بەتتى ساقتاۋ | باس بەت ەتۋ | حات ساندىعى | حابارلاسىڭىز | ءبىز تۋرالى جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى اقپارات تورابى

شي جينپيڭ ”شاڭحاي سەلبەستىك ۇيىمى +“ ماجىلىسىنە قاتىناستى ءارى ماڭىزدى ءسوز سويلەدى

2026.09.02 16:44     كەلۋ قاينارى : حالىق تورابى

سول جەر ۋاقىتى 9 - ايدىڭ 1 - كۇنى تۇستەن كەيىن مەملەكەت ءتوراعاسى شي جينپيڭ بىشكەكتە ”شاڭحاي سەلبەستىك ۇيىمى +“ ماجىلىسىنە قاتىناستى ءارى «تەڭ، ءتارتىپتى دۇنيە ءجۇزىنىڭ كوپ ۇيەكتەنۋىن بىرگە دارىپتەپ، اناعۇرلىم ءادىل، ۇيلەسىمدى دۇنيە ءجۇزىن جونگە سالۋدى جۇزەگە اسىرايىق» دەگەن تاقىرىپتا ماڭىزدى ءسوز سويلەدى.

سۋرەتتى شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ ءتىلشىسى جاي جيانلان تۇسىرگەن

سول جەر ۋاقىتى 9 - ايدىڭ 1 - كۇنى تۇستەن كەيىن مەملەكەت ءتوراعاسى شي جينپيڭ بىشكەكتە ”شاڭحاي سەلبەستىك ۇيىمى +“ ماجىلىسىنە قاتىناستى ءارى «تەڭ، ءتارتىپتى دۇنيە ءجۇزىنىڭ كوپ ۇيەكتەنۋىن بىرگە دارىپتەپ، اناعۇرلىم ءادىل، ۇيلەسىمدى دۇنيە ءجۇزىن جونگە سالۋدى جۇزەگە اسىرايىق» دەگەن تاقىرىپتا ماڭىزدى ءسوز سويلەدى. ءماجىلىس باستالاردان بۇرىن شي جينپيڭ جاپاروۆتىڭ ماجىلىسكە قاتىناسقان ۋاكىلدەر ۇيىرمەسىنىڭ باسشىلارىنا ارناپ وتكىزگەن قارسى الۋ قوناعاسىنا قاتىناستى ءارى توپتىق سۋرەتكە ءتۇستى.

سۋرەتتى شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ ءتىلشىسى ۋاڭ يە تۇسىرگەن

«حالىق گازەتى»، 9 - ايدىڭ 1 - كۇنى، بىشكەك (تىلشىلەر ۋاڭ فاڭ، چۇي پەي). سول جەر ۋاقىتى 9 - ايدىڭ 1 - كۇنى تۇستەن كەيىن مەملەكەت ءتوراعاسى شي جينپيڭ بىشكەكتە ”شاڭحاي سەلبەستىك ۇيىمى +“ ماجىلىسىنە قاتىناستى ءارى «تەڭ، ءتارتىپتى دۇنيە ءجۇزىنىڭ كوپ ۇيەكتەنۋىن بىرگە دارىپتەپ، اناعۇرلىم ءادىل، ۇيلەسىمدى دۇنيە ءجۇزىن جونگە سالۋدى جۇزەگە اسىرايىق» دەگەن تاقىرىپتا ماڭىزدى ءسوز سويلەدى (تولىق مازمۇنىن «حالىق گازەتىنىڭ» 2 - بەتىنەن وقي الاسىزدار).

شي جينپيڭ بىلاي دەپ اتاپ كورسەتتى: بۇل رەتكى ءماجىلىس نازاردى بىرلەسكەن مەملەكەتتەر ۇيىمىنىڭ رولىن كۇشەيتۋگە، كوپ ۇيەكتى دۇنيە ءجۇزىن قۇرۋعا شوعىرلاندىرىپ، شاڭحاي سەلبەستىك ۇيىمى رەفورماسىنىڭ دۇنيە جۇزىلىك جونگە سالۋدى كەمەلدەندىرۋدەگى داۋىرلىك جاۋاپكەرشىلىگىن ايگىلەدى. قازىر دۇنيە ءجۇزىنىڭ 100 جىلدىق وزگەرىس جاعدايى، زورەكەرلىك، سىڭار جاقتىلىق، قورعانىمپازدىق اعىمعا قايشى كەلۋدە، ءبىراق باسىم كوپ ساندى ەل وكتەمدىك ساياساتتى قۇپتامايدى، قاقتىعىستى، قارسىلاسۋدى قالامايدى، تۇيىقتالۋدى، مەشەۋلىكتى قالامايدى، قايتا ءوزىنىڭ دامۋى مەن حالىقارالىق سەلبەستىك ارقىلى دۇنيە ءجۇزى ساحناسىندا تەڭ تۇرعىدا وزىندىك ورىن الۋدى قالايدى. تاياۋ جىلداردان بەرى دۇنيە ءجۇزىنىڭ وڭتۇستىگى قاۋىرت كۇشەيىپ، حالىقارالىق كۇشتەردىڭ سالىستىرماسىن ىشكەرىلەي رەتتەۋدى ىلگەرىلەتتى، دۇنيە ءجۇزىنىڭ كوپ ۇيەكتەنۋ اۋقىمى كەرى بۇرىلمايدى. دۇنيە ءجۇزى قانداي كوپ ۇيەكتەنۋگە مۇقتاج؟ ءار ەل كوپ ۇيەكتەنۋگە قالاي قاتىناسادى جانە ونى قالاي ىلگەرىلەتەدى؟ حالىقارالىق قوعام ورتاق تانىم قالىپتاستىرىپ، اماليات پەن تاريحتىڭ سىنىنان وتە الاتىن دۇرىس تالعام جاساۋى كەرەك.

شي جينپيڭ بىلاي دەپ باسا دارىپتەدى: جۇڭگو جاۋاپكەرشىلىك ارقالايتىن ءىرى ەل رەتىندە، دۇنيە ءجۇزىنىڭ تەرەزەسى تەڭ، ءتارتىپتى بولۋىن بەلسەنە دارىپتەيدى، يەلىك ۇقىق تەڭدىگى، ءوزارا قۇرمەت ەتۋ _ ءتۇبىرلى پرينسيپ، بىركەلكى، ءتارتىپتى، زاڭمەن جونگە سالۋعا بويسۇنۋ _ تابيعي تالاپ، كوپ جاقتىلىق، پىكىرلەسۋ، كەڭەسۋ _ شەشۋشى جول، ءوزارا پايدا جەتكىزىپ، تەڭ يگىلىككە كەنەلۋ، جالپىعا ءتيىمدى، سيىسىمدى بولۋ _ دامۋ بەتالىسى. ءار ەلدىڭ مەيلى ۇلكەن - كىشى، كۇشتى - ءالسىز، باي - كەدەي بولسىن، بارىندە ۇقىق تەڭدىگى، وراي تەڭدىگى، ەرەجە تەڭدىگى بولۋ كەرەك. دۇنيە جۇزىندەگى وڭتۇستىك ەلدەرى _ كوپ ۇيەكتى جاعدايدىڭ ماڭىزدى قۇرامداس بولەگى، سونداي - اق كوپ ۇيەكتەنۋدى ىلگەرىلەتۋدەگى شەشۋشى كۇش، حالىقارالىق ىستەردەگى ۋاكىلدىك سيپاتى مەن ءسوز سويلەۋ ۇقىعىن جوعارىلاتۋ كەرەك. بۇكىل ادامزاتتىڭ ورتاق قۇنىن ساۋلەلەندىرىپ، قوس ولشەمدى، وزگەشەلىكتى، زورەكەرلىكتى، ورمان قاعيداسىن تاستاپ، حالىقارالىق قاتىناستىڭ زاڭمەن جونگە سالىنۋىن ىلگەرىلەتۋ كەرەك. اسىرەسە، ءىرى ەلدەر باستاماشىلدىقپەن قاعيداعا بويسۇنىپ، زاڭمەن جونگە سالۋدى دارىپتەپ، دۇنيە جۇزىلىك قيىن ماسەلەلەرگە سەلبەسىپ توتەپ بەرۋى كەرەك. دۇنيە جۇزىندەگى ىستەردى ءار ەل اقىلداسىپ ىستەۋگە، حالىقارالىق ەرەجەلەردى ءار ەل بىرگە جاساۋعا تاباندى بولۋ كەرەك. بىرلەسكەن مەملەكەتتەر ۇيىمىنىڭ بەدەلى مەن ومىرشەڭدىك كۇشىن قايتا سەرپىلتۋ قاجەت، ءتۇرلى دۇنيە جۇزىلىك جانە وڭىرلىك كوپ جاقتى مەحانيزمدەر اناعۇرلىم سايكەستى، جوعارى ءونىمدى بولۋدى قاجەت ەتەدى. نازاردى دامۋ كەڭەستىك تاقىرىبىنا شوعىرلاندىرىپ، ەسىك اشۋعا، سەلبەسۋگە تاباندى بولىپ، سان - سيفر مەن اقىل - پاراسات جىلعاسىن بىتەپ، تەحنيكالىق توڭكەرىس پەن دامۋ جەتىستىكتەرىنىڭ ءار ەل حالقىن يگىلىككە كەنەلتۋىنە مۇمكىندىك جاساۋ كەرەك.

شي جينپيڭ بىلاي دەپ اتاپ كورسەتتى: شاڭحاي سەلبەستىك ۇيىمى 25 جىلدىق دامۋ ارقىلى ءىرى ەلدەر اراسىنداعى، كورشى ەلدەر اراسىنداعى، ۇلكەندى - كىشىلى ەلدەر اراسىنداعى قاتىناستىڭ ۇلگىسىن ءساتتى ورناتىپ، دۇنيە جۇزىندەگى حالىق سانىنىڭ جارىمىنا جۋىعى مەن ەكونوميكالىق تۇلعالاردىڭ تورتتەن ءبىرىن دامىتۋدىڭ بىرىككەن كۇشىن ءساتتى ۇيىستىردى. اناعۇرلىم ىنتىماقتى، اناعۇرلىم ومىرشەڭدىك كۇشكە يە شاڭحاي سەلبەستىك ۇيىمى دۇنيە ءجۇزىنىڭ كوپ ۇيەكتەنۋىن ىلگەرىلەتۋگە اناعۇرلىم زور كۇش قوسا الادى. ءار جاق تاريحتىڭ جالپى اۋقىمىن يگەرىپ، ءداۋىر جاۋاپكەرشىلىگىن ارقالاپ، ادامدى نەگىز ەتىپ، ارەكەت بەتالىسىنا تاباندى بولىپ، دۇنيە ءجۇزىنىڭ تەڭ، ءتارتىپتى كوپ ۇيەكتەنۋىن بىرگە دارىپتەپ، اناعۇرلىم ءادىل، ۇيلەسىمدى دۇنيە جۇزىلىك جونگە سالۋدىڭ جۇزەگە اسۋىن ىلگەرىلەتۋى كەرەك.

شي جينپيڭ شاڭحاي سەلبەستىك ۇيىمىنىڭ رولىن اناعۇرلىم ويداعىداي ساۋلەلەندىرۋ جونىندە 3 ءتۇرلى ۇسىنىس قويدى.

ءبىرىنشى، ”شاڭحاي سەلبەستىك كۇشى“ ارقىلى ازيا - ەۆروپا ۇلى قۇرلىعىنىڭ گۇلدەنۋىن، بىرگە گۇلدەنۋىن جەبەۋ. باسىمدىقتى ۇزدىكسىز ساۋلەلەندىرىپ، كومەسكى كۇشتى اشىپ، ”بىر بەلدەۋ، ءبىر جولدى“ جوعارى ساپامەن بىرگە قۇرۋ ارقىلى ازيا - ەۆروپا ۇلى قۇرلىعىنىڭ كوپتەگەن ارتۋ ۇيەكتەرىن تۇتاستىرىپ، ءوزارا قۋات ۇستەپ، ءوزارا تابىسقا جەتىپ، ورايدى بىرگە جاراتىپ، گۇلدەنۋدەن بىرگە يگىلىكتەنۋ كەرەك.

ەكىنشى، ”شاڭحاي سەلبەستىك ۇيىمىنىڭ اقىل - پاراساتى“ ارقىلى دۇنيە ءجۇزىنىڭ وڭتۇستىگىنىڭ دامۋىن، كۇشەيۋىن ىلگەرىلەتۋ. ”شاڭحاي رۋحىن“ ساۋلەلەندىرىپ، ”شاڭحاي سەلبەستىك ۇيىمى +“ سەرىكتەستەرىن ىنتىماقتاستىرىپ جانە كەڭەيتىپ، بەيبىتشىلىككە بىرگە ءۇن قاتىپ، دامۋعا كۇش توپتاپ، سەلبەستىككە كوپىر سالىپ، تەڭ يگىلىككە كەنەلۋگە جول اشۋ كەرەك.

ءۇشىنشى، ”شاڭحاي سەلبەستىك ارەكەتى“ ارقىلى دۇنيە جۇزىلىك جونگە سالۋ رەفورماسىنىڭ كەمەلدەنۋىنە جەتەكشىلىك ەتۋ. سەرىك بولۋعا، وداقتاسپاۋعا، پىكىرلەسۋگە، قارسىلاسپاۋعا تاباندى بولىپ، بىرگە اقىلداسۋعا، بىرگە قۇرۋعا، بىرگە يگىلىكتەنۋگە تاباندى بولىپ، ءار ەلدىڭ دۇنيە جۇزىلىك جونگە سالۋ بارىسىندا تەڭ تۇرعىدا ات سالىسۋىن، جاپپاي يگىلىككە كەنەلۋىن ىلگەرىلەتۋ كەرەك.

شاڭحاي سەلبەستىك ۇيىمىنىڭ كەزەكتى ءتوراعا ەلى قىرعىزستاننىڭ زۇڭتۇڭى جاپاروۆ ءماجىلىستى باسقاردى. شاڭحاي سەلبەستىك ۇيىمىنا مۇشە ەلدەر بەلورۋسسيانىڭ زۇڭتۇڭى لۋكاشەنكو، ءۇندىستاننىڭ زۇڭليى مودي، يراننىڭ زۇڭتۇڭى پەزەشكيان، قازاقستاننىڭ زۇڭتۇڭى توقايەۆ، پاكيستاننىڭ زۇڭليى شاھباز، رەسەيدىڭ زۇڭتۇڭى پۋتين، تاجىكستاننىڭ زۇڭتۇڭى راحمون، وزبەكستاننىڭ زۇڭتۇڭى مىرزيويەۆ، موڭعۇليا، ازەربايجان، ارمەنيا، ەگيپەت، لاوس، تۇركيا، ۆيەتنام، توگو سياقتى ۇسىنىس ەتىلگەن باسقا ەلدەردىڭ باسشىلارى، سونداي - اق بىرلەسكەن مەملەكەتتەر ۇيىمىنىڭ باس حاتشىسى گۋتەرەس سياقتى حالىقارالىق جانە وڭىرلىك ۇيىمداردىڭ جاۋاپتىلارى ماجىلىسكە قاتىناستى.

ءماجىلىس باستالاردان بۇرىن شي جينپيڭ جاپاروۆتىڭ ماجىلىسكە قاتىناسقان ۋاكىلدەر ۇيىرمەسىنىڭ باسشىلارىنا ارناپ وتكىزگەن قارسى الۋ قوناعاسىنا قاتىناستى ءارى توپتىق سۋرەتكە ءتۇستى.

ساي چي، ۋاڭ ي قاتارلىلار جوعارىداعى قيمىلدارعا قاتىناستى.

كەلۋ قاينارى: حالىق تورابى

جاۋاپتى رەداكتورى : نۇرعيسا قۇرمانجان ۇلى