عىلىم مەن تەحنيكادا جاڭالىق اشىپ، جاس ۇرپاقتاردىڭ ىسكەرلىك مۇمكىندىكتەرىن ساۋلەلەندىرەيىك (باس شۋجي ءجىتى قاداعالاپ وتىرعان ىستەر، تياناقتاندىرۋدىڭ قايتىمدى اڭىسى)

”مەملەكەتتىڭ ستراتەگيالىق دارىندىلار كۇشىن جەتىلدىرۋ ساياساتىنىڭ ءتۇيىنىن جاس عىلىم - تەحنيكا دارىندىلارىنا اۋدارىپ، جاس دارىندىلارعا اناعۇرلىم كوپ سەنىم ارتىپ، اناعۇرلىم ويداعىداي كومەكتەسىپ، اناعۇرلىم پارمەندى قولداۋ كورسەتىپ، جاس دارىندىلاردىڭ ۇلكەن تىرەك بولىپ، نەگىزگى رول اتقارۋىن قولداۋ كەرەك“.

_ 2021 - جىلى 9 - ايدىڭ 27 - كۇنى باس شۋجي شي جينپيڭ ورتالىقتىڭ دارىندىلار قىزمەتى ماجىلىسىندە وسىلاي دەپ باسا دارىپتەدى

5 - ايداعى شاڭحايدا جىلى جەل باياۋ سوعىپ، شىنار اعاشى جاسىل جەلەك جامىلدى. حۋاڭپۋ وزەنىنىڭ باتىس جاعالاۋىنداعى شامامەن 60 مىڭ شارشى مەترلىك ”مودەل كەڭىستىگىندە“ جاڭالىق اشۋ مەن شابىت ۇزدىكسىز ۇشتاسىپ، جاساندى زەردەگە ءتان بولاشاق باياۋ سۇلبالانىپ كەلەدى.

”جاساندى زەردە _ تىڭ كاسىپ ءارى جاستاردىڭ كاسىبى. ءبىز مەملەكەتتى قۇدىرەتتەندىرۋ قۇرىلىسىن، ۇلتتى گۇلدەندىرۋ ۇلى ءىسىن جاپپاي ىلگەرىلەتۋدەمىز، ءدال جاس ۇرپاقتاردىڭ دارىنىن ايگىلەيتىن، ونەرىن ايگىلەيتىن تاماشا كەز. جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ ۇلى ارمانىن جۇزەگە اسىرۋدا جاستارعا ءۇمىت ارتامىز“. 2025 - جىلى 4 - ايدا باس شۋجي شي جينپيڭ شاڭحايدىڭ ”مودەل كەڭىستىگى“ ۇلكەن مودەلدىك جاڭالىق اشۋ ەكولوگيالىق الەۋمەتتىك اۋماعىنا بارىپ، سول جەردەگى جاس جاڭالىق اشۋ دارىندىلارىمەن ىقىلاستى اڭگىمەلەستى.

بيىل 4 - ايدىڭ 30 - كۇنى باس شۋجي شي جينپيڭ نەگىزدىك زەرتتەۋدى كۇشەيتۋ اڭگىمە ماجىلىسىندە: ”نەگىزدىك زەرتتەۋدىڭ زاپاس كۇشتەرىن ۇزدىكسىز جەتىلدىرۋ“، ”مىندەت ارقىلى جەتەكتەۋگە، كونەلەر ارقىلى جاڭالاردى جەتەكتەۋگە تاباندى بولىپ، جاس دارىندىلاردى زور كۇشپەن سۇيەمەلدەۋ كەرەك“ دەپ باسا دارىپتەدى. 4 - مامىر جاستار مەرەكەسى قارساڭىندا باس شۋجي شي جينپيڭ جۇڭگو جاستار 4 - مامىر مەدالىنا جانە جاڭا داۋىردەگى جاستار اۆانگارد سيلىعىنا يە بولعانداردىڭ ۋاكىلدەرىنە جاۋاپ حات جازىپ، ”جەكە تالپىنىستى مەملەكەتتىڭ دامۋ جالپى جاعدايىمەن توعىستىرىپ، ءوز قىزمەت ورىندارىندا ۇزدىكسىز تىڭ ناتيجە جاراتىپ، جاڭا جورىقتا جاستىق كوكتەمنىڭ كۇش - قۋاتىن ارناۋ كەرەك“ دەپ اتاپ كورسەتتى.

قامقورلىق پەن كورەگەندىك جاستاردىڭ ەسەيىپ - ەرجەتۋىنە جەتەكشىلىك ەتۋدە.

جاس عىلىم - تەحنيكا دارىندىلارى جاڭالىق اشۋ، جاسامپازدىق قۋاتىنىڭ قاۋىرت مەزگىلىندە تۇر، جاس عىلىم - تەحنيكا دارىندىلارىن ويداعىداي جەتىلدىرۋ، ويداعىداي پايدالانۋ جوعارى دەڭگەيدەگى عىلىم - تەحنيكادا ءوز كۇشىنە سۇيەنىپ ءوزىن الۋەتتەندىرۋدى جەدەل جۇزەگە اسىرۋدا، عىلىم - تەحنيكادا قۋاتتى ەل جانە دارىندىلاردا قۋاتتى ەل قۇرۋدا كەلەلى ماڭىز الادى.

باس شۋجي شي جينپيڭ بىلاي دەپ اتاپ كورسەتتى: ”مەملەكەتتىڭ ستراتەگيالىق دارىندىلار كۇشىن جەتىلدىرۋ ساياساتىنىڭ ءتۇيىنىن جاس عىلىم - تەحنيكا دارىندىلارىنا اۋدارىپ، جاس دارىندىلارعا اناعۇرلىم كوپ سەنىم ارتىپ، اناعۇرلىم ويداعىداي كومەكتەسىپ، اناعۇرلىم پارمەندى قولداۋ كورسەتىپ، جاس دارىندىلاردىڭ ۇلكەن تىرەك بولىپ، نەگىزگى رول اتقارۋىن قولداۋ كەرەك“.

چيڭحۋا داشۋەسىنەن دوكتورلىقتى بىتىرگەننەن كەيىن شيا ليشۋە ۇيىرمەمەن بىرگە شاڭحاي چيپ دوعاشا زەردەلى عىلىم - تەحنيكا شەكتى سەرىكتەستىگىن قۇرىپ، جاساندى زەردە كاسىبىنە ات سالىستى، قازىر ول 35 جاستا.

”سول كەزدە ’مودەل كەڭىستىگىنە‘ كىردى، ءبىزدى ەڭ اسەرلەندىرگەنى قولايلى شارۋاشىلىق قۇرۋ ورتاسى مەن وزگەشە كاسىپ ەكولوگياسى“. شيا ليشۋە بىلاي دەدى:”بۇل ارادا عيماراتتىڭ جوعارى - تومەنگى جاقتارى جوعارى - تومەن كاسىپ بۋىنى بولىپ، جان - جاقتى كاسىپ سالاسى تىزبەگى فاكتورلارى تابيعي اينالىمعا ءتۇسىپ، كاسىپورىندار اراسىنداعى سەلبەستىكتىڭ وزىندىك قۇنىن بارىنشا تومەندەتتى“.

سوڭعى جىلداردان بەرى شاڭحاي قالاسى جاس دارىندىلاردىڭ جاڭالىق جاراتۋىنا دەم بەرەتىن كوپتەگەن نىسان مەن جوسپاردى ىلگەرىندى - كەيىندى اتقارىپ، قالا دارەجەلى كەلەلى عىلىم - تەحنيكا ارناۋلى نىساندارىندا جاستاردىڭ باستاماشى بولۋ سالىستىرماسىن ايقىندادى. 2025 - جىلى شاڭحاي قالالىق عىلىم – تەحنيكا كوميتەتى ”اتويشىلار جوسپارىن“ ورتاعا قويىپ، 35 جاستان تومەنگى جاس عىلىم - تەحنيكا دارىندىلارىن جاڭالىق جاراتۋ تاقىرىبىن دەربەس ورتاعا قويۋعا شابىتتاندىردى ءارى حاۋىپ - قاتەرى جوعارى، قۇنى جوعارى جارىس جولىن اشۋعا جانە ىلگەرىلەتۋگە جەتەكشىلىك ەتتى.

جاستار بولاشاققا ۋاكىلدىك ەتەدى، جاستار بولاشاقتى جاراتادى. جۇڭگونىڭ بايتاق دالاسىنا كوز جىبەرسەك، جاس عىلىم - تەحنيكا دارىندىلارىن قولدايتىن ورتا بارعان سايىن قۇنارلانىپ كەلەدى.

ءتىپتى دە كوپ سەنىم اقىل - پاراساتتى تولىق تاسقىنداتتى.

”مەن عىلمي زەرتتەۋدىڭ رەال قاجەتىنە ساي، ۇيىرمە مۇشەلەرىن دەربەس قابىلداپ، عىلمي زەرتتەۋ مىندەتى مەن تەحنيكالىق باعىتتى تاڭداپ جانە رەتتەپ، عىلمي زەرتتەۋدىڭ قاراجاتىن ەركىن مەڭگەردىم ...“ 37 جاستاعى گۋاڭدۇڭ شىنجىن شىعاناعى تاجىريبەحاناسى مولەكۋلالىق فيزيولوگيا زەرتتەۋ ورنىنىڭ ۇسىنىس ەتىلگەن زەرتتەۋشىسى جاڭ حاۋيۋە بويالعىش زاتتىڭ ءۇش ولشەمدى بۇكتەلۋ اۋقىمىنىڭ قالىپتاسۋ بارىسى، مەحانيزمى سياقتىلارعا دەن قويدى، زەرتتەۋ جەتىستىكتەرى وسىدان بۇرىن حالىقارالىق ۇزدىك عىلمي جۋرنالداردا جاريالانعان ەدى.

ءتىپتى دە جاقسى كومەك جاس تالانتتىلاردىڭ ەمىن - ەركىن ىستەۋىنە مۇمكىندىك جاسادى.

جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى ورتالىق كوميتەتى كەڭسەسى، مەملەكەتتىك كەڭەس كەڭسەسى «جاس عىلىم - تەحنيكا دارىندىلارىن تاربيەلەۋدى جانە ىستەتۋدى اناعۇرلىم كۇشەيتۋ جونىندەگى ءبىرقانشا شارانى» باسىپ تاراتتى؛ قازىنا مينيسترلىگى قاتىستى تاراۋلارمەن بىرگە قاراجاتتى كوتەرمەگە الۋ ءتۇزىمىنىڭ كولەمىن ۇزدىكسىز كەڭەيتىپ، عىلمي زەرتتەۋ قىزمەتكەرلەرىنە قاراجاتتى پايدالانۋدا اناعۇرلىم زور ءوزىن - ءوزى باسقارۋ ۇقىعىن بەردى.

چيڭحۋا داشۋەسىنەن وقۋ بىتىرگەن شيە جۇن وسىدان بۇرىن بەيجيڭ قالاسى حۋايروۋ رايونىنداعى ءبىر عىلمي زەرتتەۋ قۇرىلىمىندا قىزمەت ىستەگەن بولاتىن، ول ەكى كۇندە اقىسىز اينالىمداعى تۇرعىن ۇيگە ءوتىنىش بەرىپ، ”توتە كوشىپ“ كىردى. ”تۇرمىس قىسىمىن جەڭىلدەتتىم، قونالقى ورىن ىزدەپ ارى - بەرى بارۋىمنىڭ قاجەتى قالمادى، اناعۇرلىم كوپ زەيىن - زەردەمدى عىلمي زەرتتەۋ قىزمەتىنە جۇمساۋىما مۇمكىندىك تۋدى“ دەدى شيە جۇن.

بەيجيڭ قالاسى «جاس دارىندىلاردىڭ جاڭالىق اشۋىن، شارۋاشىلىق قۇرۋىن ىشكەرىلەي قولداۋ جونىندەگى ءبىرقانشا شارانى (سىناق رەتىندە اتقارىلادى)» جاريالاپ، تۇرمىستى قامتاماسىزداندىرۋ، شارۋاشىلىق قۇرۋدى قولداۋ، دارىندىلاردى تاربيەلەۋ سياقتى جاقتاردان ساياساتتىق قولداۋ كورسەتتى؛ گۋاڭدۇڭ ولكەسى ”ميلليون دارىندىنى گۋاڭدۇڭعا جيناۋ“ ارەكەت جوسپارىن اتقارىپ، ”بەستە بار“، ”ۇشتە جاقسى“ ساياساتىن اتقاردى ...

نەعۇرلىم كۇشتى قولداۋ ”شاشاسىنا شاڭ تيمەگەن تۇلپارلاردىڭ“ جۇيتكۋىنە مۇمكىندىك جاسادى.

عىلمي زەرتتەۋ قىزمەتكەرلەرىن مازالاعان ”عىلمي ماقالاعا، كاسىپتىك اتاققا، وقۋ تاريحىنا، سيلىققا اسىلىپ الۋ“ نىسايىنىڭ ورنىن بىرتىندەپ جاڭالىق اشۋ قۇنىن، قابىلەتىن، ۇلەسىن جەتەكشى ەتكەن باعالاۋ جۇيەسى باستى.

ءبىر سارىندىلىققا سالىنباي، دارىندىلاردى تۇقىرجىتپاي، عىلىم - تەحنيكادا جاڭالىق اشۋدىڭ ومىرشەڭدىك كۇشىن تولىق تاسقىنداتتى. ”تالانىتتىلار باستاماشى بولۋ“، ”باعىتتامالى مىندەتتەۋ“، ”بايگە ءتۇزىمى“ اناعۇرلىم كوپ جاس عىلىم - تەحنيكا دارىندىلارىنىڭ عىلمي زەرتتەۋدەن قامال الۋ، جەتىستىكتەردى كادەگە جاراتۋ بارىسىندا اعالاپ العا شىعۋىنا مۇمكىندىك جاسادى.

جىجياڭنىڭ لياڭجوۋ تاجىريبەحاناسىنىڭ سايكەسۋىندە، 36 جاستاعى لياڭجوۋ تاجىريبەحاناسىنىڭ زەرتتەۋشىسى ۋاڭ يۇڭچىڭ شيپاحانانىڭ بايلىعىمەن ءساتتى ۇشتاسىپ، كلينيكالىق ۇلگى الۋداعى شەشۋشى ماسەلەنى شەشتى. بۇگىنگى كۇنى ول باس بولىپ اشقان جاڭا بۋىن ميكرو اعىستى مەڭگەرۋ جالاڭ كلەتكانى ولشەۋ تەحنيكاسى كلينيكادا قولدانۋعا بەت الدى. ”وسىنشاما قىسقا ۋاقىت ىشىندە زەرتتەۋ نىسانىنىڭ تاجىريبەحانادان بازارعا بەت الۋى مەنىڭ ويلاعانىمنان تەز بولدى“ دەدى ۋاڭ يۇڭچىڭ.

”14 - بەسجىلدىق“ مەزگىلىندە مەملەكەتتىڭ ءتۇيىندى زەرتتەۋ - اشۋ جوسپارىندا 45 جاستان تومەنگى جاس عىلىم - تەحنيكا دارىندىلارىنىڭ نىسان جاۋاپتىسى بولۋ سالىستىرماسى %43.3 بولدى؛ مەملەكەتتىك جاراتىلىستىق عىلىم قورىنىڭ %80 ىن 45 جاستان تومەنگى جاستار ۇستىنە الدى.

بيىل _ ”15 - بەسجىلدىق“ جوبانىڭ باستالعان جىلى، جاستار ءدال ۇلەس قوساتىن كەزدە تۇر: جەكە تالپىنىستى مەملەكەتتىڭ دامۋ جالپى جاعدايىمەن توعىستىرىپ، ۇلى مۇراتتى كوكەيدە ساقتاپ، ەرلىكپەن كۇرەس جۇرگىزۋگە بەل بايلاپ، ءداۋىر مەن حالىققا لايىق جاستىق مەزگىلدىڭ داستانىن ۇزدىكسىز جازايىق.