حاۋىپسىز، جانعا جايلى، جاسىل، زەردەلى ”جاقسى ۇيلەردى“ قالاي سالۋ كەرەك (ساياساتتىق سۇراۋ - جاۋاپ، نازار اۋدارىپ وتىرعان ماسەلەلەرگە جاۋاپ قايتارۋ)

وقىرمانداردىڭ نازار اۋدارۋى

ءبىزدىڭ ءۇي وتكەن عاسىردىڭ 80 - جىلدارىندا سالىنعان، جۋىقتان بەرى حاباردان مەملەكەت ”جاقسى ءۇي“ سالۋدى ىلگەرىلەتەدى دەگەندى وقىپ ءجۇرمىن، ناقتى قانداي ورنالاستىرۋلار بار ەكەنىن بىلگىم كەلەدى؟ كونە ۇيلەردى دە ”جاقسى ۇيگە“ وزگەرتۋگە بولا ما؟

”جاقسى ۇيدە“ تۇرۋ، جاقسى تۇرمىس كەشىرۋ _ بۇقارانىڭ ەڭ قاراپايىم ءۇمىتى. ”15 - بەسجىلدىق“ جوبا ۇسىنىسىندا حاۋىپسىز، جايلى، جاسىل، زەردەلى ”جاقسى ءۇي“ سالىپ، ءۇيدىڭ ساپاسىن جوعارىلاتۋ ينجەنەرياسى مەن قوجالىق قىزمەت وتەۋ ساپاسىن جوعارىلاتۋ ارەكەتىن اتقارۋ ورتاعا قويىلدى. ورتالىقتىڭ ەكونوميكالىق قىزمەت ماجىلىسىندە ”جاقسى ءۇي“ قۇرىلىسىن ءتارتىپتى ىلگەرىلەتۋ باسا دارىپتەلدى.

حاۋىپسىز، جايلى، جاسىل، زەردەلى، ”جاقسى ءۇي“ قۇرۋدىڭ قۇلشىنىس نىساناسى بەلگىلەندى، قايتكەندە جۇيەلى ىلگەرىلەتىپ، بۇقارانىڭ بۇلجىماس جانە الۋان ءتۇرلى جاقسارتۋ سيپاتىنداعى تۇرعىن ءۇي قاجەتىن اناعۇرلىم ويداعىداي قاناعاتتاندىرۋعا بولادى؟ تۇرعىن ءۇي، قالا - اۋىل قۇرىلىسى مينيسترلىگىنىڭ قاتىستى جاۋاپتىسى مىنانى ءبىلدىردى: ءبىر تۇتاس جوسپارلاپ ىلگەرىلەتۋگە تاباندى بولىپ، تۇتاس تىزبەك بويىنشا تۇرعىن ءۇي ولشەمى، جوبالاۋ، سالۋ، قۇرىلىس ماتەريالدارى، قىزمەت وتەۋ دەڭگەيىن جوعارىلاتىپ، بۇقارا رازى بولاتىن ”جاقسى ءۇيدى“ سالۋعا تىرەك بولامىز.

ساياساتتىق شارالار شىعارىلدى. بيىل 5 - ايدىڭ 1 - كۇنىنەن باستاپ «تۇرعىن ءۇي نىسانى ولشەمى» اتقارىلىپ، تۇرعىن ءۇي قاباتىنىڭ بيىكتىگى، دىبىس وتكىزبەۋ قاسيەتى، كۇن نۇرىنىڭ ءتۇسۋ ولشەمى، سىرتقى جىلۋ ساقتاۋ جۇيەسىنىڭ جۇمىس ىستەۋ جىل شەگى، ليفت ورناتۋ، كەدەرگىسىز جانە توزۋعا ۇيلەسىمدى بولۋ سياقتى ولشەمدى تالاپتار جوعارىلاتىلدى، وسىلايشا تۇرعىن ءۇيدىڭ ساپاسى جوعارىلاتىلادى. مىسالى، جاڭادان سالىنعان تۇرعىن ءۇي قاباتىنىڭ بيىكتىگى 2.8 مەتردەن 3 مەترگە جوعارىلاتىلادى، عيمارات تاقتاسىنىڭ دىبىس وتكىزبەۋ قۋاتى كورسەتكىشى 75 دەتسيبەلدەن جوعارى بولماۋ دەگەننەن 65 دەتسيبەلدەن جوعارى بولماۋ دەگەنگە وزگەرتىلەدى.

تۇرعىن ءۇي، قالا - اۋىل قۇرىلىسى مينيسترلىگى تاعى مەملەكەتتىك ”جاقسى ءۇي“ جوبالاۋ جارىسى سياقتى قيمىلداردى ۇيىمداستىرىپ، جوبالاۋشىلاردى تۇرلىشە كولەمدەگى تۇرعىن ۇيلەر مەن تۇرلىشە ادامداردىڭ قاجەتىنە باعىتتاي وتىرىپ، يقۋاتى تولىق، ورنالاسۋى ۇيلەسىمدى، قولايلى دا جايلى جاقسى ءۇي ۇلگىسىن جوبالاپ، ءاربىر شارشى مەتردىڭ ءوز رولىن تولىق ساۋلەلەندىرۋىنە، قۇنىن ايگىلەۋىنە مۇمكىندىك جاساۋ ءۇشىن قۇلشىنۋعا باستايدى.

قۇرىلىس جانە قىزمەت وتەۋ ورەسى جوعارىلاتىلادى. ەلىمىز قۇراستىرمالى قۇرىلىستاردى ورنىقتى دامىتىپ، زەردەلى قۇرىلىس جۇرگىزۋدى تۇيىندە سىناق ەتۋدى ورىستەتىپ، ۇكىمەتتىك ساتىپ الۋدى قولداپ، جاسىل قۇرىلىس ماتەريالدارىن قولداپ، قۇرىلىس ساپاسىن جوعارىلاتۋدى جەبەۋ ساياساتىن اتقارىپ، جاڭاشا قۇرىلىس ءتاسىلىن بەلسەنە جالپىلاستىرۋ ارقىلى تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنىڭ ساپاسىن پارمەندى قامتاماسىزداندىرادى. بۇدان سىرت، كەمەلدى الەۋمەتتىك اۋماق قۇرىلىسىن تۇيىندە سىناق ەتۋ ورىستەتىلىپ، اۆتوكولىك توقتاتۋ، زاريادتاۋ، سەيىل - سەرۋەن، دەنە شىنىقتىرۋ سياقتى قىزمەت وتەۋ قۇرىلعىلارىنداعى ولقىلىقتار تولىقتانادى. قوجالىق قىزمەت وتەۋ ساپاسىن جوعارىلاتۋ ارەكەتى اتقارىلىپ، جەر - جەر قوجالىق قىزمەت وتەۋ ارەكەتىن ارناعا ءتۇسىرىپ، شاعىن اۋماقتىڭ ورتا تازالىعىن، ورتاق قۇرىلعى - جابدىقتاردىڭ اينالىمىن قورعاۋ دەڭگەيىن جوعارىلاتۋعا جەتەكتەلەدى.

”جاقسى ءۇي قۇرىلىسىندا الدىمەن حالىقتىڭ قاجەتىن سۇراۋعا تاباندى بولىپ، بۇقارانىڭ قاجەتىن قاناعاتتاندىرۋ كەرەك. جەر - جەر مەن كاسىپورىندار قاتىستى ولشەمدەردى بەلگىلەۋ بارىسىندا بۇقارانىڭ قاجەتىن تەكسەرىپ - زەرتتەۋدى، ۇعىسۋدى باستى قىزمەت ەتۋى كەرەك“. تۇرعىن ءۇي، قالا - اۋىل قۇرىلىسى مينيسترلىگى ولشەمدى نورما تارماق مەكەمەسىنىڭ قاتىستى جاۋاپتىسى تانىستىرىپ بىلاي دەدى: مىسالى، جۇڭگو قۇرىلىس توبى شەكتى سەرىكتەستىگى سۇراۋ قاعازىمەن تەكسەرۋ جۇرگىزىپ، تۇرعىن ءۇي سالاسىندا بۇقارانىڭ 100 دەن استام قاجەتىن سارالاپ، وسى نەگىزدە ”جاقسى ءۇي“ سالۋ جۇيەسىن ورناتىپ، جاقسى جوبالاۋ، جاقسى سالۋ، جاقسى ماتەريال جانە جاقسى تاسىمالداۋ، قورعاۋ سياقتى جاقتاردان ”جاقسى ءۇي“ قۇرىلىسىنا تىرەك بولۋدىڭ تەحنيكالىق جولى مەن شارالارىن العا قويدى.

جەرگىلىكتى جاعدايعا قاراي ىستەۋگە دەم بەرىلەدى. ”جاقسى ءۇي“ قۇرىلىسىندا ۇرانشىلدىقتان، ءبارىن ءبىر شىبىقپەن ايداۋدان ساقتانۋ، تۇرلىشە جەردە، تۇرلىشە باعادا، تۇرلىشە كولەمدە تۇرلىشە ”جاقسى ءۇي“ بولۋ كەرەك. قازىر جەر - جەر جەرگىلىكتى جاعدايعا قاراي تۇرلەر بويىنشا ”جاقسى ءۇي“ قۇرىلىسى جونىندە ىزدەنىس جاساپ، امالياتتان وتكىزدى. مۇنىڭ ىشىندە فۋجيان ولكەسى فۋجوۋ قالاسى، شيامىن قالاسى سياقتى جەرلەردىڭ سايكەستى ساياساتتاردى جەدەل كەمەلدەندىرۋىن ىلگەرىلەتىپ، ءىشىنارا قامتاماسىزدىق تۇرعىن ءۇي نىساندارىن ”جاقسى ءۇي“ سىناق ءتۇيىنى ەتتى. بەيجيڭ قالاسى ”ءوز ورنىندا شاعىپ، ءوز ورنىندا سالىپ“ جاڭالاۋدى ورىستەتىپ، كونە ۇيلەردىڭ ”جاقسى ۇيگە“ اينالۋىن ىلگەرىلەتتى، مىسالى، حۋاپيچاڭ 8 - ءنومىرلى عيماراتىنىڭ قاتەرلى، كونە ۇيلەرىن وزگەرتىپ سالۋ سياقتى نىسانداردا بەتوندى مودۋلدىق شوعىرلى قۇرىلىس تەحنيكاسىنان پايدالانىلىپ، 3 ايدان استام ۋاقىت ىشىندە كونە ۇيلەر جاڭالانىپ، شارت - جاعداي جاقسارتىلدى.

”ەندىگى جەردە ۇكىمەت قامتاماسىزدىق تۇرعىن ءۇيدى الدىمەن جاقسى ءۇي ەتىپ سالىپ، ءۇي - جاي اشۋ كاسىپورىندارىن كوپ نەگىزدى بازار سۇرانىسىمەن ۇشتاستىرىپ، جەرگىلىكتى جاعدايعا قاراي جاقسى ءۇي ۇلگىسىن قالىپتاستىرۋعا ءارى قالانىڭ جاڭالانۋىمەن ۇشتاستىرىپ، كوپ ءتۇرلى ءتاسىل قولدانىپ، كونە ۇيلەردى جاقسى ۇيگە اينالدىرۋعا جەتەكتەۋ كەرەك. سونىمەن بىرگە، دىبىس توسۋى جاقسى بولماۋ، سۋ ءوتۋ، جارىلۋ سياقتى ماسەلەلەردى كۇش سالا شەشىپ، جاڭاشا قۇرىلىس ءتاسىلىن كۇش سالا جالپىلاستىرۋ كەرەك“ دەدى تۇرعىن ءۇي، قالا - اۋىل قۇرىلىسى مينيسترلىگى ولشەمدى نورما تارماق مەكەمەسىنىڭ قاتىستى جاۋاپتىسى.

كەلۋ قاينارى: حالىق تورابى