2026.04.21 15:59 كەلۋ قاينارى : حالىق تورابى
4 - ايداعى شيزاڭنىڭ رىكازى قالاسى يادۇڭ اۋدانىندا كوكتەم لەبى ەسىپ، تاۋ - وزەندەر جاسىل جەلەك جامىلدى. تاۋ قويناۋىنداعى وسىزاماندانعان سالمون بالىعى باعىمشىلىق سەحى كوزگە شالىنىپ تۇر. تومەنگى يادۇڭ اۋىلى چەما قىستاعىنىڭ تۇرعىنى گىساڭ داۋا قازىر سالمون بالىعىن باعۋدىڭ تەحنيكالىق تىرەكتىسى.
دارىندىلاردى شوعىرلاندىرىپ، تەحنيكا ەنگىزدى. يادۇڭ اۋدانى ىلگەرىندى - كەيىندى سالمون بالىعىن جاساندى جولمەن قولعا ۇيرەتۋ، جاساندى جولمەن ءوسىرۋ سياقتى تەحنيكالىق قيىن ماسەلەلەردى شەشىپ، كاسىپ سالاسىن بىرتىندەپ كولەمدەندىردى. ”وتكەن جىلى ءبىز تاعى جاڭا ءوندىرىس جەلىسىن قۇردىق، سالمون بالىعى شەلپەگى، بالىقتىڭ كەسەك ەتى سياقتى ونىمدەردى مانەرلەپ جاسادىق“. گىساڭ داۋا بولاشاققا زور ءۇمىت ارتىپ وتىر، ”بيىل ءبىز تىكە تاراتۋ ەلەكتروندى ساۋداسى، ماركا ونىمدىلىگىن جوعارىلاتۋ سياقتى جاقتارعا ۇزدىكسىز كۇش سالامىز“.
2025 - جىلى 8 - ايدا باس شۋجي شي جينپيڭ شيزاڭ اۆتونوميالى رايوندىق پارتكوم مەن ۇكىمەتتىڭ قىزمەت مالىمەتىن تىڭداعاندا بىلاي دەپ اتاپ كورسەتتى: ”ۇستىرتتەگى ەرەكشە باسىمدىققا يە كاسىپ سالالارىن، اسىرەسە، ەرەكشە ەگىن، مال شارۋاشىلىعى مەن تازا ەنەرگيا كاسىپ سالاسىن جەرگىلىكتى جاعدايعا قاراي دامىتۋ كەرەك“.
باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ ماڭىزدى نۇسقاۋىنىڭ رۋحىن ىشكەرىلەي دايەكتىلەندىرىپ، تياناقتاندىرعان شيزاڭ اۆتونوميالى رايونى استىقتى ورنىقتىرۋعا، مال شارۋاشىلىعىن گۇلدەندىرۋگە، ەرەكشەلىكتى كۇشەيتۋگە تاباندى بولىپ، عىلىم - تەحنيكادا جاڭالىق اشۋ ارقىلى ەرەكشە ەگىن، مال شارۋاشىلىعىنىڭ ساپاسىن جوعارىلاتىپ، ونىمدىلىگىن ارتتىرۋدى ىلگەرىلەتتى.
عىلىم - تەحنيكالىق زەرتتەۋ - اشۋعا ۇسىنىلىمدى ارتتىرىپ، ەگىن، مال شارۋاشىلىعىنىڭ عىلىم - تەحنيكالىق قۇرامىن جوعارىلاتتى _
لحاسا قالاسى لينجوۋ اۋدانىنىڭ جالاڭاش ارپا ساپالى تۇقىم بايلىعىن قورعاۋ بازاسىندا، عىلمي زەرتتەۋ قىزمەتكەرلەرى جەرگىلىكتى شارۋالارمەن بىرگە جالاڭاش ارپا ەگۋ جاعدايىن ەگجەي - تەگجەيلى ەستەلىككە الۋدا.
”بۇل جەردە 4000 نان استام جالاڭاش ارپا ساپالى تۇقىم بايلىعى بار، بۇل مەملەكەتتىڭ تۇقىم قامباسىندا ساقتالعان جالاڭاش ارپا جالپى مولشەرىنىڭ %60 تەن استامىن ۇستايدى“. شيزاڭ اۆتونوميالى رايوندىق ەگىن، مال شارۋاشىلىق عىلىم اكادەمياسى اۋىل شارۋاشىلىعىن زەرتتەۋ ورنىنىڭ تەتە اعا زەرتتەۋشىسى داۋا دونجۋ بىلاي دەدى: ”ءبىز تۇرلىشە ورتا شارت - جاعدايىندا قۋاڭشىلىققا ءتوزىمدى، دەرت - دەربەزگە ءتوزىمدى، اناعۇرلىم جوعارى ءونىمدى سورتتاردى تاڭداپ جەتىلدىرۋدەمىز“.
جالاڭاش ارپا عانا ەمەس، باسقا ونىمدەردە بار. رىكازى قالاسى بايلاڭ اۋدانىندا، شاندۇڭنىڭ شيزاڭعا كومەك بەرۋ تەحنيكا دارىندىسى لي گۋاڭحۇي تاجىريبە جىلىجايىندا قاربالاس بولىپ جاتىر، ”شاندۇڭ ولكەسىنەن ەنگىزىلىپ، جەرگىلىكتى ورىندارداعى تۇرلەرمەن بۋدانداستىرىپ جەتىلدىرىپ، وسى اراعا ۇيلەسەتىن جوعارى ءونىمدى، ساپالى بامبۇك بالاۋساسىنىڭ جاڭا سورتىن زەرتتەپ اشپاقشىمىز“.
بامبۇك بالاۋساسىنان سىرت، قيار، قىزىل بۇرىش، پاميدور دا بار. ”كوپ ارنامەن قاتار ىلگەرىلەپ، جەرگىلىكتى ورىننىڭ كوكونىسپەن قامداۋ ءتۇرىن ونان ارى كەڭەيتىپ، بۇقارانىڭ داستارقان ءمازىرىن بايىتامىز“ دەدى لي گۋاڭحۇي.
ساپالى تۇقىم، جاقسى ماشينا - جابدىق، عىلمي ەكپەشىلىك تەحنيكاسى، كەمەلدى ءتۇزىم سايكەسە كۇش سالىپ، شيزاڭنىڭ نەگىزگى ەگىس داقىلدارىندا ساپالى تۇقىمنىڭ قامتۋ شاماسى %95 تەن استى.
تەحنيكا جالپىلاستىرۋدى ۇزدىكسىز ورىستەتىپ، ادەتتەگى شارۋا وتباسىلارىنىڭ ءونىمىن، كىرىسىن ارتتىرۋىنا كومەكتەستى −
”3 جىلىجايدىڭ بارلىعىنا شيلانحۋا ەگىپ، جىلدىق كىرىسىمدى 60 مىڭ يۋانعا جەتكىزدىم!“ دەدى شاننان قالاسى نايدۇڭ رايونى كىسۇڭ الەۋمەتتىك اۋماعىنىڭ ەگىنشىسى دان زىڭ قۋانىشتى بەينەدە. بۇرىن ول شياۋبايساي مەن شومىر ەگەتىن ەدى، ءونىم مولشەرى از، باعاسى تومەن بولىپ، تاپقانى ماردىمسىز بولاتىن.
دان زىڭ شيلانحۋا ەگىپ، كىرىسىن ارتتىردى، وعان شاننان قالالىق اۋىل شارۋاشىلىق تەحنيكاسىن جالپىلاستىرۋ ورتالىعىنىڭ اگرونومى گىساڭ كوپ كومەك كورسەتتى. ”تۇقىم، تەحنيكا ۇيرەتۋدە قيىنشىلىق بولسا، ول قولما - قول كومەكتەسەدى“. قازىر دان زىڭ گىساڭعا ەرەكشە سەنەدى، ”بولاشاقتا قانداي جاڭا سورت بولسا، مەن سونى ەگىپ سىناپ كورمەكشىمىن“.
ۇعىسۋعا قاراعاندا، شاننان قالالىق اۋىل شارۋاشىلىق تەحنيكاسىن جالپىلاستىرۋ ورتالىعى ءار جىلى 100 مىڭنان استام قالامشانى بۇكىل قالاداعى شارۋالاردىڭ قولىنا جەتكىزەدى ءارى ۇيىنە بارىپ تەحنيكالىق كۋرس اشادى ەكەن. 2025 - جىلى شيزاڭ ەگىن، مال شارۋاشىلىق عىلىم - تەحنيكاسىن اۋىل - قىستاققا جەتكىزۋدى كوتەرمەگە الىپ قامسىزداندىرۋ قىزمەتىن تەرەڭدەتىپ، كەڭەيتىپ، ەگىن، مال شارۋاشىلىق ءوندىرىسىنىڭ شەشۋشى ءالسىز بۋىندارىنا قاداعالاي نازار اۋدارىپ، 5000 نان استام ەگىن، مال شارۋاشىلىق عىلىم - تەحنيكا قىزمەتكەرى پىسىپ - جەتىلگەن، قولدانىلمالى تەحنيكانى اتىز باسىنا، مال فەرمالارىنا، ءوندىرىستىڭ ءبىرىنشى شەبىنە جەتكىزىپ، ءتۇيىن ەتىپ جالپىلاستىرىلاتىن تەحنيكانىڭ ورىندالۋ شاماسىن %95 تەن اسىردى.
شاننان قالاسى لۇڭزى اۋدانىندا 30 مىڭ مۋعا جۋىق ەگىس اتىزىنىڭ اسپانىندا ۇشقىشسىز اپپارات ءدارى شاشۋدا. ”سوڭعى جىلدارى تۇتاس اۋداندا ۇشقىشسىز اپپارات كەڭ كولەمدە قولدانىلىپ، ۋاقىت، كۇش ۇنەمدەلدى“ دەدى لۇڭزى اۋدانى ەگىن، مال شارۋاشىلىعىنا جالپىلىق قىزمەت وتەۋ ورتالىعىنىڭ مەڭگەرۋشىسى گىساڭ سىرىن.
شيزاڭ بەيدوۋ تەرمينالىن، وسىمدىك قورعاۋ ۇشقىشسىز اپپاراتىن اۋىل شارۋاشىلىق ماشينالارىنا قوسىمشا قاراجات بەرۋ كولەمىنە ەنگىزدى، 2025 - جىلى 46 اۋدان (رايون) 200 مىڭ مۋ (رەت) ۇشقىشسىز اپپارات ارقىلى وسىمدىك قورعاۋ جۇمىسىن ورىندادى. بيىل جىل باسىنان بەرى شيزاڭ نەگىزگى ساتىنىڭ قاجەتىنە ساي، 10 ءتۇرلى ەگىمشىلىك، 10 ءتۇرلى مال شارۋاشىلىعى، 8 ءتۇرلى ەگىن، مال شارۋاشىلىق ونىمدەرىن مانەرلەۋ كاسىبى مەن 8 ءتۇرلى ەكولوگيالىق جاسىل ەگىن، مال شارۋاشىلىعىنىڭ پىسىپ - جەتىلگەن، قولدانىلمالى تەحنيكاسىن سارالاپ، نەگىزگى ساتىنىڭ اۋىل شارۋاشىلىعىندا جالپىلاستىرىپ پايدالاندى.
جىنتىكتەي مانەرلەۋدەگى ولقىلىقتاردى تولىقتاپ، ۇستىرتتەگى زاتتاردىڭ اناعۇرلىم جوعارى باعادا ساتىلۋىنا مۇمكىندىك جاسادى –
لينجى قالاسىنىڭ ماڭىندا شيزاڭ شاڭچىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ كاسىپ سالاسى شەكتى جارنا سەرىكتەستىگى المانى جەمىس تاڭداۋ جەلىسىنە شىعاردى. ”ءبىزدىڭ الما ساتۋ فورمامىز الۋان ءتۇرلى، جاڭا جەمىس ساۋعا قورابى دا، توڭازىتىپ قۇرعاتىلعان مانەرلەۋ بۇيىمدارى دا بار“ دەدى سەرىكتەستىكتىڭ جاۋاپتىسى لين چۋانچيڭ.
”ماركانىڭ ىقپال كۇشى مەن بازاردىڭ باسەكەلىك قۋاتىن جوعارىلاتۋ ءۇشىن، لينجى الما كاسىپ سالاسى تىزبەگىندە مەملەكەت دارەجەلى 3 عىلىم - تەحنيكالىق ورتا، شاعىن كاسىپورىندى جەتىلدىرىپ، جىنتىكتەي مانەرلەنگەن ونىمدەردى اشىپ، الما كاسىپ سالاسى تىزبەگىن ۇزارتتى“. لينجى قالالىق اۋىل شارۋاشىلىعى، اۋىل - قىستاق مەكەمەسى پارتيا باسشىلىق گرۋپپاسىنىڭ شۋجيى يان شينحاڭ بىلاي دەپ تانىستىردى: كەلەسى قادامدا قالا ەگىن، مال شارۋاشىلىق عىلىم - تەحنيكاسىندا جاڭالىق اشۋ ينجەنەرياسى مەن قۇرىلعىلى ەگىن، مال شارۋاشىلىعىن وسىزامانداندىرۋدى جوعارىلاتۋ ارەكەتىن اتقارىپ، ورمان شارۋاشىلىعى ەكونوميكاسىن جەتىلدىرىپ، زورايتىپ، ەرەكشەلىككە يە ەگىمشىلىك، باعىمشىلىق كولەمىن لايىقتى كەڭەيتەمىز.
2025 - جىلى شيزاڭ 20 وڭىرلىك الەۋمەتتىك ماركا جاراتىپ، ەگىن، مال شارۋاشىلىق ونىمدەرىن مانەرلەۋ جالپى ءونىم قۇنى 9 ميلليارد 680 ميلليون يۋانعا جەتىپ، %10 تەن استام ارتتى؛ ”ءۇش ءونىم، ءبىر بەلگى“ سياقتى 514 قاتىستى اۋىل شارۋاشىلىق ونىمدەرىن كۋالاندىرىپ، 60 ءتۇرلى جەرگىلىكتى ولشەمدى جاريالادى.
”15 - بەسجىلدىق“ كەزىندە شيزاڭ وسى زامانعى تۇقىم شارۋاشىلىعىن دامىتۋ جوباسىن زەرتتەۋدى كۇشەيتىپ، تۇقىم شارۋاشىلىعىن گۇلدەندىرۋدى، اسىرەسە، ارپا، قوداس، ساۋىن سيىر جانە ءشوپ سىندى 4 ۇلكەن تۇردە جاڭالىق جاراتۋ ارەكەتى سياقتىلاردى ءبىر تۇتاس ىلگەرىلەتىپ، ۇستىرتتەگى ەرەكشەلىككە يە ەگىن، مال شارۋاشىلىق كاسىپ سالاسىنىڭ دامۋ نەگىزىن بەكەمدەيدى جانە جوعارىلاتادى.
”ءبىز باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ ىقىلاستى تاپسىرماسىن ەستە بەرىك ساقتاپ، استىق جانە ماڭىزدى اۋىل شارۋاشىلىق ونىمدەرى ءوندىرىس قۋاتىن كۇش سالا جوعارىلاتىپ، ەگىن، مال شارۋاشىلىعى عىلىم - تەحنيكاسىنا كۇش ۇستەۋدى نىعايتىپ، ۇستىرتتەگى ەرەكشەلىككە يە ەگىن، مال شارۋاشىلىعىن جەرگىلىكتى جاعدايعا قاراي دامىتىپ، اۋىل - قىستاقتى جاپپاي گۇلدەندىرۋدىڭ نەگىزىن بەكەمدەيمىز“ دەدى شيزاڭ اۆتونوميالى رايوندىق پارتكومنىڭ شۋجيى ۋاڭ جۇنجىڭ.