«حالىق گازەتىنىڭ» تىلشىلەرى چيۋ چاۋ - ي، لي جۇنچياڭ
2026.04.30 15:22 كەلۋ قاينارى : حالىق تورابى
”نەگىزگى ساتى مەن بۇقارانىڭ جاسامپازدىق رۋحىنا قۇرمەت ەتىپ، رەفورما جاساپ، جاڭالىق اشىپ، شىنايى يگەرىپ، ناقتى ىستەپ، ۇزاق ۋاقىت ۇلەس قوسۋىمىز كەرەك“. باس شۋجي شي جينپيڭ جۋىقتا ”ي - ۋدىڭ دامۋ تاجىريبەلەرىن“ اناعۇرلىم ويداعىداي قورىتىندىلاۋ، ويداعىداي پايدالانۋ جونىندە ماڭىزدى نۇسقاۋ بەرىپ، وسىلاي دەپ باسا دارىپتەدى.
بيىل 3 - ايدىڭ 30 - كۇنى باس شۋجي شي جينپيڭ كادرلار، بۇقارامەن بىرگە استانانىڭ مىندەتتى اعاش ەگۋ قيمىلىنا قاتىناستى. ول قولىنداعى كۇرەكپەن توپىراق كۇرەپ، توپىراق قومداپ، توسپا جاساپ، سۋ شىعارىپ، ەگىلگەن اعاش قالامشالارىن سۋاردى... شەبەر ارەكەت ۋاقىتتىڭ وزگەرمەيتىن ەڭبەك قاسيەتىن ايگىلەدى.
دۇنيە ءجۇزى بويىنشا جاسىلداندىرۋ مولشەرى ەڭ كوپ، ەڭ تەز مەملەكەتكە اينالۋدان ەكونوميكانىڭ جالپى مولشەرى 140 تريلليون يۋاندىق جاڭا ساتىعا كوتەرىلگەنگە دەيىن، جاڭا داۋىردەن بەرگى كوز تىككەن تابىستاردىڭ بارىنە ەڭبەكشىلەردىڭ قاجىرلى ەڭبەگى سىڭگەندىگىن كورسەتىپ، ”جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋدىڭ ەڭبەكپەن ورناعانىن، ۇلى ىستەردىڭ بارلىعى ناقتى ىستەۋدەن كەلەتىنىن“ تولىق ايگىلەدى.
جاڭا ساپاردى باستاپ، جەلكەن جايىپ، تاعى دا ساپارعا اتتاندى. جوعارى ساپالى دامۋ جاپپاي سوتسياليستىك وسىزاماندانعان مەملەكەت قۇرۋدىڭ ماڭداي الدى مىندەتى.
باس شۋجي شي جينپيڭ نەگىزگى ماقساتىن ايقىنداپ بىلاي دەدى: ”نازاردى جوعارى ساپالى دامۋدى ىلگەرىلەتۋگە شوعىرلاندىرىپ، قالىڭ جۇمىسشى - قىزمەتكەرلەردى جانە ەڭبەكشى بۇقارانى ەڭبەك ءسىڭىرىپ، ۇلەس قوسۋعا، جاڭالىق اشۋعا، جاسامپازدىق جاراتۋعا جۇمىلدىرۋ، شابىتتاندىرۋىمىز كەرەك“.
جوعارى ساپالى دامۋدى ىلگەرىلەتۋدە ەڭبەك ماڭىزدى نەگىز.
”جوعارى ساپالى دامۋ جوعارى ساپالى ەڭبەك جاسامپازدىعىنان ايرىلا المايدى“. باس شۋجي شي جينپيڭ قالىڭ ەڭبەكشى بۇقارانىڭ نەگىزگى قوسىندىق رولىنا وسكەلەڭ ءمان بەرىپ، كوپشىلىكتى تالاي رەت جىگەرلەندىردى.
2024 - جىلى 3 - ايدا 14 - كەزەكتى مەملەكەتتىك حالىق قۇرىلتايىنىڭ 2 - ماجىلىسىندە جياڭسۋ ۋاكىلدەر ۇيىرمەسىنىڭ باياندامانى قاراۋ ورنىندا، باس شۋجي شي جينپيڭ ايەل دانەكەرلەۋشى سۇن جيڭنانمەن بەتپە - بەت اڭگىمەلەسىپ، ونەركاسىپ جۇمىسشىلارىنا، سەنىم، كۇش - قۋات سيلادى _
”ءىرى ەل شەبەرلەرى _ جۇڭحۋا ۇلتى عيماراتىنىڭ ىرگە تاسى، تىرەگى. جاڭا جۇڭگو قۇرىلعاننان كەيىن ءبىز بىرىنشىدەن كەدەي، ەكىنشىدەن اق بولىپ، جوقتان بار بولىپ، ەنگىزۋ، ءسىڭىرۋ، قابىلداۋ، قايتا دامىتۋ، ءوز كۇشىنە سۇيەنىپ ءومىر ءسۇرىپ، قاجىرلىلىقپەن كۇرەس جۇرگىزىپ، دەربەس، ءوز - وزىنە قوجايىن بولاتىن جاساۋ كاسىبىنىڭ نەگىزىن قالادىق“.
”جاڭا ءۇش ۇلگى“ اعىمىنا جەتەكشىلىك ەتۋدەن جاساندى زەردەنىڭ ۇلكەن مۋدەلى دۇنيە ءجۇزىن تاڭ قالدىرعانعا دەيىن، ونان جاساۋ كاسىبىنىڭ ارتقان قۇن كولەمى ءۇرتىس 16 جىل دۇنيە ءجۇزى بويىنشا ءبىرىنشى ورىندى ساقتاعانعا دەيىن ... جوعارى ساپالى دامۋ جەتىستىكتەرى تۇگەلدەي ەڭبەكشى حالىقتىڭ جاڭالىق اشۋىنا، جاسامپازدىعىنا سۇيەندى.
تەحنيك جۇمىسشىلار قوسىنىنىڭ ”ەكونوميكانىڭ جوعارى ساپالى دامۋىن ىلگەرىلەتۋدە ماڭىزدى رول اتقارۋىن“ باسا دارىپتەدى؛ ”عىلمي زەرتتەۋ قىزمەتكەرلەرى _ جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋدى ىلگەرىلەتۋدىڭ تىرەگى“ دەپ اتاپ كورسەتتى ... باس شۋجيدىڭ ءار رەتكى قامقورلىعى، حال سۇراۋى، جۇرەككە جىلى سوزدەرى ءجۇز ميلليونداعان ەڭبەكشىنىڭ كۇرەس كۇشىن ۇيىستىردى.
جوعارى ساپالى دامۋدى ىلگەرىلەتۋ ەڭبەكشىلەرگە جاڭا تالاپتار قويدى.
”ءداستۇرلى كاسىپ سالاسىنىڭ تيبىن وزگەرتىپ، دارەجەسىن جوعارىلاتۋدا قامال الىپ، قيىندىقتاردى جەڭىپ، جاڭادان گۇلدەنگەن كاسىپ سالاسىن دامىتۋ، زورايتۋ بارىسىندا ءورىس اشا العا ىلگەرىلەپ، بولاشاقتاعى كاسىپ سالاسىن جەتىلدىرۋ بارىسىندا باتىلدىقپەن ىزدەنىس جاساۋ كەرەك“. باس شۋجي شي جينپيڭ جوعارى ساپالى ەڭبەك جاسامپازدىعىن جۇزەگە اسىرۋعا ايقىن باعدار كورسەتتى.
2025 - جىلى 1 - ايدا باس شۋجي شي جينپيڭ لياۋنيڭ ولكەسىنىڭ بىنشي قالاسىنا كەلىپ، بىنگاڭ تاقتاي ماتەريالدارىن توڭازىتىپ شىڭاۋ باس زاۆودىنىڭ 3 - توڭازىتىپ شىڭاۋ زاۆودىندا قىزمەت تەكسەردى.
الدىنداعى ەڭبەك وزاتتارىنا، جاس تەحنيكا تىرەكتىلەرىنە، ءبىرىنشى شەپتەگى جۇمىسشى - قىزمەتكەرلەردىڭ ۋاكىلدەرىنە قاراپ تۇرىپ، باس شۋجي شي جينپيڭ شىن ىقىلاسپەن بىلاي دەدى: ”ۇزدىكسىز قۇلشىنىپ، ولقىلىقتاردى تولىقتاپ، قۇرىلىمدى رەتتەپ، ساپالىلاندىرىپ، جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋعا ۇزدىكسىز كوبىرەك ۇلەس قوسۋ كەرەك“.
” اقىل - پاراسات رەفورماسىن، سان وزگەرىسىن“ كوزدەدى، وسى 100 جىلدىق كونە بولات كاسىپورنىنىڭ ەڭبەك ونىمدىلىگى %65 جوعارىلادى، اۆتوموبيل بولاتىنىڭ ساتىلۋ مولشەرى تاريحتاعى ەڭ جاقسى دەڭگەيدى جاراتتى، بيىل تالاي رەت كاسىپورىننىڭ ءوندىرىس رەكوردىن جاڭالادى.
مەملەكەتتىك ەڭبەك وزاتتارىنىڭ ۋاكىلدەرىمەن اڭگىمەلەسكەندە ”قازىرگى زامان جۇمىسشىلارىندا كۇش - قۋات بولۋمەن بىرگە، اقىل - پاراسات بولۋى، تەحنيكا بولۋى، تاپقىرلىق جاراتا الۋى، جاڭالىق جاراتا الۋى كەرەك“ دەپ باسا دارىپتەدى؛ سانشيدىڭ تايگاڭ قالاسىندا جۇمىسشى - قىزمەتكەرلەر ۋاكىلدەرىنە ”وزىق جاساۋ كاسىبىنە تىرەك بولۋ جاعىندا تىڭ دا اناعۇرلىم زور قادام تاستايىق“ دەپ سالەم جولدادى؛ شاندۇڭنىڭ رىجاۋ پورتىن كوزدەن كەشىرگەندە، ”ءداستۇرلى شارۋاشىلىقتى جاڭالاۋ، دارەجەسىن جوعارىلاتۋ ارقىلى دا جاڭاشا وندىرگىش كۇشتەردى دامىتۋعا بولادى“ دەپ اتاپ كورسەتتى ... باس شۋجي جالپى جاعدايدى مەڭگەرىپ، دەن قويا جەتەكشىلىك ەتىپ، بارشا ەڭبەكشىلەردى جاڭا تەحنيكا جونىندە ىزدەنىس جاساۋعا، جاڭا قوزعاۋشى كۇشتى جانداندىرۋعا جەتەكتەدى.
جوعارى ساپالى دامۋدى ىلگەرىلەتۋ جاڭاشا ەڭبەكشىلەر قوسىنىن زورايتۋدى قاجەت ەتەدى.
”ءبىلىمدى، ونەرلى، جاڭاشىل ەڭبەكشىلەر قوسىنىن قۇلشىنا قۇرۋ كەرەك“. باس شۋجي شي جينپيڭ مۇنى ەسىنەن شىعارمادى.
2020 - جىلى 11 - ايدا باس شۋجي شي جينپيڭ مەملەكەتتىك ەڭبەك وزاتتارى مەن وزات قىزمەتكەرلەردى ماداقتاۋ - سيلاۋ جينالىسىندا بىلاي دەپ باسا دارىپتەدى: ”مۇراتتى، سەنىمدى ساقتايتىن، تەحنيكا بىلەتىن، جاڭالىق اشا الاتىن، باتىلدىقپەن جاۋاپكەرشىلىك ارقالاپ، ۇلەس قوسۋدى دارىپتەيتىن كولەمدى ونەركاسىپ جۇمىسشىلارى قوسىنىن قۇرۋ كەرەك“.
ءبىر ايعا جەتپەيتىن ۋاقىتتا باس شۋجي تۇڭعىش كەزەكتى مەملەكەتتىك كاسىپتىك شەبەرلىك جارىسىنىڭ وتكىزىلگەندىگىن حات جولداپ قۇتتىقتاپ، ”اناعۇرلىم كوپ ەڭبەكشىلەردى، اسىرەسە، جاس ۇرپاقتاردى شەبەرلىك ارقىلى دارىندى بولۋ، شەبەرلىك ارقىلى وتان ءۇمىتىن اقتاۋ جولىمەن جۇرۋگە ىنتالاندىرىپ، اناعۇرلىم كوپ جوعارى شەبەرلىك دارىندىلارى مەن ءىرى ەل شەبەرلەرىن باۋلۋدى“ باسا دارىپتەدى.
ونەركاسىپ جۇمىسشىلارى قوسىنى قۇرىلىسى رەفورماسىن تەرەڭدەتۋگە تىكەلەي جەتەكشىلىك ەتۋدەن كاسىپتىك شەبەرلىككە باۋلۋدى كەڭ كولەمدە ورىستەتۋگە ورنالاستىرۋ جاساعانعا دەيىن، ونان ”تىڭ مانگە يە، ىقپالى كەڭ دۇنيە جۇزىلىك شەبەرلىك جارىسىن وتكىزۋگە قۇلشىنۋ“ جونىندە نۇسقاۋ بەرگەنگە دەيىن، ەلىمىز ەڭبەككۇشتەرىنىڭ ساپا قۇرىلىمىندا كەلەلى وزگەرىس تۋىلىپ، شەبەرلىك ەڭبەكشىلەرىنىڭ جالپى سانى 220 ميلليوننان استى، مۇنىڭ ىشىندە جوعارى شەبەرلىك دارىندىلارى 72 ميلليوننان اسىپ، دارىندىلار باسىمدىعى اناعۇرلىم كورنەكتىلەندى.
ەڭبەك باقىت جاراتادى، ىسكەرلىك ۇلى ءىس تىندىرادى. بيىل 3 - ايدا باس شۋجي شي جينپيڭ شيۇڭ - ان جاڭا رايونىنا كەلىپ، كادرلاردى، جۇمىسشى - قىزمەتكەرلەردى ”اتويلاپ الدا ءجۇرىپ، تەز، ورنىقتى قاداممەن ءىس تىندىرىپ، شارۋاشىلىق قۇرىپ، شيۇڭ - اننىڭ كوركەم بولاشاعىن بىرگە جاراتۋعا“ شابىتتاندىردى.
جوعارى ساپالى دامۋ الۋان ءتۇرلى بولادى، ءجۇز ميلليونداعان ەڭبەكشى بۇقارا _ نەگىزگى تۇلعالىق كۇش، ءاربىر ادام _ باس كەيىپكەر. ”ءاربىر ادام ءبىر ۇلەس كۇش شىعارسا، تاۋ قوپارىپ، تەڭىز كوشىرەتىن جويقىن كۇش توپتالادى، ءاربىر ادام ءبىر ءىستى تىندىرسا، ءبىر قىزمەتتى ويداعىداي ىستەسە، پارتيا مەن مەملەكەت ىستەرى العا قاراي ءبىر قادام ىلگەرىلەيدى“.
كەلۋ قاينارى: حالىق تورابى