بەتتى ساقتاۋ | باس بەت ەتۋ | حات ساندىعى | حابارلاسىڭىز | ءبىز تۋرالى جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى اقپارات تورابى

ءىرى پارتيانىڭ باسقارۋى دۇنيە ءجۇزىنىڭ ساياسي وركەنيەتىنە تىڭ وي سالدى (حىيىن)

2026.11.02 16:41     كەلۋ قاينارى : حالىق تورابى

جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى ءار جاقپەن ەل باسقارۋ تاجىريبەلەرىن اۋىستىرۋدى تەرەڭدەتىپ، ۇستانىمداردىڭ توعىسۋىن كۇشەيتىپ، وسىزاماندانۋ جولىمەن قول ۇستاسا بىرگە ءجۇرىپ، ادامزاتتىڭ تاعدىرلاس ورتاق تۇلعاسىن قۇرۋدى ىلگەرىلەتۋ جولىندا ارشىندى قاداممەن العا باسۋدى قالايدى.

10 - ايدىڭ 26 - كۇنىنەن 29 - كۇنىنە دەيىن جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى 20 - كەزەكتى ورتالىق كوميتەتىنىڭ بەسىنشى جالپى ءماجىلىسى بەيجيڭدە وتكىزىلدى. جالپى ءماجىلىس جاڭا داۋىردە پارتيانى جاپپاي قاتاڭ جونگە سالۋدىڭ ۇلى جەتىستىكتەرى مەن قۇندى تاجىريبەلەرىن تەرەڭ قورىتىندىلاپ، «جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى ورتالىق كوميتەتىنىڭ پارتيانى جاپپاي قاتاڭ جونگە سالۋدى تاباندىلىقپەن ىلگەرىلەتۋدەگى ءبىرقانشا كەلەلى ماسەلە جونىندەگى قارارىن» قاراپ ماقۇلدادى. ”بەسىنشى جالپى ءماجىلىس جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ باستان - اياق ءوزىن جاڭارتۋعا تاباندى بولۋ جاۋاپكەرشىلىگىن ايگىلەدى“، ”عاسىرلىق ءىرى پارتيانىڭ ورنىقتىلىعى مەن ۇيىستىرۋ قۋاتىن اناعۇرلىم كۇشەيتتى“، ”ءوزىنىڭ دامۋ جولىن قاراستىرۋدى ءۇمىت ەتكەن ەلدەرگە پايدالانۋ ماتەريالىن ازىرلەدى“... حالىقارالىق قوعام بەسىنشى جالپى ماجىلىسكە ايرىقشا نازار اۋدارىپ، عاسىرلىق ءىرى پارتيانىڭ پارتيانى باسقارۋ، پارتيانى جونگە سالۋ تاجىريبەسىنىڭ دۇنيە جۇزىلىك ءمانى مەن داۋىرلىك قۇنى ايگىلەندى.

بۇگىنگى جۇڭگونى ءتۇسىنۋ ءۇشىن، ءسوز جوق، جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىن ءتۇسىنۋ كەرەك. جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى قۇرىلعان 100 نەشە جىلدان بەرى، جەڭىستەن جەڭىسكە جەتە الۋىنداعى ماڭىزدى ءبىر سەبەپ ءارقايسى تاريحي داۋىردە پارتيانى باسقارۋعا، پارتيانى جونگە سالۋعا وسكەلەڭ ءمان بەرىپ، اقيقاتقا تاباندى بولۋعا، قاتەلىكتى تۇزەتۋگە باتىل بولىپ، ءوز كۇشى مەن حالىقتىڭ قولداۋىنا سۇيەنىپ ءوز ماسەلەسىن شەشۋ بارىسىندا ۇزدىكسىز قۇدىرەتتەنگەندىگىندە. جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى 18 - قۇرىلتايىنان بەرى، شي جينپيڭ جولداستى ۇيتقى ەتكەن پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ جول باستاۋىندا، جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى جاڭا داۋىردەگى پارتيا قۇرىلىسىنىڭ جاڭا ۇلى ينجەنەرياسىن ىشكەرىلەي ىلگەرىلەتىپ، پارتيا مەن مەملەكەت ىستەرىندە تاريحي تابىستارعا قول جەتكىزۋدى، تاريحي وزگەرىستەر تۋدىرۋدى ىلگەرىلەتىپ، جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ جونگە سالۋىنىڭ، جۇڭگونى جونگە سالۋىنىڭ جاڭا بەينەسىن قالىپتاستىردى. پاكيستاننىڭ «ديپلوماتيا بايقاۋى» جۋرنالى توراپ بەكەتىندە ماقالا جاريالاپ بىلاي باعا بەردى: جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى ماسەلەنى ۇزدىكسىز بايقاۋ، ماسەلەنى شەشۋ قابىلەتىنە يە، بۇل جۇڭگونىڭ وسىزاماندانۋ اياق الىسى قول ۇزە المايتىن ماڭىزدى ساياسي ابزالدىلىق. حالىقارالىق جاماعات پىكىرى جاپپاي بىلاي دەپ قارادى: جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى وزىندىك قۇرىلىستى ۇزدىكسىز كۇشەيتىپ، بيلىك جۇرگىزۋ قابىلەتىن جوعارىلاتتى، پارتيانى جاپپاي قاتاڭ جونگە سالۋدى تاباندىلىقپەن ىلگەرىلەتىپ، جونگە سالۋ جۇيەسىن كەمەلدەندىرۋگە تيىمدىلىك سيلادى، سەنىمدى تۇردە جۇڭگوشا وسىزامانداندىرۋعا قادام تاستاۋدى پارمەندى ساياسي كەپىلمەن قامدادى.

مەملەكەتتى جونگە سالۋدا، ءسوز جوق، الدىمەن پارتيانى جونگە سالۋ، مەملەكەتتى قۇدىرەتتەندىرۋدە، ءسوز جوق، الدىمەن پارتيانى قۇدىرەتتەندىرۋ كەرەك. بۇگىنگى دۇنيەدە حالىقارالىق جاعداي قۇبىلمالى بولۋدا، كەيبىر ەلدەر ۇزاق ۋاقىت قاقتىعىس پەن تارتىپسىزدىككە تاپ بولىپ كەلەدى، كەيبىر ەلدەر ساياسي پارتيالاردىڭ تالاس - تارتىسى مەن قوعامدىق الاساپىراندىقتىڭ قۇيىنا باتۋدا. كوپتەگەن ادام نازارىن جۇڭگو امالياتىنا اۋدارىپ، ”جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ نە ءۇشىن قولىنان كەلەتىندىگىنىڭ“ شەشۋشى قۇپيا سيفرىن قاراستىرۋدا. جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ تاريح كورمە سارايى اشىلعان 5 جىلدان استام ۋاقىتتان بەرى، كوپتەگەن شەتەل ساياسي پارتيالارى مەن ۇيىرمەلەرى جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ وسى رۋحاني سارايىنا كىرىپ، عاسىرلىق ءىرى پارتيانىڭ ەل باسقارۋ تاجىريبەلەرىن سەزىندى. وزبەكستاننىڭ زۇڭليى اليبوۆ جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ تاريح كورمە سارايىن ەكسكۋرسيالاعاننان كەيىن: ”بارلىق شۇعىلالى جەتىستىكتەر مەن ۇلى جەڭىستەردىڭ بارلىعى جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ پارمەندى باسشىلىعىندا، جۇڭگو حالقىنىڭ مەملەكەت بولاشاعى ءۇشىن كۇرەسۋىنىڭ ناتيجەسى“ دەپ تەبىرەنە جازدى. توگو مينيسترلەر كەڭەسىنىڭ ءتوراعاسى فۋرە جۇڭگودا ساپاردا بولعان كەزدە شانشيدىڭ لياڭجياحى، شيامىن يۇنداڭ كولى سياقتى جەرلەرىن ارالادى ءارى جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ تاريح كورمە سارايىنا كىرىپ، ”ءتوراعا شي جينپيڭنىڭ كورەگەن باسشىلىعىندا، جۇڭگوشا وسىزامانداندىرۋ قۇرىلىسىندا كورنەكتى دامۋ جەتىستىكتەرىنە قول جەتتى“، ”جۇڭگونىڭ بيلىك جۇرگىزۋ ۇستانىمى مەن تابىستى قۇپيا سيفرىن اناعۇرلىم جاقسى تۇسىندىك“ دەدى. جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى ”ماڭگى جولدامىز“ دەيتىن توزىمدىلىكپەن جانە تاباندىلىقپەن پارتيانى باسقارىپ، پارتيانى جونگە سالىپ، ەل باسقارۋ تاجىريبەلەرىن ۇزدىكسىز بايىتىپ، كەمەلدەندىرىپ، جۇڭگو مەن شەتەلدىڭ ساياسي پارتيالارىنىڭ اۋىس - كۇيىسىنە، ءوزارا ۇلگى الۋىنا جاڭا مازمۇن قوسىپ، دۇنيە جۇزىندەگى ساياسي پارتيالاردى جونگە سالۋعا ۇلگى الۋعا بولاتىن قۇندى تاجىريبەلەر ازىرلەدى.

جاڭا داۋىردە پارتيانى باسقارۋ، پارتيانى جونگە سالۋ، پارتيانى گۇلدەندىرۋ، پارتيانى قۇدىرەتتەندىرۋ ۇلى امالياتى بارىسىندا، شي جينپيڭ جولداستى ۇيتقى ەتكەن پارتيا ورتالىق كوميتەتى قانداي ۇزاق ۋاقىت بيلىك جۇرگىزەتىن ماركستىك ساياسي پارتيا قۇرۋ، ۇزاق ۋاقىت بيلىك جۇرگىزەتىن ماركستىك ساياسي پارتيانى قالاي قۇرۋ سىندى كەلەلى داۋىرلىك تاقىرىپتى ارقاۋ ەتىپ، ءبىرقىدىرۋ جاڭا ۇستانىم، جاڭا يدەيا، جاڭا ستراتەگيانى العا قويىپ، شي جينپيڭ پارتيا قۇرىلىسى يدەياسىن قالىپتاستىردى. بۇل يدەيا ماركستىك پارتيا قۇرۋ ءىلىمىن بايىتتى جانە دامىتتى، ول ماركسيزمنىڭ نەگىزگى قاعيدالارىن جۇڭگونىڭ ناقتى امالياتىمەن، جۇڭحۋانىڭ تاڭداۋلى ءداستۇرلى مادەنيەتىمەن ۇشتاستىرۋعا تاباندى بولۋدىڭ، پارتيانىڭ نازاريالىق جاسامپازدىعىن ىلگەرىلەتۋدىڭ كەلەلى جەتىستىگى. اقيقاتتىڭ كۇشى مەملەكەت شەكاراسىنان اسىپ تۇسەدى. جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى پارتيانى جاپپاي قاتاڭ جونگە سالۋدى تاباندىلىقپەن ىلگەرىلەتىپ، ءوزىن جونگە سالۋ ارقىلى جۇڭگونى جونگە سالۋعا جەتەكشىلىك ەتىپ جانە ونى قامتاماسىز ەتىپ، باتىستىڭ ساياسي پارتيا ۇلگىسىندەگى اداسۋدى تالقانداپ، دۇنيە ءجۇزىنىڭ ساياسي وركەنيەتىنىڭ دامۋىنا، العا باسۋىنا جۇڭگونىڭ اقىل - پاراساتى مەن جۇڭگو جوباسىن سيلادى. نەپال كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ ورىنباسار سايكەستىرۋشىسى، ۇكىمەتتىڭ بۇرىنعى زۇڭليى نيپار مىنالاردى اتاپ كورسەتتى: شي جينپيڭ پارتيا قۇرىلىسى يدەياسى بارلىق ساياسي پارتيا جالتارا المايتىن، ءبىراق ساياسي پارتيا مۇقيات جاۋاپ بەرە المايتىن ماسەلەلەرگە جاۋاپ بەردى. ءبىر ساياسي پارتيا ءوز قۇرىلىسىنا باستان - اياق ءمان بەرىپ، ءوزىن - ءوزى جاڭالاۋعا باتىل بولعاندا عانا، مەملەكەتتى باياندى تىنىشتىققا باستاي الادى.

عاسىرلىق ءىرى پارتيا تولىسا ءتۇستى. دۇنيە جۇزىندەگى ەڭ ۇلكەن ساياسي پارتيا رەتىندە، جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى ءار جاقپەن ەل باسقارۋ تاجىريبەلەرىن اۋىستىرۋدى تەرەڭدەتىپ، ۇستانىمداردىڭ توعىسۋىن كۇشەيتىپ، وسىزاماندانۋ جولىمەن قول ۇستاسا بىرگە ءجۇرىپ، ادامزاتتىڭ تاعدىرلاس ورتاق تۇلعاسىن قۇرۋدى ىلگەرىلەتۋ جولىندا ارشىندى قاداممەن العا باسۋدى قالايدى.

جاۋاپتى رەداكتورى : مانەپ ەربول ۇلى