«مەملەكەتتىك كەڭەستىڭ شەتەلگە قارجى قوسۋ جونىندەگى بەلگىلەمەسىن» جاريالادى

شينحۋا اگەنتتىگى، 6 - ايدىڭ 1 - كۇنى، بەيجيڭ. مەملەكەتتىك كەڭەستىڭ زۇڭليى لي چياڭ بىرنەشە كۇننىڭ الدىندا مەملەكەتتىك كەڭەستىڭ بۇيرىعىنا قول قويىپ، «مەملەكەتتىك كەڭەستىڭ شەتەلگە قارجى قوسۋ جونىندەگى بەلگىلەمەسىن» (تومەندە قىسقاشا «بەلگىلەمە» دەلىنەدى) جاريالادى، بۇل بەلگىلەمە 2026 - جىلى 7 - ايدىڭ 1 - كۇنىنەن باستاپ اتقارىلادى.

«بەلگىلەمەدە» سىرتقا جوعارى ورەدە ەسىك اشۋدى ىلگەرىلەتۋ، سىرتقا قارجى قوسۋدىڭ ساپالى دامۋىن جەبەۋ، سىرتقا قارجى قوسۋدى ءونىمدى باسقارۋ، قارجى قوسۋشىلار مەن ولاردىڭ سىرتقا قارجى قوسۋداعى زاڭدى ۇقىق - مۇددەسىن قورعاۋ، مەملەكەتتىڭ يەلىك ۇقىعىن، حاۋىپسىزدىگىن، دامۋ مۇددەسىن قورعاۋ ماقسات ەتىلگەن. «بەلگىلەمە» جالپى 34 تارماقتان تۇرادى، باستىسى مىناداي مازمۇندار بەلگىلەنگەن:

ءبىرىنشى، قولدانىلۋ كولەمى ايقىندالدى. شەتەلگە قارجى قوسۋ، ياعني شەتەلدە قارجى قوسۋ، جۇڭگو شەكاراسى ىشىندەگى قارجى قوسۋشىلار باسقا ەلدەردىڭ (رايونداردىڭ) كاسىپورىندارى، مال - مۇلكى سياقتى قاتىستى ۇقىق - مۇددەگە تىكەلەي نەمەسە جانامالاي يە بولۋ قيمىلدارىنا وسى بەلگىلەمە قولدانىلادى. قارجى قوسۋشىلاردىڭ شياڭگاڭ، اۋمىن، تايۋاندا قارجى قوسۋىن باسقارۋدا وسى بەلگىلەمەگە نەگىزدەلىپ اتقارۋ كەرەك.

ەكىنشى، جالپى تالاپ ايقىندالدى. شەتەلگە قارجى قوسۋ قىزمەتىندە جالپى تۇلعالىق مەملەكەت حاۋىپسىزدىگى كوزقاراسىن دايەكتىلەندىرىپ، شەتەلگە قارجى قوسۋدى باسقارۋ، وعان قىزمەت وتەۋ جۇيەسىن اقاۋسىزداندىرىپ، شەتەلگە قارجى قوسۋدىڭ ساپاسى مەن ورەسىن جوعارىلاتۋ كەرەك. حالىقاراداعى جوعارى ولشەمدى ەكونوميكا - ساۋدا ەرەجەسىمەن ىرىقتىلىقپەن ۇشتاسىپ، ”ءبىر بەلدەۋ، ءبىر جولدى“ جوعارى ساپامەن بىرگە قۇرۋدى ىلگەرىلەتىپ، كاسىپ سالاسى تىزبەگىنىڭ، قامداۋ تىزبەگىنىڭ حالىقارالىق سەلبەستىگىن ىلگەرىلەتۋ كەرەك. قارجى قوسۋشىلاردىڭ بازارلاندىرۋ پرينسيبى بويىنشا سىرتقا قارجى قوسۋ قيمىلىن ورىستەتۋىنە قولداۋ كورسەتۋ كەرەك.

ءۇشىنشى، جالپىلىق قىزمەت وتەۋ اقاۋسىزداندىرىلدى. مەملەكەت شەتەلدەردە جالپىلىق قىزمەت وتەۋ جۇيەسىن اقاۋسىزداندىرادى، ولكە دارەجەلىدەن جوعارى حالىق ۇكىمەتتەرى مەن ولاردىڭ قاتىستى تاراۋلارى الەۋمەتتىك قىزمەت وتەۋ قابىلەتى مەن ورەسىن جوعارىلاتادى. كاسىپتىك قىزمەت وتەۋ قۇرىلىمدارىنىڭ جوعارى ساپالى كاسىپتىك قىزمەت وتەۋىنە قولداۋ كورسەتىلەدى. كاسىپتىك قوعامدار، ساۋدا قوعامدارى، ساۋدا، قارجى قوسۋدى جەبەۋ ۇيىمدارى ەرەجە بويىنشا قاتىستى ينفورماتسيالىق اقىل - كەڭەس بەرۋ، ۇقىق - مۇددەنى قورعاۋ سياقتى جاقتاردا قىزمەت وتەيدى.

ءتورتىنشى، باسقارۋ ءونىمدى جۇرگىزىلەدى. رەتتەۋ - مەڭگەرۋ شارالارى كەمەلدەندىرىلىپ، جالپى بارىس بويىنشا تۇرگە، دارەجەگە ءبولىپ باقىلاۋ - باسقارۋ اتقارىلىپ، حاۋىپ - قاتەردەن ساقتانۋ جانە ونى تىزگىندەۋ كۇشەيتىلىپ، سىرتقا قارجى قوسۋدىڭ عىلميلىعى، حاۋىسىزدىگى جوعارىلاتىلادى. مەملەكەتتىك كەڭەستىڭ قاتىستى تاراۋلاىر سىرتقا قارجى قوسۋ ساياساتىن بەلگىلەيدى، رەتتەيدى جانە اتقارادى، قارجى قوسۋشىلاردىڭ قارجى قوسىپ تيجارات جۇرگىزۋ ارەكەتىن ارناعا تۇسىرۋىنە جەتەكشىلىك ەتەدى، ونى باقىلايدى. قارجى قوسۋشىلار مەملەكەتتىڭ قاتىستى بەلگىلەمەلەرى بويىنشا تەكسەرىپ ەستەلىككە الۋ، ينفورماتسيا مالىمەتى، شەكارا اتتاعان قارجىنى تىزىمدەۋ سياقتى رەسميەتتەردى وتەۋى كەرەك. قارجى قوسۋشىلاردىڭ سۋبيەكتتىك جاۋاپكەرشىلىگى كۇشەيتىلەدى، سىرتقا قارجى قوسۋ بازار ءتارتىبىن بىلىقتىرۋعا بولمايدى.

بەسىنشى، سىرتقا قارجى قوسۋدى قورعاۋ كۇشەيتىلەدى. مەملەكەتتىك كەڭەستىڭ قاتىستى تاراۋلارى باقىلاۋ - تەكسەرۋ، ساقتاندىرۋ جانە حاۋىپ - قاتەردى باعالاۋدى كۇشەيتىپ، قارجىلاندىرۋشىلاردىڭ حاۋىپسىزدىك حاۋىپ - قاتەرىنەن ساقتانۋدى ويداعىداي ىستەۋىنە جەتەكشىلىك ەتەدى جانە كومەكتەسەدى. حالىقارالىق سەلبەستىك پەن اۋىس - كۇيىستى ورىستەتىپ، حالىقارالىق ەكونوميكا - ساۋدا كەلىسىمىنە بەلسەنە قول قويىپ، قورعاۋ ورەسىن جوعارىلاتۋ كەرەك. كەڭەسۋ، جاراستىرۋ، تورەلىك ايتۋ، ارىز - شاعىم بەرۋ سياقتى كوپ ءتۇرلى تاسىلدەر ارقىلى قارجىلاندىرۋ داۋ - شارلارىن شەشۋگە دەم بەرىلەدى. قارجىلاندىرۋ قورعانىن تەكسەرۋ ءتۇزىمى سياقتىلاردى ورناتىپ، قارجىلاندىرۋشىلاردىڭ جانە ولاردىڭ شەتەلگە قارجى قوسۋىنىڭ حاۋىپسىزدىگى مەن ورىندى ۇقىق - مۇددەسىن، سونداي - اق مەملەكەتتىڭ شەتەلدەگى مۇددەسىن شىنايى قورعاۋ كەرەك.