«حالىق گازەتىنىڭ» ءتىلشىسى باي جيانفىڭ
2026.05.11 15:37 كەلۋ قاينارى : حالىق تورابى
5 - ايدىڭ 7 - كۇنى 79 جاستاعى چيۋ مىرزا وتباسى شيپاگەرلەرى ۇيىرمەسىنىڭ دەنساۋلىق باسقارۋشىسى حۋاڭ لي - وۋدىڭ جاعداي ۇعىسۋ تەلەفونىن تاپسىرىپ الدى. بيىل 3 - ايدا فۋجيان ولكەسى شيامىن قالاسى سىميڭ رايونى گۋلاڭيۇي ءمالى باسقارماسى الەۋمەتتىك اۋماق دەنساۋلىق ساقتاۋعا قىزمەت وتەۋ ورتالىعىنىڭ وتباسى شيپاگەرلەرى ۇيىرمەسى چيۋ مىرزانىڭ كەۋدەسىن تەكسەرۋ ناتيجەسىنە نەگىزدەلىپ، ونىڭ ءتاج ارتەرياسىن CT اپپاراتىمەن تەكسەرگەندە جۇرەك قان تامىرىنىڭ كالتسيلەنۋ دارەجەسى ءبىرشاما جوعارى ەكەندىگىن بايقاپ، حاۋىپ - قاتەرى ءبىرشاما جوعارى بولاتىندىعىن، دەرەۋ ارناۋلى شيپاحاناعا بارىپ ىشكەرىلەي تەكسەرتىلۋىن ۇقتىردى. كەلەسى كۇنى چيۋ مىرزا الەۋمەتتىك اۋماقتىڭ جوتكەپ ەمدەلۋ جاسىل ارناسى ارقىلى شيامىن داشۋەسىنە قاراستى جۇرەك قان تامىر اۋرۋلارى شيپاحاناسىنا كەلەدى. تەكسەرۋ ناتيجەسى ءتاج ارتەريانىڭ اۋىر دارەجەدە تارايعاندىعىن دالەلدەدى. وپەراتسيا جاساپ ەمدەۋ ارقىلى چيۋ مىرزا تەز ارادا ساۋىعادى.
بيىل جىل باسىنان بەرى وسى وتباسى شيپاگەرلەرى ۇيىرمەسى ءتاج ارتەرياسى اۋىر دارەجەدە تارايعان كوپتەگەن ناۋقاستى تەكسەرىپ انىقتادى ءارى جوتكەپ ەمدەدى، بۇل _ ەلىمىزدىڭ دارەجەگە ءبولىپ ەمدەۋ جۇيەسىن قۇرۋدى جەدەلدەتۋىنىڭ ىقشام كورىنىسى.
باس شۋجي شي جينپيڭ بىلاي دەپ اتاپ كورسەتتى: ”ساپالى، جوعارى ءونىمدى ەمدەۋ قىزمەت وتەۋ جۇيەسىن قۇرۋ كەرەك“. ”15 - بەسجىلدىق“ جوبا باعدارلاماسىندا دارەجەگە ءبولىپ ەمدەۋ جۇيەسىن كەمەلدەندىرۋ ورتاعا قويىلدى. 4 - ايدا مەملەكەتتىك كەڭەس كەڭسە مەڭگەرمەسى «دارەجەگە ءبولىپ ەمدەۋ جۇيەسىن جەدەل قۇرۋ جونىندەگى ءبىرقانشا شارانى» باسىپ تاراتتى. مەملەكەتتىك دەنساۋلىق ساقتاۋ، سالاماتتىق كوميتەتى، مەملەكەتتىك ەمدەۋ قامسىزداندىرۋ مەكەمەسى سياقتى تاراۋلار ءبىر قىدىرۋ ساياساتتىق شارالاردى شىعارىپ، دارەجەگە ءبولىپ ەمدەۋ جۇيەسىن كەمەلدەندىرۋدى ىلگەرىلەتىپ، بۇقارانىڭ جاقىن ماڭدا ەمدەلۋ قاجەتىن قاناعاتتاندىردى.
قازىر ەلىمىزدىڭ دارەجەگە ءبولىپ ەمدەۋ جۇيەسى نەگىزىنەن ورنادى، بۇكىل ەل بويىنشا ءبىر ميلليون 100 مىڭنان استام ەمدەۋ، دەنساۋلىق ساقتاۋ قۇرىلىمى قالا مەن اۋىلدى قامتىدى، تۇرعىنداردىڭ %90 تەن استامى 15 مينۋت ىشىندە ەڭ جاقىن ەمدەۋ قىزمەت وتەۋ تۇيىنىنە جەتە الادى. 2025 - جىلى بۇكىل ەلدەگى نەگىزگى ساتى ەمدەۋ، دەنساۋلىق ساقتاۋ قۇرىلىمدارىندا ەمدەلگەندەر 5 ميلليارد 560 ميلليون ادام - رەتكە جەتىپ، بۇكىل ەلدەگى جالپى ەمدەلۋ مولشەرىنىڭ %52.6 ىن ۇستادى. دارەجەگە ءبولىپ ەمدەۋ جۇيەسى قۇرىلىسى نەگىزدى ويداعىداي قالاۋدان بىرتىندەپ ساپا ونىمدىلىگىن جان - جاقتى جوعارىلاتۋ ساتىسىنا بۇرىلىس جاساۋدا.
تىعىز ەمدەۋ بىرىككەن تۇلعاسىنىڭ ساپاسىن جوعارىلاتىپ، كولەمىن كەڭەيتىپ، ەمدەۋ بايلىعىنان ورتاق يگىلىكتەنۋدى كۇشەيتتى _
81 قالا تىعىز قالا ەمدەۋ ۇيىرمەسى تۇيىندە سىناق ەتۋ قىزمەتىن ورىستەتتى، 2199 اۋدان (قالا، رايون) تىعىز اۋدان كولەمىندەگى ەمدەۋ ورتاق تۇلعاسىن قۇرۋدا. سالىنىپ بولعان 3000 عا جۋىق تىعىز اۋدان كولەمىندەگى ەمدەۋ ورتاق تۇلعاسىنىڭ 2300 دەن استامىندا اۋداندىق شيپاحانا باس بولىپ، 600 دەن استامىندا اۋداندىق جۇڭ - ي شيپاحاناسى باس بولىپ، نەگىزگى ساتى ەمدەۋ، دەنساۋلىق ساقتاۋ قۇرىلىمدارىنان 33 مىڭىن قامتىپ، 1100 دەن استام اۋداندىق اۋرۋدى تىزگىندەۋ ورتالىعى مەن 1600 دەن استام اۋدان دارەجەلى ەمدەۋ ورتاق تۇلعاسىنا قاتىناستى. 2025 - جىلى تىعىز اۋدان كولەمىندەگى ەمدەۋ ورتاق تۇلعاسىندا نەگىزگى ساتىدا ەمدەلۋشىلەر مولشەر سالىستىرماسى %63 تەن استى.
جەر - جەر مەديتسينالىق كەسكىنگە الۋ، ەلەكتروكارديوگرامما، مەديتسينالىق تەكسەرۋ، زارارسىزداندىرىپ قامداۋ، پاتولوگيالىق دياگنوز قويۋ سياقتى بايلىقتان ورتاق يگىلىكتەنۋ ورتالىعىن قۇرۋدى جەدەلدەتىپ، ەمدەۋ بىرلەستىگىنىڭ ىشكى جاعىندا ەمدەۋ - دەنساۋلىق ساقتاۋ قىزمەت وتەۋىنىڭ ءبىرىڭعايلانۋ دەڭگەيىن جوعارىلاتۋدا.
”كەلەسى قادامدا ءبىز اۋدان كولەمىندەگى ەمدەۋ ورتاق تۇلعاسىنىڭ ىشكى قۇرىلىسىن ۇزدىكسىز كۇشەيتىپ، دارەجەگە ءبولىپ ەمدەۋدى سايكەستىرۋ مەحانيزمىن ۇزدىكسىز كەمەلدەندىرىپ، ادەتتەگى اۋرۋلاردى قالا، اۋدانداردا ەمدەۋدى، كۇندەلىكتى اۋرۋلاردى نەگىزگى ساتىدا ەمدەۋدى قۇلشىنا جۇزەگە اسىرامىز“ دەدى مەملەكەتتىك دەنساۋلىق ساقتاۋ، سالاماتتىق كوميتەتى نەگىزگى ساتى دەنساۋلىق ساقتاۋ، سالاماتتىق تارماق مەكەمەسىنىڭ باستىعى جياۋ ياحۇي.
بۇقارانى الدىمەن نەگىزگى ساتىدا ەمدەلۋگە جەتەكتەپ، قوس باعىتتا اۋىستىرىپ دياگنوز قويۋ ارناسىن ىركىلىسسىزدەندىردى –
”قازىر ءدارىنى قىستاقتىڭ وزىنەن الامىز، وتە قولايلى بولدى!“ بىرنەشە كۇننىڭ الدىندا جياڭشي ولكەسى جيشۇي اۋدانى بايشۇي قالاشىعى حۇڭچياۋ قىستاعىنىڭ تۇرعىنى ۋاڭ جيۋشيۋ قىستاق ەمدەۋ ۇيىنەن ءدارى الدى. ۋاڭ جيۋشيۋ سوزىلمالى اۋرۋعا شالدىققان، ۇزاق ۋاقىت ءدارى ىشۋىنە تۋرا كەلەدى، بۇرىن بىرنەشە كيلومەتر شالعايداعى اۋىل - قالاشىق شيپاحانالارىنا بارىپ ءدارى الاتىن. قازىر ول قىستاق ەمدەۋ ۇيىنەن ءدارى الادى ءارى ەمدەۋ قامسىزداندىرۋ كارتوچكاسى ارقىلى ەسەپ جابادى.
ەلىمىز شارتقا ۇيلەسەتىن نەگىزگى ساتى ەمدەۋ، دەنساۋلىق ساقتاۋ قۇرىلىمدارىن ەمدەۋ قامسىزداندىرۋىنداعى بەلگىلەنگەن كولەمگە دەر كەزىندە ەنگىزىپ، بۇقارانىڭ جاقىن ماڭدا ەمدەلۋىنە قولايلىلىق جاراتتى. نەگىزگى ساتىدا ۇنەمى كەزىگەتىن اۋرۋ تۇرلەرىنە مەڭزەس، ”ءدارى - دارمەك ناۋقاسپەن بىرگە جۇرۋگە“ تاباندى بولىپ، ناۋقاستاردىڭ ۇزدىكسىز ءدارى ىستەتۋ قاجەتىن قاناعاتتاندىردى. ۇزاق ۋاقىت دارىمەن ەمدەلۋدى قاجەت ەتەتىن ناۋقاستارعا ءبىر جولدا 12 اپتادان اسپايتىن ۇزاق ۋاقىتتىق رەتسەپ جازىپ، سوزىلمالى اۋرۋعا شالدىققانداردىڭ ارلى - بەرلى شاپقىلاۋىن ازايتتى.
سونىمەن بىرگە، جەر - جەر تىعىز ەمدەۋ بىرىككەن تۇلعاسىنىڭ شيپاحانالارعا باستاماشى بولۋىنا جەتەكشىلىك ەتىپ، نەگىزگى ساتى ەمدەۋ قۇرىلىمدارىنا بەلگىلى سالىستىرماداعى ءنومىر قاينارى مەن توسەك ورنىن قالدىرىپ، العاش نەگىزگى ساتىدا ەمدەلگەننەن كەيىنگى جوتكەلىپ ەمدەلۋشى ناۋقاستاردى دەر كەزىندە قابىلدادى. ”امبەباپ اۋرۋلار ءبولىمى + ارناۋلى اۋرۋلار ءبولىمى“ بىرلەسكەن امبۋلاتورياسىن جالپىلاستىرىپ، بۇقارانىڭ نەگىزگى ساتىدا ءبىر ۋاقىتتا امبەباپ شيپاگەرلەردىڭ سالاماتتىق باسقارۋ، قىزمەت وتەۋىنە جانە ارناۋلى شيپاگەرلەردىڭ كاسىپتىك دياگنوز قويۋ، ەمدەۋ جەتەكشىلىگىنە يە بولۋىنا مۇمكىندىك جاسادى.
وتباسى شيپاگەرلەرىنىڭ كەلىسىمدى قىزمەت وتەۋى قامداۋى كەڭەيتىلىپ، كەلىسىمدى قىزمەت وتەۋدىڭ ساپاسى، ونىمدىلىگى جوعارىلاتىلدى –
عيمارات ەسىگىنىڭ الدىنا جاپسىرىلعان وتباسى شيپاگەرلەرىنىڭ جاريالاۋ تاقتاسىنان ۋيشين توبىنا جولدانعان سالاماتتىق ەسكەرتپەسىنە دەيىن؛ دالمە - ءدال تۇرگە ايىرىلعان الەۋمەتتىك اۋماقتىڭ ”سالاماتتىق كارتاسىنان“ ۇدايى ”عيمارات ارالاۋ“ فورماسىنداعى سالاماتتىق جاعدايىن ۇعىسۋعا دەيىن ... بۇل ەلىمىزدىڭ وتباسى شيپاگەرلەرىنىڭ كەلىسىمدى قىزمەت وتەۋىنىڭ جوعارى ساپالى دامۋىنىڭ جاندى امالياتى سانالادى.
2025 - جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن ەلىمىزدە وتباسى شيپاگەرلەرىنىڭ جالپى سانى ءبىر ميلليون 391 مىڭعا جەتىپ، قارتتار، بالالار، جۇكتى ايەلدەر جانە جوعارى قان قىسىمى، قانتتى نەسەپ اۋرۋى، سوزىلمالى وكپە توسىلۋ سياقتى ناۋقاستارعا كەلىسىم بويىنشا قىزمەت وتەدى، كەيبىر جەرلەردە ءتۇيىندى ادامداردىڭ كەلىسىم جاساسۋ مولشەرى %80 تەن استى.
بيىل جىل باسىنان بەرى جەر - جەر وتباسى شيپاگەرلەرىن قارتتار مەن بالالاردى دانەكەر ەتىپ، وتباسىنىڭ بارلىق مۇشەلەرىمەن ۇزاق ۋاقىت ورنىقتى كەلىسىم جاساسىپ قىزمەت وتەۋ قاتىناسىن ورناتۋعا شابىتتاندىردى. سونىمەن بىرگە، تۇرلىشە ادامداردىڭ قاجەتىنە ساي، اناعۇرلىم جوعارى دەڭگەيدەگى جەكە توقتامعا قول قويۋ قىزمەت وتەۋىن دامىتتى.
مەملەكەتتىك دەنساۋلىق ساقتاۋ، سالاماتتىق كوميتەتىنىڭ مەڭگەرۋشىسى لەي حايچاۋ مىنانى ءبىلدىردى: ”15 - بەسجىلدىق“ كەزىندە ەلىمىز ەمدەۋ، دەنساۋلىق ساقتاۋ نەگىزىن بەكەمدەۋ ينجەنەرياسىن كۇش سالا اتقارىپ، نەگىزگى ساتىنى ءتۇيىن ەتىپ، دارەجەگە ءبولىپ ەمدەۋ جۇيەسىن جەدەل قۇرىپ، ءار دارەجەلى ەمدەۋ قۇرىلىمدارى اراسىنداعى جۇمىس ءبولىسى بويىنشا سەلبەسۋ مەحانيزمىن ورناتىپ، ەمدەۋ، دەنساۋلىق ساقتاۋ قىزمەت وتەۋ بايلىعىنىڭ جوعارى ونىمدىلىكپەن ورنالاسۋىن ىلگەرىلەتىپ، بۇقاراعا قولايلى، ساپالى، جوعارى ءونىمدى، جۇيەلى، ۇلاسپالى ەمدەۋ، دەنساۋلىق ساقتاۋ قىزمەت وتەۋىمەن قامدايدى.
كەلۋ قاينارى: حالىق تورابى