«حالىق گازەتىنىڭ» شولۋشىسى
2025.02.20 16:10 كەلۋ قاينارى : حالىق تورابى
”جاڭا ءداۋىردىڭ جاڭا جورىعىندا حالىقتىق شارۋاشىلىقتىڭ دامۋ ءورىسى كەڭ، بولاشاعى نۇرلى“. بىرنەشە كۇننىڭ الدىندا اشىلعان حالىقتىق كاسىپورىندار اڭگىمە ماجىلىسىندە باس شۋجي شي جينپيڭ جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋ قۇرىلىسى جالپى جاعدايى تۇرعىسىنان قازىرگى حالىقتىق شارۋاشىلىقتىڭ دامۋى ءدوپ كەلگەن وراي مەن سىن - سايىسقا ىشكەرىلەي تالداۋ جاساپ، حالىقتىق كاسىپورىندار مەن حالىقتىق كاسىپكەرلەردى ” قيىنشىلىق پەن سىن - سايىستان كەلەشەكتى كورىپ، ءۇمىتتى كورىپ، بولاشاقتى كورىپ، دامۋ تاباندىلىعىن ساقتاپ، دامۋ سەنىمىن كۇشەيتىپ، كۇرەس جۇرگىزىپ جەڭىسكە جەتەتىن جىگەر - قايراتتى ساقتاۋعا“ شابىتتاندىردى.
حالىقتىق شارۋاشىلىق − حالىق شارۋاشىلىعىنىڭ ماڭىزدى قۇرامداس بولەگى، حالىقتىق شارۋاشىلىقتىڭ دامۋىن قولداۋ − پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ دايەكتى باعىتى، حالىقتىق شارۋاشىلىقتىڭ دامىپ زورايۋىن جەبەۋ − ۇزاق ۋاقىتتىق شارا. پارتيا 18 - قۇرىلتايىنان بەرى ەلىمىزدىڭ حالىقتىق شارۋاشىلىعىنىڭ ارشىنداي العا باسۋىنىڭ ماڭىزدى ءبىر جاعى ”ەكىدەن استە اۋىتقىماۋعا“ باستان - اياق تاباندى بولىپ، ءتۇرلى مەنشىكتەگى شارۋاشىلىقتىڭ ءوندىرىس فاكتورلارىنان زاڭ بويىنشا تەڭ پايدالانۋىنا، بازار باسەكەسىنە ءادىل قاتىناسۋىنا، تەڭ دارەجەدە زاڭنىڭ قورعاۋىندا بولۋىنا كەپىلدىك ەتىپ، حالىقتىق شارۋاشىلىقتىڭ دامىپ - زورايۋىنا تاماشا شارت - جاعداي ازىرلەپ، كەڭ ءورىس اشۋدا. قازىر جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋ قۇرىلىسى ايبىندى كارتيناسىن اشىپ، شەكسىز نۇرلى بولاشاق جارىققا شىقتى، ەلىمىزدىڭ حالىقتىق شارۋاشىلىعى تەك زورايادى، السىرەمەيدى، ءبىزدىڭ ەكونوميكانىڭ باياندى، اقاۋسىز دامۋىن ساقتاپ، حالىقتىق شارۋاشىلىقتىڭ جوعارى ساپالى دامۋىن ۇزدىكسىز تىڭ ساتىعا كوتەرۋگە سەنىمىمىز كامىل، قۋاتىمىز قاپتال جەتەدى.
دامۋ نەگىزىنە كوز جىبەرسەك، قازىر ەلىمىزدىڭ حالىقتىق شارۋاشىلىعى نەداۋىر كولەمدى، وتە اۋىر سالماقتى يەلەپ، حالىقتىق شارۋاشىلىقتىڭ جوعارى ساپالى دامۋىن ىلگەرىلەتۋدە بەرىك نەگىز قالادى. كولەم مولشەرىنەن قاراعاندا، بۇكىل ەل بويىنشا تىزىمگە الىنعان حالىقتىق كاسىپورىنداردىڭ سانى 55 ميلليوننان اسىپ، حالىقتىق كاسىپورىنداردىڭ كاسىپورىن جالپى مولشەرىندەگى سالىستىرماسى %92 تەن استى. جاڭالىق اشۋ قابىلەتىنەن قاراعاندا، حالىقتىق شارۋاشىلىقتىڭ عىلىم – تەحنيكادا جاڭالىق جاراتۋ تابىسىنداعى قوسقان ۇلەسى %70 تەن اسىپ، ەلىمىزدىڭ عىلىم - تەحنيكادا جاڭالىق اشۋداعى ماڭىزدى نەگىزگى تۇلعاسىنا اينالدى. ەلىمىزدە وندىرىلگەن AI ۇلكەن مودەلىنىڭ كاسىپ سالاسى تىزبەگىنە قۋات ۇستەۋىنەن ادام ءتارىزدى قۇلتەمىردىڭ بۇكىل دۇنيە ءجۇزىن ءدۇر سىلكىندىرۋىنە دەيىن، بارلىعى حالىقتىق شارۋاشىلىقتىڭ كولەمدىك قۋاتىنىڭ، جاڭالىق اشۋ ورەسىنىڭ، بازاردىڭ باسەكەلىك قۋاتىنىڭ زور دارەجەدە جوعارىلاعاندىعىن دالەلدەدى. جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋدى ىلگەرىلەتۋدىڭ جالىندى كۇشى رەتىندە حالىقتىق كاسىپورىندار، ءسوز جوق، جوعارى دەڭگەيدەگى عىلىم - تەحنيكادا ءوز كۇشىنە سۇيەنۋدى جۇزەگە اسىرۋ، جوعارى ساپالى دامۋدى ىلگەرىلەتۋ بارىسىندا ءوز ارتىقشىلىقتارىن ساۋلەلەندىرىپ، كۇش توپتاپ، جەلكەن جايادى.
دامۋ ساحناسىنا كوز جىبەرسەك، ەلىمىزدىڭ حالىقتىق شارۋاشىلىعىنىڭ دامۋى جاڭا ورايعا، اناعۇرلىم زور دامۋ كەڭىستىگىنە يە بولىپ وتىر. ءبىر ميلليارد 400 ميلليوننان استام حالىق سانى بار ەرەن كولەمدى بازاردى الىپ ايتساق، ”ەكى جاڭا“ ساياساتىنىڭ اتقارىلۋى كومەسكى كۇشى بار تۇتىنۋدى، ءونىمدى قارجى قوسۋدى اناعۇرلىم جەبەپ، ماشينا جابدىقتارى، جاڭا ەنەرگيالى اۆتوموبيل، ءۇي ەلەكتر جابدىقتارى، بولشەك ساتۋ سياقتى كاسىپتەردىڭ جەدەل ارتۋىن جەبەدى. جاڭا ءداۋىردىڭ جاڭا جورىعىندا ەلىمىزدىڭ قوعامدىق وندىرگىش كۇشتەرى ۇزدىكسىز نىعايىپ، حالىقتىڭ تۇرمىس ورەسى ورنىقتى جوعارىلاپ، رەفورما جاساپ، ەسىك اشۋ ونان ارى جاپپاي تەرەڭدەدى، وسىنىڭ بارىندە وراسان زور دامۋ كومەسكى كۇشى بار. دارىندىلار قوسىنى مەن ەڭبەككۇش بايلىعىنىڭ سانى مول، ساپاسى جاقسى، كاسىپ سالاسى جۇيەسى مەن نەگىزدىك قۇرىلعىلار جۇيەسىنىڭ سايكەستى كەمەلدەنۋى سياقتى ابزالدىقتاردان تولىق، ويداعىداي پايدالانىپ، كاسىپ سالاسىنىڭ دارەجەسىن جوعارىلاتۋ مەن تۇتىنۋدىڭ دارەجەسىن جوعارىلاتۋ ورايىن مىقتى يگەرگەندە عانا، حالىقتىق شارۋاشىلىق اناعۇرلىم كەڭ ورىسكە بەت الادى.
دامۋدى قامتاماسىز ەتۋگە نازار سالعاندا، 2023 - جىلى شىعارىلعان «جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى ورتالىق كوميتەتىنىڭ، مەملەكەتتىك كەڭەستىڭ حالىقتىق شارۋاشىلىقتىڭ دامۋىن، زورايۋىن جەبەۋ جونىندەگى پىكىرى» حالىقتىق شارۋاشىلىقتىڭ دامۋ ورتاسىن ۇزدىكسىز ساپالىلاندىرۋ، حالىقتىق شارۋاشىلىقتى ساياسات جاعىنان قولداۋ تەبىنىن ارتتىرۋ، حالىقتىق شارۋاشىلىقتىڭ دامۋىن زاڭمەن جونگە سالۋدى قامتاماسىز ەتۋدى كۇشەيتۋ سياقتى جاقتاردى قامتىدى. بىلتىردان بەرى حالىقتىق كاسىپورىنداردىڭ مەملەكەتتىڭ كەلەلى نىساندار قۇرىلىسىنا ات سالىسۋىنىڭ باياندى مەحانيزمىن كەمەلدەندىرۋدەن، حالىقتىق كاسىپورىنداردىڭ قارجى قۇراۋىن قولداۋ ساياسات - ءتۇزىمىن كەمەلدەندىرۋدەن كاسىپورىندارعا ساياتىن اكىمشىلىك تەكسەرۋدى ارناعا تۇسىرۋگە، ودان حالىقتىق شارۋاشىلىقتى جەبەۋ زاڭىن شىعارۋ اياق الىسىن جەدەلدەتۋگە دەيىن، پارتيا 20 - كەزەكتى ورتالىق كوميتەتىنىڭ ءۇشىنشى جالپى ماجىلىسىندە ورنالاستىرىلعان ءتۇرلى رەفورما شارالارى تياناقتانۋدا. جۇڭگوشا سوتسياليستىك ءتۇزىم كوپ جاقتى كورنەكتى ابزالدىققا يە، سوتسياليستىك بازار شارۋاشىلىعى ءتۇزىلىسى، جۇڭگوشا سوتسياليستىك زاڭمەن باسقارۋ جۇيەسى ۇزدىكسىز تولىسىپ جانە كەمەلدەنىپ، حالىقتىق شارۋاشىلىقتىڭ دامۋىن اناعۇرلىم پارمەندى كەپىلمەن قامدايدى.
”قازىر حالىقتىق شارۋاشىلىقتىڭ دامۋى ءدوپ كەلگەن كەيبىر قيىنشىلىقتار مەن سىن - سايىس جالپى تۇلعالىق جاقتان العاندا، رەفورما جاساۋ، دامۋ، كاسىپ سالاسىنىڭ تيبىن وزگەرتىپ، دارەجەسىن جوعارىلاتۋ بارىسىندا جارىققا شىققان، بۇل جالپىلىق ەمەس، ءىشىنارالىق، ۇزاق مەزگىلدىك ەمەس، ۋاقىتتىق، شەشۋگە بولمايتىن ماسەلە ەمەس، جەڭۋگە بولادى“. باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ ماڭىزدى تۇجىرىمى ەلىمىزدىڭ دامۋ اۋقىمىن يگەرىپ، جاعدايعا عىلمي تۇجىرىم جاساپ، حالىقتىق شارۋاشىلىقتىڭ دامۋىنا سەنىم جانە كۇش قوستى. وراي مەن سايىس قاشان دا قاتار ءومىر سۇرەدى، بولاشاق قيىنشىلىققا مامىلە جاساۋ، قيىنشىلىقتى شەشۋ بەكىمىن، قيىنشىلىققا توتەپ بەرۋ ءادىسىن بەلگىلەيدى. بوران - شاشىننىڭ سىناعىنان ءوتۋ بارىسىندا نىعايتۋعا ەڭ قاجەتتىسى − سەنىمدى بەكەمدەپ، ءبىر نيەتپەن ىنتىماقتاسۋ. يدەيا مەن ارەكەتتى پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ ەل ءىشى - سىرتى جاعدايى جونىندەگى تۇجىرىمىمەن بىرلىككە كەلتىرىپ، پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ ەكونوميكالىق قىزمەت جونىندەگى شەشىمدەرىمەن جانە ورنالاستىرۋلارىمەن بىرلىككە كەلتىرىپ، باتىلدىقپەن جاڭالىق اشىپ، قايراتتى تاسقىنداتىپ، ءار جاقتاعى بەلسەندى فاكتورلاردى دامۋ ناقتى ناتيجەسىنە اينالدىرساق بولعانى، ءسوز جوق، حالىقتىق شارۋاشىلىق دامۋىنىڭ جاڭا جاعدايىن بىرگە اشا الامىز.
بۇرىنعىلار ىستەپ كورمەگەن باستاما ىستەر ءارى جالپى حالىقتىڭ ورتاق ءىسى، ونان دا ماڭىزدىسى، ءىس تىندىرىپ، شارۋاشىلىق قۇرۋدىڭ ءداۋىر ساحناسى. قازىر ساياسي ورتا، ەكونوميكالىق ورتا، قوعامدىق ورتا حالىقتىق شارۋاشىلىقتىڭ دامۋىنا توتەنشە ءتيىمدى، قالىڭ حالىقتىق كاسىپورىندار مەن حالىقتىق كاسىپكەرلەردىڭ ءوز ونەرىن ايگىلەيتىن كەزى كەلدى!
كەلۋ قاينارى: حالىق تورابى