«حالىق گازەتىنىڭ» تىلشىلەرى ليۋ چىڭيوۋ، حۋ جيڭ - ي، ليۋ جياحۋا
2025.12.19 16:26 كەلۋ قاينارى : حالىق تورابى
قالىڭ قار جاۋعاننان كەيىن، لياۋنيڭ ولكەسى جينجوۋ قالاسى شياۋليڭ وزەنى اق كورپە جامىلىپ، وزەن بەتىندەگى بەرىك، تەگىس مۇز كوپتەگەن قالا تۇرعىندارىن سىرعاناۋعا باۋرادى.
كەزىندە لاس سۋدى تىكە ىعىستىرۋ مەن قوقىر - قوقسىقتى بەتالدى تاستاۋ شياۋليڭ وزەنىن ءبىر مەزەت ساسىق ارىققا اينالدىردى. جينجوۋ تاياۋ جىلداردان بەرى سۋ قويماسىن سالىپ، وزەن توسپاسىن بەكەمدەپ، وزەن ارناسىن تازالاپ، لاس سۋدى بوگەدى، شياۋليڭ وزەنىنىڭ كوك تولقىنى قايتا پايدا بولىپ، 54 كيلومەتر وزەن جاعالاۋى جولى سالىنىپ، جالپى ۇزىندىعى 10 كيلومەتر، قالا رايونىن تۇتاستىراتىن بەلدەۋ ءتارىزدى ورمان باقشاسى قالىپتاستى.
جاقىن ماڭدا 20 نەشە جىل تۇرعان لياڭ شۋجۇن قازىر ءار كۇنى دەرلىك وزەن جاعاسىنداعى دۇڭحۋ ورمان باقشاسىنا كەلىپ سەيىلدەيدى، ول: ”بۇرىن اۋىز - مۇرىندى باسىپ جۇرەتىنبىز، قازىر ەمىن - ەركىن ءجۇرىپ، تازا اۋامەن تىنىستايتىق بولدىق“.
2025 - جىلى 1 - ايدا باس شۋجي شي جينپيڭ لياۋنيڭعا بارىپ، نەگىزگى ساتىداعى كادرلارعا، بۇقاراعا امانداسىپ، ولاردان حال سۇراعاندا بىلاي دەپ باسا دارىپتەدى: ”دامۋ مىندەتى نەعۇرلىم اۋىر بولعان سايىن، ەكولوگيالىق ورتانى قورعاۋعا سولعۇرلىم ءمان بەرىپ، ەكونوميكالىق، قوعامدىق دامۋدىڭ جاپپاي جاسىل تيپكە بۇرىلىس جاساۋىن ىلگەرىلەتۋ كەرەك“. 2022 - جىلى 8 - ايدا باس شۋجي شي جينپيڭ جينجوۋ دۇڭحۋ ورمان باقشاسىندا قىزمەت تەكسەرگەندە بىلاي دەپ اتاپ كورسەتتى: ”ەكولوگيالىق وركەنيەت قۇرىلىسى بۇقارانىڭ تابىس سەزىمىن كورنەكتى جوعارىلاتادى، بۇقارانىڭ اسەرى دە ەڭ تەرەڭ“.
جاسىل دامۋ _ جوعارى ساپالى دامۋدىڭ نەگىزى. باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ ىقىلاستى تاپسىرماسىن ەستە بەرىك ساقتاعان لياۋنيڭ لاستانۋدان ساقتانۋ جانە ونى جونگە سالۋدى، ەكولوگيانى قالپىنا كەلتىرۋدى، كاسىپ تيپىن وزگەرتۋدى سايكەستى ىلگەرىلەتىپ، كورىكتى لياۋنيڭ قۇرىلىسىن بار كۇشپەن ىلگەرىلەتىپ، اسپانى اناعۇرلىم اشىق، تاۋى اناعۇرلىم جاسىل، سۋى اناعۇرلىم تۇنىق كورىكتى مەكەن قۇردى.
لاستانۋدان ساقتانۋ جانە ونى جونگە سالۋ ارقىلى جاسىلدىقتى قورعادى −
لياۋنيڭنىڭ شىعىس وڭتۇستىك بولەگىندەگى بىنشي كەزىندە اۋىر دارەجەدە لاستانعان. 2024 - جىلى بىنشيدىڭ اۋا ساپاسى جاقسى بولۋ كۇن سانى 338 كۇنگە جەتىپ، %92.3 تى ۇستادى.
بىنگاڭ توبى بەييىڭ سەرىكتەستىگىنىڭ جابىق زەردەلى ماتەريال الاڭىنا كىردىك، 4 تۇمانداتقىش ماشينادان بۇركىلگەن تۇمان ستانوكتاعى تەمىر كەنى شاڭ - توزاڭىن بۇركەپ قالادى ەكەن. ”بۇرىن ادام كۇشىمەن اشىق ورتادا جۇمىس ىستەيتىنبىز، شاڭ - توزاڭ قاپتاپ، 10 مەتر ارالىقتاعى ادامدى كورە المايتىنبىز، قازىر 3000 شارشى مەترلىك كەڭىستىكتى ءبىر - اق كورۋگە بولادى، شارلاۋشىلار تەك بەلگىلەنگەن ۋاقىتتا الاڭعا بارىپ شارلاۋ جۇرگىزەدى“ دەدى بەييىڭ سەرىكتەستىگى شيكىزات 2 - جۇمىس رايونىنىڭ جۇمىس باستىعى مىڭ گاڭ.
تاياۋداعى 5 جىلدا بىنگاڭ قورشاعان ورتانى قورعاۋ نىسانىنا شامامەن 12 ميلليارد 700 ميلليون يۋان قارجى قوستى، بۇل وتكەن 5 جىلداعىدان 5 ەسەگە جۋىق ارتىق، مۇنىڭ ىشىندە لاس زاتتاردى وتە تومەن ىعىستىراتىن جاڭالاۋ نىسانى 200 دەن استى.
ۇسىنىلىم تەبىنى جونگە سالۋ بەكىمىن ايگىلەدى. لياۋنيڭ كوك اسپان، تۇنىق سۋ، تازا توپىراقتى قورعاۋ شايقاسىن ويداعىداي جۇرگىزىپ، بولات - تەمىر كاسىبىندە ءبىر مىڭ 391 لاس زاتتاردى وتە از شىعارۋ جاڭالاۋ نىسانىن ورىنداپ، وزەنگە، تەڭىزگە قۇياتىن لاس زاتتاردى شىعارۋ اۋىزدارىن جونگە سالۋدى ىشكەرىلەي ورىستەتىپ، ناشار V تۇرىندەگى سۋ ساپاسى قيما بەتىن جاپپاي جويدى. 2024 - جىلى لياۋنيڭ ولكەسىندەگى 14 قالانىڭ اۋا ساپاسى تۇڭعىش رەت مەملەكەتتىك 2 - دارەجەلى ولشەمگە جەتتى.
ەكولوگيانى قالپىنا كەلتىرۋ ارقىلى جاسىلدىقتى تولىقتادى −
حورچين قۇمدى جەرىنىڭ وڭتۇستىك جيەگىندە وۋليشان كورىنىس تاماشالاۋ تەكشەسىنە شىقتىق، كول بەتى ايناداي جارقىراپ، الىستان تاۋلار كورىندى.
2023 - جىلى 8 - ايدا لياۋنيڭ حورچين قۇمدى جەرىن جاسىلداندىرۋ شايقاسىن جۇرگىزدى، جاڭ - ۋ اۋدانى ورمان، ءشوپ جامىلعىسىن قالپىنا كەلتىرۋ، قۇمايتتانعان ەگىستىك جەردى جونگە سالۋ، اعارلاردى جان - جاقتى جونگە سالۋ سياقتىلاردى ءبىر تۇتاس ىلگەرىلەتىپ، كوشپەلى، جارتىلاي تۇراقتى قۇمدى جەرلەردى تۇگەلدەي جاسىلداندىردى، كامفورا قاراعايلارى، جاڭ - ۋ قاراعايلارى تاس جولدىڭ بويىندا ەڭسە كوتەردى. مەرەكە، دەمالىس كۇندەرى دەلگىر جايلاۋى كورىنىس وڭىرىندە ساياحاتشىلار قايشالىسادى، جاقىن ماڭدا تۇراتىن باۋ دۇڭمەي كورىنىس اۋماعىنىڭ شايحاناسىندا قاربالاس بولىپ ءجۇر، ول: ”بۇل ارا قۇم توبەشىكتەن اشىلعان جايلاۋ، كورىنىس اۋماعىنىڭ ەتەگىندەگى 130 مەتر جەردىڭ ءبارى قۇم. قازىر كورىنىس ءوڭىرى دۋمانعا بولەندى، ەسىك الدىنان - اق اقشا تابۋعا بولادى“ دەدى.
قازىرگە دەيىن لياۋنيڭنىڭ حورچين قۇمدى جەرىن جاسىلداندىرۋ شايقاسىندا جالپى 8 ميلليون 30 مىڭ مۋ جەردى جان - جاقتى جونگە سالۋ مىندەتى ورىندالىپ، تەڭىز جاعالاۋىنداعى 5 مىڭ 592 گەكتار سازدىق، 79.3 كيلومەتر تەڭىز جاعالاۋى جونگە سالىنىپ، قالپىنا كەلتىرىلىپ، تاستاندى ەتىلگەن 415 مىڭ مۋ كەن جونگە سالىندى.
كاسىپ سالاسىندا تيپكە بۇرىلىس جاساۋ ارقىلى جاسىلدىقتى ارتتىردى −
بوحاي شىعاناعى جاعاسىنداعى داليان چاڭشيڭ ارالى مۇناي - حيميا كاسىپ بازاسى، وسىزاماندانعان جاسىل سۋتەگى نەگىزدىك ەنەرگياسىنا سۋ جىبەرۋ كەمەجايى بيىل 9 - ايدىڭ باسىندا تۇڭعىش جۇك كەمەسىن قارسى الدى، 5000 تونناعا جۋىق ەتيلەن تومەن تەمپەراتۋرالى ساقتاۋ باگىنە قۇيىلدى. ”ءبىز سايكەستى قامبادا ساقتاۋ باگى رايونى قۇرىلىسىن بەلسەنە ىلگەرىلەتۋدەمىز، مەتانول، سۇيىق اممياك سياقتى 9 ءتۇرلى ءونىمدى قامتيدى، مەجەمەن 2027 - جىلعا بارعاندا، 50 ميلليارد يۋان دارەجەسىندەگى سۋتەگى نەگىزدىك ەنەرگيا كاسىپ سالاسى شوعىرى قۇرىلادى“ دەدى داليان چاڭشيڭ ارالى ەكونوميكالىق - تەحنيكالىق اشۋ رايونى پارتيا قىزمەتى كوميتەتى شۋجيىنىڭ ورىنباسارى، باسقارۋ كوميتەتىنىڭ مەڭگەرۋشىسى ۋ جۇنفىڭ.
تاياۋ ماڭداعى حىڭلي كاسىپ سالاسى باقشاسىندا ءبىر اينەك ءۇي باۋ - باقشا بولىپ قۇلپىرىپ تۇ، شاعىن كوپىر استىندا سۋ اعىپ، بالىق ەمىن - ەركىن جۇزۋدە. ”اعاش ەگىپ، بالىق وسىرۋگە پايدالانىلاتىن سۋدىڭ بارلىعى ءبىز ءبىر جاقتى ەتكەن قايتا پايدالانىلاتىن سۋ“. حىڭلي توبىنىڭ باس جوراسى چىن جيانحۋا بىلاي دەپ تانىستىردى: ”ءبىز ارالىق سۋدى تۇگەلدەي قايتا پايدالانۋدى جۇزەگە اسىردىق، تاعى تەڭىز سۋىن ساتىلى سۋىتۋ تەحنيكاسىندا جاڭالىق اشىپ، تەڭىز سۋىن تۇششىلاندىرۋ ارقىلى ءبىر جىلدا 100 مىڭ وتباسى پايدالاناتىن سۋدى ۇنەمدەپ قالدىق“.
لياۋنيڭ ولكەسى كاسىپ سالاسىنىڭ جاسىل تيپكە بۇرىلىس جاساۋىن جانە تازا ەنەرگيا ارقىلى ولكە قۇرۋ قۇرىلىسىن جەدەلدەتىپ، ولكە دارەجەلى جانە ودان جوعارى دارەجەدەگى 800 دەن استام جاسىل زاۆود تۇلعالادى. 2024 - جىلى لياۋنيڭنىڭ جاڭا ەنەرگيادان جان - جاقتى پايدالانۋ شاماسى %95.86 كە جەتىپ، تازا ەنەرگيادان توك شىعارۋ گەنەراتور اگراگاتتارى مەن توك شىعارۋ مولشەرىنىڭ سالىستىرماسى %50 تەن استى.
پارتيا 20 - كەزەكتى ورتالىق كوميتەتىنىڭ ءتورتىنشى جالپى ماجىلىسىندە ەكونوميكالىق، قوعامدىق دامۋدىڭ جاپپاي جاسىل تيپكە بۇرىلىس جاساۋىن جەدەلدەتىپ، كورىكتى جۇڭگو قۇرۋ ورتاعا قويىلدى. ورتالىقتىڭ ەكونوميكالىق قىزمەت ماجىلىسىندە مىنالار باسا دارىپتەلدى: كومىر قىشقىل گازىنىڭ شىعارىلۋىن جوعارى مانگە جەتكىزۋ، كومىر قىشقىل گازىن بەيتاراپتاندىرۋ ارقىلى جەتەكشىلىك ەتۋگە تاباندى بولىپ، جاپپاي جاسىل تيپكە بۇرىلىس جاساۋدى ىلگەرىلەتۋ كەرەك. ”ءبىز باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ ماڭىزدى ءسوزىنىڭ رۋحىن جانە پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ شەشىمدەرىن، ورنالاستىرۋلارىن ىشكەرىلەي دايەكتىلەندىرىپ، تياناقتاندىرىپ، ەكولوگيانى الدىمەن ەسكەرۋ، جاسىل دامۋ جولىمەن ۇزدىكسىز بۇلجىماي ءجۇرىپ، ادام مەن تابيعات جاراسىمدى قاتار ءومىر سۇرەتىن كورىكتى لياۋنيڭدى بار كۇشپەن قۇرىپ، جوعارى ساپالى ەكولوگيالىق ورتا ارقىلى جوعارى ساپالى دامۋعا تىرەك بولامىز“ دەدى لياۋنيڭ ولكەلىك پارتكومنىڭ شۋجيى شۇي كۇنلين.
كەلۋ قاينارى: حالىق تورابى