«حالىق گازەتىنىڭ» تىلشىلەرى حۋ انچي، چيان ي - بين، ما يۋان
2026.01.05 14:58 كەلۋ قاينارى : حالىق تورابى
2026 - جىل _ ”15 - بەسجىلدىقتىڭ“ باستاما جىلى.
1 - ايدىڭ 4 - كۇنى جاڭا جىلدىڭ العاشقى قىزمەت كۇنىندە تىلشىلەر ءبىرىنشى شەپكە بارىپ تىلشىلىك ىستەدى، قالىڭ كادر - جۇرتشىلىق نىسانادان جازباي، قاجىرلىلىقپەن ناقتى ىستەپ، ارمان ءۇشىن بەلدەسىپ، باقىت ءۇشىن كۇرەستى، دۋماندى قىزۋ كورىنىستەر كۇن سايىن كوركەيىپ كەلە جاتقان جۇڭگونى نۇرلاندىردى.
ءونىم كارتاسىنداعى جاڭالىق اشۋدىڭ ومىرشەڭدىك كۇشى
جىجياڭ حاڭجوۋ يۇيشۋ عىلىم - تەحنيكا شەكتى جارنا سەرىكتەستىگى. جيىن زالىندا ينجەنەرلەر مەن تەحنيكا ۇجىمى قىزمەتتىڭ جاي - جاپسارىن تالقىلاۋدا؛ كورمە زالىنا ادام ءتارىزدى قۇلتەمىر سياقتى ءتۇرلى ونىمدەر ءتىزىلىپتى. شامامەن ساعات 11 دە، بازار مەڭگەرۋشىسى چىن جياشين ەكسكۋرسيالاۋ ۇيىرمەسىن كۇتىپ العاننان كەيىن، سىناق رايونىنا قايتىپ كەلدى. ادام ءتارىزدى G1 قۇلتەمىردىڭ سايىسكەرلىك ونەرىنەن وسى زامان ءبيىن بيلەۋىنە دەيىن، ونان كەدەرگىلەردەن ءوتىپ، ارەكەت جاساعانىنا دەيىن ەش نۇقسان بايقالمادى. الايدا، چىن جياشيننىڭ مىندەتى ءدال ”كىناراتىن تابۋ“ ءارى ونى تەحنيكا توبىنا اڭىس ەتۋ، ول: ”ارتىنا توڭكەرىلىپ اۋناپ تۇسكەنىن تاعى دا ورنىقتى ەتسەك بولاتىنداي...“ دەدى.
جاڭا جىل باستالىسىمەن چىن جياشيننىڭ قول تەلەفونىنا ەنگىزىپ قويعان ىستەۋگە ءتيىستى ىستەر تولىپ كەتتى: جوسپارلانعان قۇلتەمىردىڭ شەكارا اتتاعان سەلبەستىگىن ىركەس - تىركەس ىلگەرىلەتۋ كەرەك، جۋىقتان بەرى جەلىگە شىققان قۇلتەمىر قولدانىلمالى دۇكەنى جونىندەگى تۇتىنۋشىلاردىڭ اڭىسىن جيناۋى كەرەك دەگەندەي.. ”تەحنيكانىڭ بۋىن جاڭالاپ جالعاسۋىنا قاداعالاي نازار اۋدارىپ، دۇنيە جۇزىلىك سەرىكتەستەرمەن قاۋىشىپ، تۇتىنۋشىلاردىڭ سەزىنۋىن جوعارىلاتۋ _ وسىناۋ ’قۇلتەمىرلەردى‘ كوپشىلىكتىڭ تۇرمىسىمەن توعىستىرۋ مەنىڭ ەڭ ارماندايتىن ءىسىم“ دەدى چىن جياشين.
قوزعالىس كۇيىندەگى كارتانىڭ اشىق تارتىلىس كۇشى
گۋدەك ءۇنى ۇزاققا سوزىلىپ، تيەۋىش قوراپتى تولتىرا تيەگەن جۇك كەمەسى حايناننىڭ ياڭپۋ پورتىنا باياۋ كىردى. توقتاۋدان بۇرىن كەمە جانە جۇك تۋرالى اقپارات ”الدىمەن جۇرگىزىلىپ“ بولىپ، ونى تەكسەرۋ مەرزىمىنەن بۇرىن اياقتالدى.
تۇستەن بۇرىن حايكوۋ كەدەنىنە قاراستى ياڭپۋ كەدەنى باقىلاۋ - باسقارۋ باسقارماسىنىڭ باستىعى لي ۋىن مەن قىزمەتتەستەرى قاربالاستىققا ءتۇستى _ ءبىر توپ باجىسىز بەزەنۋ بۇيىمدارى ناق مايداندا الدىن الا كەلىسۋ بويىنشا تەكسەرۋدەن ءوتتى. ياڭپۋ حالىقارالىق تيەۋىش قوراپتى كەمەجايىنىڭ تيەۋ - ءتۇسىرۋ رايونىنان، ودان ارلى - بەرلى قايشالىسىپ جاتقان جۇك اۆتوموبيلدەرىنىڭ قاسىنان ءوتتى.
حاينان ەركىن ساۋدا پورتى تۇتاس ارالدا جابىق جۇمىس جۇرگىزگەننەن بەرى، شەكارادان شىعۋ، كەدەننەن ءوتۋ كارتاسى بارعان سايىن ايقىندالا ءتۇستى. ءتۇرلى تەكسەرۋ تاسىلدەرىنەن جان - جاقتى پايدالانىپ، سىرتقى شەكارا وتكەلدەرىن اشۋعا دا، باسقارۋعا دا مۇمكىندىك جاسالدى.
شامامەن جارىم ساعاتتان كەيىن بۇل زاتتار تەكسەرۋدەن ءوتىپ بولىپ، حايكوۋ حالىقارالىق باجىسىز بازارىنا جەتكىزىلەدى. جاڭا جىل دەمالىسىندا حايكوۋ كەدەنى ارالداعى باجى الىنبايتىن 442 مىڭ تاۋاردىڭ ساتىلۋىن باقىلاپ - باسقاردى، بۇل سايكەس مەزگىلدەگىدەن %52.4 ارتتى؛ زات ساتىپ الۋ سوماسى 712 ميلليون يۋانعا جەتىپ، سايكەس مەزگىلدەگىدەن %128.9 ارتتى. ”ەركىن ساۋدا پورتىنىڭ ’دوستار شەڭبەرى‘ بارعان سايىن كەڭەيۋدە، ءبىز جوعارى ونىمدىلىكپەن قامتاماسىز ەتۋىمىز، ىقىلاستى قىزمەت وتەۋىمىز كەرەك“ دەدى لي ۋىن.
كارتاداعى ارتۋ كومەسكى كۇشى
”ءجىپتى قاتە كەسۋگە، قاتە تىگۋگە بولمايدى...“ حىنان ولكەسى شاڭچيۋ سۇيياڭ رايونى ۋچياڭ قالاشىعى گۇڭفۋ شەبەرحانا كاسىپ سالاسى باقشاسىنداعى چيانحۇي كيىم - كەشەك شەكتى سەرىكتەستىگىندە، جاۋاپتى ادام سۇڭ سىحۋا كومپيۋتەر ەكرانىنا قادالا قاراپ، ۇلگى سىزبا سۋرەتتى تۇراقتاندىردى، ”بۇل كەزدەمەلەر سۋ وتكىزبەيدى، اۋا وتكىزگىشتىگى جاقسى، تىگىلگەن اتويشىلار كيىمدەرى تاۋعا شىعۋ اۋەسكەرلەرىنىڭ القاۋىنا بولەنىپ كەلەدى“.
”قاجەتسىنۋ نەعۇرلىم الۋان ءتۇرلى، بازار نەعۇرلىم ەگجەي - تەگجەيلى بولىنگەن سايىن، دامۋ كومەسكى كۇشى بارعان سايىن ارتا تۇسەدى. اتويشىلار كيىمىن مىسالعا الساق، ونى كەيبىر سەرىكتەستىكتەر جۇمىس كيىمى ەتىپ ءجۇر، كەيبىرەۋلەر جۇمىسقا، تاۋعا سەيىلدەگەندە، ۆەلوسيپەد مىنگەندە كيسە، كەيبىر ’داۋىرلىك‘ جوبالارى جاستاردى باۋراپ وتىر“. جەرگىلىكتى ورىننىڭ قاتىستى جاۋاپتىسى تانىستىرىپ بىلاي دەدى: كاسىپ سالاسى باقشاسى اتويشىلار كيىمىنىڭ تۇتاس تىزبەكتى كاسىپ سالاسىن شوعىرلاندىردى.
”بيىل جاڭا كەزدەمەلىك ماتەريالداردى ىسكە قوسىپ، جاڭا تەحنيكالاردىڭ، جاڭا جابدىقتاردىڭ ورەسىن جوعارىلاتىپ، جوعارى دەڭگەيلى بازارعا اتوي سالماقشىمىز“ دەدى سۇڭ سىحۋا.
باستاماشى كارتاداعى قىزمەت وتەۋ بىرىككەن كۇشى
1 - قاباتتاعى الەۋمەتتىك اۋماق اسحاناسىنان كۇندەلىكتى قۋىرماشتاردىڭ حوش ءيىسى اڭقيدى؛ 3 - قاباتتاعى ”سابيلەر ۇيىندە“ كاسىپتىك تاربيەشى بالاقايلاردى ەرتىپ ويىن ويناپ ءجۇر؛ 4 - قاباتتاعى ءبي ۇيرەتۋ بولمەسىندە كوپشىلىك ىرعاقتى اۋەنگە ەلىتىپ، بۇرالا بيگە باسۋدا.
56 جاستاعى يۋە مىڭ نەمەرە قىزىن ەرتىپ شاڭحاي قالاسى جيڭ - ان رايونى گۇڭحى جاڭا جولى ءمالى باسقارماسىنىڭ پارتيا مەن بۇقاراعا قىزمەت وتەۋ ورتالىعىنا كەلدى. ”نەمەرەم ’سابيلەر ۇيىنە‘ بارىپ كوڭىلدى وينادى، مەن ءبي بيلەپ، دەنە شىنىقتىرىپ بولعان سوڭ، نەمەرەمدى ەرتىپ، عيماراتتان ءتۇسىپ تاماقتاندىم، كوڭىلىم جاي تاپتى ءارى قولايلى بولدى“. يۋە مىڭ بىلاي دەدى: ”نەمەرە قىزىم 2 - قاباتتاعى كىتاپحانادان سۋرەتتى كىتاپتاردى وقۋدى، اڭگىمە تىڭداۋدى ۇناتادى!“
بۇل ارادا اماناتتاپ تاربيەلەۋ، مادەنيەت قيمىلى، ءوزى سالىپ تاماقتانۋ، دەنە شىنىقتىرۋ سياقتى يقۋاتتار شوعىرلانىپ، ءبىر پارشا كارتادا ورنالاستىرۋلار ەسكەرتىلگەن. ”تۇرعىندار كوڭىل ءبولىپ وتىرعان ’قارتتار مەن سابيلەرگە‘ قاراتا، ءبىز ءبىر بەكەتتىك قىزمەت وتەۋ تۋراسىندا ىزدەنىس جاسادىق“. جاڭا ءبىر جىلدا بۇقارانىڭ سۇرانىسىنا قۇلاق اسىپ، قاتىستى بايلىقتارمەن ۇشتاسۋدى كوكەيىنە بۇككەن ءمالى باسقارماسىنىڭ پارتيا مەن بۇقاراعا قىزمەت وتەۋ ورتالىعىنىڭ مەڭگەرۋشىسى گى جيەنىڭ اياق الىسى توقتايتىن ەمەس، ”ەندىگى جەردە تۇرعىنداردى اناعۇرلىم ساپالى الەۋمەتتىك قىزمەت وتەۋدەن يگىلىكتەندىرۋگە قۇلشىنامىز“ دەدى ول.
اعاش ءتارىزدى كارتاداعى جۇمىس ىستەۋ قوزعاۋشى كۇشى
”جوما، بالىقتار قالاي ەكەن؟“ چيڭحاي ولكەسى حۋاڭنان زاڭزۋ اۆتونوميالى وبلىسى اڭلا اۋىلى لاماۋ قىستاعىنا ەندى ات باسىن تىرەگەن وبلىستىق ەگىن، مال شارۋاشىلىق مەكەمەسىندە قىزمەت ىستەيتىن، تيانجين قالاسىنىڭ چيڭحايعا كومەككە كەلگەن كادرى يوۋ حۇڭجىڭ بالىققا جەم شاشۋ ساندىعىنا توتە باردى _ اۆتوماتتى جەم بەرۋ ماشيناسى اينالدىرا جەم شاشىپ، كوپىرشىكتەر ءالسىن - ءارلى سۋ بەتىنە شىعىپ جاتىر. لەبى بۋلانعان يوۋ حۇڭجىڭ ەگجەي - تەگجەيلى تەكسەرۋ جۇرگىزۋدە.
”بالىقتار سەمىرىپتى، ’جارايسىڭ‘!“ قىستاق تۇرعىنى جوما توتەسىن ايتتى.
”جارايسىڭنىڭ“ استارىندا يوۋ حۇڭجىڭنىڭ تابان ەت، ماڭداي تەرى بار: ات ءىزىن سۋىتپاي تالاي جەرگە باردى، مامانداردان اقىل - كەڭەس الىپ، پىكىرىن تىڭدادى، ”تابيعاتتىڭ قاسيەتىن تياناق ەتىپ، باتىلدىقپەن اتويلاپ، باتىلدىقپەن سىناپ كوردى“.
يوۋ حۇڭجىڭ بيىلعى قىزمەتتەردى ”اعاش ءتارىزدى كارتاعا“ سالدى، ”ءونىم ساپاسىن جوعارىلاتۋدى“ ”اعاش ءدىڭىنىڭ“ جانىنا، ”اۋىل شارۋاشىلىعىمەن بىرلەسىپ، اۋىل شارۋاشىلىعىن جەتەكتەۋ مەحانيزمىن كەمەلدەندىرۋ“، ”بالىقتىڭ ازىعىن جاقسارتۋ“ سياقتىلاردى ”بۇتاقتارعا“ جازىپ ءبىر - بىرلەپ انىق كورسەتتى. ”ولشەمدى جىنتىكتەپ، جەم - ءشوپ قۇرىلىمىن جاقسارتىپ، ەكولوگيانى قورعاپ، بالىقتى جاقسى باعىپ، بالىقتى ’سەمىرتىپ‘، ونىمدىلىكتىڭ ’تىرەۋى‘ بولۋىنا مۇمكىندىك جاسايمىز!“، دەدى يوۋ حۇڭجىڭ سەنىممەن.
الداعى جولعا ارشىندى قادام تاستالدى. جۇڭگونىڭ بايتاق دالاسىندا ءجۇز ميلليونداعان حالىق قايراتتانا العا ۇمتىلىپ، جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋ قۇرىلىسىنىڭ جاڭا جاعدايىن ۇزدىكسىز اشۋدا.
(«حالىق گازەتىنىڭ» تىلشىلەرى حۋاڭ شياۋحۇي، چياۋ دۇڭ، جۋ پەيشيان، دوۋ حاۋ، دۇڭ زىياڭداردىڭ جيناق حابارى)
كەلۋ قاينارى: حالىق تورابى