قىزىل مادەنيەت - ساياحاتتى دامىتىپ، تيپتە بۇرىلىس جاساۋدىڭ جاڭا جولىن قاراستىردى (اۋەلگى ماقساتتى، بورىشتى ەستە بەرىك ساقتاپ، گۇلدەنۋ ساپارىندا ەكپىندەي ىلگەرىلەيىك)

جاز ورتاسىندا، سانشي ولكەسىنىڭ لۇيلياڭ قالاسى شيڭشيان اۋدانى سايجيايان قىستاعىنداعى جينسۇي شەكارا رايونى توڭكەرىستىك ەسكەرتكىش سارايىندا، ءتۇسىندىرۋشى كاڭ يانحۇڭ كونە سۋرەتتەردى، توڭكەرىستىك مادەني مۇرالاردى كورسەتىپ، ساياحاتشىلارعا جينسۇي شەكارا رايونىنىڭ توڭكەرىستىك وتكەن ىستەرىن اڭگىمەلەپ بەردى: ”كەزىندە 8 - ارميا مەن لۇيلياڭ بۇقاراسى تىزە قوسا شايقاس جاساپ، وشپەس ەڭبەك ءسىڭىرىپتى“.

2017 - جىلى 6 - ايدا باس شۋجي شي جينپيڭ سانشيدە قىزمەت تەكسەرگەن كەزدە جينسۇي شەكارا رايونى توڭكەرىستىك ەسكەرتكىش سارايىنا كەلىپ، بىلاي دەپ باسا دارىپتەدى: ”توڭكەرىستىك سوعىس جىلدارىندا، لۇيلياڭ ۇل - قىزدارى ىستىق قاندارىمەن جانە ومىرلەرىمەن ۇلى لۇيلياڭ رۋحىن سومدادى. ءبىز وسى رۋحتى بۇگىنگى داۋىردە قولدانىپ، بۇقارانىڭ باقىتتى تۇرمىس كەشىرۋى، جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ ۇلى گۇلدەنۋى ءۇشىن ۇزدىكسىز كۇرەس جۇرگىزۋىمىز كەرەك“.

باس شۋجيدىڭ ىقىلاستى تاپسىرماسىن ەستە بەرىك ساقتاعان لۇيلياڭ قالاسى لۇيلياڭ رۋحىنا مۇراگەرلىك ەتىپ جانە ونى ساۋلەلەندىرىپ، قىزىل گەندى تيپتە بۇرىلىس جاساپ، دارەجەنى جوعارىلاتۋدىڭ، ناقتى ىستەپ، ۇدەرە العا تارتۋدىڭ نەگىزىنە اينالدىرىپ، توڭكەرىستىك بايىرعى رايوننىڭ بەت - بەينەسىن جاڭالاپ، بۇقارانىڭ تۇرمىسىن ءتىپتى دە جاقسارتتى.

جينسۇي شەكارا رايونىنىڭ ورتالىعى بولعان لۇيلياڭ جينسۇي شەكارا رايونىنىڭ توڭكەرىستىك مادەنيەت ءمانىن تەرەڭ اشىپ، قىزىل مادەنيەت - ساياحاتتى دامىتىپ، قىزىل ەستەمەنى سەزىندىردى.

بۇگىنگى سايجيايان قىستاعىندا قىستاق اۋزىنداعى بالشىق توپىراق جول كورىنىس داڭعىلىنا اينالىپ، توپىراق داۋالدى اۋلا، كوك - سۇرعىلت قاڭىلتاق كەرپىشتى ۇيلەر ەرەكشە حالىقتىق تۇسەلحاناعا وزگەرتىلىپ، كوپتەگەن ساياحاتشىلاردى باۋرادى. قىستاقتا شارۋالار شاتتىعى ساياجايىن اشقان جاڭ جيانگونىڭ ايتۋىنشا، ساياحاتتىڭ قاۋىرت مەزگىلىندە ونىڭ ءۇيى كۇنىنە ورتا ەسەپپەن 200 دەن استام ساياحاتشى قابىلدايدى ەكەن، ول وسىلايشا ىرگەدەن شىقپاي - اق قالتاسىن قامپايتىپتى.

”توڭكەرىستىك بايىرعى جۇرتتاردى ويداعىداي قورعاپ، ويداعىداي پايدالاندىق، قىزىل بايلىق بايۋ بايلىعىنا اينالدى“ دەدى سايجيايان قىستاعى پارتيا ياچەيكاسى شۋجيىنىڭ ورىنباسارى باي ياڭ، قازىر دامۋ جەتىستىكتەرىنەن بۇكىل قىستاق بىرگە يگىلىكتەندى، وتكەن جىلى قىستاق تابيعي گازبەن جاپپاي قامتۋدى جۇزەگە اسىردى، 60 جاستان اسقان قارتتار جىلىنا 1000 يۋان زەينەتكەرلىك قوسىمشا قاراجاتىن السا، داشۋەگە قابىلدانعان وقۋشىلار 2000 يۋاندىق وقۋعا كومەك بەرۋ شابىتتاندىرۋىنا يە بولادى ەكەن.

جاقىنعى جىلداردان بەرى لۇيلياڭ بايلىققا سۇيەنىپ دامۋ جولىنان قۇتىلىپ، ءداستۇرلى كاسىپ سالالارىنىڭ تيپىن وزگەرتىپ، دارەجەسىن جوعارىلاتۋدى، جاڭادان گۇلدەنگەن كاسىپ سالالارىنىڭ كۇش توپتاپ، دامۋىن ىلگەرىلەتكەن.

شيڭشيان اۋدانى جيڭكاي رايونىنداعى سانشي جۇڭرۇن اليۋمين كاسىبى شەكتى سەرىكتەستىگىنىڭ ءوندىرىس سەحىندا، 960 سەلتسي گرادۋستىق ەلەكتروليزدىك اليۋمين سۇيىقتىعى ەلەكتروليزدەۋ سەحىنان شىققاننان كەيىن، تىكەلەي پەشەتتەلگەن كوتەرگىش ماشيناعا سالىنىپ، ارناۋلى تاسىمال جولىن بويلاپ بالقىتۋ پەشىنە توتە جەتكىزىلدى، بۇنىمەن جوعارعى، تومەنگى اعارداعى جۇمىس ءتارتىبى تىعىز ۇشتاستى. ”ءبىز جىلىنا 500 مىڭ توننا ەلەكتروليزدىك اليۋمين سۇيىقتىعىن باقشا رايونىنىڭ تومەن اۋقىمىنا توتەلەي جەتكىزەمىز، ەنەرگيا شىعىنى، زات اينالىمىنىڭ وزىندىك قۇنى زور دارەجەدە تومەندەدى“ دەدى سەرىكتەستىكتىڭ ەلەكتروليزدىك اليۋمين ءوندىرۋ ءبولىمى باس ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى چىڭ جىچياڭ. قازىر باقشا رايونى دەربەس زەرتتەپ جاساعان 700 مەگا پاسكال دارەجەلى ەرەكشە كۇشتى الۋمين قورىتپاسى جوعارى دەڭگەيلى الۋمين ماتەريالىنىڭ ورنىن باسىپ، اۆياتسيا، عارىش، جاڭا ەنەرگيالى اۆتوموبيل سالاسىن ارناۋلى قامدادى.

الۋمين كەن بايلىعىنا سۇيەنگەن لۇيلياڭ عىلىم - تەحنيكادا جاڭالىق جاراتۋ ارقىلى تىزبەكتى ۇزارتىپ، تولىقتاپ، ”الۋمين كەنى - الۋمين توتىعى - ەلەكتروليزدىك اليۋمين - الۋمين نەگىزدى جاڭا ماتەريال“ تۇتاس تىزبەكتى كاسىپ سالاسى جۇيەسىن قۇردى، 2025 - جىلى لۇيلياڭ قالاسىنىڭ الۋمين - ماگني كاسىپ سالاسىنىڭ جالپى ءونىم قۇنى 45 ميلليارد يۋاننان اسىپ، 100 ميلليارد يۋاندىق الۋمين - ماگني شوعىرىنا، بۇكىل ەلدەگى الۋمين نەگىزدى جاڭا ماتەريالداردىڭ جاڭا بيىگىنە قاراي ورنىقتى قادام تاستادى.

ءداستۇرلى كاسىپ سالالارىنىڭ دارەجەسىن جوعارىلاتىپ، جاڭا ەنەرگيانىڭ قورشاۋدى بۇزىپ شىعۋىن جەدەلدەتتى. 2025 - جىلى 3 - ايدا لۇيلياڭ مەملەكەتتىك جانار زات باتەرياسى اۆتوموبيلىنەن ۇلگى كورسەتۋ، قولدانۋ قالا شوعىرىنا ءساتتى قوسىلىپ، سۋتەگى ەنەرگياسى كاسىبىنىڭ كورىنەۋ تۇيىندەرىن ارت - ارتىنان جارىققا شىعاردى. ”كومىر، تابيعي گاز جانە كورىنىس بايلىعىنا سۇيەنگەن لۇيلياڭ سۋتەگى جاساۋدىڭ وزىندىك قۇن باسىمدىعىن ساۋلەلەندىرىپ، سولتۇستىكتەگى سۋتەگى ەنەرگياسى كاسىپ بازاسىن كۇش سالا قۇردى“ دەدى لۇيلياڭ قالالىق ونەركاسىپ جانە ينفورماتسيالاندىرۋ مەكەمەسىنىڭ باس ينجەنەرى ۋاڭ رۇڭچي.

اۋەلگى ماقساتتى، بورىشتى ەستە بەرىك ساقتاپ، ۇدەرە العا تارتۋدىڭ كۇشىن تاسقىنداتتى. 5 جىلدان بەرى لۇيلياڭ قالاسىنىڭ وڭىرلىك ءوندىرىس جالپى ءونىم قۇنى ىلگەرىندى - كەيىندى 200 ميلليارد يۋان، 250 ميلليارد يۋان سىندى ەكى ساتىعا كوتەرىلىپ، جان باسىندىق وڭىرلىك ءوندىرىس جالپى ءونىم قۇنى 78 مىڭ يۋاننان استى.