2026.09.01 16:39 كەلۋ قاينارى : حالىق تورابى

سول جەر ۋاقىتى 8 - ايدىڭ 31 - كۇنى تۇستەن بۇرىن قىرعىزستاننىڭ زۇڭتۇڭى جاپاروۆ جۇڭگونىڭ مەملەكەت ءتوراعاسى شي جينپيڭمەن بىشكەكتەگى بەيبىتشىلىك سارايىندا كەڭەس وتكىزدى. جاپاروۆ شي جينپيڭگە ارناپ قارسى الۋ سالتىن وتكىزدى. سۋرەتتە: ەكى ەل مەملەكەت باسشىلارى قۇرمەت قاراۋىلىن كوزدەن كەشىرۋدە.
سۋرەتتى شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ ءتىلشىسى ۋاڭ يە تۇسىرگەن

سول جەر ۋاقىتى 8 - ايدىڭ 31 - كۇنى تۇستەن بۇرىن قىرعىزستاننىڭ زۇڭتۇڭى جاپاروۆ جۇڭگونىڭ مەملەكەت ءتوراعاسى شي جينپيڭمەن بىشكەكتەگى بەيبىتشىلىك سارايىندا كەڭەس وتكىزدى.
سۋرەتتى شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ ءتىلشىسى شيە حۋانچى تۇسىرگەن

سول جەر ۋاقىتى 8 - ايدىڭ 31 - كۇنى تۇستەن بۇرىن قىرعىزستاننىڭ زۇڭتۇڭى جاپاروۆ جۇڭگونىڭ مەملەكەت ءتوراعاسى شي جينپيڭمەن بىشكەكتەگى بەيبىتشىلىك سارايىندا كەڭەس وتكىزدى. كەڭەستەن كەيىن ەكى ەلدىڭ مەملەكەت باسشىلارى «جۇڭحۋا حالىق رەسپۋبليكاسى مەن قىرعىزستان رەسپۋبليكاسىنىڭ جاڭا داۋىردەگى جان - جاقتى ستراتەگيالىق سەرىكتەستىك قاتىناس جونىندەگى بىرلەسكەن جارناماسىنا»، «جۇڭحۋا حالىق رەسپۋبليكاسى مەن قىرعىزستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ماڭگىلىك تاتۋ كورشىلىك، دوستىق سەلبەستىك شارتىنا» بىرگە قول قويىپ، ەكى جاقتىڭ قارجى قوسۋ، قاتىناس، كەدەن، دوس قالا سياقتى سالالارداعى ەكى جاقتى سەلبەستىك قۇجاتتارىن اۋىستىرۋىنا كۋا بولدى.
سۋرەتتى شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ ءتىلشىسى ۋاڭ يە تۇسىرگەن
«حالىق گازەتى»، 8 - ايدىڭ 31 - كۇنى، بىشكەك (تىلشىلەر ۋاڭ فاڭ، گۇڭ حان). سول جەر ۋاقىتى 8 - ايدىڭ 31 - كۇنى تۇستەن بۇرىن قىرعىزستاننىڭ زۇڭتۇڭى جاپاروۆ جۇڭگونىڭ مەملەكەت ءتوراعاسى شي جينپيڭمەن بىشكەكتەگى بەيبىتشىلىك سارايىندا كەڭەس وتكىزدى.
بىشكەكتە كۇزدىڭ سالقىن سامالى ەسۋدە. شي جينپيڭ مەن حانىمى پىڭ لييۋان اۆتوكولىكپەن بەيبىتشىلىك سارايىنا كەلگەندە، جاپاروۆ پەن حانىمى جاپاروۆا ىستىق ىقىلاسپەن قارسى الدى.
جاپاروۆ شي جينپيڭگە ارناپ قارسى الۋ سالتىن وتكىزدى. شي جينپيڭ جاپاروۆپەن بىرگە كوزدەن كەشىرۋ مىنبەسىنە شىقتى. اسكەري وركەستر جۇڭگو مەن قىرعىزستاننىڭ مەملەكەت اندەرىن ورىندادى. ەكى ەلدىڭ مەملەكەت باسشىلارى قۇرمەت قاراۋىلىن كوزدەن كەشىردى. شي جينپيڭ قۇرمەت قاراۋىلىنىڭ ورتاسىنا كەلىپ، قۇرمەت قاراۋىلىنىڭ مۇشەلەرىنە قىرعىز تىلىندە امانداستى، قۇرمەت قاراۋىلى مۇشەلەرى: العا!
العا! دەپ جاۋاپ قايتاردى. ەكى ەلدىڭ مەملەكەت باسشىلارى جەكە - جەكە قارسى جاقتان سەرىك بولىپ كەلگەن ادامدارمەن قول الىسىپ قۇرمەت ءبىلدىردى. شي جينپيڭ جاپاروۆپەن بىرگە سالتانات قاتارىن كوردى. ەكى ەلدىڭ مەملەكەت باسشىلارى مەن حانىمدارى بەيبىتشىلىك سارايىنىڭ زالىنا كىرىپ، ەكى ەلدىڭ مەملەكەت تۋىنىڭ الدىندا سۋرەتكە ءتۇستى.
قارسى الۋ سالتىنان كەيىن ەكى ەلدىڭ مەملەكەت باسشىلارى كەڭەس وتكىزدى.
شي جينپيڭ الدىمەن جۇڭگو ۇكىمەتى مەن جۇڭگو حالقى اتىنان قىرعىزستاننىڭ تاۋەلسىزدىك كۇنىن قۇتتىقتادى.
شي جينپيڭ بىلاي دەپ اتاپ كورسەتتى: تاياۋ جىلداردان بەرى ءبىزدىڭ بىرگە جەتەكشىلىك ەتۋىمىزدە جۇڭگو - قىرعىزستان قاتىناسى قارىشتاپ دامىپ، ءار سالاداعى سەلبەستىك جاپپاي العاشقى ناتيجەسىن كورسەتىپ، ەكى ەلدىڭ دامۋىنا شىن مانىندە دەم بەردى، قالىڭ حالىق بۇقاراسىنا پايدا جەتكىزدى، سونداي - اق ءوڭىردىڭ بەيبىتشىلىگىن، ورنىقتىلىعىن، گۇلدەنۋىن جەبەدى. بيىل _ جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى قۇرىلعاندىعىنىڭ 105 جىلدىعى، سونداي - اق جۇڭگونىڭ ”15 - بەسجىلدىق“ جوباسىنىڭ باستاما جىلى، جۇڭگو قازىر جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋ ارقىلى مەملەكەتتى قۇدىرەتتەندىرۋ قۇرىلىسىن، ۇلتتى گۇلدەندىرۋ ۇلى ءىسىن جاپپاي ىلگەرىلەتۋدە.
قىرعىزستان جاق تا ”2030 - جىلدان بۇرىنعى مەملەكەتتىڭ دامۋ باعدارلاماسىن“ بار كۇشپەن اتقارۋدا. جۇڭگو جاق قىرعىزستان جاقپەن قول ۇستاسا وتىرىپ، دامۋ ستراتەگياسىن ۇشتاستىرۋدى كۇشەيتىپ، ەل باسقارۋ تاجىريبەلەرى جونىندە اۋىس - كۇيىس جاساۋدى تەرەڭدەتىپ، ءتىپتى دە كوپ ناقتى سەلبەستىك جەتىستىكتەرىن جاراتىپ، جۇڭگو مەن قىرعىزستاننىڭ تاعدىرلاس ورتاق تۇلعاسى قۇرىلىسىنىڭ تەرەڭدەۋىن، ناقتىلانۋىن ىلگەرىلەتۋدى قالايدى.
شي جينپيڭ بىلاي دەپ باسا دارىپتەدى: جوعارى دەڭگەيلى ساياسيدا ءوزارا سەنىم ارتۋ جانە ءوزارا تاباندىلىقپەن قولداۋ _ جۇڭگو - قىرعىزستان قاتىناسىنىڭ ورنىقتى قاداممەن الىسقا جەتۋىنىڭ ماڭىزدى كەپىلى. جۇڭگو جاق قىرعىزستاننىڭ مەملەكەتتىڭ يەلىك ۇقىعىن، تاۋەلسىزدىگىن جانە تەرريتوريا تۇتاستىعىن قورعاۋىن باتىل قولدايدى، قىرعىزستاننىڭ ءوز ەلىنىڭ مەملەكەت جاعدايىنا ۇيلەسەتىن دامۋ جولىمەن ءجۇرۋىن قولدايدى، قىرعىزستان جاقپەن بىرگە ءبىر - ءبىرىنىڭ وزەكتى مۇددەسىنە ساياتىن ماسەلەلەردە ءبىرىن - ءبىرى ۇزدىكسىز تاباندىلىقپەن قولداۋدى قالايدى.
جۇڭگو مەن قىرعىزستاننىڭ ماڭگىلىك تاتۋ كورشىلىك، دوستىق سەلبەستىك شارتىنا قول قويىلۋى ەكى ەلدىڭ ۇرپاقتان - ۇرپاققا جالعاسقان دوستىعىنا، ءوزارا باتىل قولداۋىنا ماڭىزدى زاڭدىق نەگىز ازىرلەيدى.
شي جينپيڭ بىلاي دەپ اتاپ كورسەتتى: جۇڭگو، قىرعىزستان ەكى جاق ناقتى سەلبەستىكتى تەرەڭدەتىپ، ەكى ەل ۇكىمەتتەرى اراسىنداعى ەكونوميكا - ساۋدا سەلبەستىك جوباسىن ويداعىداي تياناقتاندىرىپ، ساۋدا ءتۇرىن مولايتىپ، سيفرلى ساۋدا، شەكارا اتتاعان ەلەكتروندىق ساۋدا سياقتى جاڭا ارتۋ تۇيىندەرىن كەڭەيتۋى؛ جۇڭگو - قىرعىزستان - وزبەكستان تەمىر جولى سىندى وڭىردەگى حالىقتىڭ دامۋ ءۇمىتىن ارقالاعان ”قاتىناس كۇرە تامىرىن“ جوعارى ساپامەن ويداعىداي سالىپ، شەكارا وتكەلىن وسىزامانداندىرىپ جاڭالاۋدى اتقارىپ، ءتۇزىم، ولشەم، ەرەجە سياقتى ”جۇمساق بايلانىستاردى“ تەرەڭدەتۋى؛
قايتا تۋىندايتىن ەنەرگيا، بايلىقتى اينالمالى پايدالانۋ سياقتى سالالاردا اناعۇرلىم كوپ بەلگى سيپاتتى نىسانداردى اتقارىپ، جاسىل كەن ونىمدەرى سەلبەستىگى قۇجاتىن ويداعىداي تياناقتاندىرىپ، تۇتاس كاسىپ سالاسى تىزبەگى سەلبەستىگىن ورىستەتۋى؛ ”ءبىر بەلدەۋ، ءبىر جول“ بىرلەسكەن تاجىريبەحاناسىن ويداعىداي قۇرىپ، جاساندى زەردە سياقتى سەلبەستىكتەردى كۇشەيتىپ، عىلىم - تەحنيكادا جاڭالىق اشۋ ارقىلى ەكى ەل سەلبەستىگىنىڭ ونىمدىلىگىن ارتتىرۋى؛ ەكى ەل ادامدارىنىڭ بارىس - كەلىسىن ونان ارى جەبەپ، جاستار، اقپارات قۇرالدارى، ساياحات، دەنە تاربيە، ەمدەۋ، جەرگىلىكتى ورىندار سياقتى جاقتارداعى سەلبەستىكتى كۇشەيتىپ، جۇڭگو - قىرعىزستان دوستىعىنىڭ قوعامدىق جانە حالىق رايى نەگىزىن ۇزدىكسىز بەكەمدەۋى كەرەك.
شي جينپيڭ بىلاي دەپ اتاپ كورسەتتى: جۇڭگو - قىرعىزستان ەكى جاق زاڭ اتقارۋ، حاۋىپسىزدىك سەلبەستىگىن كەڭەيتىپ، ”ءۇش ءتۇرلى كۇشكە“، ەسىرتكى ساۋدالاۋعا جانە مەملەكەت اتتاعان قىلمىسقا قول ۇستاسا سوققى بەرىپ، ءوڭىردىڭ بەيبىتشىلىگىن، ورنىقتىلىعىن بىرگە قورعاۋى كەرەك.
جۇڭگو جاق قىرعىزستان جاقتىڭ حالىقارالىق جانە وڭىرلىك ىستەردە اناعۇرلىم زور رول اتقارۋىن قولدايدى، قىرعىزستان جاقپەن بىرلەسكەن مەملەكەتتەر ۇيىمى جۇلگەسىندە سەلبەستىكتى ونان ارى كۇشەيتىپ، دۇنيە جۇزىلىك 4 ءىرى باستامانى بىرگە امالياتتا ايگىلەپ، زورەكەرلىك پەن وكتەمدىك ساياسيعا قارسى تۇرىپ، ناعىز كوپ جاقتىلىققا تاباندى بولىپ، حالىقارالىق ادىلدىك پەن ادىلەتتىلىكتى قورعاپ، دۇنيە جۇزىلىك جونگە سالۋدىڭ اناعۇرلىم ءادىل، ۇيلەسىمدى جۇيەسىن قۇرۋدى ىلگەرىلەتۋدى قالايدى. شاڭحاي سەلبەستىك ۇيىمىن قۇرۋشى مۇشە ەل رەتىندە، جۇڭگو، قىرعىزستان ەكى ەل تيانجين باسشىلار ءماجىلىسىنىڭ جەتىستىكتەرىن ويداعىداي تياناقتاندىرۋدى ىلگەرىلەتىپ، ءوز ءوڭىرىنىڭ بىرگە دامۋىن جەبەپ، شاڭحاي سەلبەستىك ۇيىمى دامۋىنىڭ تىڭ ساتىعا كوتەرىلۋىن ىلگەرىلەتۋى كەرەك.
جاپاروۆ مىنالاردى ءبىلدىردى: قىرعىزستاننىڭ 35 جىلدىق تاۋەلسىزدىك كۇنى ءتوراعا شي جينپيڭنىڭ ساپارلاي كەلگەنىن قارسى العانىمدى ماقتانىش سەزىنەمىن، بۇل ساپار قىرعىزستان مەن جۇڭگو اراسىنداعى تەرەڭ دوستىقتى جانە جوعارى دەڭگەيدەگى ساياسي سەنىمدىلىكتى اناعۇرلىم ايگىلەدى، بۇل _ ەكى ەل قاتىناسىنىڭ دامۋ تاريحىنداعى ماڭىزدى بەلەس، قىرعىزستان مەن جۇڭگونىڭ ماڭگىلىك تاتۋ كورشىلىك، دوستىق سەلبەستىك شارتىنا قول قويۋ ەكى ەل قاتىناسىنا اناعۇرلىم كەڭ بولاشاق اشادى. قىرعىزستان مەن جۇڭگو كورشىلەس وتىر، بايىرعى جىبەك جولى ەكى ەلدى تىعىز بايلانىستىرعان. تاياۋ جىلداردان بەرى قىرعىزستان مەن جۇڭگونىڭ جاڭا داۋىردەگى جالپى بەتتىك ستراتەگيالىق سەرىكتەستىك قاتىناسىنىڭ جەدەل دامۋىنا بايلانىستى، ەكى ەل قاتىناسى التىن داۋىرگە ءوتىپ، تاريحتاعى ەڭ جوعارى دەڭگەيدە تۇر. قىرعىزستان جاق جۇڭگو جاقتىڭ قىرعىزستان دامۋىنىڭ ءاربىر شەشۋشى ساتىندە قالتقىسىز قولداۋ كورسەتكەندىگىنە جانە كومەكتەسكەندىگىنە العىس ايتادى.
قىرعىزستان جاق جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى قۇرىلعاندىعىنىڭ 105 جىلدىعىن، ”15 - بەسجىلدىق“ جوبانىڭ اياق الىسىن باستاعاندىعىن قىزۋ قۇتتىقتايدى، ءتوراعا شي جينپيڭنىڭ باسشىلىعىندا جۇڭگونىڭ قول جەتكىزگەن شۇعىلالى دامۋ جەتىستىكتەرىنە سۇيىنەدى، جۇڭگونىڭ ەل باسقارۋ تاجىريبەلەرىن، اسىرەسە، ءتوراعا شي جينپيڭنىڭ ”مەن وزىممەن ساناسپاي حالىقتىڭ ءۇمىتىن اقتايمىن“ دەگەن سۇيىسپەنشىلىگىنەن ۇيرەنۋدى قالايدى. جۇڭگو باستان - اياق قىرعىزستاننىڭ ديپلوماتيالىق ساياساتىنىڭ الدىمەن ەسكەرىلەتىن بەتالىسى، قىرعىزستاننىڭ ەڭ جاقىن دوسى جانە ەڭ سەنىمدى سەرىگى. قىرعىزستان جاق ءبىر جۇڭگو پرينسيبىنەن بۇلجىمايدى، ءوزارا قۇرمەت ەتۋ، تەڭدىك، ءوزارا تيىمدىلىك نەگىزىندە جۇڭگومەن تاتۋ كورشىلىك، دوستىق قاتىناستى ىشكەرىلەي دامىتۋدى قالايدى. قىرعىزستان جاق جۇڭگو جاقپەن ساۋدا، قارجى قوسۋ، ۇلاستىرۋ - تۇتاستىرۋ، عىلىم - تەحنيكادا جاڭالىق اشۋ، ەنەرگيا، كەن ونىمدەرى، جاسىل ەكونوميكا سياقتى سالالارداعى سەلبەستىكتى جيىلەتىپ، وقۋ - اعارتۋ، دەنساۋلىق ساقتاۋ، مادەنيەت، جاستار سياقتى سالالارداعى اۋىس - كۇيىستى جيىلەتىپ، ”ءۇش ءتۇرلى كۇشكە“ بىرگە سوققى بەرىپ، ءوڭىردىڭ حاۋىپسىزدىگىن قورعاۋدى قالايدى. قىرعىزستان جاق جۇڭگو - قىرعىزستان - وزبەكستان تەمىر جول قۇرىلىسىن بەلسەنە ىلگەرىلەتىپ، ونى جاڭا داۋىردەگى ”بولات - تەمىر جىبەك جولىنا“ جانە قىرعىزستان - جۇڭگو دوستىق قاتىناسىنىڭ جاڭا دانەكەرىنە اينالدىرۋدى قالايدى.
ءتوراعا شي جينپيڭ العا قويعان 4 ۇلكەن دۇنيە جۇزىلىك باستاما ءار ەلدىڭ تىزە قوسا ورتاق سايىستارعا توتەپ بەرىپ، اناعۇرلىم ءادىل، ورنىقتى حالىقارالىق ءتارتىپ ورناتۋىنا سەپتىگىن تيگىزەدى. قىرعىزستان جاق جۇڭگو جاقپەن بىرلەسكەن مەملەكەتتەر ۇيىمى، شاڭحاي سەلبەستىك ۇيىمى، جۇڭگو - ورتا ازيا مەحانيزمى، دۇنيە جۇزىلىك جاساندى زەردە سەلبەستىك ۇيىمى سياقتى كوپ جاقتى تۇعىرلاردا تىعىز سايكەسىپ، دۇنيە ءجۇزىنىڭ بەيبىتشىلىگىن، ورنىقتىلىعىن بىرگە قورعاۋدى قالايدى.
جاپاروۆ قىرعىزستان ۇكىمەتى جانە حالقى اتىنان جۇڭگو شيزاڭ جيلۇڭنىڭ لاي تاسقىنى اپاتىنا ۇشىراۋىنا بايلانىستى شىنايى حال سۇرادى.
شي جينپيڭ بۇعان العىس ايتىپ، بىلاي دەپ اتاپ كورسەتتى: جۇڭگو پارتياسى مەن ۇكىمەتى ەل ءىشى - سىرتىنداعى دەرەكسىز كەتكەندەردى ىزدەۋ، قۇتقارۋ، اپاتقا ۇشىراعان بۇقارانى كوشىرىپ ورنالاستىرۋ، جارالانعانداردى قۇتقارۋ جانە اپاتتان ساقتانۋ سياقتى قىزمەتتەردى بار كۇشپەن جاقسى ىستەۋدە، نەپالعا دا شۇعىل كومەك بەردى.
جۇڭگو جاق اپات زيانىن جەڭىپ، اتا مەكەنىن قايتا قۇرۋعا قابىلەتتى، سەنىمدى.
كەڭەستەن كەيىن ەكى ەلدىڭ مەملەكەت باسشىلارى «جۇڭحۋا حالىق رەسپۋبليكاسى مەن قىرعىزستان رەسپۋبليكاسىنىڭ جاڭا داۋىردەگى جان - جاقتى ستراتەگيالىق سەرىكتەستىك قاتىناس جونىندەگى بىرلەسكەن جارناماسىنا»، «جۇڭحۋا حالىق رەسپۋبليكاسى مەن قىرعىزستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ماڭگىلىك تاتۋ كورشىلىك، دوستىق سەلبەستىك شارتىنا» بىرگە قول قويىپ، ەكى جاقتىڭ قارجى قوسۋ، قاتىناس، كەدەن، دوس قالا سياقتى سالالارداعى ەكى جاقتى سەلبەستىك قۇجاتتارىن اۋىستىرۋىنا كۋا بولدى. ساپار كەزىندە ەكى جاق عىلىم - تەحنيكا، وقۋ - اعارتۋ، گۋمانيتارلىق، اقپارات قۇرالدارى سياقتى سالالارداعى 20 نەشە سەلبەستىك قۇجاتىنا قول قويدى.
سول كۇنى تۇستە جاپاروۆ پەن جاپاروۆا بەيبىتشىلىك سارايىندا شي جينپيڭ مەن پىڭ لييۋانعا ارناپ قارسى الۋ قوناعاسىن بەردى.
ساي چي، ۋاڭ ي قاتارلىلار جوعارىداعى قيمىلدارعا قاتىناستى.
كەلۋ قاينارى: حالىق تورابى