ىشكى موڭعۇل حالىق تۇرمىسىن قامتاماسىز ەتۋ جانە جاقسارتۋ تەبىنىن ارتتىردى (”15 - بەسجىلدىقتا“ جاقسى باستاما اشىپ، جاقسى قادام باسايىق)

ياڭگى ءبيى ەكپىندى دە ارىندى بولىپ، ءتۇستى جەلپۋىشتەر جوعارى - تومەن بۇلعاقتاۋدا، 64 جاستاعى حۋاڭ فىڭحۋا جەڭىل قاداممەن بيلەپ ءجۇر، ”بۇرىن قىستاقتا ۇنەمى تام جاعالاۋلارىنا وتىرىپ الىپ كۇنگە قاقتالاتىنبىز، قازىر اپەكە - سىڭلىلەرمەن بىرگە ياڭگى ءبيىن بيلەپ، قاعاز ويما ۇيرەندىك، رۋحىمىز تاسقىنداپ تۇر!“

بۇل ىشكى موڭعۇل اۆتونوميالى رايونى ۇلانچاب قالاسى شيڭحى اۋدانى جيۋيىڭ قىستاعىنداعى قارتايعاندا كۇتىنۋ قىزمەت وتەۋ ورنى قارتتاردىڭ نەگىزگى تۇرمىس قاجەتىن قامتاماسىزداندىرۋمەن بىرگە، مادەني كوڭىل اشۋ، ساۋىقتىرۋ جاتتىعۋى سياقتى كوپ نەگىزدى قىزمەت وتەۋمەن قامداپ، ”جالعىز تۇرۋدى“ ”توپتاسىپ بىرگە شاتتانۋعا“ وزگەرتىپ، قارتايعاندا كۇتىمدەلۋدى، قارتايعاندا كوڭىلدى ءبولۋدى جۇزەگە اسىردى.

2023 - جىلى 6 - ايدا باس شۋجي شي جينپيڭ ىشكى موڭعۇلدا قىزمەت تەكسەرگەندە بىلاي دەپ باسا دارىپتەدى: ”حالىقتى وزەك ەتۋگە تاباندى بولىپ، دامۋ بارىسىندا حالىق تۇرمىسىن قامتاماسىز ەتۋگە جانە جاقسارتۋعا اناعۇرلىم ءمان بەرىپ، حالىق تۇرمىسىنداعى ولقىلىقتاردى تولىقتاپ، حالىق تۇرمىسىنىڭ ىرىس - قۇتىن ارتتىرۋىمىز كەرەك“. بيىلعى مەملەكەتتىك ەكى ءماجىلىس كەزىندە، باس شۋجي شي جينپيڭ بىلاي دەپ باسا دارىپتەدى: ”جاڭا جاعدايداعى حالىق بۇقاراسىنىڭ تاماشا تۇرمىسقا دەگەن جاڭا ءۇمىتى مەن حالىق تۇرمىسى قىزمەتىنىڭ جاڭا ەرەكشەلىگىن دالمە - ءدال يگەرىپ، قيىن تۇيىندەردى كۇش سالا شەشىپ، قيىن تۇيىندەردى جەڭۋىمىز كەرەك“.

جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋدا حالىق تۇرمىسى ماڭداي الدى ورىندا. ”15 - بەسجىلدىق“ جوبا باعدارلاماسىن اشساق، حالىق تۇرمىسىنىڭ قۇت - ىرىسى ماڭىزدى ورىنعا قويىلعان. 5 جاقتاعى 20 ءتۇرلى نەگىزگى كورسەتكىشتىڭ ىشىندە حالىق تۇرمىسى كورسەتكىشى 7 ءتۇرلى بولىپ، سالىستىرماسى 1/3 ىنەن استى. ”15 - بەسجىلدىقتا“ ۇدەرە العا تارتىپ، باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ ماڭىزدى نۇسقاۋىنىڭ رۋحىن مۇقيات دايەكتى تياناقتاندىرۋدا، ىشكى موڭعۇل حالىقتى وزەك ەتكەن دامۋ يدەياسىن ىشكەرىلەي امالياتتا ايگىلەپ، اۋىل - قىستاقتا قارتتاردى كۇتىمدەۋدىڭ ساپاسىن جوعارىلاتۋ، قيىنشىلىعى بار بۇقاراعا قامقورلىق جاساۋ، نەگىزگى ساتىنىڭ ەمدەلۋىن بەكەمدەۋ سياقتىلاردى ماڭىزدى كۇش سالۋ ءتۇيىنى ەتىپ، جالپىعا ءتيىمدى، نەگىزدىك، ەڭ تومەنگى شەكتەن تۇسىرمەيتىن حالىق تۇرمىسى قۇرىلىسىن كۇشەيتىپ، حالىق تۇرمىسىن قامتاماسىزداندىرۋ جانە جاقسارتۋ تەبىنىن ارتتىرادى.

اۋىل - قىستاقتا قارتتاردى كۇتىمدەۋدىڭ ساپاسى، ونىمدىلىگى جوعارىلاتىلىپ، قارتتاردىڭ تۇرمىسى ءتىپتى دە جايلى ەتىلەدى _

اسحانانىڭ تەرەزەسى مونتازداي تازا، زىعىر مايىنىڭ حوش ءيىسى، تاماقتىڭ حوش ءيىسى اڭقىپ تۇر. قارتتار ۇستەلدى قورالاي وتىرىپ، اڭگىمە دۇكەنىن قۇرۋدا. ”بۇرىن ۇنەمى ۇيدە وت جاعىپ تاماق ىستەگىمىز كەلمەيتىن، بۇل اراداعى تاماق ءارى ارزان، ءارى قولايلى“ دەدى حۋاڭ فىڭحۋا كۇلىپ.

اۋىل - قىستاقتاعى قارتتاردىڭ ”تاماقتانۋى قيىن بولۋ“ ماسەلەسىنە مەڭزەس، ىشكى موڭعۇل قىستاقتى نەگىزگى بىرلىك ەتىپ، ولشەمدەنگەن قارتتار اسحاناسىن ورنالاستىرىپ، ەرىكتى قىزمەت وتەۋ اترەتىن قۇرىپ، ءجۇرىس - تۇرىسى قولايسىز قارتتاردىڭ ۇيىنە دەيىن تاماق جەتكىزىپ بەردى. قازىر سۇم، اۋىل - قالاشىق رايونىندا 659 قارتايعاندا كۇتىنۋ قىزمەت وتەۋ ورتالىعى، 6 مىڭ 404 قىستاق دارەجەلى قارتايعاندا كۇتىنۋ قىزمەت وتەۋ پۋنكتى قۇرىلىپ، 2 مىڭ 231 قارتتاردىڭ تاماقتانۋىنا كومەكتەسۋ ءتۇيىنى ءبىر ميلليون 270 مىڭ قارتتىڭ ۇيلەرىنە دەيىن جەتكىزىلەتىن ىستىق تاماقتى جەۋىنە مۇمكىندىك جاسادى.

”15 - بەسجىلدىق“ كەزىندە ىشكى موڭعۇل اۋدان، اۋىل، قىستاق ءۇش دارەجەلى قارتتاردى كۇتىمگە الۋعا قىزمەت وتەۋ تورابىن اناعۇرلىم كەمەلدەندىرىپ، قارتتاردى كۇتىمگە الۋعا قىزمەت وتەۋ بايلىعىنىڭ اۋىل - قىستاق، مال شارۋاشىلىق رايوندارىنا قاراي كەڭەيۋىن ىلگەرىلەتىپ، ەمدەۋ مەن كۇتىمدەۋ ۇشتاسقان اۋىل - قىستاق، مال شارۋاشىلىق رايوندارىندا قارتتاردى كۇتىمگە الۋ قۇرىلىمىن قۇرۋعا قولداۋ كورسەتىپ، زەينەتكەرلىككە قىزمەت وتەۋدىڭ ساپاسىن جوعارىلاتىپ، ونىمدىلىگىن ارتتىرۋدى جۇزەگە اسىرادى.

بۇقارانىڭ مۇڭ - مۇقتاجىن كۇش سالا شەشىپ، حالىق تۇرمىسىنىڭ تومەنگى شەگىن اناعۇرلىم بەكەمدەدى _

وردوس قالاسى دۇڭشىڭ رايونى يۇڭشيڭ الەۋمەتتىك اۋماعىندا 55 جاستاعى كاڭ يۇيمەي نارسە - كەرەكتەرىن الىپ شىعىپ، سوقا باس قارتتىڭ تەرەزەسىن جارقىراتا ءسۇرتتى. ونىڭ سول قولى سالدانعان، كۇيەۋى مي قانتامىرلارى قاتايۋ ناۋقاسىنان توسەك تارتىپ جاتقان، وسى سەبەپتى كاڭ يۇيمەيدىڭ وتباسى ەڭ تومەنگى تۇرمىسى قامتاماسىزداندىرىلاتىن وتباسىنا اينالعان بولاتىن. بۇل وردوس قالاسى ورتاعا قويعان ”مەيىرىمدى قالا، ورتاق كومەك بەرۋ“ قوعامدىق قۇتقارۋ ماركاسىن تۇيىندە سىناق ىستەۋىنىڭ ناتيجەسى بولىپ، اقىسىز ساۋىقتىرۋ، دەنساۋلىق ساقتاۋ قىزمەت وتەۋىنەن يگىلىكتەنگەننەن كەيىن، ول كاسىپتەنۋ ونەرىن جوعارىلاتۋ قىزمەت وتەۋىن تاڭدادى. ”وتباسىلىق قىزمەت وتەۋگە تاربيەلەنۋ ارقىلى مەن سوقا باس قارتتاردىڭ ۇيلەرىنە بارىپ، تەرەزەلەرىن ءسۇرتىپ بەرەمىن، بۇنىمەن ءارى كىرىس كىرگىزەمىن، ءارى ءزارۋ جاندارعا قولقابىس تيگىزەمىن!“ دەدى ول.

”اقشا، زات جەتكىزۋدەن“ قوعامدىق قىزمەت وتەۋدى ساتىپ شىعارۋ ءتاسىلى ارقىلى قيىنشىلىعى بار بۇقاراعا قارايلاسۋ، كۇتىمدەۋ، ونەرگە باۋلۋ، بايلىقتى ۇشتاستىرۋ سياقتى قىزمەت وتەۋ تۇرلەرىمەن قامداۋعا دەيىن، ىشكى موڭعۇل قوعامدىق قۇتقارۋ ونىمدىلىگىن ۇزدىكسىز جوعارىلاتتى. بيىل 2 - ايدىڭ سوڭىنا دەيىن، ىشكى موڭعۇلدىڭ قالا - اۋىلدارىنداعى ەڭ تومەنگى تۇرمىسى قامتاماسىزداندىرىلاتىن، ەرەكشە قيىنشىلىعى بار ءبىر ميلليون 726 مىڭ 200 بۇقارانىڭ نەگىزگى تۇرمىسى ءونىمدى قامتاماسىزداندىرىلدى؛ مۇگەدەكتەرگە بەرىلەتىن ەكى ءتۇرلى قوسىمشا قاراجات 714 مىڭ مۇگەدەك ادامعا سەپتىگىن تيگىزدى.

”’15 - بەسجىلدىق‘ كەزىندە ءبىز اقىل - پاراسات جاعىنان كومەك بەرۋ ارقىلى اۋقىمدىق باقىلاۋ - ولشەۋ جانە قۇتقارۋ، كومەكتەسۋ - سۇيەمەلدەۋدىڭ دالدىگىن، كەڭدىگىن جوعارىلاتىپ، ’زاتتىق + قىزمەت وتەۋ‘ جالپىلىق قۇتقارۋ - كومەكتەسۋ ۇلگىسىن ىلگەرىلەتىپ، السىزدەردى كوپ بولىپ سۇيەمەلدەيتىن ’باقىت ءتىزىمىن‘ قالىپتاستىرىپ، حالىق تۇرمىسى بويىنشا قۇتقارۋ - كومەكتەسۋدىڭ اناعۇرلىم جىلۋلىققا يە بولۋىنا مۇمكىندىك جاسايمىز“ دەدى ىشكى موڭعۇل اۆتونوميالى رايوندىق حالىق ىستەرى مەڭگەرمەسىنىڭ باستىعى كاڭ شۋەدۇڭ.

نەگىزگى ساتىنىڭ ەمدەۋ قىزمەت وتەۋىن بەكەمدەپ، بۇقارانىڭ ەمدەلۋىن ءتىپتى دە الاڭسىز ەتتى _

3 - ايدىڭ اياق شەنىندەگى تۇڭلياۋ قالاسى زارۋت حوشۇنىنىڭ كوكتەمگى قاقاعان ايازدا شالعاي مال شارۋاشىلىق تۇيىندەرىنىڭ جولى باتپاق بولىپ، جٶل ءجۇرۋ قيىنعا سوقتى. 67 جاستاعى مالشى حانحىشيگى باۋيىننىڭ قان قىسىمىن تومەندەتەتىن ءدارىسىنىڭ تاۋسىلعانىنا 2 كۇن بولىپ، قان قىسىمى قاتەرى بايقالدى.

حوشۇنداعى ەمدەۋ قىزمەتكەرلەرى قۇرعان ”سارىلاڭ“ سالاماتتىق باسقارۋ - قورعاۋ ۇجىمى بارىپ قىزمەت وتەمەك بولدى، ءبىراق بالشىق جولدا اۆتوكولىكتەردىڭ قاتىناۋى قيىن بولعاندىقتان، اترەت مۇشەلەرى ماشينادان ءتۇسىپ جاياۋلاتىپ ونىڭ ۇيىنە بارىپ، قان قىسىمىن ولشەپ، ءدارى ىستەتۋ جوباسىن رەتتەپ، ءدارى ساندىعىنا قاجەتتى دارىلەردى سالىپ بەردى. ”سەندەردىڭ كۇتىمدەۋلەرىڭ، ءدارى ساندىقتارىڭ بولعاندىقتان، كوڭىلىم جاي تاپقانداي بولدى!“ حانحىشيگى باۋيىن ەمدەۋ قىزمەتكەرلەرىنىڭ قولدارىن ۇستاپ العىس ايتتى.

”سالاماتتى جۇڭگو قۇرىلىسىندا شەت - شالعاي وڭىرلەردەگى وسى ولقىلىقتى تولىقتاۋ كەرەك“. ىشكى موڭعۇل بۇكىل رايونداعى اۋىل شارۋاشىلىعىنا، مال شارۋاشىلىعىنا ساياتىن 82 حوشۇن اۋدانىندا تىعىزدىعى جوعارى ەمدەۋ ورتاق تۇلعاسى قۇرىلىسىن جاپپاي ورىستەتتى. قازىرگە دەيىن 74 حوشۇن اۋدانى ولشەمگە جەتتى، اۋدان دارەجەلى 2 مىڭ 888 ەمدەۋ قىزمەتكەرى نەگىزگى ساتىعا ءتۇسىپ، ءۇرتىس 6 ايدان استام ۋاقىت قىزمەت وتەپ، 11 مىڭ 148 وتباسى شيپاگەرلەرى قوسىنىن قۇرىپ، ءتۇيىندى ادامداردىڭ كەلىسىمگە قول قويۋ شاماسى %81.62 كە جەتتى.

”2030 - جىلعا بارعاندا، ىشكى موڭعۇل شەت - شالعاي وڭىرلەردى ارالاپ ءجۇرىپ ەمدەۋ جۇيەسىن جاپپاي ورناتۋعا كۇش سالىپ، نەگىزگى ساتىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ، سالاماتتىق قىزمەت وتەۋ قابىلەتىن اۋىل - قىستاقتى جاپپاي گۇلدەندىرۋمەن، جاڭاشا قالا - قالاشىقتاندىرۋمەن ىشكەرىلەي سايكەستىرەدى“ دەدى ىشكى موڭعۇل اۆتونوميالى رايوندىق دەنساۋلىق ساقتاۋ، سالاماتتىق كوميتەتىنىڭ مەڭگەرۋشىسى ليۋ يۇڭ.

ىشكى موڭعۇل اۆتونوميالى رايوندىق پارتكومنىڭ شۋجيى ۋاڭ ۋەيجۇڭ بىلاي دەدى: ”ىشكى موڭعۇل باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ ىقىلاستى تاپسىرماسىن ەستە بەرىك ساقتاپ، حالىق تۇرمىسىنا قاتىستى ناقتى ىستەردى دەن قويا، سۇيىسپەنشىلىكپەن، كۇش سالا ويداعىداي ىستەپ، قىزمەت وتەۋدىڭ ەگجەي - تەگجەيلى بولۋ دەڭگەيىن ۇزدىكسىز جوعارىلاتىپ، بۇقارانىڭ تابىس سەزىمىن، باقىت سەزىمىن، حاۋىپسىزدىك سەزىمىن ۇزدىكسىز جوعارىلاتادى“.

كەلۋ قاينارى: حالىق تورابى