بەتتى ساقتاۋ | باس بەت ەتۋ
| حات ساندىعى
| حابارلاسىڭىز | ءبىز تۋرالى
جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى اقپارات تورابى
جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى اقپارات تورابى
جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى اقپارات تورابى
2026.05.18 16:52 كەلۋ قاينارى : حالىق تورابى
”80 مىڭ توننا جەمىس - جيدەك مانەرلەۋ تاپسىرىسىنا ەندى عانا قول قويىلدى، ءوندىرىس جەلىسىنە بار كۇشتى سالۋ كەرەك!“ دەدى گۋاڭشي شيبۋ قۇرلىق، تەڭىز جاڭا جولى (چينجوۋ) جالپىلىق سۋىق تىزبەكتى زات اينالىمى بازاسىندا، سىچۋان پورت قارجى قوسۋ توبىنا قاراستى گۋاڭشي چۋانگۇي جاڭا ارنانى دامىتۋ شەكتى سەرىكتەستىگى باس ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى ياڭ شيۇڭ قاربالاس ۇلاسپالى جەلىنى نۇسقاپ تۇرىپ.
تايلاندتىڭ لينچابان پورتىنان كەمەگە تيەلگەن ءبىر توپ دۋريان (ليۋليان) جەمىسى وسى ارادا تەز سۇرىپتالىپ، مانەرلەنگەننەن كەيىن، كەزەكشى پويەزبەن سىچۋان ولكەسىنىڭ چىڭدۋ قالاسىنا ”جەتكىزىلدى“. بيىل 1 - توقساندا، چينجوۋ كەمەجايىنداعى سىرتقى ساۋدا تيەۋىش قورابىنىڭ قابىلداۋ - جٶنەلتۋ مولشەرى سايكەس مەزگىلدەگىدەن %47.6 ارتىپ، وسى حالىقارالىق ۇلكەن ارنانىڭ اعىس مولشەرى كاسىپ سالاسىنىڭ ”مولشەرىنە“ جەدەل اينالدى.
قازىر الىپ كەمەلەر جينالعان چينجوۋ پورتىنىڭ بۇرىنعى بەينەسىن كوز الدىڭىزعا كەلتىرە المايسىز.
چينجوۋ كەمەجايى ءبىر مەزەت ”زاتتى الىسقا تاسىمالداي الماۋ، كەمەجايدان وتۋدە كەدەرگى كوپ بولۋ سىندى“ قيىنشىلىق قىسپاعىندا قالعان - دى، قازىر ءىش پەن سىرتتى تۇتاستىراتىن مەملەكەت دارەجەلى قۇرلىق، تەڭىز تورابىنا اينالدى.
وزگەرىستىڭ قوزعاۋشى كۇشى كەمەجايدا كەرەمەتىن كورسەتتى.
چينجوۋ اۆتوماتتاندىرىلعان تيەۋىش قوراپتى كەمەجايدى مەڭگەرۋ ورتالىعىندا، رەليستى كراندى الىستان مەڭگەرۋشى ۋ بىنبين ءتىنتۋىردى اقىرىن باسىپ، الىپ جاعالىق كوپىر تيەۋىش قوراپتى دالمە - ءدال ۇستاپ، اۆتوماتتى جۇرگىزىلەتىن جۇك ماشيناسىنا ورنىقتى قويدى، ”بۇرىن نەشە ون مەتر بيىكتىكتەگى جۇرگىزۋ بولمەسىندە ’قولمەن سەزىنەتىنبىز‘، قازىر ەلەكتروندى ويىننىڭ تۇتقاسىن مەڭگەرگەندەي بولدىق“. اۆتوماتتاندىرۋ كەمەجايدىڭ ونىمدىلىگىن بارىنشا جوعارىلاتىپ، كەمەنىڭ پورتتاعى ۋاقىتىن ۇزدىكسىز قىسقارتتى.
جۇك كەمەدەن تۇسىرىلىسىمەن، پويەزدەرگە تيەلدى.
3 كيلومەتر الىستاعى چينجوۋ پورتىنىڭ شىعىس بەكەتىندە، 2000 - جىلداردىڭ تۇلەگى، ۆاگون اۋىستىرۋ رايونىنىڭ باستىعى ليۋ دابين رەتتەۋ بولمەسىندە وتىرىپ، ءار كۇنى مىڭنان استام ۆاگون ورنالاستىرادى. ول كەمەجايداعى ەڭ جاڭا زات قاينارى ينفورماتسياسى ارقىلى دەر كەزىندە سايكەستى كەزەكشى پويەزدەردىڭ قاتىناۋ ۋاقىت كەستەسى ارقىلى تۇتاس بەكەتتىڭ ۆاگون اۋىستىرۋ ورنالاستىرۋىن ءبىر تۇتاس جوسپارلاپ، پويەزدەردىڭ كەمە ريتىمىنە ىلەسۋىنە مۇمكىندىك جاساپ، كەزەكشى پويەزدەرگە الدىمەن تيەۋدى، الدىمەن جونەلتۋدى جۇزەگە اسىردى.
2025 - جىلى شيبۋ قۇرلىق - تەڭىز جاڭا ارناسىنداعى كەزەكشى پويەزدەردىڭ تاسىمال جالپى مولشەرى ءبىر ميلليون 425 مىڭ ولشەمدى ساندىقتان اسىپ، 10 جىلعا جەتپەيتىن ۋاقىتتا 475 ەسە ارتتى.
چينجوۋ پورتىندا 94 ءوندىرىس سيپاتتى كەمەجاي ورنى بار، ول دۇنيە ءجۇزى بويىنشا وزىق اۆتوماتتاندىرىلعان كەمەجاي مەن 300 مىڭ توننالىق مۇناي كەمەجايىن قامتيدى. 90 تيەۋىش قوراپتى سۋ جولى بۇكىل دۇنيە ءجۇزىن شارپىدى، مۇنىڭ ىشىندە 48 لەنيا شىعىس وڭتۇستىك ازيا وداعىنداعى ەلدەردىڭ پورتتارىنا توتە بارادى. تەمىر جول ۆوكزالى بۇرىنعى شاعىن بەكەتتەردەن ماڭىزدى توراپتىق بەكەتكە اينالدى، شىعىس وڭتۇستىك ازيا وداعىنداعى اناناس، اعاش قويمالجىڭى جانە ەل ىشىندەگى اۆتوموبيلدەر، ماشينالار وسى ارادا تەز جينالىپ، تاراتىلدى.
ارنا ىركىلىسسىز بولىپ قالماستان، ونان دا ماڭىزدىسى، قوماقتى ەكونوميكالىق ونىمدىلىك جاراتتى.
سۋىق تىزبەكتى زات اينالىمى بازاسىندا انار اعاشىنىڭ ”قۇنىن ارتتىرۋ“ ساپارى ەندى عانا باستالدى، ءبىر قابىرشاقتى انار اعاشى مانەرلەنىپ، كوپ ءتۇرلى ءونىم شىعارىلادى. ”بۇرىن شىعىس وڭتۇستىك ازيا ەلدەرى وداعىنىڭ جەمىس - جيدەكتەرىن كوپ رەت وتكەرمەلەۋگە، باسقا جەردە مانەرلەۋگە تۋرا كەلەتىن؛ قازىر ’كەمە جاعاسى‘ باقشا رايونىنا توتە جەتىپ، سول جەردىڭ وزىندە تەكسەرىپ، مانەرلەپ، تۇتاس بارىستا توڭازىتۋ تىزبەگىن قالىپتاستىرىپ، 48 ساعاتتا سىچۋان - چۇڭچيڭ بازارىنا جەتكىزىلەتىن بولدى“. ياڭ شيۇڭ بىلاي دەدى:”پورت + باقشا رايونى + مانەرلەۋ“ ۇلگىسى سۋىق تىزبەكتى زاتتاردىڭ وتكەرمەلەنۋى كوپ، شىعىنى زور، ونىمدىلىگى باياۋ بولۋ ماسەلەسىن شەشىپ، جالپى بارىسقا 7 دە 10 كۇن ۋاقىت جۇمسالدى.
ءىرى توراپ ءىرى كاسىپ سالالارىن باۋرادى.
چينجوۋدا برۋنەيدەن كەلگەن مۇناي - حيميا شيكىزاتى بەنزول جىنتىكتەي مانەرلەۋ ارقىلى جوعارى دەڭگەيدەگى جينلۇن جاپىراقشاسىنا اينالدى؛ مالايزيانىڭ ماۋيان قارلىعاش ۇياسى پەپتيد ونىمدەرىنە اينالدى؛ يندونەزيانىڭ قىزىل توپىراقتى نيكەل كەنى جاڭا ەنەرگيالى باتەريانىڭ شەشۋشى ماتەريالىنا اينالدى... ”چينجوۋ ەكى بازاردى، ەكى ءتۇرلى بايلىقتى توپتاپ، ارنا ابزالدىعىنىڭ كاسىپ سالاسى ابزالدىعىنا اينالۋىن ىلگەرىلەتۋدە“ دەدى چينجوۋ قالالىق دامۋ جانە رەفورما كوميتەتى مەڭگەرۋشىسىنىڭ ورىنباسارى لي زىرۇڭ. شەتەلدەگى بايلىقتى پورتقا ەنگىزۋ، چينجوۋدا جىنتىكتەي مانەرلەۋ، ونىمدەردى ەل ءىشى - سىرتىنا ساتۋ سىندى شەكارا اتتاعان كاسىپ سالاسى تىزبەگى قالىپتاستى.
ءتىپتى دە زور وزگەرىس تۇتاسۋ الدىندا تۇرعان سۋ جولىنان كەلمەك.
پيڭلۋ كانالىنىڭ جاستار تورابىندا الىپ كەمە تيەگى ەڭسە كوتەردى، 2026 - جىلى كەمە قاتىناۋ ۋاقىتى كەرى ەسەپتەۋگە ءوتتى. بۇل جاڭا جۇڭگو قۇرىلعاننان بەرگى تۇڭعىش وزەن - تەڭىزگە تۇتاساتىن ۇلكەن كانال، سول كەزدە شيجياڭ وزەنىنىڭ ورتا، جوعارى اعارىنداعى كەمەلەر وسى ارقىلى بيبۋ شىعاناعىنا توتە جەتىپ، گۋاڭجوۋ پورتىنان تەڭىزگە شىعۋ بارىسىنان 560 كيلومەتردەن استام قىسقارادى.
كانال جوباسىنىڭ جەتەكشىلىگىندە جاڭا ەنەرگيالى كەمە جاساۋ، جاسىل قۇرىلىس ماتەريالدارى سياقتى سۋعا ۇيلەسەتىن كاسىپ سالالارى ەكى جاعالاۋدا جەدەل شوعىرلاندى. سوناۋ يۇننانداعى فۋنيڭ پورتى، گۇيجوۋداعى حۇڭشۇي وزەنى سۋ جولى جەدەل جوعارىلاپ، كانالمەن ۇشتاسىپ، باتىس وڭتۇستىك ءوڭىردىڭ تەڭىزگە شىعۋ جاعدايىن قايتا سومداۋدا.
”بولاشاقتا بييادي باتەرياسى، ۋليڭ ماركالى تۇتاس اۆتوموبيل سياقتىلاردىڭ بارلىعى وزىندىك قۇنى تومەن سۋ تاسىمالى ارقىلى چينجوۋعا جەتكىزىلىپ، مانەرلەنىپ قۇراستىرىلادى نەمەسە تىكەلەي اۋىستىرىپ تەڭىزگە شىعارىلادى. بۇل جاڭا ەنەرگيا، وزىق جاساۋ سياقتى كاسىپ سالاسى شوعىرىنىڭ كانالدىڭ ەكى جاعالاۋىنا شوعىرلانۋىن جەبەپ، چينجوۋدىڭ تەڭىز قاقپاسىنان وزەن، تەڭىزگە تۇتاساتىن ستراتەگيالىق تىرەككە اينالۋىن ىلگەرىلەتەدى“ دەدى پيڭلۋ كانالى توبى باس ينجەنەرىنىڭ ورىنباسارى تان شىحۋا.
وزەن مەن تەڭىز تۇتاسىپ، قۇرلىق پەن تەڭىز بىرلەسىپ قيمىلداپ، چينجوۋ پورتى تەڭىزگە قاراي الۋەتتەنۋدىڭ جاڭا كارتيناسىن قۇلشىنا سىزۋدا.
