بەتتى ساقتاۋ | باس بەت ەتۋ | حات ساندىعى | حابارلاسىڭىز | ءبىز تۋرالى جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى اقپارات تورابى

دۇنيە جۇزىلىك اۋا رايى ۇيىمى: جەر شارى اتموسفەراسىنداعى پارنيك گازىنىڭ قويۋلىق دارەجەسى تاعى دا جاڭا رەكورد جاراتتى

2026.10.28 17:21     كەلۋ قاينارى : حالىق تورابى

شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ ءتىلشىسى ۋاڭ يانان 10 – ايدىڭ 27 – كۇنى جەنەۆادان حابارلايدى. دۇنيە جۇزىلىك اۋا رايى ۇيىمى 10 - ايدىڭ 27 - كۇنى جاريالاعان ەڭ جاڭا «پارنيك گازى تۋرالى مالىمەتكە» قاراعاندا، 2025 – جىلى جەر شارى اتموسفەراسىنداعى كومىر قىشقىل گازى مەن باسقا نەگىزگى پارنيك گازدارىنىڭ قويۋلىعى تاريحتاعى ەڭ جوعارى ورەگە كوتەرىلگەن، بۇل دۇنيە ءجۇزى بويىنشا تەمپەراتۋرانىڭ ۇزاق ۋاقىتتان بەرى جوعارىلاۋى سىندى اۋقىمنىڭ ءالى دە ۇلعايىپ جاتقانىن كورسەتەدى.

مالىمدەمەگە قاراعاندا، 2025 – جىلى دۇنيە ءجۇزى بويىنشا جەر بەتىندەگى كومىر قىشقىل گازىنىڭ ورتاشا قويۋلىعى 426.8ppm (1ppm دەگەنىمىز ميلليوننان بىرىندەي مولشەردى كورسەتەدى) بولىپ، 1750 – جىلعى ونەركاسىپتەنۋدەن بۇرىنعى ورەسىنىڭ %153 ىندەي بولعان؛ دۇنيە ءجۇزى بويىنشا ەكىنشى جانە ءۇشىنشى ورىنداعى پارنيك گازى سانالاتىن مەتان مەن ازوت شالا توتىعىنىڭ قويۋلىعى جەكە – جەكە ونەركاسىپتەنۋدەن بۇرىنعى ورەسىنىڭ %267 ى مەن %126 ىندەي جوعارىلاعان.

مالىمدەمەدە مىنالار اتاپ كورسەتىلگەن: اتموسفەراداعى كومىر قىشقىلى گازىنىڭ قويۋلىعىنىڭ ارتۋ قارقىنى دا جەدەلدەۋدە، 20 - عاسىردىڭ 60 – جىلدارىندا ورتا ەسەپپەن جىلىنا 0.8ppm ارتقان، 2011 - جىلدان 2020 - جىلعا دەيىنگى ارالىقتا ورتا ەسەپپەن جىلىنا 2.4ppm ارتقان. 2024 – جىلدان 2025 – جىلعا دەيىن، اتموسفەراداعى كومىر قىشقىلى گازىنىڭ قويۋلىعى 2.8ppm جوعارىلاپ، 2023 – جىلدان 2024 – جىلعا دەيىنگى قالىپسىز كۇيدە كۇرت ارتۋ مولشەرىمەن سالىستىرعاندا ءبىرشاما تومەن بولعان.

تانىستىرۋعا قاراعاندا، 2023 – جىلدان 2024 – جىلعا دەيىن كۇشتى ەل - نينو قۇبىلىسى تۋىلعاندىقتان، تابيعات دۇنيەسىنىڭ كومىر قىشقىلى گازىن ءسىمىرۋ قۋاتىن السىرەتكەن. ادامزاتتىڭ قاتتى جانار زاتتاردى ۇزدىكسىز جاعۋى مەن قازىرگى كەزدەگى كۇشتى ەل - نينو قۇبىلىسىنىڭ اسقىنۋىنا بايلانىستى، 2026 – جىلى اتموسفەراداعى پارنيك گازىنىڭ قويۋلىعى تاعى دا كورنەكتى ارتۋى ىقتيمال.

دۇنيە جۇزىلىك اۋا رايى ۇيىمىنىڭ ورىنباسار باس حاتشىسى كو باررەت مىنانى ءبىلدىردى: اتموسفەراداعى پارنيك گازىنىڭ قويۋلىعى تاعى ءبىر جىلدا جاڭا ورەنى جاراتتى، پارنيك گازىنىڭ اتموسفەرادا ساقتالعان جىلۋ مولشەرى بۇرىن بولىپ كورمەگەن دارەجەدە ارتتى، بۇل سۇركەيلى اۋا رايى وقيعاسىنىڭ تۋىلۋ ىقتيمالدىعىن ارتتىرادى ءارى ەكونوميكامىز مەن قوعامىمىزعا قاتىستى حاۋىپ – قاتەرلەردى تۋدىرادى. كومىر قىشقىل گازىنىڭ اتموسفەرادا ساقتالاتىن ۋاقىتى وتە ۇزاق، بولاشاقتاعى نەشە ون جىلدا، ءتىپتى، نەشە ءجۇز جىلدا دا دۇنيە جۇزىلىك كليماتقا ىقپال جاسايدى.

كەلۋ قاينارى: حالىق تورابى

جاۋاپتى رەداكتورى : نۇرعيسا قۇرمانجان ۇلى