«حالىق گازەتىنىڭ» تىلشىلەرى ۋاڭ يۋە - ۋىن، جۋ پەيشيان
2025.03.14 14:53 كەلۋ قاينارى : حالىق تورابى
باس شۋجي شي جينپيڭ بيىلعى مەملەكەتتىك ەكى ماجىلىستە بىلاي دەپ باسا دارىپتەدى: ”جاڭا دامۋ ۇستانىمىن تولىق، دالمە - ءدال، جان - جاقتى دايەكتىلەندىرىپ، ەل ءىشى مەن حالىقارانى ءبىر تۇتاس جوسپارلاپ، قالا مەن اۋىلدىڭ توعىسۋىن، وڭىرلەردىڭ بىرلەسىپ ارەكەتتەنۋىن ويداعىداي يگەرىپ، وندىرگىش كۇشتەردىڭ ورنالاسۋىن ساپالىلاندىرىپ، جوعارى ساپالى دامۋدى كۇش سالا ىلگەرىلەتۋ كەرەك“، ”ەكونوميكالىق ءىرى ولكەلەر مەملەكەتتىڭ كەلەلى دامۋ ستراتەگياسىن تياناقتاندىرۋدا اناعۇرلىم زور جاۋاپكەرشىلىك ارقالاۋى كەرەك“.
حىنان ولكەسى ەكونوميكالىق ءىرى ولكە رەتىندە جوعارى ساپالى دامۋدى كۇش سالا ىلگەرىلەتىپ، جوعارى دەڭگەيدەگى ەسىك اشۋدى كەڭەيتتى. 3 - ايدىڭ 12 - كۇنى مەملەكەتتىك تەمىر جول توبىنىڭ جىڭجوۋ شەكتى جاۋاپكەرشىلىك سەرىكتەستىگىنىڭ پۋتيان بەكەتىندە ماشينا جابدىقتارى، ەلەكتروندىق ونىمدەر، جاڭا ەنەرگيالى اۆتوكولىك سياقتىلاردى تولتىرا تيەگەن جۇڭگو - ەۆروپا كەزەكشى پويەزى (جىڭجوۋ) ەۆروپاعا جول الدى؛ ەندى ءبىر جاقتاعى جۇمىس اۋماعىندا گەرمانيا، پولشا سياقتى جەرلەردەن كەلگەن قىزىل اراق، ءسۇت ونىمدەرى، اۆتوكولىك ۇساق بولشەكتەرى سياقتى زاتتار جوعارى ونىمدىلىكپەن بۇكىل ەل بازارىنا جونەلتىلدى.
يۇنناننىڭ كوفەسى، سىچۋان، چۇڭچيڭنىڭ ليمونى، دانيانىڭ ىرىمشىگى... حىناننىڭ جياۋزو قالاسى ۋىنشيان اۋدانىنداعى دافا حالىقارالىق ازىق - تۇلىك شەكتى سەرىكتەستىگىندە دۇنيە ءجۇزىنىڭ جەر - جەرىنەن كەلگەن قانت، ءسۇت، شاي، كوفە، جەمىس - جيدەك، استىق سياقتى شيكىزاتتار مانەرلەگەننەن كەيىن، قۇرلىق، تەڭىز، اۋە سياقتى كوپ فورمالى ۇلاسپالى تاسىمال ارقىلى دۇنيە جۇزىندەگى 46 مىڭنان استام بالمۇزداق دۇكەنىنە جونەلتىلەدى.
حىنان ولكەلىك پارتكومنىڭ شۋجيى ليۋ نيڭ بىرنەشە كۇننىڭ الدىندا اشىلعان حىناننىڭ مەملەكەتتىك ءبىر تۇتاس ءىرى بازارمەن توعىسۋعا قىزمەت وتەۋ جينالىسىندا مىنانى ءبىلدىردى: حىنان ەكونوميكالىق اينالىمدى ىركىلىسسىزدەندىرۋ سىندى وزەكتى جانە بازار تيجاراتى قولايلىلىعى سىندى وسى ”شاحمات كوزىن“ مىقتاپ يگەرىپ، قارجى قوسۋ، ءوندىرىس، ساۋدا، اينالىم، تۇتىنۋ سياقتى بۋىنداردىڭ جالپى بارىسىن قولايلىلاندىرۋدى زور كۇشپەن جەبەپ، ساياساتتىڭ پايداسىن، رەفورمانىڭ پايداسىن جوعارى ساپالى دامۋدىڭ ناقتى ونىمدىلىگىنە اينالدىرادى.
ەكونوميكالىق اينالىمدى ىركىلىسسىزدەندىرىپ، توراپتىق ەكونوميكانى، وتكەل ەكونوميكاسىن دامىتتى جانە ۇلعايتتى. بيىل 1 - ايدا جوۋكوۋ ورتالىق پورتىنىڭ شوعىرلى تاسىمال تەمىر جول ارناۋلى جەلىسى نىسانى جۇمىس باستادى. نىسان سالىنىپ بولعاننان كەيىن جوۋكوۋ ورتالىق پورت رايونى مەن لوحى - فۋياڭ لەنياسى، بەيجيڭ - گۋاڭجوۋ لەنياسى، بەيجيڭ - جيۋلۇڭ لەنياسى سياقتى تەمىر جول جەلىلەرىن ءونىمدى ۇشتاستىرىپ، ۋاقىتتىق پورت كاسىپورىندارىنىڭ تاسىمال قاجەتىن قاناعاتتاندىرادى.
”جوۋكوۋ لينگاڭ اشۋ رايونىنا ىرگە تەپتىك، زاۆودقا قاجەتتى سويا بۇرشاقتى سۋ ارقىلى تاسىمالداۋ تەمىر جولمەن تاسىمالداعانعا قاراعاندا قاراجاتتى شامامەن %30 ۇنەمدەيدى. جوۋكوۋ سونداي - اق حىناننىڭ نەگىزگى ءبيداي، جۇگەرى ءوندىرىس رايونى بولىپ، قىرۋار شيكىزاتتى سول ورىننان الۋعا بولادى“. ي - حايجيالي (جوۋكوۋ) وسى زامانعى ازىق - تۇلىك كاسىپ باقشاسى باس ديرەكتورىنىڭ كومەكشىسى حان شيا بىلاي دەدى: سەرىكتەستىك جىلىنا ءبىر ميلليون توننا جۇگەرى مانەرلەپ، العاشقى مانەرلەۋدەن جىنتىكتەي مانەرلەۋگە، ونان جوعارى قوسىمشا قۇندى جىنتىكتەي مانەرلەۋگە دەيىنگى كاسىپ سالاسى تىزبەگىن قالىپتاستىردى.
”حىنان تەمىر جولدان توراپ قالىپتاستىرۋ، اۋەجاي تورابىندا تارماق لەنيانى كوبەيتۋ، تاس جولداردى جيىلەتىپ، ساپاسىن جوعارىلاتۋ، سۋ تاسىمالىن وزەنگە، تەڭىزگە جەتكىزۋ سىندى ’4 ءىرى ينجەنەريانى‘ ءتۇيىندى اتقارىپ، قارقىندى تەزدەتىپ، ساپاسىن جوعارىلاتىپ، مەملەكەتتىك زات اينالىمى تورابىن قۇرادى“ دەدى دامۋ جانە رەفورما كوميتەتىنىڭ پارتگرۋپپا شۋجيى، مەڭگەرۋشىسى ما جيان.
بازار تيجاراتىنىڭ قولايلىلىعىن جوعارىلاتىپ، بۇكىل ەل بويىنشا ءبىر تۇتاس ءىرى بازارعا قىزمەت وتەدى. جييۋان قالالىق بازار باقىلاۋ - باسقارۋ مەكەمەسى كاسىپورىنداردى كوشىرۋدەگى ”ءبىر ءىس“ رەفورماسىن ىلگەرىلەتىپ، كوشىپ كىرۋ، كوشىپ شىعۋ، وزگەرتىپ تىركەۋ سياقتى 5 بۋىندا ”ءبىر تەرەزەدە قابىلداۋ، ءبىر جەلىدە ءبىر تۇتاس ءبىتىرۋدى“ جۇزەگە اسىرىپ، ءبىتىرۋدى اياقتاتۋ ۋاقىت شەگىن 3 كۇننەن 10 مينۋتقا قىسقارتتى.
بيىل حىنان ولكەسىنىڭ بازار باقىلاۋ - باسقارۋ تاراۋى اكىمشىلىك زاڭ اتقارۋدىڭ ولشەمى مەن ءتارتىبىن ونان ارى بىرلىككە كەلتىرىپ، ەركىن كەسىم جاساۋ ۇقىعىن ازايتىپ، ”كىشكەنە قاتەلىكتى اۋىر جازالاۋ، كوپ جاقتان جازالاۋ، دەلولاردى تۇرلىشە جازالاۋ“ ماسەلەسىن ءونىمدى تەجەپ، ”ەكى كەزدەيسوق“ باقىلاۋ - باسقارۋدى تاراۋ اتتاپ جالپىلىق باقىلاۋ - باسقارۋمەن ءونىمدى ۇشتاستىرۋدى ىلگەرىلەتىپ، زاڭ اتقارۋ دارەجەسىن ازايتادى...
”ءبىز زاڭ اتقارۋدى باقىلاۋ - باسقارۋ ساياساتىنىڭ ورنىقتىلىعىن، بولجامدىلىعىن ۇزدىكسىز كۇشەيتىپ، باقىلاۋ - باسقارۋدىڭ ءارى تەبىندى، ءارى مەيىرلى بولۋىنا مۇمكىندىك جاسايمىز“ دەدى بازار باقىلاۋ - باسقارۋ مەكەمەسى پارتگرۋپپاسىنىڭ شۋجيى ۋاڭ شينحۇي.
كەرەگە كوز ءپىشىندى جوعارى جىلدامدىقتى تەمىر جول تورى شار تاراپقا تۇتاسىپ، ”اۋە جىبەك جولى“ جۇڭگو مەن شەتەلدى تۇتاستىردى؛ بيادي جاڭا ەنەرگيالى تۇتاس اۆتوموبيل بازاسىن قۇردى، نيڭدى شىداي قوزعاۋشى كۇش باتەريا نىسانى تياناقتاندى... بۇكىل ەل بويىنشا ءبىر تۇتاس ۇلكەن بازارعا قىزمەت وتەۋمەن بەلسەنە توعىستى، حىنان ماڭىزدى فاكتورلار شوعىرلانعان ”ماگنيت ورىسىنە“، قارجى قوسىپ، كاسىپتى گۇلدەندىرۋدىڭ ”قۇتتى مەكەنىنە“ اينالۋدا.
كەلۋ قاينارى: حالىق تورابى