بەتتى ساقتاۋ | باس بەت ەتۋ | حات ساندىعى | حابارلاسىڭىز | ءبىز تۋرالى جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى اقپارات تورابى

وزگەرتىپ قۇرۋ، دارەجەسىن جوعارىلاتۋ ارقىلى ءداستۇرلى كاسىپ سالاسىنىڭ ساپاسى جاقسارىپ، ونىمدىلىگى ارتتى (باس شۋجي ءجىتى قاداعالاپ وتىرعان ىستەر، تياناقتاندىرۋدىڭ قايتىمدى اڭىسى)

«حالىق گازەتىنىڭ» تىلشىلەرى يۇي ياڭ، شى ۋەيجيا

2026.05.12 15:58     كەلۋ قاينارى : حالىق تورابى

”ءداستۇرلى جاساۋ كاسىبى _ ناقتى ەكونوميكانىڭ ماڭىزدى قۇرامداس بولىگى، بازار سۇرانىسىن يگەرىپ، عىلىم - تەحنيكادا جاڭالىق اشۋدى كۇشەيتىپ، ءداستۇرلى كاسىپ سالالارىنىڭ جاڭا ومىرشەڭدىك كۇشىن قاۋلاتۋ كەرەك“.

_ باس شۋجي شي جينپيڭ 2025 - جىلى 7 - ايدا سانشيدە قىزمەت تەكسەرگەندە وسىلاي دەپ اتاپ كورسەتتى

كۇندەلىكتى قولدانىلاتىن قارىنداش، وشىرگىشتەن ونەركاسىپ ماشينالارىنىڭ بۇراندالى كلاپانىنا دەيىن، ءداستۇرلى جاساۋ كاسىبى حالىق شارۋاشىلىعىنىڭ ماڭىزدى تىرەگى سانالادى. كوپتەگەن ادامنىڭ اسەرىندە ءداستۇرلى كاسىپ كونە زاۆود رايونى، مورجا سياقتى كورىنىستەرمەن تىعىز بايلانىستى.

سانشي ياڭچۋان كلاپان شەكتى جارنا سەرىكتەستىگىنىڭ ءوندىرىس سەحىنا كىرگەنىمىزدە كوز الدىمىزداعى كورىنىس جاڭالىعىمەن نازارىمىزدى اۋداردى: سيفرلى ستانوك جوعارى ونىمدىلىكپەن جۇمىس ىستەۋدە، دانەكەرلەۋ قۇلتەمىرى يكەمدى جۇمىس ىستەۋدە، D3 باسپا ونىمدەرى دالمە - ءدال قالىپتاسۋدا ... سەح ءىشى وتە رەتتى، عىلىم - تەحنيكالىق اسەرى كۇشتى.

2025 - جىلى 7 - ايدا باس شۋجي شي جينپيڭ سانشيدە قىزمەت تەكسەرگەندە بىلاي دەپ اتاپ كورسەتتى: ”ناقتى ەكونوميكانى جوعالتۋعا بولمايدى، ناقتى ەكونوميكاداعى ءداستۇرلى كاسىپتەردى جوعالتۋعا بولمايدى، عىلىم - تەحنيكادا جاڭالىق اشۋ ارقىلى تيپىن وزگەرتىپ، دارەجەسىن جوعارىلاتۋدى جۇزەگە اسىرۋ كەرەك“، ”ءداستۇرلى جاساۋ كاسىبى _ ناقتى ەكونوميكانىڭ ماڭىزدى قۇرامداس بولىگى، بازار قاجەتىن يگەرىپ، عىلىم - تەحنيكادا جاڭالىق اشۋدى كۇشەيتىپ، ءداستۇرلى كاسىپ سالالارىنىڭ جاڭا ومىرشەڭدىك كۇشىن قاۋلاتۋ كەرەك“.

ءداستۇرلى كاسىپ سالالارىنىڭ ”شىت جاڭا بەينەگە ەنۋى“ كەلەلى تەحنيكالىق جاقتان قايتا قۇرۋ، دارەجەسىن جوعارىلاتۋ جانە كەڭ كولەمدى جابدىقتاردى جاڭالاۋدان ايرىلا المايدى.

”بۇرىن سەحتا ۇنەمى ىس - تۇتەك قاپتايتىن، ونىڭ ۇستىنە ناشار قۇيۋ تەحنيكاسى ءوندىرىس كولەمىن شەكتەپ، ۇلكەن كلاپاندى مانەرلەۋگە امالسىز قالاتىنبىز“ دەپ سەرىكتەستىك ءوندىرىس ءبولىمىنىڭ باستىعى ما حۇيجاۋ ەسكە الدى.

بۇرىلىس 2020 - جىلدان باستالدى. ياڭچۋان كلاپانى ”قالادان شەگىنىپ، باقشاعا كىرۋ“ جوسپارىن باستاپ، ياڭچۋان جوعارى، جاڭا تەحنيكا اشۋ رايونىنىڭ زەردەلى جاساۋ كاسىپ سالاسى باقشاسىنا جالپى تۇلعالىق جاقتان كوشىرىلىپ، سيفرلاندىرۋ مەن جاسىلداندىرۋدى جاڭالاۋ جاپپاي ىلگەرىلەتىلدى.

1/3 ستانوك جابدىقتارى قاتاردان قالدىرىلدى، سيفرمەن مەڭگەرىلەتىن تىك فورمالى ستانوك، اۆتوماتتاندىرىلعان دانەكەرلەۋ جابدىقتارى سياقتىلار ىركەس - تىركەس پايدالانۋعا بەرىلدى، لاستاۋى اۋىر، ونىمدىلىگى تومەن قۇيۋ زاۆودتارى D3 باسپا جابدىعىمەن جابدىقتالعان وسىزاماندانعان قۇراستىرۋ سەحىنا وزگەرتىلدى... زەردەلىلەندىرىپ جاڭالاۋ، دارەجەسىن جوعارىلاتۋدان كەيىن كاسىپورىننىڭ ەڭبەك ونىمدىلىگى %20 تەن استام جوعارىلاپ، ءوندىرىس قۋاتى %15 - %20 ارتتى.

ياڭچۋان كلاپانىنىڭ دامۋ وزگەرىسى ەلىمىزدىڭ ءداستۇرلى جاساۋ كاسىبىن جاڭالاپ، دارەجەسىن جوعارىلاتۋىنىڭ جاندى ىقشام كورىنىسى سانالادى. ونەركاسىپ جانە ينفورماتسيالاندىرۋ مينيسترلىگىنىڭ ساندى مالىمەتىندە كورسەتىلۋىنشە، 2026 - جىلى 1 - ايعا دەيىن ەلىمىزدە 35 مىڭنان استام نەگىزدىك دارەجەلى، 8200 دەن استام وزىق دارەجەلى زەردەلى زاۆود قۇرىلىپ، 15 جەتەكشى دارەجەلى زەردەلى زاۆود جەتىلدىرىلىپ، ونەركاسىپ قۇلتەمىرىنىڭ جاڭادان ارتقان مولشەرىنىڭ دۇنيە ءجۇزى بويىنشا ۇستايتىن سالىستىرماسى %50 تەن اسقان. ءداستۇرلى كاسىپ سالالارى عىلىم - تەحنيكادا جاڭالىق جاراتۋدى قوزعاۋشى كۇش ەتىپ، تىڭ تىرشىلىك تىنىسى مەن ومىرشەڭدىك كۇشىن تاسقىنداتۋدا.

ءداستۇرلى كاسىپ سالاسىن جاڭالاۋ، دارەجەسىن جوعارىلاتۋ مۇراگەرلىك ەتۋ مەن جاڭالىق جاراتۋدىڭ ىشكەرىلەي توعىسۋىنان ايرىلا المايدى.

ياڭچۋان كلاپان توبى تەحنيكا عيماراتىنىڭ ارحيۆ شكابىندا 3000 نان استام جوبا چەرتوجى وسى 100 جىلدىق كونە زاۆودتىڭ تەحنيكالىق قورىن ەستەلىككە الدى:

جاڭالىق جاراتىلعان بۇركۋ اۋزىنداعى پاتەنت تەحنيكاسى كاسىپورىنعا نەشە ون ميلليون يۋان ەكونوميكالىق ونىمدىلىك جاراتتى، بۇل تەحنيكا تۇتىنۋشىلاردىڭ قاجەتى مەن اڭىسىنا جاۋاپ قايتارۋدان باستالدى؛

دەربەس زەرتتەپ جاسالعان ”ءۇيىپ دانەكەرلەۋ تەحنيكاسى + قۇلتەمىر“ تەحنيكاسى شويىن قۇيۋ مەن تاتتانبايتىن بولاتتىڭ ءار ءتۇرلى ماتەريالدارىنىڭ توعىسۋى قيىن بولۋ ماسەلەسىن ارناۋلى شەشتى، ءتۇرلى تەحنيكالىق پارامەترلەر دانەكەرلەۋشى جۇمىسشىلاردىڭ نەشە ون جىلدىق تاجىريبەسىنەن كەلگەن.

”ءداستۇرلى كاسىپ سالاسىن جاڭالاۋ، دارەجەسىن جوعارىلاتۋ دا جاڭاشا وندىرگىش كۇشتى دامىتا الادى“. سەرىكتەستىك تەحنيكا ءبولىمىنىڭ باستىعى جين ليميڭ بىلاي دەدى: ”ياڭچۋان كلاپان توبىنىڭ ءار رەتكى تەحنيكادا جاڭالىق اشۋى، ءار رەتكى ءونىمنىڭ جاڭالانۋى _ نەشە ۇرپاق جۇمىسشى ۇستازداردىڭ تاجىريبەسى مەن جاڭا تەحنيكانى ءوزارا ۇشتاستىرۋىنىڭ جەمىسى“.

تاياۋ جىلداردان بەرى ياڭچۋان كلاپان توبى سياقتى عىلىم - تەحنيكادا جاڭالىق اشۋعا سۇيەنىپ تۇلەگەن كونە كاسىپورىندار مەن كاسىپتەر تولاسسىز جارىققا شىقتى: اۆتوموبيل كاسىبى جاڭا ەنەرگيالى اۆتوموبيلدەن پايدالانىپ سەكىرمەلى دامۋدى جۇزەگە اسىرىپ، ەكسپورت مولشەرى دۇنيە ءجۇزى بويىنشا ءبىرىنشى ورىندى يەلەدى؛ بولات - تەمىر كاسىبى سيفرلى تەحنيكانى كەڭىنەن قولدانىپ، ءبىر توپ زەردەلى زاۆود جارىققا شىقتى؛ توقىماشىلىق كاسىبى مەن جاساندى زەردە ءوزارا ۇشتاسىپ، بىرنەشە سەكۋندتا نەشە ون مىڭ ءتۇرلى ورنەك، ۇلگى قالىپتاستىردى... ءداستۇرلى كاسىپ سالالارى جوعارى دەڭگەيلىلەنۋگە، زەردەلىلەنۋگە، جاسىلدانۋعا قاراي جەدەل قادام تاستاۋدا.

كوپ تاراۋ سەلبەسىپ كۇش سالىپ، «ءداستۇرلى جاساۋ كاسىبىنىڭ تيپىن وزگەرتىپ، دارەجەسىن جوعارىلاتۋ جونىندەگى جەتەكشى پىكىر»، «جاساۋ كاسىبىنىڭ سيفرلانۋعا بۇرىلىس جاساۋ ارەكەت جوباسى»، «ماشينا ونەركاسىبىنىڭ سيفرلانۋعا بۇرىلىس جاساۋىن اتقارۋ جوباسى» سياقتى ساياساتتىق قۇجاتتاردى ىركەس - تىركەس شىعارىپ، تەحنيكادا جاڭالىق اشۋ، سان - سيفردىڭ قۋات ۇستەۋى جانە جاسىل تيپكە بۇرىلىس جاساۋ ارقىلى دارەجەسىن جوعارىلاتۋعا جەتەكشىلىك ەتىپ، ءداستۇرلى كاسىپ سالالارىنىڭ باسەكەلىك قۋاتى مەن باياندى دامۋ قابىلەتىن جاپپاي جوعارىلاتتى.

فۋجياننىڭ جينجياڭ قالاسىندا ”مىڭ ادامدىق ءجىپ يىرۋ، ون مىڭ ادامدىق كەزدەمە توقۋ“ سىندى ءداستۇرلى توقىماشىلىق كاسىبى سيفرلانۋعا سۇيەنىپ، تەحنيكا شوعىرلانۋعا قاراي جەدەل بۇرىلىس جاساۋدا؛

حۋناننىڭ چاڭشا قالاسىندا زەردەلىلەنۋ دارەجەسى جوعارىلاعاننان كەيىنگى سان - ي اۋىر ونەركاسىپ توبى 18 - ءنومىرلى زاۆودى دۇنيە جۇزىندەگى اۋىر ونەركاسىپ سالاسىنداعى ۇلگى زاۆودىنا اينالدى؛

شيزاڭنىڭ چاڭدۋ قالاسىندا كوپ گرۋپپالى شوفەرسىز كەن اۆتوموبيلىنەن قۇرالعان اۆتوموبيل اترەتى تەڭىز دەڭگەيىنەن 5000 مەتر بيىكتىكتەگى يۇيلۇڭ مىس كەنىندە پايدالانۋعا بەرىلدى ...

ءبىر توپ قۇبىلىس دارەجەسىندەگى وسى زامانعى جاساۋ كاسىبى زاۆودى ۇزدىكسىز جارىققا شىعىپ، ەلىمىزدىڭ ءداستۇرلى كاسىپ سالاسىنىڭ دارەجەسىن جوعارىلاتۋىنا جاندى تۇسىنىك جازدى.

”15 - بەسجىلدىق“ جوبا باعدارلاماسىندا ”وسىزاماندانعان كاسىپ سالاسى جۇيەسىن قۇرىپ، ناقتى ەكونوميكانىڭ نەگىزىن بەكەمدەۋ، زورايتۋ“ ءتۇرلى ستراتەگيالىق مىندەتتەردىڭ ءبىرىنشى ورنىنا قويىلىپ، ”ءداستۇرلى كاسىپ سالاسىن ساپالىلاندىرۋ، جوعارىلاتۋ“ جونىندە ارناۋلى ورنالاستىرۋ جاسا؛قپ، ءداستۇرلى كاسىپ سالاسىنىڭ جوعارى ساپالى دامۋىنا ارەكەت باعدارناماسى ازىرلەندى.

ىسكەرلىك ەلدى كوركەيتەدى. وزىق تەحنيكا مەن جابدىقتارعا سۇيەنىپ ورەنى جوعارىلاتۋ _ ۇزاق ۋاقىتتىق جوسپار، سونداي - اق جاساۋ كاسىبىندەگى ءىرى ەلدەن جاساۋ كاسىبىندەگى قۋاتتى ەلگە قادام تاستاۋدا، ءسوزسىز، باسىپ وتەتىن جول.

كەلۋ قاينارى: حالىق تورابى

جاۋاپتى رەداكتورى : نۇرعيسا قۇرمانجان ۇلى