2026.08.25 15:43 كەلۋ قاينارى : حالىق تورابى

8 - ايدىڭ 24 - كۇنى تۇستەن كەيىن مەملەكەت ءتوراعاسى شي جينپيڭ بەيجيڭدەگى حالىق سارايىندا جۇڭگوعا مەملەكەتتىك ساپارمەن كەلگەن يوردانيانىڭ پاتشاسى ابدوللا Ⅱ مەن كەڭەس وتكىزدى.
سۋرەتتى شينحۋا اگەنتتىگىنىڭءتىلشىسى لي شياڭ تۇسىرگەن

8 - ايدىڭ 24 - كۇنى تۇستەن كەيىن مەملەكەت ءتوراعاسى شي جينپيڭ بەيجيڭدەگى حالىق سارايىندا جۇڭگوعا مەملەكەتتىك ساپارمەن كەلگەن يوردانيانىڭ پاتشاسى ابدوللا Ⅱ مەن كەڭەس وتكىزدى. كەڭەستەن بۇرىن شي جينپيڭ حالىق سارايىنىڭ سولتۇستىك زالىندا ابدوللا Ⅱ نى قارسى الۋ سالتىن وتكىزدى.
سۋرەتتى شينحۋا اگەنتتىگىنىڭءتىلشىسى شىن حۇڭ تۇسىرگەن
«حالىق گازەتى»، 8 - ايدىڭ 24 - كۇنى، بەيجيڭ (ءتىلشى ياڭ چياۋچۋ). 8 - ايدىڭ 24 - كۇنى تۇستەن كەيىن مەملەكەت ءتوراعاسى شي جينپيڭ بەيجيڭدەگى حالىق سارايىندا جۇڭگوعا مەملەكەتتىك ساپارمەن كەلگەن يوردانيانىڭ پاتشاسى ابدوللا Ⅱ مەن كەڭەس وتكىزدى.
شي جينپيڭ بىلاي دەپ اتاپ كورسەتتى: جۇڭگو مەن يوردانيا ديپلوماتيالىق قاتىناس ورناتقاننان بەرى باستان - اياق ءوزارا قۇرمەت ەتىپ، تەڭ تۇرعىدا مامىلە جاساپ، ءوزارا پايدا جەتكىزىپ سەلبەستىك جاسادى، بۇل تۇرلىشە قوعامدىق ءتۇزىمنىڭ، تۇرلىشە ۇلكەندى - كىشىلى ەلدەردىڭ سەلبەسىپ تەڭ يگىلىككە كەنەلۋىنىڭ، اۋىس - كۇيىس جاساپ، ءوزارا ۇلگى الۋىنىڭ جاندى بەينەسى. 2015 - جىلى ءبىز جۇڭگو مەن يوردانيانىڭ ستراتەگيالىق سەرىكتەستىك قاتىناسىن ورناتقانىن بىرگە جاريالاپ، ەكى جاقتى قاتىناس دامۋىنىڭ تىڭ پاراعىن اشتىق. قىم - قۋىت حالىقارالىق جانە وڭىرلىك جاعداي الدىندا اناعۇرلىم مازمۇندى، اناعۇرلىم ومىرشەڭدىك كۇشكە يە جۇڭگو - يوردانيا قاتىناسىن ورناتۋ ەكى ەل حالقىنىڭ ورتاق تىلەگىنە ۇيلەسەدى ءارى دۇنيە ءجۇزىنىڭ وڭتۇستىگىندەگى ەلدەردىڭ بىرلەسىپ ءوزىن الۋەتتەندىرۋ ۇلكەن اۋقىمىنا دا ۇيلەسەدى. ەكى جاق ءداستۇرلى دوستىقتى ساۋلەلەندىرىپ، ستراتەگيالىق ءوزارا سەنىمدىلىكتى ارتتىرىپ، ءوزارا ءتيىمدى سەلبەستىكتى تەرەڭدەتىپ، كوپ جاقتى سەلبەستىكتى جيىلەتىپ، جۇڭگو مەن يوردانيانىڭ ستراتەگيالىق سەرىكتەستىك قاتىناسىنىڭ اناعۇرلىم زور دامۋىن ىلگەرىلەتىپ، ءوڭىردىڭ بەيبىتشىلىگىنە، ورنىقتىلىعىنا، گۇلدەنۋىنە ۇزدىكسىز بەلسەندى ۇلەس قوسۋى كەرەك.
شي جينپيڭ بىلاي دەپ باسا دارىپتەدى: جۇڭگو جاق يوردانيانىڭ وڭىردەگى وزگەشە جانە ماڭىزدى رولىنا ءمان بەرەدى، يوردانيانىڭ مەملەكەتتىڭ يەلىك ۇقىعىن، حاۋىپسىزدىگىن، دامۋ مۇددەسىن قورعاۋىن باتىل قولدايدى، يوردانيا جاقپەن ۇكىمەت، ساياسي پارتيا، زاڭ شىعارۋ قۇرىلىمى، جەرگىلىكتى ورىن سياقتى ءار دارەجەلى بارىس - كەلىستى جيىلەتىپ، ەل باسقارۋ تاجىريبەلەرىن اۋىستىرۋدى كۇشەيتۋدى قالايدى. جۇڭگو - يوردانيا سەلبەستىگىنىڭءمانى − ءوزارا پايدا جەتكىزىپ، تەڭ يگىلىككە كەنەلۋ، ەكى جاق دامۋ ستراتەگياسىن ۇشتاستىرۋدى ونان ارى تەرەڭدەتىپ، ەكونوميكا - ساۋدا، نەگىزدىك قۇرىلعى قۇرىلىسى، قاتىناس، كەن ونىمدەرى سياقتى ءداستۇرلى سالالارداعى سەلبەستىكتى كۇشەيتىپ، سيفرلى ەكونوميكا، جاساندى زەردە، جاسىل ەنەرگيا سياقتى جاڭا سەلبەستىكتىڭ ارتۋ تۇيىندەرىن كەڭەيتىپ، وقۋ - اعارتۋ، مادەنيەت، عىلىم - تەحنيكا، ساياحات سياقتى اۋىس - كۇيىستى جان - جاقتى تەرەڭدەتىپ، ادامداردىڭ بارىس - كەلىسىن كەڭەيتىپ، حالىق تىلەگىنىڭ توعىسۋىن كۇشەيتۋى كەرەك. جۇڭگو جاق يوردانيا جاقپەن بىرگە 4 ءىرى دۇنيە جۇزىلىك باستامانى امالياتتا ايگىلەپ، بىرلەسكەن مەملەكەتتەر ۇيىمى سياقتى كوپ جاقتى قۇرىلىمداردا سايكەسۋ مەن سەلبەسۋدى كۇشەيتىپ، بىرلەسكەن مەملەكەتتەر ۇيىمىن وزەك ەتكەن حالىقارالىق جۇيە مەن حالىقارالىق زاڭ نەگىزىندەگى حالىقارالىق ءتارتىپتى بىرگە قورعاپ، ادامزاتتىڭ تاعدىرلاس ورتاق تۇلعاسىن قۇرۋدى ىلگەرىلەتۋدى قالايدى.
ابدوللا Ⅱ مىنالاردىءبىلدىردى: جۇڭگو − ۇلى مەملەكەت، ءتوراعا شي جينپيڭنىڭ باسشىلىعىندا وراسان زور دامۋ جەتىستىكتەرىنە قول جەتكىزدى، بۇل ادامدى سۇيىندىرەدى. يوردانيا مەن جۇڭگو پارمەندى ستراتەگيالىق سەرىكتەستىك قاتىناس ورناتتى، ەكى جاق باستان - اياق ءوزارا قۇرمەت ەتىپ، تىعىز سەلبەسىپ، ءار سالاداعى سەلبەستىكتە سۇبەلى تابىستارعا قول جەتكىزدى. يوردانيا جاق ءبىر جۇڭگو ساياساتىن باتىل اتقارادى، تايۋاندى جۇڭگو تەريتورياسىنىڭ قۇرامداس بولەگى دەپ قارايدى. يوردانيا جۇڭگومەن قاتىناسىنا ايرىقشا ءمان بەرەدى، جۇڭگومەن ەكونوميكا - ساۋدا، جاساۋ - ءوندىرۋ، اۋىل شارۋاشىلىعى، عىلىم - تەحنيكا، ءدارى - دارمەك، مادەنيەت، وقۋ - اعارتۋ سياقتى سالالارداعى سەلبەستىكتى، اۋىس - كۇيىستى تەرەڭدەتۋگە كۇش سالادى، ءتىپتى دە كوپ جۇڭگو كاسىپورىندارىنىڭ يوردانياعا بارىپ قارجى قوسىپ، بىرگە دامىپ، گۇلدەنۋدى جۇزەگە اسىرۋىن قارسى الادى. يوردانيا جاق ءتوراعا شي جينپيڭ العا قويعان 4 ءىرى دۇنيە جۇزىلىك باستامانى جوعارى باعالايدى، جۇڭگونىڭ دۇنيە ءجۇزى ساحناسىندا اناعۇرلىم ماڭىزدى باسشىلىق رول اتقارۋىن ءۇمىت ەتەدى.
ەكى ەل مەملەكەت باسشىلارى ورتا شىعىس رايونىنىڭ جاعدايى جونىندە پىكىر اۋىستىردى. شي جينپيڭ بىلاي دەپ باسا دارىپتەدى: جۇڭگو جاق ەجەلدەن سوعىستى جاپپاي توقتاتىپ، تالاس - تارتىستى ساياسي، ديپلوماتيالىق جولمەن شەشۋدى باستان - اياق دارىپتەپ كەلەدى، يوردانيانى قامتىعان وڭىردەگى ەلدەردىڭ يەلىك ۇقىعى مەن حاۋىپسىزدىگى قۇرمەتتەلۋى كەرەك دەپ قارايدى. پالەستينا ماسەلەسى − ورتا شىعىس ماسەلەسىنىڭ وزەگى، بۇل ماسەلەنى شەشۋدى ىلگەرىلەتۋدە مىناداي 4 پرينسيپكە تاباندى بولۋ كەرەك: ءبىرىنشى، ءسوز جوق، ساياسي جولمەن شەشۋگە تاباندى بولىپ، ”ەكى ەل جوباسى“ سىندى دۇرىس بەتالىستى كوزدەپ، پالەستينا مەن يزرايلدىڭ بەيبىتشىلىك كەلىسسوزىن قايتا باستاۋىن ىلگەرىلەتىپ، پالەستينانىڭ ەرتەرەك دەربەس مەملەكەت قۇرۋىن جۇزەگە اسىرۋ؛ ەكىنشى، ءسوز جوق، ”پالەستينالىقتاردىڭ پالەستينانى جونگە سالۋىنا“ تاباندى بولۋ كەرەك، پالەستينا − بارلىق پالەستينالىقتاردىڭ مەكەنى، ”پالەستينالىقتار پالەستينا مەملەكەتىن جونگە سالۋ“ پرينسيبىن ۇستانىپ، يوردان وزەنىنىڭ باتىس جاعالاۋىن جونگە سالۋدى جانە گازا سوعىسىنان كەيىنگى قايتا قۇرۋدى ىلگەرىلەتۋ كەرەك؛ ءۇشىنشى، ءسوز جوق، ادامگەرشىلىككە تاباندى بولۋ كەرەك، حالىقارالىق قوعام، اسىرەسە، بىرلەسكەن مەملەكەتتەر ۇيىمىنىڭ حاۋىپسىزدىك القالار كەڭەسى جاۋاپكەرشىلىكتى شىنايى ارقالاپ، جاي حالىقتىڭ حاۋىپسىزدىگىن قورعاپ، ادامگەرشىلىك كومەككە شىنايى كەپىلدىك ەتىپ، ادامگەرشىلىككە جاتپايتىن الاپاتتى تيۋى كەرەك؛ ءتورتىنشى، ءسوز جوق، ادىلدىك پەن اقيقاتقا تاباندى بولىپ، حالىقارالىق زاڭمەن جونگە سالۋدى نەگىز، ۇستىنەن وڭاۋ مەن تۇبىرىنەن وڭاۋدى نىسانا، ناقتى ارەكەتتى جول ەتىپ، پالەستينا ماسەلەسىنىڭ ەرتەرەك جالپى بەتتىك، ءادىل، باياندى شەشىلۋىن ىلگەرىلەتۋ كەرەك.
ابدوللا Ⅱ مىنالاردى ءبىلدىردى: يوردانيا جۇڭگونىڭ ورتا شىعىس ىستەرىندە باستان - اياق ءادىل مايداندا تۇرعاندىعىن ايرىقشا القايدى، اراب ەلدەرىنىڭ ادىلەتتى ىستەرىن قولدايدى، جۇڭگونىڭ ادىلەتتى مايدانى وڭىردەگى ەلدەر جونىنەن توتەنشە ماڭىزدى. يوردانيا جاق جۇڭگو جاقپەن تىعىز قاتىناستى ساقتاپ، قازىرگى جاعدايدى باسەڭدەتۋگە ۇزدىكسىز بەلسەندى قۇلشىنىس جاساپ، ورتا شىعىستاعىءار ەل حالقىنىڭ بەيبىتشىلىك پەن گۇلدەنۋدەن يگىلىكتەنۋىنە مۇمكىندىك جاساۋدى قالايدى.
كەڭەستەن كەيىن ەكى ەلدىڭ مەملەكەت باسشىلارى ديپلوماتيا، ەكونوميكا - ساۋدا، ءوندىرۋ - قامداۋ تىزبەگى، ءادىليا سياقتى سالالارداعى كوپتەگەن سەلبەستىك قۇجاتتارىنا قول قويۋعا بىرگە كۋا بولدى.
ەكى جاق «جۇڭحۋا حالىق رەسپۋبليكاسى مەن يوردانيا حاشيم پاتشالىعىنىڭ جۇڭگو مەن يوردانيانىڭ ستراتەگيالىق سەرىكتەستىك قاتىناسىن تەرەڭدەتۋ جونىندەگى بىرلەسكەن مالىمدەمەسىن» جاريالادى.
كەڭەستەن بۇرىن شي جينپيڭ حالىق سارايىنىڭ سولتۇستىك زالىندا ابدوللا Ⅱ نى قارسى الۋ سالتىن وتكىزدى.
ابدوللا Ⅱ كەلگەن كەزدە قۇرمەت قاراۋىلى ساپ تۇزەپ قۇرمەت ءبىلدىردى. ەكى ەلدىڭ مەملەكەت باسشىلارى كوزدەن كەشىرۋ مىنبەسىنە شىقتى، اسكەري وركەستر جۇڭگو مەن يوردانيا ەكى ەلدىڭ مەملەكەت ءانىن ورىندادى، تيان - انمىن الاڭىندا 21 رەت قۇرمەت ساليۋتى اتىلدى. ابدوللا Ⅱ شي جينپيڭنىڭ سەرىك بولۋىندا جۇڭگو حالىق ازاتتىق ارمياسىنىڭ قۇرمەت قاراۋىلىن كوزدەن كەشىردى ءارى سالتانات قاتارىن كوردى.
سول كۇنى كەشتە شي جينپيڭ حالىق سارايىنىڭ التىن ءتۇستى زالىندا ابدوللا Ⅱ نى قارسى الۋ قوناعاسىن بەردى.
ۋاڭ ي جوعارىداعى قيمىلدارعا قاتىناستى.