2026.06.15 18:18 كەلۋ قاينارى : حالىق تورابى
سان قيلى جۇمىستاردىڭ الدىندا، حالىق تۇرمىسى بارىنەن ماڭىزدى. ال حالىق تۇرمىسىن قامتاماسىز ەتۋدە سالاماتتىقتى الدىمەن ويلاستىرۋ كەرەك.
”سالاماتتى جۇڭگو قۇرۋ بۇكىل قوعامنىڭ بىرگە قۇلشىنۋىن قاجەت ەتەدى“. بيىلعى مەملەكەتتىك ەكى ماجىلىستە، باس شۋجي شي جينپيڭ ساياسي كەڭەس مەملەكەتتىك 14 - كەزەكتى كوميتەتىنىڭ 4 - ماجىلىسىنە قاتىناسقان جۇمىسشى - شارۋا پارتياسىنىڭ، 3 - قىركۇيەك ءىلمي قوعامىنىڭ، ەمدەۋ، ءدارى - دارمەك، دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ، قوعامدىق يگىلىك جانە قوعامدىق قامتاماسىزداندىرۋ سالاسىنىڭ مۇشەلەرىنە امانداسا باردى ءارى بىرىككەن گرۋپپا ماجىلىسىنە قاتىناسقاندا وسىلاي دەپ اتاپ كورسەتتى.
”وسىزامانداندىرۋدىڭ ەڭ ماڭىزدى كورسەتكىشى _ حالىقتىڭ سالاماتتىعى، بۇل حالىقتىڭ باقىتتى تۇرمىسىنىڭ نەگىزى، حالىقتى بارىنەن جوعارى قويۋ، ءومىردى بارىنەن جوعارى قويۋ بۇكىل پارتيا، بۇكىل قوعام، ءسوز جوق، مىقتاپ ورناتۋعا ءتيىستى ۇستانىم بولۋعا ءتيىس“. 2021 - جىلى 3 - ايدا باس شۋجي شي جينپيڭ فۋجياندا قىزمەت تەكسەرگەندە وسىلاي دەپ باسا دارىپتەدى.
”جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋمەن جالپى حالىقتىڭ سالاماتتىعى تىعىز بايلانىستى“. جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋدىڭ جاڭا ساپارىندا ءبىر ميلليارد 400 ميلليوننان استام جۇڭگولىق اقاۋسىز تۇرمىسقا تىڭ ءۇمىت ارتىپ وتىر.
حالىقتىڭ سالاماتتىعى _ جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋدىڭ ساپاسىنا قاتىستى _
2021 - جىلى 3 - ايدىڭ 23 - كۇنى باس شۋجي شي جينپيڭ فۋجيان ولكەسى سانميڭ قالاسى شاشيان باس شيپاحاناسىنا كەلىپ قىزمەتتەردى تەكسەردى.
وتكەن ىستەردى كەشەگى كۇندەي كوز الدىنا ەلەستەتتى. شاشيان رايوندىق حالىق قۇرىلتايى تۇراقتى كوميتەتى مەڭگەرۋشىسىنىڭ ورىنباسارى، شاشيان رايوندىق باس شيپاحانا پارتكومىنىڭ شۋجيى ۋان شياۋيىڭ سول كەزدەگى كورىنىستى استە ۇمىتقان ەمەس: شيپاحانانىڭ 1 - قاباتىنداعى زالداعى كورمە تاقتاسىنىڭ الدىنا كەلگەندە، باس شۋجي شي جينپيڭ كىدىرىپ، ەگجەي - تەگجەيلى كوردى. كورمە تاقتاسىنىڭ تاقىرىبى ”بۇقارالار شىنايى تيىمدىلىككە كەنەلدى“ ەدى. قازىر كورمە تاقتاسىنداعى ساندى مالىمەتتەر جىل سايىن جاڭالانىپ، ەمدەۋ رەفورماسىنىڭ حالىققا تيىمدىلىك جاساۋ ونىمدىلىگىنە كۋا بولدى.
”سالماقتى اۋرۋلاردى ولكەدە ەمدەۋ، ادەتتەگى اۋرۋلاردى قالا، اۋدانداردا ەمدەۋ، كۇندەلىكتى باس اۋرۋ، تۇماۋ سياقتى ادەتتەگى جاي ناۋقاستاردى اۋىل - قىستاقتاردا ەمدەۋ ىسكە اسىرىلدى“. اۋىرعاندا ەمدەلە الۋ حالىقتىڭ تاماشا تۇرمىسقا دەگەن تالپىنىسى، سونداي - اق باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ كوكەيىندەگى ءىرى ءىس.
”مەن سىزدەردىڭ رەفورمالارىڭىزعا ەرەكشە كوڭىل بولەمىن. بۇل باتىلدىقپەن العا ۇمتىلۋ رۋحى، حالىقتى بارىنەن جوعارى قويۋ، ءومىردى بارىنەن جوعارى قويۋ ۇستانىمىنىڭ ساناسى مەن جاۋاپكەرشىلىگى“. باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ ءسوزى مەيىرلى دە تاباندى بولدى.
2012 - جىلدان باستاپ سانميڭ قالاسىنىڭ ەمدەۋ رەفورماسى كوكىرەك كەرە ورتاعا قويىلدى. ”قىلتيعاننان“ ”ءبۇر جارعانعا“ دەيىن، جەر - جەر جەرگىلىكتى جاعدايعا قاراي سانميڭ ەمدەۋ رەفورماسىنىڭ تاجىريبەلەرىن جالپىلاستىرىپ، ەمدەۋ، ءدارى - دارمەك، دەنساۋلىق ساقتاۋ رەفورماسى سىندى دۇنيە جۇزىلىك قيىن ماسەلەنى جۇڭگو ۇلگىسىندەگى شەشۋ ءادىسى جونىندە ىزدەنىستەر جاسادى.
ەلىمىز ساپالى ەمدەۋ بايلىعىنىڭ تومەنگە ءتۇسۋى مەن بىركەلكى ورنالاسۋىن ۇزدىكسىز ىلگەرىلەتىپ، مەملەكەتتىك مەديتسينا ورتالىعى، مەملەكەتتىك وڭىرلىك ەمدەۋ ورتالىعى جانە ولكە دارەجەلى وڭىرلىك ەمدەۋ ورتالىعى قۇرىلىسىن ىلگەرىلەتىپ، ءتىپتى دە كوپ بۇقارانىڭ اۋرۋ كورسەتۋىنە مۇمكىندىك جاسادى.
بۇل كۇللى دۇنيەنى جالت قاراتقان سالاماتتىق ”ناتيجە تىزىمدىگى“: بۇكىل جەر شارىنداعى كولەمى ەڭ ۇلكەن ەمدەۋ قىزمەت وتەۋ جۇيەسىن، ءداستۇرلى ءدارى - دارمەك جۇيەسىن، اۋرۋدان ساقتانۋ جانە ونى تىزگىندەۋ جۇيەسىن جانە نەگىزگى ەمدەلۋدى قامتاماسىزداندىرۋ جۇيەسى ورناتىلدى؛ %90 تەن استام تۇرعىن 15 مينۋت ىشىندە ەڭ جاقىن ەمدەۋ تۇيىنىنە جەتە الاتىن بولدى؛ 2025 - جىلى ادام باسىنا تۋرا كەلەتىن ورتاشا عۇمىر 79.25 جاسقا جەتىپ، ”15 - بەسجىلدىق“ كەزىندە 80 جاسقا جەتۋىنەن ءۇمىت تۋىندادى؛ حالىقتىڭ دەنساۋلىق ورەسى جوعارىلاپ، نەگىزگى دەنساۋلىق كورسەتكىشى ورتا، جوعارى كىرىستى ەلدەردىڭ الدىڭعى قاتارىنا ءوتتى.
حالىقتىڭ سالاماتتىعى مەملەكەت پەن ۇلتتىڭ بولاشاعىنا سايادى _
”كوزىلدىرىك تاعاتىنداردان قانشاسى بار؟“ ”دەنە شىنىقتىرۋدىڭ ۋاقىتى قامتاماسىز ەتىلدى مە؟“ بيىل 3 - ايدىڭ 23 - كۇنى بەيجيڭ قالالىق 4 - ورتا مەكتەپتىڭ شيۇڭ - ان مەكتەپ رايونى ورتالاۋ 1 - جىلدىق 2 - كلاسىنىڭ ساباقحاناسىندا باس شۋجي شي جينپيڭ جٶعارىداعى ماسەلەلەرگە كوڭىل ءبولىپ سۇراپ، بالالار وعان قۋانا جاۋاپ بەردى.
شىن مانىندە كوڭىل ءبولىپ، اقاۋسىز ەرجەتۋدىڭ قامىن جەدى. باس شۋجي شي جينپيڭ ماڭىزدى نۇسقاۋ بەرىپ، ”بۇكىل قوعام اتتانىسقا كەلىپ، بالالاردىڭ كوزىن بىرگە قورعاپ، ولاردىڭ نۇرلى بولاشاققا يە بولۋىنا مۇمكىندىك جاساۋدى“ تالاپ ەتتى.
”كوزىلدىرىك تاققان كىشكەنە بالادان“ ”بالپاناق وسپىرىمگە“ دەيىن، دەنە تاربيە ساباعىنان ءنارلى تاعامعا دەيىن، جاس وسپىرىمدەردىڭ اقاۋسىز ەسەيىپ - ەرجەتۋى مەن جان - جاقتى دامۋى باس شۋجيدىڭ كوكەيىندەگى ەڭ مەيىرلى ويعا اينالدى.
بالالاردىڭ دەنساۋلىق ماسەلەسىنە نازار اۋدارىپ، ەلىمىز ساقتانۋ، سارالاۋ، دياگنوز قويۋ، ەمدەۋ، دەنساۋلىق ساقتاۋ سىندى تۇتاس تىزبەكتى قىزمەت وتەۋ جۇيەسىن قۇردى. بالالار مەن جاسوسپىرىمدەردىڭ بوي بيىكتىگى ارتىپ، دەنە سالماعى ءتىپتى دە اقاۋسىز بولىپ، الىستى كورە الماۋ مولشەرى مەن تەمەكى تارتۋ مولشەرى تومەندەپ، دەنساۋلىقتىڭ وزەكتى كورسەتكىشى ۇزدىكسىز جاقساردى.
حالىقتىڭ سالاماتتىعى _ سالاماتتى جۇڭگو قۇرىلىسىنىڭ ىرگە تاسىن قالاۋ سانالادى _
”سالاماتتىق _ باقىتتى تۇرمىستىڭ ەڭ ماڭىزدى كورسەتكىشى، سالاماتتىق _ 1، باسقالاردىڭ ونىڭ ارتىنداعى 0، 1 بولماسا، قانشا 0 بولعانىمەن ەشقانداي ماڭىزى بولمايدى“.
1 مەن 0 ديالەكتيكاسىنىڭ ءمانى تەرەڭ. بۇل ءارى دەنساۋلىق جولى، ءارى ەل باسقارۋ جولى سانالادى؛ ءارى ”شاعىن رەتسەپ“ ءارى ”ۇلكەن رەتسەپ“ بولماق.
”بۇقارانىڭ از ناۋقاستانۋىنا، جاي ناۋقاستانۋىنا، سالماقتى ناۋقاسقا شالدىقپاۋىنا مۇمكىندىك جاساۋ ءبىزدىڭ ەڭ ۇلكەن تىلەگىمىز“ دەدى ۋان شياۋيىڭ تانىستىرىپ، شاشيان رايوندىق باس شيپاحانا 2023 - جىلدان باستاپ اۋرۋدى باسقارۋ ورتالىعى مەن سالاماتتىقتى باسقارۋ ورتالىعىن ىسكە قوسىپ، بۇقاراعا تۇتاس تىرشىلىك پەريودى بويىنشا قىزمەت وتەدى.
”سالاماتتى جۇڭگو قۇرۋدا، ءسوز جوق، ەلىمىزدىڭ مەملەكەت جاعدايىن شىعار ءتۇيىن ەتۋگە تاباندى بولىپ، جۇڭگو ۇلگىسىندەگى دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە سالاماتتىق دامۋ جولىمەن بۇلجىماي ءجۇرىپ، جاڭا داۋىردەگى دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە سالاماتتىق قىزمەت باعىتىن بۇلجىتپاي دايەكتىلەندىرۋ كەرەك“. باس شۋجي شي جينپيڭ الىستى بولجاپ، ”15 - بەسجىلدىق“ جوبا كەزىندەگى سالاماتتى جۇڭگو قۇرىلىسىندا شەشۋشى ىلگەرىلەۋشىلىككە قول جەتكىزۋدى ىلگەرىلەتۋگە ايقىن باعدار كورسەتتى.
ءجۇز ميلليونداعان حالىقتىڭ ارمانىن ارقالاعان باقىت جولى توسەلۋدە، جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋدىڭ دەنساۋلىق نەگىزى اناعۇرلىم بەكەمدەلۋدە.