”وسىناۋ ابزال ساياساتتار بالا باقشا ۇستازدارىن، اتا - انالاردى الاڭسىز ەتتى“ (باس شۋجيدىڭ كوڭىل ءبولۋى . تياناقتاندىرۋدىڭ قايتىمدى اڭىسى)

”’جالپىعا ءتيىمدى اماناتتاپ تاربيەلەۋ مەن بالالار باقشاسىن ءبىر تۇلعالاندىرىپ قىزمەت وتەۋدى دامىتۋ‘ بيىلعى ۇكىمەت قىزمەتىنەن بايانداماعا ەنگىزىلدى، ونىڭ ۇستىنە وتكەن جىلدان باستاپ اتقارىلا باستاعان مەكتەپكە دەيىنگى ءبىر جىلدىق اقىسىز وقۋ - اعارتۋدى قوسقاندا، وسى ابزال ساياساتتار بالا باقشا تاربيەشىلەرى مەن اتا - انالاردى الاڭسىز ەتتى“ دەدى شانشي ولكەسى شي - ان قالالىق 2 - اماناتتاپ تاربيەلەۋ ورنىنىڭ وقىتۋشىسى، ۋاكىل باي حۋا.

بيىلعى مەملەكەتتىك ەكى ءماجىلىس كەزىندە، ءار سالا، ءار كاسىپتەن كەلگەن ۋاكىلدەرمەن اڭگىمەلەسكەنىمىزدە، باي حۋا جالپىعا ءتيىمدى بالالار باقشاسىن ءتىپتى دە جاقسى قۇرىپ، ءتىپتى دە كوپ وتباسىن قولايلىلىقتان يگىلىكتەندىرۋ كوپشىلىك نازار اۋدارىپ وتىرعان تاقىرىپ ەكەنىن ايقىن ءبىلدىردى.

”بالالار ءار كۇنى تۇستەن بۇرىن، تۇستەن كەيىن كەم بولعاندا ءبىر ساعات سىرتتا قيمىل جاسايدى، كۇندەلىكتى وقىتۋ، ويىن جانە اۋەس قيمىلدارىنان سىرت، ءار وقۋ ماۋسىمىندا نەگىزگى تاقىرىپتىق وقىتۋ قيمىلى دا بولادى“ دەدى باي حۋا، بالالاردىڭ كۇلكىسىنەن دەربەستىكتى، اۋەستىكتى، ىزدەنۋ ىنتاسىن تولىق بايقاۋعا بولادى.

كەزىندەگى ”كينو كورەيىك“ دەيتىن ءبىر رەتكى تاقىرىپتىق قيمىل كۇنى بۇگىنگە دەيىن باي حۋانىڭ ەسىندە. ول كلاسىنداعى بالالاردى بەلەت ساتۋ گرۋپپاسىنا، ارتقى شەپ گرۋپپاسىنا، ۇگىت گرۋپپاسىنا ءبولىپ، كينو بەلەتىن جاساپ، ۇگىت ماتەريالىن جاپسىرىپ، ۇساق - تۇيەك ازىق - تۇلىكتەردى ساتىپ الىپ، ىرگەلەس كلاستاعى وقۋشىلاردى دا بىرگە تاماشالاۋعا ۇسىنىس ەتتى. قيمىل كۇنى بالالاردىڭ كەيبىرەۋى بەلەت ساتۋشى، كەيبىرەۋى بەلەت تەكسەرۋشى بولسا، كەيبىرەۋى ۇساق - تۇيەك ازىق - تۇلىك ساتتى... سونىمەن ورتاشا 6 جاسقا تولماعان بالاقايلار كەمەلدى كينو قويۋ بارىسىن ورىنداپ شىقتى. ”الگى بالاقايلار بۇل ءىستى قازىرگە دەيىن ەستەرىندە ساقتاپ كەلەدى“ دەدى باي حۋا.

30 جىلدان استام ۋاقىت قىزمەت ىستەگەن باي حۋا ءوزىنىڭ بۇل قىزمەتتى سول جىلدارداعىداي جاقسى كورەتىنىن ايتتى، ”قىزمەتكە العاش قاتىناسقان كەزىمدە، كەيبىرەۋلەر بالا باقشا ۇستازدارى بالانىڭ ءىشىپ - جەۋىن، حاۋىپسىزدىگىن جاقسى باسقارسا بولعانى دەپ قانا ويلايتىن“. ءبىراق باي حۋا مەكتەپكە دەيىنگى تاربيەنىڭ ماڭىزدىلىعىن ابدەن بىلەتىن، ول ۇيرەنۋ ارقىلى كاسىپتىك قابىلەتىن ۇزدىكسىز جەتىلدىردى، ”بالا باقشا تاربيەشىسى بالانىڭ شىن مانىندەگى تۇڭعىش وقىتۋشىسى، بالالارعا ءومىردىڭ ماڭىزدى نەگىزىن جاقسى قالاۋى كەرەك“.

”باي حۋا مۇعالىمنەن“ ”باي حۋا ۋاكىلگە“ دەيىن، باي حۋا بالالار ءۇشىن ءتىپتى دە كوپ جۇمىس ىستەدى. وسى بىرنەشە جىلدا ول مەملەكەتتىڭ تاربيەلەۋ قىزمەتىنە ءمان بەرۋ دارەجەسىنىڭ ۇزدىكسىز جوعارىلاعانىن، جەرگىلىكتى ورىنداردىڭ دا قاتىستى ساياساتتاردى ىركەس - تىركەس شىعارعانىن، جالپىعا ءتيىمدى بالا باقشلارىنىڭ سانى بىرتىندەپ ارتقانىن، باقشا قۇرۋ شارت - جاعدايىنىڭ دا ۇزدىكسىز جاقسارعانىن، الايدا بايلىقتىڭ جالپى مولشەرى جەتكىلىكسىز بولۋ، ورنالاسۋى بىركەلكى بولماۋ سياقتى ماسەلەلەردى ءالى دە شەشۋگە تۋرا كەلەتىنىن بايقادى.

وسى كوكتەمدەگى وقۋ ماۋسىمىندا مەملەكەتتىك ەكى ءماجىلىستىڭ الدىنداعى شوعىرلى تەكسەرۋ - زەرتتەۋمەن قاربالاس بولعاندىقتان، باي حۋا بالالار باقشاسىنىڭ وقۋ باستاۋ سالتىنا قاتىناسا الماي قالدى. باي حۋا مەملەكەتتىك ەكى ءماجىلىس اياقتالىپ، بەيجيڭنەن قايتىپ كەلگەننەن كەيىن، ءوز قىزمەتىنە دەرەۋ كىرىسىپ، سۇيىكتى بالاقايلاردىڭ قاسىنا قايتىپ كەلمەكشى بولدى، ”مەملەكەتتىك حالىق قۇرىلتايىنىڭ ۋاكىلى رەتىندە، مەن اناعۇرلىم كوپ مەكتەپتەرگە، الەۋمەتتىك اۋماقتارعا بارىپ، مەملەكەتتىك ەكى ءماجىلىستىڭ جاقسى حابارلارىن، جاقسى ساياساتتارىن، جاقسى ءۇنىن نەگىزگى ساتىنىڭ ءبىرىنشى شەبىنە جەتكىزەمىن“ دەدى ول.