءوز كۇشىنە سۇيەنىپ ءومىر سۇرۋگە، دەربەس جاڭالىق اشۋعا تاباندى بولىپ، عارىش ىستەرىنىڭ جوقتان بار بولۋىن، السىزدەن قۇدىرەتتەنۋىن، ’جوبالاۋ ارمانىنان‘ ’كۇرەس جاساۋ ارمانىنا‘ قادام تاستاۋىن ىلگەرىلەتىپ، تاريحي، جوعارى ساپالى، سەكىرمەلى دامۋدى جۇزەگە اسىرىپ، عارىش ىستەرىندە قۋاتتى ەل قۇرۋعا نىق قادام تاستادى“.

”جۋرۇڭ“ مارس بارلاۋ اسپابى، ”شيحى“ كۇندى زەرتتەۋ اسپابى، تيانۋىن 2 - ءنومىرلى ”جۇيشيڭ“ اسپابى، جۇڭگو كەڭىستىك بەكەتىنىڭ جاپپاي قۇرىلۋى، بەيدوۋ باعىتتاۋ جۇيەسىنىڭ بۇكىل جەر شارىنا دالمە - ءدال قىزمەت وتەۋى... بۇگىنگە كوز سالساق ەلىمىز ىلگەرىندى - كەيىندى راكەتانى تەڭىز بەن قۇرلىققا قايتارىپ قوندىرىپ، قوس تابىسقا قول جەتكىزدى، جۇڭگونىڭ عارىش ىستەرىندە تاعى دا تاريح جاراتىلدى.

باس شۋجي شي جينپيڭ بىلاي دەپ باسا دارىپتەدى: ”بۇكىل قوعامدا ارمانعا تالپىنۋ، باتىلدىقپەن ىزدەنىس جاساۋ، سەلبەسىپ قامال الۋ، سەلبەسىپ تەڭ يگىلىككە كەنەلۋ سىندى اي بارلاۋ رۋحىن بارىنشا ساۋلەلەندىرىپ، بۇكىل جۇڭحۋا ۇلاندارىنىڭ ۇلتتىق سەنىمى مەن ماقتانىش سەزىمىن ونان ارى كۇشەيتىپ، جۇڭگوشا وسىزامانداندىرۋ ارقىلى مەملەكەتتى قۇدىرەتتەندىرۋ قۇرىلىسىن، ۇلتتى گۇلدەندىرۋ ۇلى ءىسىن جاپپاي ىلگەرىلەتۋدىڭ جويقىن كۇشىن ۇيىستىرۋ كەرەك“.

عىلىم - تەحنيكانىڭ شىڭىنا ەرلىكپەن شىعىپ، ”ءوز كۇشىنە سۇيەنىپ ءومىر سۇرۋگە، دەربەس جاڭالىق اشۋعا باستان - اياق تاباندى بولايىق“.

”ۇلى ىستەردىڭ بارلىعى جاڭالىق اشۋدى نەگىز ەتەدى“، دەربەس جاڭالىق اشۋ باستان - اياق جۇڭگو عارىش ىستەرىنىڭ ەڭ ايقىن رۋحاني نەگىزى بولىپ كەلەدى.

2013 - جىلى 12 - ايدىڭ 15 - كۇنى ءتۇن ورتاسىندا باس شۋجي شي جينپيڭ بەيجيڭ عارىشقا ۇشۋدى مەڭگەرۋ ورتالىعىنا كەلدى. 380 مىڭ كيلومەتر شالعايداعى چاڭ - ى 3 - ءنومىرلى قونۋ اسپابى مەن ”يۇيتۋ ءنومىرلى“ بارلاۋ اسپابى اي بەتىن ءوزارا سۋرەتكە ءتۇسىردى.

”مۇنداي ناتيجەگە قول جەتكىزۋدەگى ەڭ ءتۇبىرلى ءتۇيىن _ جۇڭگونىڭ عارىش ىستەرى باستان - اياق ءوز كۇشىنە سۇيەنىپ ءومىر سۇرۋگە، دەربەس جاڭالىق اشۋعا تاباندى بولدى“. باس شۋجي شي جينپيڭ جۇڭگو عارىش ىستەرىنىڭ سەكىرمەلى دامۋىن جۇزەگە اسىرۋدىڭ تەتىگىن تەرەڭ اشىپ كورسەتتى.

وسىدان كەيىن چاڭ - ى 4 - ءنومىرلىنىڭ، چاڭ - ى 5 - ءنومىرلىنىڭ، چاڭ - ى 6 - ءنومىرلىنىڭ مىندەت ورىنداۋى ىركەس - تىركەس تابىستى بولدى، باس شۋجي زەرتتەۋگە، سىناق ەتۋگە قاتىناسقان قىزمەتكەرلەردىڭ ۋاكىلدەرىن شىن ىقىلاسپەن شابىتتاندىرىپ، دەربەس جاڭالىق اشۋعا وسكەلەڭ ءمان بەردى.

”نازاردى شەشۋشى، وزەكتى تەحنيكا سالاسىندا ۇزدىكسىز قامال الۋعا شوعىرلاندىردى“، اي بەتىنە باياۋ قونۋدان ايدىڭ ارعى بەتىنەن ۇلگى الىپ قايتا ورالۋعا دەيىن، اي بارلاۋ ينجەنەرياسىندا ۇزدىكسىز قامال الۋدا قيىندىقتان تايسالماي العا ۇمتىلۋدىڭ، دەربەس قامال الۋدىڭ قايسارلىعى مەن تاباندىلىعىنا سۇيەندى.

اي بارلاۋ ينجەنەرياسى چاڭ - ى 5 - ءنومىرلى اسپابى مىندەتىنىڭ زەرتتەۋىنە، سىناق ەتۋىنە قاتىناسقان قىزمەتكەرلەردىڭ ۋاكىلدەرىمەن كەزدەسكەندە ءارى اي شارى ۇلگىسى مەن اي بارلاۋ ينجەنەرياسىنىڭ جەتىستىكتەرى كورمەسىن ەكسكۋرسيالاعاندا، باس شۋجي شي جينپيڭ ”جاڭاشا ەل ءتۇزىلىسىنىڭ باسىمدىعىن ۇزدىكسىز ساۋلەلەندىرىپ، دەربەس جاڭالىق اشۋ قىزمەت سەرپىنىن ارتتىرۋ كەرەك“ دەپ باسا دارىپتەدى؛ بەيدوۋ - 3 - ءنومىرلى جەر شارى جاساندى سەرىك باعىتتاۋىش جۇيەسىنىڭ قۇرىلۋى، اشىلۋى تۋرالى توقتالعاندا، باس شۋجي: بۇل ”ەلىمىزدىڭ سوتسياليستىك ءتۇزىمىنىڭ كۇشتى شوعىرلاندىرا وتىرىپ ءىرى ىستەر تىندىراتىن ساياسي ابزالدىعىن تولىق ايگىلەدى“ دەپ اتاپ كورسەتتى.

قيىن وتكەلدەن قامال الۋ جىگەرى دە بار، اقىل - پاراساتتى شوعىرلاندىرىپ قامال الۋدىڭ بىرىككەن كۇشى دە بار، جۇڭگونىڭ عارىش ىستەرى جاڭالىق اشۋعا سۇيەنىپ ارت - ارتىنان قامال الدى.

رۋحاني قان تامىردى جالعاستىرىپ، ”ەكپىندەي ۇمتىلۋ جانە ۇزدىكسىز كۇرەس جۇرگىزۋ بارىسىندا ارمانعا قول جەتكىزدى“.

باس شۋجي شي جينپيڭ قالىڭ عارىش جاستارىنا ىقىلاستى تاپسىرما بەرىپ، ”عارىش ىستەرىندە قۋاتتى ەل قۇرۋ ۇرپاقتان ۇرپاققا جالعاستىرۋعا، ۇزدىكسىز كۇرەس جاساۋعا سۇيەنەدى“ دەپ اتاپ كورسەتتى.

2020 - جىلى 4 - ايدا باس شۋجي شي جينپيڭ ”شىعىس قىزاردى 1 - ءنومىر“ مىندەتىنە ات سالىسقان ساقا عالىمدارعا جاۋاپ حات جازىپ، سولتۇستىك شانشيدەگى لياڭجياحىدا جاساندى سەرىكتىڭ ءساتتى ۇشىرىلعانىن ەستىگەن كەزدەگى تەبىرەنىستى ەسكە الىپ، ”اعا بۋىن عارىشكەرلەردىڭ ەڭبەگى جاڭا جۇڭگو تاريحىنا مىقتاپ جازىلدى“ دەپ باسا دارىپتەپ، ”جاڭا داۋىردەگى عارىش قىزمەتكەرلەرىن اعا بۋىن عارىشكەرلەردى ۇلگى ەتىپ، ’ەكى بومبى، ءبىر جاساندى سەرىك‘ رۋحىن بارىنشا ساۋلەلەندىرىپ، بارلىق قيىنشىلىقتار مەن حاۋىپ - قاتەرلەردى باتىلدىقپەن جەڭىپ، جۇرەكتىلىكپەن عارىش عىلىم - تەحنيكاسىنىڭ شىڭىنا شىعۋ كەرەك“ دەپ باسا دارىپتەدى.

2022 - جىلعى 4 - مامىر جاستار مەرەكەسى قارساڭىندا باس شۋجي شي جينپيڭ جۇڭگو عارىش عىلىم - تەحنيكا توبىنىڭ عارىش ستانسياسىن قۇرۋشى جاستار توبىنا جاۋاپ حات جازىپ، عارىش سالاسىنداعى قالىڭ جاستاردىڭ ”باتىلدىقپەن جاڭالىق جاراتىپ، تىڭ ناتيجە جاراتىپ، عارىشقا قۇلاش سەرمەۋ ساپارىندا جاستىق كوكتەمنىڭ شۇعىلاسىن شاشۋىن“ ءۇمىت ەتتى.

ساقا عالىمداردان جاس تىرەكتىلەرگە دەيىن، ”ەكى بومبى، ءبىر جاساندى سەرىك“ رۋحى، عارىشقا ادام الىپ ۇشۋ رۋحى، ايدى بارلاۋ رۋحى، جاڭا داۋىردەگى بەيدوۋ رۋحى ۇرپاقتان - ۇرپاققا تاباندى بولۋ جانە كۇرەس جۇرگىزۋ بارىسىندا ۇزدىكسىز جالعاسىپ، بەلگىسىز الەمدى زەرتتەۋدىڭ سارقىلماس قوزعاۋشى كۇشىنە اينالدى.

ۇرپاقتان - ۇرپاققا جالعاسىپ كەلە جاتقان مەملەكەتكە، ادامزاتقا قىزمەت وتەيتىن ادال نيەت تە بار.

2020 - جىلى 7 - ايدىڭ 31 - كۇنى باس شۋجي شي جينپيڭ بەيدوۋ 3 - ءنومىرلى جەرشارى جاساندى سەرىك باعىتتاۋىش جۇيەسىنىڭ رەسمي اشىلعاندىعىن جاريالادى. قازىر بەيدوۋ جۇيەسى ەكونوميكانىڭ، قوعامنىڭ ءار جاعىمەن تەرەڭ توعىسىپ، عارىش عىلىم - تەحنيكا جەتىستىكتەرى دامۋعا قىزمەت وتەۋدىڭ، حالىق تۇرمىسىنا تيىمدىلىك جاساۋدىڭ شىنايى ونىمدىلىگىنە اينالدى.

بۇكىل جەر شارىنا كوز جىبەرسەك، الەمدەگى كوپ ساندى مەملەكەت پەن رايون بەيدوۋ جۇيەسىن قولدانىپ، ”جۇڭگونىڭ بەيدوۋى“ ”دۇنيە ءجۇزىنىڭ بەيدوۋىنا“ اينالدى. باس شۋجي شي جينپيڭ بىلاي دەپ اتاپ كورسەتتى: ”ءبىز ۇزدىكسىز كەڭ پەيىل بولىپ، ءتۇرلى فورماداعى عارىش حالىقارالىق اۋىس - كۇيىسىن، سەلبەستىگىن ىشكەرىلەي ىلگەرىلەتىپ، ءار ەلمەن دامۋ جەتىستىكتەرىنەن بىرگە يگىلىكتەنىپ، عارىش كەڭىستىگىن جونگە سالۋدى كەمەلدەندىرىپ، عارىش عىلىم - تەحنيكا جەتىستىكتەرىنىڭ ادامزاتقا اناعۇرلىم زور باقىت جاراتۋىنا مۇمكىندىك جاساۋىمىز كەرەك“.

70 جىل _ بەلەس ءارى جاڭا باستاما. تاپسىرمانى ەستە بەرىك ساقتاپ، نىق قاداممەن العا باسىپ، كۇش جالعاپ ىلگەرىلەسەك، جۇڭگو عارىش ىستەرى، ءسوز جوق، ارمانعا قۇلاش سەرمەۋدىڭ جاڭا ساپارىندا ۇزدىكسىز تىڭ شۇعىلالى داستان جازادى.