حالىقتىق شارۋاشىلىقتىڭ ساحناسى بارعان سايىن كەڭەيدى (باس شۋجيدىڭ كوڭىل ءبولۋى . تياناقتاندىرۋدىڭ قايتىمدى اڭىسى)

”جاڭالىق اشۋ، جاسامپازدىق جاراتۋ، شارۋاشىلىق قۇرۋ ورتا، شاعىن كاسىپورىنداردان ايرىلا المايدى، ءبىز حالىقتىق كاسىپورىنداردىڭ، ورتا، شاعىن كاسىپورىنداردىڭ دامۋىنا اناعۇرلىم ويداعىداي شارت - جاعداي ازىرلەۋىمىز كەرەك“.

2018 - جىلى 10 - ايدىڭ 24 - كۇنى باس شۋجي شي جينپيڭ گۋاڭدۇڭدا قىزمەت تەكسەرگەندە وسىلاي دەپ اتاپ كورسەتتى. ءوندىرىس جەلىسى جوعارى قارقىنمەن اينالىپ، اۆتوكولىكتەر ارلى - بەرلى قايشالىسىپ، اۆتوكولىكتەردى دانەكەرلەۋ ءوندىرىس جەلىسىنىڭ بولشەكتەرى ىركەس - تىركەس ءوندىرىلىپ شىقتى. گۋاڭدۇڭدا گۋاڭجوۋ ميڭلو شەكتى جارنا سەرىكتەستىگىنىڭ تيجاراتى جاقسى، ءوندىرىسى قاربالاس بولىپ، ءوندىرىس جوسپارى 2027 - جىلى 5 - ايعا دەيىن ءتىزىلدى.

”جاڭالىق اشۋ، جاسامپازدىق جاراتۋ، شارۋاشىلىق قۇرۋ ورتا، شاعىن كاسىپورىنداردان ايرىلا المايدى، ءبىز حالىقتىق كاسىپورىنداردىڭ، ورتا، شاعىن كاسىپورىنداردىڭ دامۋىنا اناعۇرلىم ويداعىداي شارت - جاعداي ازىرلەۋىمىز كەرەك“. 2018 - جىلى 10 - ايدا باس شۋجي شي جينپيڭ وسى كاسىپورىندا قىزمەت تەكسەرگەندە وسىلاي دەپ باسا دارىپتەدى.

”باس شۋجيدىڭ ءسوزى ءبىزدىڭ حالىقتىق كاسىپورىنشىلارىمىزدىڭ كوڭىلىنەن شىقتى“. سەرىكتەستىكتىڭ جاۋاپتىسى ياۋ ۋيبيڭ تىلشىگە بىلاي دەدى: سوڭعى جىلدارى ۇكىمەت تاراۋلارى ساۋدا ورتاسىن ۇزدىكسىز ساپالىلاندىرىپ، قولداۋ كورسەتكەندىكتەن كاسىپورىنداردىڭ دامۋى بارعان سايىن جاقساردى.

تالاپ بولسا، ءسوزسىز، ءۇن قاتۋ كەرەك. 2021 - جىلى سەرىكتەستىك ءوندىرىستى كەڭەيتۋدى جوسپارلادى، ءبىراق زاۆود ۇيلەرىن ءوزى سالۋ قيىنعا سوقتى. كاسىپورىننىڭ تالابىن ۇعىسقاننان كەيىن گۋاڭجوۋ حۋاڭپۋ رايونى جاڭادان قۇرىلعان كاسىپ باقشاسى رايونىن بەلسەنە سايكەستىردى. 2024 - جىلى 10 - ايدا باقشا رايونى ىسكە قوسىلىپ، سەرىكتەستىك زاۆود ۇيلەرىن مايعا الدى، سونداي - اق ونىمدەردى زەرتتەۋ - اشۋ، سىناۋ ورتالىعىنا يە بولدى، تەحنيكادا جاڭالىق اشۋعا ءتىپتى دە نەگىز قالاندى.

جۇمىس بولماسا مازالامادى. گۋاڭجوۋ قالاسى كاسىپورىندارعا ساياتىن اكىمشىلىك زاڭ اتقارۋدى تەكسەرۋدى جاپپاي ارناعا ءتۇسىرىپ، ”كوپ جاقتى تەكسەرۋدەن، قايتالاي تەكسەرۋدەن“ بارىنشا ساقتاندى. يۇنپۋ ءمالى باسقارماسى ”جۇمىس بولماسا مازالاماۋ، تالاپ بولسا ءسوزسىز ءۇن قاتۋ“ سىندى كاسىپورىندارعا قىزمەت وتەۋ مەحانيزمىن ورناتىپ، گۋاڭجوۋ قالاسىنداعى ءتۇيىندى كاسىپورىنداردىڭ اق تىزىمدىگىمەن ۇشتاستىرىپ، ءار جىلى تىزىمدىكتەگى كاسىپورىندارعا ”ءبىر جولدا كوپ ءتۇرلى ءىستى تەكسەرىپ بەردى“.

بارىنشا قولداۋ كورسەتىپ، اۋىرتپالىقتى جەڭىلدەتتى، ميڭلو جارناسىنىڭ بار ىنتا - پەيىلىمەن شارۋاشىلىق جۇرگىزۋىنە قولداۋ كورسەتتى. 2018 - جىلدان بەرى سەرىكتەستىكتىڭ ونىمدەرى 20 نەشە مەملەكەت پەن رايونعا ساتىلىپ، جىلدىق ءونىم قۇنى، ساتىلۋ سوماسى زور مولشەردە ارتتى.

باس شۋجي شي جينپيڭ بىلاي دەپ باسا دارىپتەدى: ”پارتيا ورتالىق كوميتەتى ’ەكىدەن تيتتەي دە اۋىتقىماۋعا‘، ’ءۇشتى وزگەرتپەۋگە‘ باستان - اياق تاباندى بولىپ، حالىقتىق كاسىپورىندار مەن حالىقتىق كاسىپكەرلەردى باستان - اياق ءوز ادامىنداي كوردى“.

حالىقتىق كاسىپورىنداردىڭ اڭگىمە ماجىلىسىنە 2 رەت قاتىناستى ءارى ماڭىزدى ءسوز سويلەپ، حالىقتىق شارۋاشىلىقتى دامىتۋ قىزمەت قۇرىلىمىن قۇرۋدى ورنالاستىرىپ، حالىقتىق شارۋاشىلىقتىڭ دامۋىن، زورايۋىن جەبەۋ جونىندەگى ساياساتتىق قۇجاتتاردىڭ شىعارىلىپ اتقارىلۋىن ىلگەرىلەتتى، جەرگىلىكتى ورىنداردا قىزمەت تەكسەرگەندە حالىقتىق كاسىپورىندارعا قايتا - قايتا باردى... پارتيا 18 - قۇرىلتايىنان بەرى باس شۋجي شي جينپيڭ حالىقتىق كاسىپورىنداردىڭ، حالىقتىق شارۋاشىلىقتىڭ دامۋىنا ايرىقشا ءمان بەرىپ، حالىقتىق شارۋاشىلىقتىڭ اقاۋسىز دامۋىن، جوعارى ساپالى دامۋىن جەبەۋگە ايقىن باعدار كورسەتىپ، سەنىم ۇستەدى.

تاپسىرمانى ەستە بەرىك ساقتاپ، شىنايى يگەرىپ، ناقتى ىستەدى، جەر - جەر، تاراۋلار ءبىر نيەتپەن سەلبەسىپ، حالىقتىق كاسىپورىنداردىڭ دامۋىنا كۇش ۇستەدى −

ورتانى جاقسارتىپ، شارتتى تومەندەتىپ، حالىقتىق كاسىپورىنداردىڭ دامۋ كەڭىستىگىن ۇزدىكسىز كەڭەيتتى.

2025 - جىلى 11 - ايدىڭ 10 - كۇنى «حالىقتىق قارجى قوسۋدىڭ دامۋىن اناعۇرلىم جەبەۋ جونىندەگى ءبىرقانشا شارا» قوعامعا جاريالانىپ، حالىقتىق كاسىپورىنداردىڭ جاقسى باعاسىنا يە بولدى. ”ءبىز ەڭ الدىمەن ءبىر ماڭىزدى شاراعا نازار اۋداردىق − ساۋدالىق عارىش جيىلىگىنە رۇقسات ەتۋ، ۇشىرۋدى تەكسەرىپ بەكىتۋ بارىسىندا حالىقتىق قارجى قوسۋ نىساندارىنا بىردەي مامىلە جاسالدى“. يىنحى عارىش بىرلەستىگىنىڭ قۇرۋشىسى ليۋ چاڭ بىلاي دەدى: بۇل شارا قازىرگى حالىقتىق ساۋدا عارىش كاسىپورىندارىنىڭ اينالىم بارىسىندا جولىققان رەال قيىنشىلىقتارىنا بەتپە - بەت كەلىپ، جاڭالىق اشۋ تەحنيكاسىن دالەلدەۋدى، قولدانۋدى پارمەندى ىلگەرىلەتەدى.

حالىق شارۋاشىلىعىنىڭ جان تامىرىنا قاتىستى كەلەلى نىسانداردا بارعان سايىن كوپ حالىقتىق كاسىپورىندار جارىققا شىعۋدا: جوعارى قارقىندى تەمىر جول سالاسىندا، حالىقتىق قارجى جارنامەن تىزگىندەلەتىن حاڭجوۋ - شاۋشيڭ - تايجوۋ، حاڭجوۋ - ۋىنجوۋ سىندى ەكى جوعارى قارقىندى تەمىر جول ىركەس - تىركەس سالىنىپ ىسكە قوسىلدى؛ يادرو ەلەكتر سالاسىندا 2024 - جىلى، 2025 - جىلى جاڭادان تەكسەرىپ بەكىتىلگەن يادرو ەلەكتر نىساندارىندا 20 حالىقتىق كاسىپورىن جارنا قوسىپ، حالىقتىق قارجى جارناسىنىڭ سالىستىرماسى %10 تەن %20 كە جوعارىلادى. بۇكىل ەل بويىنشا بىرلىككە كەلگەن ءىرى بازار جەدەل قۇرىلىپ، بازارعا كىرۋدە رۇقسات ەتىلمەيتىندەر ءتىزىمى ىستەرى بىرتىندەپ ازايىپ، كوپتەگەن شارا بوگەۋ تۇيىندەرىنە تىكە قاراتىلىپ، حالىقتىق كاسىپورىنداردىڭ اناعۇرلىم كوپ سالاعا كىرۋىنە، اناعۇرلىم زور ساۋدا ورايىنا يە بولۋىنا دەم بەرىلدى.

ۇنەمى بايلانىس جاساپ، قيىن ماسەلەلەردى شەشىپ، كاسىپورىنداردىڭ تالابىنا اناعۇرلىم ويداعىداي ءۇن قوستى

2025 - جىلى 9 - ايدىڭ 1 - كۇنى ەلەكترلى ۆەلوسيپەدكە قاتىستى جاڭا مەملەكەتتىك ولشەم اتقارىلىپ، قورعاسىن قىشقىلدى اككۋمۋلياتوردى پايدالاناتىن ەلەكترلى ۆەلوسيپەدتىڭ تۇتاس ساپاسىنىڭ جوعارى شەگى جوعارىلاتىلدى. بۇل وزگەرىس ءبىر كاسىپكەر مەن مەملەكەتتىك دامۋ جانە رەفورما كوميتەتى بەتپە - بەت پىكىر اۋىستىرعاندا ورتاعا قويعان تالاپتان باستالعان.

قويىلعان تالاپقا، جالپىلىق پىكىرگە اڭىس قايتارىپ، قاتىستى ولشەمدەرگە دەرەۋ وزگەرىستەر ەنگىزۋ جەدەلدەتىلدى. قازىر مەملەكەت، ولكە، قالا، اۋدان سىندى ءتورت دارەجەلى دامۋ جانە رەفورما كوميتەتتەرىنىڭ حالىقتىق كاسىپورىندارمەن ۇدايىلانعان اۋىس - كۇيىس مەحانيزمى ورناتىلدى.

زاڭمەن جونگە سالۋدى گۇلدەندىرىپ، قامتاماسىز ەتۋدى كۇشەيتىپ، حالىق باسقارۋىنداعى كاسىپورىنداردىڭ دامۋى اناعۇرلىم الاڭسىز، اناعۇرلىم جايلى ەتىلدى.

2025 - جىلى 5 - ايدىڭ 20 - كۇنى حالىقتىق شارۋاشىلىقتى جەبەۋ زاڭى اتقارىلىپ، قالىڭ حالىقتىق كاسىپكەرلەر ايرىقشا جەلپىندى. مۇلىك ۇقىعى جانە ءبىلىم مۇلىك ۇقىعىن قورعاۋ كۇشەيتىلىپ، ورتا، شاعىن كاسىپورىنداردى جەبەۋ زاڭى، «ساۋدا ورتاسىن ساپالىلاندىرۋ ەرەجەسى» جاريالانىپ، كاسىپورىندارعا ساياتىن زاڭ اتقارۋدى ارناعا ءتۇسىرۋ ارناۋلى قيمىلى ورىستەتىلىپ، كاسىپورىندارعا ساياتىن اقى الۋدى باياندى باقىلاپ - باسقارۋ كۇشەيتىلدى ... زاڭمەن باسقارۋدىڭ نەگىزدى بەكەمدەۋ، مەجەنى ورنىقتىرۋ، ۇزاق بولاشاققا تيىمدىلىك جاساۋ سىندى قامتاماسىزداندىرۋ رولى اناعۇرلىم ويداعىداي ساۋلەلەندىرىلدى.

ساياسات كۇش ۇستەپ، كاسىپورىندار قۇلشىندى، حالىقتىق شارۋاشىلىق ەلىمىزدە تولىسا جەتىلدى. بيىل 4 - ايدىڭ سوڭىنا دەيىن بۇكىل ەل بويىنشا تىزىمگە الىنعان حالىقتىق كاسىپورىندار 61 ميلليون 22 مىڭعا جەتىپ، سايكەس مەزگىلدەگىدەن %5.6 ارتتى، ”تورتتە جاڭا“ حالىقتىق كاسىپورىندار 24 ميلليون 619 مىڭ بولىپ، سايكەس مەزگىلدەگىدەن %6.9 ارتتى، بۇل حالىقتىق كاسىپورىندار جالپى مولشەرىنىڭ %40.3 ىن ۇستايدى.

”15 - بەسجىلدىقتا“ ۇدەرە العا تارتۋدا كوڭىل ءبولۋ، قولداۋ باستان - اياق جالعاسىپ، حالىقتىق كاسىپورىندار اناعۇرلىم كەڭ ساحناعا شىعادى. ”حالىقتىق شارۋاشىلىقتى جەبەۋ زاڭىن تياناقتاندىرىپ، سايكەستى زاڭ - ەرەجە، ساياسات، ءتۇزىم جۇيەسىن كەمەلدەندىرۋ“، ”نەگىزدىك قۇرىلعىلاردىڭ باسەكەلىك سالالارىندا حالىقتىق كاسىپورىندارعا ءادىل ەسىك اشۋدى ۇزدىكسىز ىلگەرىلەتۋ“، ”حالىقتىق كاسىپورىنداردىڭ قارجى قۇراۋىن قولداۋ ساياساتىن كەمەلدەندىرۋ“... ”15 - بەسجىلدىق“ جوباسىندا ”حالىقتىق شارۋاشىلىقتى دامىتۋ، زورايتۋ“ جونىندە ورنالاستىرۋ جاسالعاندا، ءبىرقىدىرۋ ناقتى ساياساتتىق شارالار ورتاعا قويىلدى. ”مەملەكەت حالىقتىق كاسىپورىنداردى زور كۇشپەن قولداپ وتىر، ءبىزدىڭ بولاشاق دامۋعا سەنىمىمىز كامىل، ءوز ونەرىمىزدى كورسەتەتىن كەز كەلدى!“ دەدى ليۋ چاڭ.