2025.10.23 16:02 كەلۋ قاينارى : حالىق تورابى
بيىل كۇز سۋىق بولىپ، قىس ەرتە كەلگەندەي بولدى، بۇل كوپتەگەن ادامداردىڭ بيىل قىس ءتىپتى دە سۋىق بولا ما دەگەن الاڭداتۋشىلىعىن تۋدىردى، بۇل جونىندە ءتىلشى مەملەكەتتىك كليمات ورتالىعىنا تىلشىلىك ىستەدى.
مەملەكەتتىك كليمات ورتالىعى كليماتتى مەجەلەۋ كەڭسەسىنىڭ ورىنباسار مەڭگەرۋشىسى جاڭ داچۋان بىلاي دەدى: تاياۋدا ەكۆاتوردىڭ ورتا شىعىس تىنىق مۇحيتىنداعى تەڭىز بەتى تەمپەراتۋراسى بۇرىنعى جىلدارداعى ۇقساس مەزگىلدەگىدەن تومەن بولىپ، بەيتاراپ سۋىق كۇيدە تۇر. جالپىلىق تۇجىرىم جاساۋ ارقىلى، ەكۆاتوردىڭ ورتا شىعىس تىنىق مۇحيتتاعى سۋىق سۋى ءۇرتىس دامىپ، كۇز ماۋسىمىنىڭ سوڭىندا لانينا كۇيىنە وتەدى دەپ مەجەلەنۋدە (بۇل ەكۆاتورداعى تىنىق مۇحيتتىڭ شىعىس بولەگى مەن ورتا بولەگىندەگى تەڭىز بەتى تەمپەراتۋراسىنىڭ زور كولەمدە ۇزدىكسىز قالىپسىز سۋۋ قۇبىلىسىن مەڭزەيدى). ونىڭ ىقپالىنان، بيىل قىستا ەلىمىزدىڭ سولتۇستىگى مەن باتىس وڭتۇستىك رايونى، جۇڭگونىڭ ورتا بولەگى قاتارلى جەرلەردە كەزەڭدىك تومەن تەمپەراتۋرالى جاڭبىرلى، قارلى اۋا رايى جارىققا شىعۋى مۇمكىن، شىعىس جۇڭگو، وڭتۇستىك جۇڭگو قاتارلى جەرلەردە كەزەڭدىك اۋا رايى قۋاڭشىلىعى وڭاي تۋىلادى.
ساناققا قاراعاندا، لانينا ۋاقيعاسى تۋىلعان قىس ماۋسىمىندا (سول جىلى 12 – ايدان كەلەر جىلعى 2 – ايعا دەيىن) ەلىمىزدىڭ اۋا تەمپەراتۋراسىنىڭ تومەندەۋ ىقتيمالدىعى سالىستىرمالى تۇردە جوعارى بولعان، اسىرەسە، 20 - عاسىردىڭ 90 - جىلدارىنان بۇرىن. باستى ەرەكشەلىكتەرى مىنا جاقتاردان بەينەلەنەدى:
بۇكىل ەلدەگى باسىم كوپ رايونداردىڭ تەمپەراتۋراسى بۇرىنعى جىلدارداعى ۇقساس مەزگىلدەگىدەن تومەن بولادى، اسىرەسە، سولتۇستىك جۇڭگونىڭ سولتۇستىگى، شىعىس سولتۇستىك جۇڭگونىڭ وڭتۇستىگى، وڭتۇستىك جۇڭگونىڭ باسىم كوپ بولەگى، باتىس وڭتۇستىڭ ءوڭىردىڭ شىعىس بولەگى جانە سولتۇستىك بولەگى، باتىس سولتۇستىك رايوننىڭ كوپ بولەگى قاتارلى جەرلەر.
قىس ماۋسىمىندا سولتۇستىكتەگى قار اپاتى مەن وڭتۇستىكتەگى تومەن تەمپەراتۋرالى قار - مۇز اپاتىنىڭ تۋىلۋ قاتەرى ءبىرشاما جوعارى بولادى.
الايدا، بۇكىل جەر شارىنىڭ جىلىنۋى قاتارلى فاكتورلاردىڭ ىقپالىنان، وسى عاسىردان بەرى، ەلىمىزدىڭ قىسقى اۋا تەمپەراتۋراسى ءبىرشاما جىلى بولۋ جاعدايى دا ءجيى تۋىلۋدا، مىسالى، 2020 - جىلى، 2022 - جىلى جانە 2023 – جىلى، ءتىپتى قىستا جىلى بولۋ قۇبىلىسى دا جارىققا شىققان.
جاڭ داچۋان بىلاي دەدى: لانينا وقيعاسى تۋىلعاننان كەيىن، ەلىمىزدە قىس ماۋسىمىندا جاۋىن - شاشىن نەگىزىنەن از بولدى، اسىرەسە چاڭجياڭنىڭ وڭتۇستىگىندەگى رايونداردا. مۇنىڭ سەبەبى لانينا جىلۋلىق قوزعاۋشى كۇش بارىسى ارقىلى اينالما اعىس جاعدايىن وزگەرتىپ، باتىس سولتۇستىك تىنىق مۇحيتتان ەلىمىزدىڭ وڭتۇستىك رايوندارىنا قاراي جىلى، ىلعالدى اۋا اعىسىن بارىنشا ازايتىپ، جاۋىن – شاشىننىڭ ءۇرتىس از بولۋىن كەلتىرىپ شىعارادى.
ءتىپتى دە ناقتى جاعداي جونىندە، مەملەكەتتىك كليمات ورتالىعى 10 – ايدىڭ سوڭىندا كەڭەس ۇيىمداستىرىپ، 2026 - جىلعى قىسقى كليماتتى مەجەلەۋ پىكىرىن جاسايدى.