”ءتۇيىندى قىزمەتتەر تىڭعىلىقتى ىستەلسە، سالاماتتى جۇڭگو قۇرىلىسى تىڭعىلىقتى ىلگەرىلەتىلەدى“

ۋاقىتى: 3 - ايدىڭ 6 - كۇنى تۇستەن كەيىن

كۇن ءتارتىبى: ساياسي كەڭەس ماجىلىسىنە قاتىناسقان جۇڭگو شارۋا - جۇمىسشى دەموكراتيالىق پارتياسىنىڭ، 3 - قىركۇيەك ءىلمي قوعامىنىڭ، ەمدەۋ، ءدارى - دارمەك، دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ، قوعامدىق يگىلىك جانە قوعامدىق قامتاماسىزداندىرۋ سالاسىنىڭ مۇشەلەرىنە امانداسا باردى ءارى بىرىككەن گرۋپپا ماجىلىسىنە قاتىناستى.

تەڭىز دەڭگەيىنەن بيىك، ەمدەۋ قىزمەت وتەۋ راديۋسى دا ۇلكەن، شيزاڭ داشۋەسى مەديتسينا شۋەيۋانىنان كەلگەن باساڭجوما مۇشە ءۇستىرت اۋرۋىنان ساقتانۋ جانە ونى ەمدەۋ جونىندە ەرەكشە اسەرگە يە. چيڭحاي - شيزاڭ تاس جولىنان چيڭحاي - شيزاڭ تەمىر جولىنا، ودان سىچۋان - شيزاڭ تەمىر جولىنا دەيىن، ول بىرنەشە ءىرى ينجەنەريا قۇرىلىسىندا ءۇستىرت اۋرۋىنان ساقتانۋ جانە ونى ەمدەۋ اياق الىسى جونىندە ءسوز سويلەپ، وراسان زور وزگەرىستەردى تولىق ايگىلەدى.

”ءۇستىرت اۋرۋى اۋەلدەن ۇستىرتتە قىزمەت ىستەۋ، تۇرمىس كەشىرۋ بارىسىندا جولىققان ەڭ ۇلكەن قيىنشىلىق بولىپ كەلەدى“. چيڭحاي - شيزاڭ ءوڭىرىنىڭ ەمدەۋ جاعدايىن باس شۋجي شي جينپيڭ كوكەيىنەن شىعارمادى: ”قازىر شارت - جاعدايدىڭ، تەحنيكالىق ورەنىڭ كوپ ساندىسى ىلەسە الدى، ءبىراق بۇل جاعىندا ءالى دە كۇشەيتۋ كەرەك. سالاماتتى جۇڭگو قۇرىلىسىندا شەت - شالعاي وڭىرلەردەگى وسى ولقىلىقتى تولىقتاۋ كەرەك. كوپ ءتۇرلى شارانى قاتار قولدانۋ كەرەك، جۇڭگوشا شيپاگەرلىك، ءدارى - دارمەك جانە زاڭزۋ دارىگەرلىگى، موڭعۇل دارىگەرلىگى، مياۋزۋ دارىگەرلىگى سياقتى ۇلتتىق دارىگەرلىكتەر دە ءبىزدىڭ باعالى بايلىعىمىز“.

”ءتۇيىندى قىزمەتتەر تىڭعىلىقتى ىستەلسە، سالاماتتى جۇڭگو قۇرىلىسى تىڭعىلىقتى ىلگەرىلەيدى“. باس شۋجي مەتودولوگيانى ايتتى.

ءتۇيىندى قىزمەت دەگەن نە؟

10 جىلدىڭ الدىندا اشىلعان مەملەكەتتىك دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە سالاماتتىق جينالىسى جاڭا داۋىردەگى دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە سالاماتتىق قىزمەتىنىڭ باعىتىن، ياعني نەگىزگى ساتىنى ءتۇيىن، رەفورما جاساۋدى، جاڭالىق اشۋدى قوزعاۋشى كۇش ەتىپ، جۇڭگوشا شيپاگەرلىك پەن باتىسشا شيپاگەرلىككە تەڭ ءمان بەرىپ، سالاماتتىقتى بارلىق ساياساتپەن توعىستىرىپ، حالىق بىرگە قۇرىپ، بىرگە يگىلىكتەنۋدى بەلگىلەدى.

”پارتيانىڭ باسشىلىعىنا تاباندى بولىپ، حالىقتى بارىنەن جوعارى قويۋعا، ءومىردى بارىنەن جوعارى قويۋعا تاباندى بولىپ، سالاماتتىقتى الدىمەن دامىتۋ ستراتەگياسىنا تاباندى بولىپ، نەگىزگى ەمدەۋ، دەنساۋلىق ساقتاۋ ىستەرىنىڭ الەۋمەتتىك يگىلىك سيپاتىنا تاباندى بولىپ، دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە سالاماتتىقتى دامىتۋدىڭ جۇڭگوشا جولىمەن ءجۇرۋ كەرەك”. جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋدىڭ حالىق تۇرمىسى سالاسىنداعى شۋاقتى كورىنىستى وسىلايشا كەسكىندەلدى.

”حالىق بۇقاراسىنىڭ كۇن سايىن ارتىپ وتىرعان كوپ نەگىزدى دەنساۋلىق ساقتاۋ، سالاماتتىق قاجەتى الدىندا، ءسوز جوق، ءتۇيىندى كورنەكتىلەندىرىپ، تيىمدىلىك كولەمى كەڭ، بىرەۋى ارقىلى ءبارىن جۇمىلدىراتىن قىزمەتتى مىقتى يگەرىپ، الەۋمەتتىك دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىن اقاۋسىزداندىرۋ، ساپالى، جوعارى ءونىمدى ەمدەۋ قىزمەت وتەۋ جۇيەسىن قۇرۋ، اقاۋسىز، وركەنيەتتى تۇرمىس ءتاسىلىن دارىپتەۋ سياقتى جاقتاردا كۇش پەن بايلىقتى شوعىرلاندىرىپ، ءونىمدى شارالار قولدانىپ ىلگەرىلەتۋ كەرەك“، باس شۋجيدىڭ لەبىزى تەرەڭ ماعىنالى، مەيىرگە تولى بولدى.

ءۇش جاقتان ءبىر - بىرلەپ شەشتى.

الەۋمەتتىك دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىن اقاۋسىزداندىرۋ ”قوعامدى بىرگە جونگە سالۋدى، ەمدەۋ مەن ساقتانۋدى سايكەستىرۋدى، ەمدەۋ مەن ساقتانۋدى توعىستىرۋدى تەرەڭدەتۋدى تالاپ ەتەدى“.

ناق مايدانداعى مۇشەلەردىڭ ءبارى عاسىرلىق ىندەتتەن ساقتانۋ جانە ونى تىزگىندەۋ زور شايقاسىن ءوز باسىنان كەشىرگەن. بىرلەسىپ ساقتانۋ، بىرلەسىپ تىزگىندەۋ، كوپ بولىپ ساقتانۋ، كوپ بولىپ تىزگىندەۋ تىرشىلىكتى قورعايتىن قالتقىنى اناعۇرلىم بەكەمدەدى.

ساپالى، جوعارى ءونىمدى ەمدەۋ قىزمەت وتەۋ جۇيەسىن قۇرىپ، نازاردى ”ەمدەۋ، دەنساۋلىق ساقتاۋدىڭ نەگىزىن بەكەمدەۋ ينجەنەرياسىن اتقارۋ، دارەجەگە ءبولىپ ەمدەۋدى جەبەۋ، اۋدان، رايون جانە نەگىزگى ساتى ەمدەۋ، دەنساۋلىق ساقتاۋ قۇرىلىمدارىنىڭ اينالىمىن قامتاماسىز ەتۋدى كۇشەيتۋ“ سياقتى سالالارعا شوعىرلاندىردى. ”14 - بەسجىلدىقتا“ كورنەكتى ناتيجەگە قول جەتتى: نەگىزگى ساتى ەمدەۋ، دەنساۋلىق ساقتاۋ قۇرىلىمدارىنىڭ سانى 970 مىڭنان ءبىر ميلليون 55 مىڭعا كوبەيدى، نەگىزگى ساتى ەمدەۋ، دەنساۋلىق ساقتاۋ قۇرىلىمدارىنىڭ دياگنوز قويۋ، ەمدەۋ مولشەرىنىڭ سالىستىرماسى %50 تەن جوعارى بولدى...

اقاۋسىز، وركەنيەتتى تۇرمىس ءتاسىلىن دارىپتەۋ ءۇشىن، ”جالپى حالىقتىڭ دەنساۋلىق ساپاسىن اناعۇرلىم جوعارىلاتۋ، جالپى حالىقتىق دەنە شىنىقتىرۋ جانە وتانشىلدىق تازالىق قيمىلىن ورىستەتۋ، ادامداردى ۇيلەسىمدى تاماقتانۋعا جەتەكتەۋ، اقاۋسىز دەنە سالماعىن باسقارۋدى كۇشەيتۋ سياقتىلاردىڭ بارىندە ءىس جۇزىندىك شارا جانە ناقتى تۇتقا بولۋى كەرەك“.

بىرىككەن گرۋپپا ماجىلىسىندە مۇشە ۋاڭ لۋ ەلىمىزدىڭ ادام باسىنا تۋرا كەلەتىن مەجەلى عۇمىرى 2025 - جىلى 79.2 جاسقا جەتكەندىگىن ايتتى، باس شۋجي اسەرلەنە بىلاي دەدى:

”اقاۋسىز تۇرمىس ءتاسىلىن جەتىلدىرۋ، بۇقارالىق دەنە تاربيە ىستەرىن دامىتۋ توتەنشە ماڭىزدى“.

ءىرى ەلدىڭ جونگە سالۋى سان قيلى بولادى.

نىسانا، جوبا جاسالدى. ”2035 - جىلعا بارعاندا سالاماتتى جۇڭگو قۇرۋ − جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى ورتالىق كوميتەتى جاساعان ستراتەگيالىق شەشىم. ’15 - بەسجىلدىق‘ نىسانانى جۇزەگە اسىرۋدىڭ شەشۋشى مەزگىلى، ءسوز جوق، ءبىر تۇتاس جوسپارلاپ، جەدەل ىلگەرىلەتىپ، شەشۋشى ىلگەرىلەۋشىلىككە قول جەتكىزۋگە كۇش سالۋ كەرەك“.

ساتىلى ەرەجە - ءتارتىپ شىعارىلدى. ”قازىر جانە بۇدان بىلايعى ءبىر مەزگىلدە، ەلىمىزدىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە سالاماتتىق قىزمەتىندە جاعدايدىڭ دامۋىنا، وزگەرىسىنە ساي كەيبىر ناقتى ساياسات - شارالاردى ساپالىلاندىرۋعا، كەمەلدەندىرۋگە تۋرا كەلەدى، الايدا دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە سالاماتتىقتى دامىتۋدىڭ جۇڭگوشا جولىمەن جۇرۋدەن اۋىتقۋعا، جاڭا داۋىردەگى دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە سالاماتتىق قىزمەتى باعىتىن دايەكتىلەندىرۋدەن اۋىتقۋعا بولمايدى“.

”15 - بەسجىلدىق“ جوبا باعدارلاماسىنىڭ جوباسىندا بىلاي دەپ جازىلدى: ادام باسىنا تۋرا كەلەتىن مەجەلى عۇمىردى 80 جاسقا جوعارىلاتۋ، قارتتاردى كۇتىمگە الۋ قۇرىلىمدارىنىڭ كۇتىمدەۋ تيپىندەگى توسەك سالىستىرماسىن %73 كە جوعارىلاتۋ كەرەك... مىنە، بۇل ايبىندى جوباداعى حالىق تۇرمىسى جونىندەگى جاڭا ايتىلىم ەدى.

كەلۋ قاينارى: حالىق تورابى