دامىپ جاتقان جۇڭگو | ماىرجۋاڭنىڭ قوي شارۋاشىلىعى 

جازدىڭ ورتا شەنى، نيڭشيانىڭ ۋجۇڭ قالاسى يانچى اۋدانىندا كۇن اشىق، دالا ماساتىداي قۇلپىرعان، بۇرىنعى قۇمدى بوراننىڭ لاڭى قازىر الدەقاشان ”اڭىزعا اينالعان“. 

ەگىس الاڭدارىنا قادام تاستاساڭىز، كوپشىلىك ”ەكولوگيالىق ورتا بارعان سايىن جاقساردى، تۇرمىسىمىز بارعان سايىن باياشات بولدى“، «قويدى جاقسى باعىپ، يانچى تانياڭ قويى دەگەن قۇندى ماركانى ساقتاپ قالۋىمىز كەرەك“ دەگەندى ءجيى ايتادى.

يانچى اۋدانى ماىرجۋاڭ قىستاعىنىڭ جازعى كورىنىسى. سۋرەتتى يانچى اۋداندىق پارتكومنىڭ ۇگىت ءبولىمى بەرگەن

يانچى اۋدانى فىڭجيگوۋ اۋىلى ماۋۋسۋ قۇمدى ءوڭىرىنىڭ جيەگىندەگى اعاشى سيرەك ساحاراعا ورنالاسقان، ماىرجۋاڭ قىستاعى اۋىل بويىنشا تانياڭ قويى كاسىبىن دامىتۋ جاعىندا تانىمال قىستاق، قىستاقتىڭ كىرە بەرىسىندەگى ”يانچى تانياڭ قويى باعىمشىلىعىنداعى ءبىرىنشى قىستاق“ دەگەن بەلگى تانياڭ قويىنىڭ ماىرجۋاڭداعى ەرەكشە ورنىن كورسەتەدى.

دەرەكتەرگە قاراعاندا، ماىرجۋاڭ قىستاعى بۇرىن ما - يجيڭ دەپ اتالعان، 1917 – جىلى ماجۋاڭ دەپ اتالعان، كەيىن ماىرجۋاڭ دەپ وزگەرتىلگەن.

ماىرجۋاڭ قىستاعىنىڭ تۇرعىنى ۋاڭ شينفۋ اۋلا قاقپاسىندا تىلشىمەن اڭگىمە دۇكەن قۇرعان كەزدە: ”بۇرىن قۇمدى بوران ءجيى سوعىپ، قويلار اش قالاتىن، قىس قاتتى بولىپ، قوي ۇنەمى ءۇسىپ ولەتىن“، – دەيدى.

”قويلار اش قالاتىن زامان ءوتىپ كەتتى!“، – دەيدى ماىرجۋاڭ قىستاعىنىڭ ورىنباسار مەڭگەرۋشىسى باي شۋەفىڭ، ول بىلاي دەپ تانىستىردى: قىستاعىمىز ”ەگىن – مال شارۋاشىلىعى +“ ءبىر تۇتاس ۇلگى نىسانىن ارقاۋ ەتىپ، جوعارى ءونىمدى سۋ ۇنەمدەيتىن ءوندىرىستى جاپپاي جالپىلاستىرىپ، 10 مىڭ 700 مۋ جەرگە سۇرلەمدىك جۇگەرىنى دەربەس ەگىپ، تانياڭ قويى شارۋاشىلىعىن ساپالى جەم – شوپپەن قامتاماسىزداندىرۋعا بەرىك نەگىز قالادى؛ قىستاق كوللەكتيۆى جەتكىلىكتى جەم – ءشوپ بازاسىنا سۇيەنىپ، 350 مۋ جەردى يەلەپ، 2300 قوي باعۋعا بولاتىن، جىلىنا 5000 قوي ساتىلاتىن ەكولوگيالىق فەرمانى قۇردى، بيىل كەڭەيتۋ جانە دارەجەسىن جوعارىلاتۋ ارقىلى جىلدىق ساتىلىم مولشەرى 10 مىڭ تۇياقتان اسىرىلادى دەپ مەجەلەنىپ وتىر.

ماىرجۋاڭ قىستاعىنداعى تانياڭ قويى باعىمشىلىعى. سۋرەتتى يانچى اۋداندىق پارتكوم ۇگىت ءبولىمى بەرگەن

”وتباسىمىزدا قازىر 500 تۇياق قوي بار، اسىل تۇقىمدى قوشقار مەن مەن ساۋلىق قويلاردى باعۋدى نەگىز ەتەمىز، قىستاق قوزىلاردى ەڭ تومەن بولعاندا 798 يۋاندىق باعا بويىنشا ساتىپ الادى، بىلتىر قوي باعۋدان 100 مىڭ يۋاننان استام كىرىس كىرگىزدىك“، – دەيدى بيىل 55 جاستاعى تۇرعىن ۋاڭ شينفۋ. ولاردىڭ وتباسى ءوندىرىس اترەتىندە قويشى بولۋدان قىستاقتاعى باعىمشىلىقپەن شۇعىلداناتىن ءىرى وتباسىنا اينالعانعا دەيىن، يانچى اۋدانىنداعى قويدى ورىستە باعۋ، قورادا باعۋ، تاپسىرىسپەن باعۋ سىندى ءۇش ءتۇرلى باعىمشىلىق ۇلگىسىن باستان كەشىرىپ، باعىمشىلىق باعىتى ”قويدى بورلاۋدان“ ”قوي سانىن كوبەيتۋگە“ قاراي وزگەردى، جارىم عاسىرعا جۋىق ومىرىندە، بۇل وتباسىنىڭ قۋانىشى دا، قايعىسى دا قوي شارۋاشىىلىعىمەن بىتە قايناسقان. جاسىنىڭ ۇلعايۋىنا بايلانىستى، ۋاڭ شينفۋ مەن جۇبايى بىرتىندەپ ”شەپتەن شەگىنىپ“، نەمەرە – شوبەرەلەرىنىڭ قىزىعىن كورۋدە.

ماىرجۋاڭنىڭ تانياڭ قويىن باعۋشىلار قويدى ساتۋدان قينالمايدى، تيجارات مەحانيزمى جاعىنان، ماىرجۋاڭ ”پارتيا ياچەيكاسى + شارۋاشىلىق كوپەراتيۆى + كاسىپورىن“ بىرلەسكەن ۇلگىسىن قۇرىپ، تانياڭ قويى توبى، شينحاي ازىق – تۇلىك سەرىكتەستىگى سياقتى جەتەكشى كاسىپورىندارمەن ”تاپسىرىس بويىنشا باعۋ، كەپىلدەمەلى ساتىپ الۋ“ كەلىسىمىنە قول قويىپ، ەڭ تومەنگى ساتىپ الۋ باعاسىن بەلگىلەۋ ارقىلى باعىمشىلارعا كەپىلدىك بەرىپ، قىستاق كوللەكتيۆىنىڭ ەكولوگيالىق مال شارۋاشىلىعىن جوعارى ساپالى ورىستەتۋىنە جانە باعىمشىلاردىڭ كىرىسىن ۇزدىكسىز ارتتىرۋىنا پارمەندى تۇردە كەپىلدىك ەتتى.

ماىرجۋاڭ قىستاعى تانياڭ قويى شوعىرلاندىرۋ - تاراتۋ ورتالىعىنىڭ كورمە زالى. سۋرەتتى يانچى اۋداندىق پارتكوم ۇگىت ءبولىمى بەرگەن

فىڭجيگوۋ اۋىلدىق پارتكومنىڭ ورىنباسار شۋجيى داڭ شياۋياننىڭ تانىستىرۋىنشا، تانياڭ قويى شارۋاشىلىعى بۇكىل اۋداننىڭ ”1 – ءنومىرلى كاسىبى“ بولىپ قالماستان، اۋىلداعى نەگىزگى باعىمشىلىق كاسىبى سانالادى. قازىر بۇكىل اۋىلداعى تانياڭ قويىنىڭ سانى 170 مىڭ تۇياققا جەتىپ، بىلتىرعى وسى مەزگىلدەگىدەن 10 مىڭ تۇياق ارتىپ، ءبىر جىل بۇرىنعى وسى مەزگىلدەگىدەن %6.5 ارتقان، بۇكىل اۋىلداعى 8 قىستاقتىڭ بارلىعى اۆتونوميالى رايون بويىنشا تانياڭ قويى باعىمشىلىعىنداعى ۇلگى قىستاق بولىپ باعالانعان، مىڭ تۇياقتان استام كولەمدەگى باعىمشىلىق الاڭىنان 16 سى، 300 تۇياقتان استام كولەمدى باعىمشىلىق الاڭىنان 208 ى بار.

قازىرگە دەيىن، يانچى اۋدانى تانياڭ قويى باعىمشىلىعىمەن شۇعىلداناتىن وتباسى كوبەيىپ، 10 مىڭنان استام بولىپ، تانياڭ قويىنىڭ سانى ءبىر ميلليون 330 مىڭ تۇياقتان اسىپ، بۇكىل اۋدانداعى شارۋالاردىڭ كىرىسىنىڭ جارتىسىنان استامى تىكەلەي تانياڭ قويى كاسىبىنەن كىرەدى.

كەلۋ قاينارى: حالىق تورابى