اۋىل شارۋاشىلىعىن كۇشەيتۋ، اۋىل - قىستاققا تيىمدىلىك جاساۋ، شارۋالاردى اۋقاتتاندىرۋ ساياساتىنىڭ ونىمدىلىگىن قايتكەندە اناعۇرلىم جوعارىلاتۋعا بولادى (ساياساتتىق سۇراۋ - جاۋاپ، نازار اۋدارىپ وتىرعان ماسەلەلەرگە جاۋاپ قايتارۋ)

وقىرمانداردىڭ نازار اۋدارۋى

مەن قىستاق كادرىمىن، سوڭعى جىلدارى قىستاقتا كوپتەگەن وزگەرىس تۋىلدى. بولاشاقتا مەملەكەتتىڭ اۋىل شارۋاشىلىعىن كۇشەيتۋ، شارۋالارعا تيىمدىلىك جاساۋ، شارۋالاردى اۋقاتتاندىرۋ جاعىندا تاعى قانداي ساياساتتىق شارالارى بار؟

”15 - بەسجىلدىق“ جوبا ۇسىنىسىندا اۋىل شارۋاشىلىعىن كۇشەيتۋ، اۋىل - قىستاققا تيىمدىلىك جاساۋ، شارۋالاردى اۋقاتتاندىرۋ ساياساتىنىڭ ونىمدىلىگىن جوعارىلاتۋ ورتاعا قويىلدى. سوڭعى جىلداردان بەرى ەلىمىز اۋىل شارۋاشىلىعىن، اۋىل - قىستاقتى الدىمەن دامىتۋعا تاباندى بولىپ، ىلگەرىندى - كەيىندى اۋىل شارۋاشىلىعىن كۇشەيتۋ، اۋىل - قىستاققا تيىمدىلىك جاساۋ، شارۋالاردى اۋقاتتاندىرۋ ساياساتتارىن شىعارىپ، ءوندىرىس الدىنداعى، ءوندىرىس بارىسىنداعى، وندىرىستەن كەيىنگى بۋىنداردى جانە ءتۇرلى تيجارات تۇلعالارىن قامتىعان اۋىل شارۋاشىلىعىن قولداۋ، قورعاۋ ءتۇزىمىن، سونداي - اق كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋدىڭ شەشۋشى جەڭىسىنە قول جەتكىزەتىن، اۋىل - قىستاقتى جاپپاي گۇلدەندىرۋدى ىلگەرىلەتەتىن ساياسات جۇيەسىن ورناتتى. ”14 - بەسجىلدىق“ مەزگىلىندە اۋىل - قىستاق تۇرعىندارىنىڭ كىرىسى ءبىرشاما تەز ارتىپ، ارتۋ قارقىنى ءۇرتىس كوپ جىل قالا - قالاشىق تۇرعىندارىنىڭ كىرىسىنەن جوعارى بولدى، قالا - اۋىل تۇرعىندارىنىڭ كىرىس سالىستىرماسى 2020 - جىلعى 2.56:1 دەن 2024 - جىلى 2.34:1 گە ازايدى.

− اۋىل شارۋاشىلىعىن، اۋىل - قىستاقتى وسىزامانداندىرۋ ءالى دە سالىستىرمالى تۇردە ارتتا قالىپ وتىر. بولاشاقتا قانداي دەڭگەيدە كۇش سالۋ كەرەك؟

اۋىل شارۋاشىلىعىن كۇشەيتۋ، شارۋالارعا تيىمدىلىك جاساۋ، شارۋالاردى اۋقاتتاندىرۋ ساياساتىن قولداۋ سەرپىنىن ارتتىرىپ، اۋىل - قىستاقتى كوركەيتۋ ۇسىنىلىمى مەحانيزمىن كەمەلدەندىرىپ، ساياساتتىڭ ونىمدىلىگىن ۇزدىكسىز جوعارىلاتتى... اۋىل شارۋاشىلىعى، اۋىل - قىستاق مينيسترلىگىنىڭ قاتىستى جاۋاپتىسى تانىستىرىپ بىلاي دەدى: قازىر جۇڭگونىڭ اس كەسەسىن مىقتى ۇستاۋدىڭ ماڭىزدىلىعى بارعان سايىن كورنەكتىلەنۋدە؛ كەيبىر دامىماعان رايونداردا اۋىل - قىستاق نەگىزدىك قۇرىلعىلارى مەن الەۋمەتتىك قىزمەت وتەۋدە ءالى دە كوپتەگەن ولقىلىق بار. ەندى نازاردى اۋىل شارۋاشىلىعىن، اۋىل - قىستاقتى وسىزامانداندىرۋداعى ولقىلىقتاردى، ءالسىز بۋىنداردى جەدەل تولىقتاۋعا شوعىرلاندىرىپ، تيىمدىلىك كولەمى كەڭ، باعىتتامالىلىعى كۇشتى ءبىر توپ كەلەلى ساياساتتار مەن كەلەلى ينجەنەريا نىساندارىن جوسپارلاۋ كەرەك.

− ادام كۇشى ۇسىنىلىمىن، زات كۇشىن ورنالاستىرۋدى جانە قازىنا كۇشىن قامتاماسىز ەتۋدى اۋىل شارۋاشىلىعىنا، اۋىل - قىستاققا بەيىمدەۋدى قالاي ىلگەرىلەتۋ كەرەك؟

”14 - بەسجىلدىق“ مەزگىلىندە ەلىمىز اۋىل شارۋاشىلىعىن، اۋىل - قىستاقتى ادەتتەگى الەۋمەتتىك مەجە ەسەپتە الدىمەن قامتاماسىز ەتىلەتىن سالا ەتۋگە تاباندى بولىپ، قازىنانىڭ ەگىن، ورمان، سۋ ىستەرى شىعىسى 11 تريلليون 300 ميلليارد يۋانعا جەتىپ، بۇكىل ەل بويىنشا جەردى وتكەرمەلەۋ كىرىسىنىڭ اۋىل شارۋاشىلىعىنا، اۋىل - قىستاققا جۇمسالۋ سالىستىرماسى %10 تەن استى. الداعى 5 جىلدا نازاردى نەگىزدى بەكەمدەۋگە، ولقىلىقتاردى تولىقتاۋعا شوعىرلاندىرىپ، قازىنا الدىمەن قامتاماسىز ەتەتىن، فينانس ءتۇيىندى تۇردە بەيىمدەلەتىن، قوعام بەلسەنە ات سالىساتىن كوپ نەگىزدى قوسىلىم جاعدايىن اقاۋسىزداندىرىپ، قوسىلىم تەبىنىنىڭ ۇزدىكسىز ارتۋىنا كەپىلدىك ەتۋ كەرەك. سونىمەن بىرگە، اۋىل - قىستاق جان سانىنىڭ وزگەرىس بەتالىسىنا سايكەسىپ، جەر - جەردىڭ ءىس جۇزىندىك جاعدايى مەن شارۋالاردىڭ قاجەتىن شىعار ءتۇيىن ەتىپ، نازاردى جالپىعا ءتيىمدى، نەگىزدىك، ەڭ تومەنگى شەكتەن تۇسىرمەۋ سيپاتتى حالىق تۇرمىسى قۇرىلىسىنا شوعىرلاندىرىپ، كۇشتى شوعىرلاندىرا وتىرىپ شارۋالار سەزىنە الاتىن ءبىر توپ ناقتى ءىستى ويداعىداي ىستەۋ كەرەك.

− قايتكەندە ساياساتتىڭ دالدىگىن جوعارىلاتىپ، شارۋالاردى يگىلىككە كەنەلتىپ، قوزعاۋشى كۇشتى ارتتىرۋعا بولادى؟

سوڭعى جىلداردان بەرى ەلىمىز باعا، قوسىمشا قاراجات، قامسىزداندىرۋ سىندى ”ءۇشتى ءبىر تۇلعالاندىرۋدى“ قولداۋ ساياسات جۇيەسىن ۇزدىكسىز كەمەلدەندىردى. 2025 - جىلدىڭ باسىندا اۋىل شارۋاشىلىعى، اۋىل - قىستاق مينيسترلىگى ”ساياساتتىق تىزىمدىك“ فورماسىمەن ورنىقتى اتقارىلاتىن 9 ءتۇرلى ورتالىق قازىنانىڭ ادامعا، تۇتىنگە دەيىن تياناقتاناتىن اۋىل شارۋاشىلىعىنا قوسىمشا قاراجات بەرۋ ساياساتىن جاريالادى، بۇل ەگىستىك جەردىڭ قۇنارلىلىعىن قورعاۋ قوسىمشا قاراجاتى، اۋىل شارۋاشىلىق ماشينالارىن ساتىپ الۋ جانە قولدانۋ قوسىمشا قاراجاتى سياقتىلاردى قامتىپ، اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ ماڭىزدى مەزگىلىندە رولىن ءونىمدى ساۋلەلەندىردى.

شارۋالاردىڭ استىق ەگۋدەن پايدا تابۋىنا، استىق وندىرەتىن نەگىزگى رايونداردىڭ استىقتى يگەرۋدە ىشكى قوزعاۋشى كۇشى بولۋىنا مۇمكىندىك جاساۋ كەرەك. اۋىل شارۋاشىلىعى، اۋىل - قىستاق مينيسترلىگى جوسپار - قازىنا تارماق مەكەمەسىنىڭ جاۋاپتىسى مىنانى ءبىلدىردى: باعا، قوسىمشا قاراجات، قامسىزداندىرۋ سياقتى ساياساتتىق قولداۋ مەن سايكەسۋدى اناعۇرلىم كۇشەيتىپ، استىق سياقتى ماڭىزدى اۋىل شارۋاشىلىق ونىمدەرى باعاسىنىڭ ۇيلەسىمدى دەڭگەيدە بولۋىن قامتاماسىز ەتەمىز، سونداي - اق قاتىستى ساياساتتاردىڭ استىق وندىرەتىن نەگىزگى رايوندارعا، استىق وندىرەتىن ءىرى اۋداندارعا بەيىمدەلۋىن ىلگەرىلەتىپ، قازىنانىڭ اۋىل شارۋاشىلىعىن قولداۋ قارجىسىن تۇتاس تىزبەكتى باقىلاۋ - باسقارۋدى ۇزدىكسىز كۇشەيتەمىز.

كەلۋ قاينارى: حالىق تورابى