نىساناعا كۇش سالىپ، قيىن ماسەلەلەردى شەشتى (دۇرىس ناتيجە كوزقاراسىن ورناتۋ جانە امالياتتا ايگىلەۋدىڭ ءبىرىنشى شەبىنەن كورگەن - بىلگەندەرىمىز)

”الاقىزعان كوڭىلىم اقىرى جاي تاپتى!“ بيىل 7 - ايدا جياڭشي ولكەسى جيۋجياڭ قالاسى لۋشان شيحاي ايگىلى كورىنىس رايونى جىلين قالاشىعى، شيحاي ي - حاۋ شاعىن رايونىنىڭ قوجالىق ىستەر جاۋاپتىسى يە جيڭلين ۇزاقتان بەرى اڭساعان جىلجىمايتىن مۇلىك ۇقىعى كۋالىگىن الىپ، جٶعارىداعى ءسوزىن ايتتى.

”2016 - جىلى ءۇي ساتىپ الۋ اقشاسىن تاپسىرىپ، توقتامدا 2017 - جىلدىڭ سوڭىندا ءۇي تاپسىرۋعا كەلىستىك“. يە جيڭلين جاڭا ۇيگە كوشىپ كىرۋدى اسىعا كۇتەدى، ءبىراق ءۇي - جاي اشۋ ساۋداگەرلەرى ءۇيدى ۋاعىندا تاپسىرماي، ءسوزبۇيدالىققا سالادى. 2019 - جىلى شاعىن رايوننىڭ ءىشى باتپاق - لايساڭعا اينالىپ، سالىنعان ۇيلەردىڭ قابىرعالارى جەمىرىلىپ ءتۇسىپ، اۋلانى ءشوپ - شالاڭ باسىپ كەتەدى... ۇعىسقاننان كەيىن عانا ءۇي - جاي اشۋ ساۋداگەرلەرىنىڭ قارجى تىزبەگى ءۇزىلىپ، نىسان توقتاپ قالعانى ءمالىم بولادى. بۇنىمەن ساتىپ العان ءۇيىن ۋاعىندا تاپسىرىپ الا الماۋ يە جيڭلين جانە باسقا 200 دەن ارتىق وتباسىنىڭ ۋايىمىنا اينالادى.

باس شۋجي شي جينپيڭ بىلاي دەپ باسا دارىپتەدى: ”ءار درەجەلى باسشى كادرلاردى حالىق ءۇشىن ناتيجە شىعارۋعا، ناقتى ىستەۋ ارقىلى ناتيجە شىعارۋعا تاباندى بولۋعا تاربيەلەپ جانە جەتەكتەپ، ءىستى سانالى تۇردە زاڭدىلىق بويىنشا ىستەۋ، دۇرىس ناتيجەگە تالپىنۋ جاعىندا وڭاي ولجا تابۋعا، كوز بوياۋشىلىق ىستەۋگە، كوزسىزدىكپەن داڭعويلىق ىستەۋگە سالىنباۋ، جاڭا ءمانساپتىلاردىڭ كونە ەسەپتى ەلەمەۋىن جانە ’وبراز ينجەنەرياسىن‘، ’ ناتيجە ينجەنەرياسىن‘ تيۋ كەرەك“.

كونە ەسەپتى شەبەرلىكپەن جونگە سالۋمەن بىرگە، جاڭا ەسەپتى دە اداقتاۋ كەرەك. لۋشان شيحاي ايگىلى كورىنىس رايونىن باسقارۋ كوميتەتى دۇرىس ناتيجە كوزقاراسىن جەتەكشى ەتىپ، بۇقارانىڭ اڭىسى كۇشتى بولعان شيحاي ي - حاۋ شاعىن رايونىنداعى بىتپەي قالعان عيمارات ماسەلەسىن توڭىرەكتەي وتىرىپ قامال الدى.

الاشاق - بەرەشەك قاتىناسى كۇردەلى، تالاپ - تىلەكتەرى كوپ نەگىزدى، سايكەستىرۋ قيىندىعى زور بولعاندىقتان، بۇل اياقسىز نىسان ءبىر مەزەت ”كوزگە شىققان سۇيەلگە“ اينالعان بولاتىن. سىرتتاي قاراعاندا، قارجى كەمىستىگى بار بولعانىمەن، تەرەڭ قاتپاردان كوز جىبەرگەندە، تاراپتاردىڭ ءبىر - بىرىنە سەنبەۋى ۇلكەن بۇعاۋعا اينالىپ، كاسىپ يەلەرى ”باستارىنا ءشوپ ۇيۋدەن“ قورقىپ، قۇرىلىس جۇرگىزۋشى جاق قارىز اقشاسىن، الاشاق كىسىلەر ءۇي ساتىپ الۋعا تاپسىرعان اقشالارىن قايتارىپ الىسادى، سونىمەن بۇل ماسەلە ويداعىداي ءبىر جاقتى ەتىلمەسە، ءتىپتى دە زور قايشىلىققا اينالىپ كەتۋدىڭ از - اق الدىندا قالادى.

ماسەلە الۋان ءتۇرلى، قاتىپ - سەمگەن جاعدايدى قالاي بۇزۋ كەرەك؟

تەرەڭ تولعانىپ، وتكەن - كەتكەندى انىقتادى. ”ماسەلەنى تابۋ مەن تۋرا دياگنوز قويۋ شەشۋشى ءتۇيىن“ دەدى جىلين قالاشىعى حالىق قۇرىلتايى تۇراقتى كوميتەتى ءتوراعاسىنىڭ ورىنباسارى ۋاڭ جين تانىستىرىپ، قىزمەت گرۋپپاسى قۇرىلعاننان كەيىن، 10 نەشە رەت بايلانىس جاساۋ ءماجىلىسىن اشىپ، كاسىپ يەلەرىنىڭ جۇرەك ءسوزىن بەتپە - بەت تىڭداپ، مۇددەگە قاتىستى جاقتاردىڭ ارىز - ارمانىن ۇعىسىپ، زاڭ قاعيداسىنىڭ تومەنگى شەگىن ايقىن ءتۇسىندىرىپ، ساياساتتىڭ جىلۋىن جەتكىزگەن. سونىمەن تىلدەسىپ پىكىرلەسۋ بىرتە - بىرتە اركىم ءوز ءسوزىن سويلەۋدەن، جاڭجالداسۋدان ءوزارا تۇسىنىسۋگە، پىكىر بىرلىگىنە كەلۋىنە مۇرىندىق بولدى.

جەر جاعدايىنا قاراي ىستەپ، نىسانالى شارا قولداندى. ”ءۇي - جاي اشۋ ساۋداگەرلەرىنىڭ قارجى توپتاۋىنان ءۇمىت جوق جاعدايدا، ءبىز نىساننىڭ كۇيرەپ قايتا رەتتەلۋىن ىلگەرىلەتىپ، كۇيرەۋدى باسقارۋشىلاردىڭ مال - مۇلىك قارىزىن ىشكەرىلەي تەكسەرۋىنە جەتەكشىلىك ەتىپ، بازارلاندىرۋ ءتاسىلى ارقىلى ’ۇيقىدا جاتقان مال - مۇلىكتى‘ ’اينالمالى كاپيتالعا‘ اينالدىردىق“ دەدى لۋشان شيحاي ايگىلى كورىنىس رايونى ەكونوميكانى دامىتۋ مەكەمەسى باستىعىنىڭ ورىنباسارى حۋاڭ حۋا.

”كاسىپتىك باعالاۋ ارقىلى، قارجى كەمشىلىگى 60 ميلليون يۋاننان 30 ميلليون يۋانعا قىسقاردى“ دەدى حۋاڭ حۋا تانىستىرىپ، كوپ رەت كەڭەسۋ ارقىلى قۇرىلىس جۇرگىزۋشى جاق ارتىق ۇيدەن قۇرىلىس سوماسىن تولەتىپ الۋدى قابىلداپ، قايتا سالىناتىن ءۇيدىڭ قۇرىلىسىن جالعاستى ۇستىنە الۋدى قالادى، سونىمەن قۇرىلىس نىسانى ۇزدىكسىز سالىندى.

سونىمەن بىرگە، باسقارۋ كوميتەتى جوبا، قۇرىلىس، باجى، جاراتىلىستىق بايلىق سياقتى كوپتەگەن تاراۋلاردىڭ بىرلەسىپ قيمىلداۋىن ىلگەرىلەتىپ، ەلەكترمەن قامداۋ، سۋمەن قامداۋ، باجى تاپسىرۋ، ءورت ءوشىرۋ، تەكسەرىپ وتكىزىپ الۋ سياقتى ماسەلەلەردى ءبىر - بىرلەپ شەشىم ەتتى. قازىر شيحاي ي - حاۋ شاعىن رايونىنىڭ قوجالىق كاسىپ يەلەرى ارت - ارتىنان ۇقىق كۋالىگىن الدى. باسقارۋ كوميتەتى تاعى كۇتىنۋ ساياحات نىسانىن ەنگىزىپ، ساتىلماعان تۇرعىن ۇيلەردى كۇتىنۋ ۇيىنە وزگەرتتى.

كوز الدىمىزداعى شيحاي ي - حاي شاعىن رايونىنىڭ جول بەتى تەگىس، كەڭ، جاسىل جەلەك جامىلعان. ”بيىل جىل سوڭىندا اشەكەيلەپ، ۇيگە كىرمەكشىمىز!“ دەدى يە جيڭلين كۇلە سويلەپ.

لۋشان شيحاي ايگىلى كورىنىس رايونى تاريحتان قالعان ماسەلەلەردى جان - جاقتى سارالاپ، ءبىر - بىرلەپ تەكسەرىپ، ارحيۆ تۇرعىزىپ، ءاربىر نىسان ءۇشىن ىلگەرىلەتۋ ۋاقىت كەستەسىن جاساپ، جۇمىس ءبولىسى بويىنشا سەلبەسىپ، شەشۋدى ىلگەرىلەتتى. قازىرگە دەيىن كورىنىس ءوڭىرى بىتپەي قالعان نىسانداردان تورتەۋىن، بوس تۇرعان بايلىقتان ەكەۋىن جاپپاي سارالاپ، تۇرلەر بويىنشا شارا قولدانىپ، ءبىر - بىرلەپ شەشىم ەتتى.

دۇرىس ناتيجە كوزقاراسىن ورناتۋ جانە امالياتتا ايگىلەۋ ۇيرەنۋ تاربيەسى ورىستەتىلگەننەن بەرى جيۋجياڭ قالاسى ”جاڭا باسشىلاردىڭ كونە ەسەپتى ەلەمەۋىندەگى“ كورنەكتى ماسەلەلەردى شوعىرلى وڭاۋعا كۇش سالىپ، كونە ەسەپتى شەشۋ ونىمدىلىگىن كادرلاردىڭ ناقتى ناتيجەسىن باعالاۋعا ەنگىزىپ، پارتيالى كادرلاردى، اسىرەسە، جاڭادان تاعايىندالعان ”ءبىرىنشى باسشىنى“ كىناراتقا بەتپە - بەت كەلىپ، نىسانالى كۇش سالۋعا جەتەكتەپ، حالىق تۇرمىسىنداعى قيىن ماسەلەلەردى كۇش سالا شەشتى.

كەلۋ قاينارى: حالىق تورابى