«حالىق گازەتىنىڭ» ءتىلشىسى حان شين
2026.01.26 15:35 كەلۋ قاينارى : حالىق تورابى
ەلىمىزدىڭ سولتۇستىك بايتاق دالاسىندا مۇز قۇرسانىپ، شاعان كولىندە ات تۇياعى تولاستامادى.
قاقاعان ايازدا جيلين ولكەسى شاعان كولىندە قىسقى بالىق ۇستاۋ ورنىندا تىكە تاراتۋ مەن جەدەل جەتكىزۋ قاتار ىلگەرىلەپ، ”سولتۇستىكتىڭ بالىعى وڭتۇستىككە ۇشۋىنىڭ“ توتەنشە تەز بولۋىنا دەم بەرىلدى.
مىنا جاقتا، كامەرا مۇز بەتىنە تۋرالاندى، ءداستۇرلى بالىقشىلىق، اڭ اۋلاۋدىڭ بايىرعى سالتى، ”مۇزدى كولدە تۋلاعان بالىقتىڭ“ ايبىندى كورىنىسى تىكە تاراتۋ بولمەسىندەگى جانكۇيەرلەردى قايران قالدىردى؛
انا جاقتا سۋىق ساقتايتىن تىزبەكتى اۆتوموبيلدەر مەن شوفەرسىز اۆتوموبيلدەر ساپ تۇزەپ جولعا شىعۋدى كۇتىپ تۇر، مۇزدى كولدە تور جايىلىپ، بالىقتىڭ جاڭا قوراپتالىپ جاتقان، وندىرىلگەن جەرى تىكە كورسەتىلە تاراتىلىپ، ايقاسقان الەۋمەتتىك تەمىر جول، اۋە كەڭىستىگىندەگى سترەولدى تاسىمال قۋاتى جاڭا بالىقتىڭ كەلەسى كۇنى تاڭەرتەڭ بەيجيڭ، شاڭحاي سياقتى جەرلەرگە جەتۋىنە دەم بەرۋدە.
شاعىن عانا جەدەل جەتكىزۋ كاسىپتەرى بولسا قالا مەن اۋىل - قىستاقتى تۇتاستىراتىن، جەلى ىشىندە، جەلىدەن تىس تۇتاستىرۋ بايلىعىنىڭ قوس باعىتتا اۋىسۋىن ىلگەرىلەتۋدەگى، ەكونوميكالىق اينالىمدى ىركىلىسسىزدەندىرۋدەگى ماڭىزدى كۇشكە اينالدى.
باس شۋجي شي جينپيڭ وسى زامانعى زات اينالىمى جۇيەسى قۇرىلىسىنا وسكەلەڭ ءمان بەرىپ، ”زات اينالىمى _ ناقتى ەكونوميكانىڭ ’تامىرى‘“ دەگەندى باسا دارىپتەپ، ”اۋىل - قىستاق ەلەكتروندى ساۋدا ىستەرى مەن جەدەل جەتكىزۋ كاسىبىن بەلسەنە دامىتۋ كەرەك“دەپ اتاپ كورسەتتى.
ستراتەگيا انىق، باعىتى ايقىن بولىپ، ءوندىرىس پەن تۇتىنۋدى اناعۇرلىم ويداعىداي تۇتاستىرۋ، ناقتى ەكونوميكاعا قىزمەت وتەۋ بورىشى اناعۇرلىم ايقىندالدى.
سىرتقى سوققى مەن ىشكى سۇرانىستىڭ جەتكىلىكسىزدىگى سايىسى الدىندا، 2025 - جىلى پوچتا جەدەل جەتكىزۋ كاسىبى قوزعاۋشى كۇشتى جاڭالاۋعا، قۇرىلىمدى ساپالىلاندىرۋعا تاباندى بولىپ، كاسىپ سالاسىنىڭ دامۋى ورنىقتىلىق بارىسىندا ىلگەرىلەپ، ”تۇرتكى بولۋ“ رولى اناعۇرلىم ويداعىداي ساۋلەلەندىرىلدى.
”تۇرتكى بولۋدى كۇشەيتىپ“، جاڭا تەحنيكا ارقىلى ”ەكونوميكالىق اينالىمنىڭ ونىمدىلىگىن جوعارىلاتۋعا“ دەم بەرىلدى.
”جاڭاسىن ساتىپ العاندارعا ’مەملەكەت تولىقتاماسىن‘ بەرۋ“ ارقىلى جاڭا تەگىس بەتتى كومپيۋتەر ساتىپ الۋ وتە ءتيىمدى بولۋدا. بيىل 1 - ايدىڭ 10 - كۇنى ساعات 10 دا، سىچۋان ولكەسىنىڭ چىڭدۋ قالاسىنىڭ تۇرعىنى لي لي تاپسىرىس بەرىپ ەدى، 10 نەشە كيلومەتر قاشىقتىقتاعى جيڭدۇڭ زات اينالىمىنداعى ءبىر رەتكى زەردەلى جەتكىزۋ جۇمىسى باستالىپ كەتتى −
زەردەلى قامبادا ۇشپا باسپالداق قۇلتەمىرى، تاسىمال قۇلتەمىرى زات سورەسى اراسىندا ارلى - بەرلى قايشالىسىپ، زاتتاردى دالمە - ءدال سۇرىپتادى؛ اۋىرلىق ولشەۋ، جايمالاۋ، جەتكىزىلەتىن بۋىنشاق - تۇيىنشەكتەردى جيناۋ ءۇشىن ەڭ تەز بولعاندا تەك 15 مينۋت جۇمسادى؛ سونداي - اق سوڭعى باسقىشتا ادامسىز جەتكىزۋ اۆتوموبيلى مەن جەدەل جەتكىزۋشى سايكەسىپ، زاتتى ۇيىنە جەتكىزىپ بەردى. تاپسىرىس بەرۋدەن زات تاپسىرىپ الۋعا دەيىن، جالپى بارىسى 2 ساعاتقا جەتپەدى.
زەردەلى قامبادا ساقتاۋ، اۆتوماتتى سۇرىپتاۋ، ادامسىز جەتكىزۋ... جاڭاشا وندىرگىش كۇشتەر كوپتەگەن جەتكىزۋ بۋىندارىندا جوڭكىلىپ، جەدەل جەتكىزۋ كاسىبىنىڭ جاڭا جولعا قادام تاستاۋىنىڭ جاندى تۇسىندىرمەسىنە اينالدى.
عىلىم - تەحنيكا بويلىق بويلاپ، دۇنيە ءجۇزى بويىنشا الدىڭعى قاتاردا تۇراتىن زەردەلىلەنگەن زات اينالىمى تورى جەدەل قالىپتاسۋدا −
”كۇرە تامىر“ كۇن سايىن شىت جاڭا تۇسكە ەندى. كاسىپ كولەمىنەن جوعارى سۇرىپتاۋ ورتالىعى نەگىزىنەن اۆتوماتتاندىرىلعان جۇمىس جۇرگىزۋدى جۇزەگە اسىردى، ۇشقىشسىز ۇشاقتىڭ جىلدىق تاسىمال مولشەرى 4 ميلليون داناعا تايادى... 2025 - جىلى پوچتا كاسىبىنىڭ عىلىم - تەحنيكاسىنىڭ دامۋىن جەدەلدەتۋ جونىندەگى پىكىرى باسىپ تاراتىلىپ، تۇتاس كاسىپ سالاسى ەڭبەك شوعىرلانعان تەز قادامنان تەحنيكا شوعىرلانۋعا ويىستى، جالپىلىق تاسىمالدىڭ قۇراما ونىمدىلىگى، ينفورماتسيالانۋ، ۇيىمداسۋ دارەجەسى، قىزمەت وتەۋ كولەمى جانە باعا سالىستىرماسى دۇنيە ءجۇزى بويىنشا الدىڭعى قاتارعا ءوتتى.
”ميكرو اينالىم“ جەدەل قايتالاندى. ەلەكتروندىق تاسىمال تالونى تولىق قامتۋدى جۇزەگە اسىرىپ، نەگىزگى جەلى اۆتوموبيلدەرىنىڭ بەيدوۋ جاساندى سەرىك باعىتتاۋىش جۇيەسىنىڭ قۇراستىرۋ مولشەرى %95 تەن استى، بۇلتتىق ەسەپتەۋ، ۇلكەن مودەل سۇرانىستى مەجەلەۋ، زەردەلى قامبا باسقارۋ، زەردەلى ورنالاستىرۋ، جول - جوباسى سياقتى كوپتەگەن كورىنىستەردە كەڭىنەن قولدانىلدى... جاڭا بۋىن ينفورماتسيا تەحنيكاسى تاپسىرىپ الۋ، وتكەرمەلەۋ، تاسۋ، جىبەرۋ بۋىندارىندا كۇش سالىپ، كورنەكتى ونىمدىلىككە قول جەتكىزىپ، جەتكىزۋ ونىمدىلىگى مەن ۇيلەسىمدى قارجى قوسۋ مولشەرى ۇزدىكسىز جوعارىلاپ، تۇتىنۋشىلاردىڭ رازىلىق دارەجەسى جىل سايىن جوعارىلادى.
قازىر كۇن سايىن جاڭالانعان وسى جەدەل جەتكىزۋ تورابى كۇن سايىن كەڭ كولەمدى، جوعارى جيىلىكتى، كەڭ وڭىرلىك ناقتى زات اينالىمىن ارقالاپ، 2025 - جىلى جۇڭگونىڭ جەدەل جەتكىزۋ كاسىبىنىڭ 200 ميلليارد داناعا جەتۋىنە تىرەك بولدى.
”جانعا جايلى بولۋ“، جاڭا ۇلگىدەگى قىزمەت وتەۋ ارقىلى ”بۇكىل ەل بويىنشا ءبىر تۇتاس ۇلكەن بازار قۇرىلىسىن ىشكەرىلەي ىلگەرىلەتىلدى“.
ىمىرت ۇيىرىلگەندە، جۇڭتۇڭ جەدەل جەتكىزۋ شانشي شيانياڭ تاسىمال ورتالىعىنىڭ شىراعى جارقىراپ تۇر. 20 مىڭ كۆادىرات مەتر كەلەتىن ورتادا، كوپ قاباتتى جونەلتكىش تاسپا جوعارى قارقىنمەن اينالىپ، زات سالىنعان بۋىنشاق - تۇيىنشەكتەردى شينجياڭنىڭ 49 1 - دارەجەلى توراپ تۇيىنىنە جەتكىزدى.
”ءبىز شوعىرلى تاسىمالداۋ ۇلگىسىن قولدانىپ، جەر - جەردەن شينجياڭعا جونەلتىلەتىن جولدامالاردى شيانياڭداعى وتكەرمەلى قامباعا اپارىپ، ونان سوڭ ءبىر تۇتاس ءبولىپ توتە جونەلتەمىز“. جۇڭتۇڭ جەدەل جەتكىزۋىنىڭ قاتىستى جاۋاپتىسى بىلاي دەدى: بۇدان بۇرىن شينجياڭعا جونەلتىلەتىن زاتتار ءبىر تالاي جەدەل جەتكىزۋ ورىندارىندا ايالداپ، وزىندىك قۇندى ءتىپتى دە تومەندەتىپ، ءتىپتى دە تەز قارقىنمەن تيانشاننىڭ تۇستىگى مەن تەرىستىگىنە جەتكىزىلىپ كەلگەن. 2024 - جىلى شوعىرلى تاسىمال قامباسى ىسكە قوسىلعاننان بەرى، وسى ارقىلى شينجياڭعا جونەلتىلەتىن زاتتاردىڭ جەدەل جەتكىزۋ مولشەرى كۇنىنە ورتا ەسەپپەن 60 مىڭ دانادان 100 مىڭ داناعا جەتتى.
وتكەرمەلەۋ، توپتاپ جونەلتۋ، تاس جول، تەمىر جول بىرلەسپە تاسىمالى، جەرگىلىكتى قامبالاردى ءبىر تۇلعالاندىرۋ سياقتى شارالار ارقىلى قازىر شينجياڭنىڭ كۇندىك ورتاشا پوچتا جولدامالارىنىڭ، جەدەل جولدامالارىنىڭ جەتكىزىلۋ مولشەرى شامامەن 6 ميلليون 100 مىڭ دانا بولىپ، 2020 - جىلداعىمەن سالىستىرعاندا 5 ەسەگە جۋىق ارتىپ، تۇتىنۋدىڭ ومىرشەڭدىك كۇشىن ءونىمدى تۇردە قاۋلاتتى.
ىشكى موڭعۇلدىڭ ينتەرنەتتە زات ساتىپ الۋداعى ”پوچتا اقىسىن قامتىماۋدىڭ“ سالىستىرماسى %1.38 كە تومەندەدى؛ شيزاڭ لحاسا قالاسىنىڭ توڭىرەگىندەگى ەلەكتروندى ساۋدا ارقىلى ساتىپ العان زاتتى سول كۇنى جەتكىزۋ، كەلەسى كۇنى جەتكىزۋدى جۇزەگە اسىرسا، شەت - شالعاي ايماق، قالالار 4 كۇندە جەتكىزۋدى ورىندادى... 2025 - جىلى مەملەكەتتىك پوچتا مەكەمەسى پوچتا كاسىبىنىڭ بۇكىل ەل بويىنشا ءبىر تۇتاس ءىرى بازار قۇرىلىسىنا قىزمەت وتەۋ قىزمەت شاراسىن بەلگىلەپ جانە اتقارىپ، شينجياڭ، شيزاڭ سياقتى جەرلەردىڭ ەلەكتروندى ساۋدا جەدەل جولدامالارىنىڭ ”پوچتانى كوتەرمەگە الۋ“ دەڭگەيىن ۇزدىكسىز بەكەمدەپ جانە جوعارىلاتىپ، ورتا، باتىس بولەكتەگى رايونداردىڭ جەدەل جەتكىزۋ كاسىبىنىڭ بۇكىل ەلدەگى سالىستىرماسىن ورنىقتى جوعارىلاتتى.
قازىر ەلىمىز دۇنيە جۇزىندەگى كولەمى ەڭ ۇلكەن، يگىلىككە كەنەلگەن ادام سانى ەڭ كوپ جەتكىزۋ تورابىن قۇردى. ورتا، باتىس بولەكتەگى توراپتاردىڭ تۇتاسۋ قۋاتىنىڭ ۇزدىكسىز جوعارىلاۋىنا بايلانىستى، جەتكىزۋ قىزمەت وتەۋىندەگى ولقىلىقتار كاسىپتىك ارتۋدىڭ كومەسكى كۇش تاقتاسىنا اينالىپ، ورتا، باتىس بولەكتەگى رايونداردىڭ بۇكىل ەلدەگى ءبىر تۇتاس ءىرى بازارمەن اناعۇرلىم ويداعىداي توعىسۋىن ءونىمدى جەبەدى.
”تۇرتكى بولۋ“ يكەمدىلەنىپ، جاڭا توراپ ارقىلى ”ەل ءىشى مەن حالىقارانىڭ قوس اينالىمىن“ ىركىلىسسىزدەندىرۋگە دەم بەرىلدى.
تاڭعى ساعات 5 تە حۋبەي ىجوۋ حۋاحۋ حالىقارالىق اۋەجايىندا گۇرىلدەگەن داۋىس ىشىندە شۇنفىڭ اۆياتسياسىنىڭ زات تيەلگەن جۇك ۇشاعى كوككە كوتەرىلدى.
ءار ءتۇرلى زاتتاردىڭ ىشىندە يۇنناننان كەلگەن گۇلدەر ەرەكشە كوز تارتادى. ولار تاسىمالدانۋدان ءبىر كۇن بۇرىن ءۇزىلىپ، سول كۇنى تۇستەن كەيىن سۋىق ساقتايتىن تىزبەكتى وتكەرمەلەۋ الاڭىنا كىرىپ، سول كۇنى كەشتە جۇك ۇشاعىنا تيەلىپ كۇنميڭنەن ىجوۋعا جەتكىزىلگەننەن كەيىن حالىقارالىق اۋە لەنياسىنا تيەلىپ، كەلەسى كۇنى ساعات 8 دە كورەيانىڭ رىنچۋان حالىقارالىق اۋەجايىنا جەتكىزىلدى. تاۋ - تەڭىزدەن ەندەي وتەتىن ”كۇش جالعاپ جۇگىرۋدى“ باستان وتكەرگەن شوق - شوق گۇلدەر اۋەلگىسىندەي جاندى دا جالىندى بولدى.
”اۋە كەڭىستىگىندە وتكەرمەلەۋ“، ەڭ سوڭىنا دەيىن جالعاستىرۋ، ءتىپتى دە كوپ تاسىمال تالونى، اۆياتسيا مەڭگەرمەسى، مەملەكەت شەكاراسى اتتاعان زاتتار ازياداعى تۇڭعىش كاسىپتىك جۇك تاسىمال اۋەجايىندا جوعارى ونىمدىلىكپەن جۇمىس جۇرگىزىپ، ءبىر تۇندە بۇكىل ەلگە، كۇن ارالاتىپ دۇنيە جۇزىنە تۇتاستى. 2025 - جىلى جۇك تاسىمالداۋ مولشەرى ءبىر ميلليون تونناعا جۋىقتاپ، جوعارى دەڭگەيلى ورەنى تاعى جاراتتى.
جالپى جاعدايعا ءبىر وڭىردەن كوز جىبەرۋ. ىجوۋ حۋاحۋ حالىقارالىق اۋەجايىنىڭ جۇك قابىلداۋ - جونەلتۋ مولشەرى بۇكىل ەلدىڭ الدىڭعى 5 ىنە كوتەرىلدى، جىجياڭ جياشيڭ الەمدىك اۆياتسيا زات اينالىمى تورابى قۇرىلىسىنىڭ قارقىنى تەزدەتىلدى، بەيجيڭ - تيانجين - حىبەي، چاڭجياڭ اتىراۋى، گۋاڭدۇڭ - شياڭگاڭ - اۋمىن ۇلكەن شىعاناق رايونى، چىڭدۋ - چۇڭچيڭ رايونى سياقتى پوچتا جەدەل جەتكىزۋ تورابى شوعىرى نەگىزىنەن قالىپتاستى... 2025 - جىلى، پوچتا جەدەل جەتكىزۋ كاسىبى مەملەكەتتىڭ جالپىلىق سترەولدى قاتىناس تورابى مەن مەملەكەتتىك زات اينالىمى تورابى قۇرىلىسىن ىشكەرىلەي ۇشتاستىرىپ، ”توراپ + ارنا + ينتەرنەت“ سىندى وسى زامانعى جەتكىزۋ قىزمەت وتەۋ توراپ جۇيەسى جەدەل قالىپتاستى.
بۇرىن زات جەتكىزۋ وگىز اياڭداي باياۋ بولاتىن، ال قازىر سول كۇنى جەتىپ كەلەتىن بولدى. مەملەكەتتىك پوچتا مەكەمەسى پارتيا باسشىلىق گرۋپپاسىنىڭ شۋجيى، مەكەمە باستىعى جاۋ چۇڭجيۋ بىلاي دەدى: باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ ىقىلاستى تاپسىرماسىن ەستە بەرىك ساقتاپ، تۇتاس كاسىپ سالاسىندا، كاسىپ سالاسىنىڭ جاڭاشا وندىرگىش كۇشى جەدەل دامىتىلدى، جەتكىزۋ تورابىنىڭ ورنالاسۋىن اقاۋسىزداندىرىپ جانە كەمەلدەندىرىپ، كاسىپ سالاسىنىڭ سايكەستى، توعىسپالى دامۋىن تەرەڭدەتىپ، ”15 - بەسجىلدىق“ جوبانىڭ تاماشا باستاماسىن جۇزەگە اسىرۋدى پوچتا جەدەل جەتكىزۋ قىزمەت وتەۋىمەن پارمەندى قامتاماسىز ەتەمىز.
”جاڭالىق“ بويىنشا العا ىلگەرىلەپ، ”ۇزدىككە“ قاراي جۇرسەك، جۇڭگونىڭ جەدەل جەتكىزۋ سىندى تانىسقىسى ءتىپتى دە جارقىراپ، ”زاتتاردىڭ ىركىلىسسىز اعىلۋى“ سىندى تاماشا ارمان ۇزدىكسىز رەالدىققا اينالادى...
كەلۋ قاينارى: حالىق تورابى