2026.09.16 15:57 كەلۋ قاينارى : حالىق تورابى
شينحۋا اگەنتتىگى، 9 - ايدىڭ 15 - كۇنى، بەيجيڭ. 9 - ايدىڭ 16 - كۇنى باسپادان شىعاتىن «ىزدەنۋ» جۋرنالىنىڭ 18 - سانىندا جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى ورتالىق كوميتەتىنىڭ باس شۋجيى، مەملەكەت ءتوراعاسى، ورتالىق اسكەري ىستەر كوميتەتىنىڭ ءتوراعاسى شي جينپيڭنىڭ ماڭىزدى ماقالاسى «نەگىزدىك زەرتتەۋدى كۇشەيتۋ اڭگىمە ماجىلىسىندە سويلەنگەن ءسوز» جاريالانادى.
ماقالادا بىلاي دەپ باسا دارىپتەلدى: نەگىزدىك زەرتتەۋ تۇتاس عىلىم جۇيەسىنىڭ قاينار كوزى، بارلىق تەحنيكالىق ماسەلەلەردىڭ باستى ورگانى، دۇنيە جۇزىلىك عىلىم - تەحنيكا باسەكەسىنىڭ الدىڭعى شەبى. ءبىر مەملەكەتتىڭ عىلىم - تەحنيكا قۋاتىن ولشەيتىن ءبىر ماڭىزدى ولشەم _ نەگىزدىك زەرتتەۋ ورەسىنە قاراۋ. دۇنيە جۇزىندەگى عىلىم - تەحنيكادا قۋاتتى ەل بولۋ ءۇشىن، نەگىزدىك زەرتتەۋدى، ءسوز جوق، ورگە باستىرۋ كەرەك. پارتيا 18 - قۇرىلتايىنان بەرى پارتيا ورتالىق كوميتەتى نەگىزدىك زەرتتەۋگە ايرىقشا ءمان بەرىپ، عىلمي زەرتتەۋدىڭ ورنالاسۋىن ساپالىلاندىرۋ، ۇسىنىلىمدى قامتاماسىز ەتۋدى كۇشەيتۋ، ءتۇزىلىس، مەحانيزمدە جاڭالىق اشۋ سياقتىلار ارقىلى ەلىمىزدىڭ نەگىزدىك زەرتتەۋ دەڭگەيىنىڭ جوعارىلاۋىن ىلگەرىلەتتى. سونىمەن بىرگە، دۇنيە جۇزىندەگى عىلىم - تەحنيكادا قۋاتتى ەلمەن سالىستىرعاندا، ءبىزدىڭ نەگىزدىك زەرتتەۋىمىزدە ءالى دە پارىق بار ەكەنىن كورە ءبىلۋىمىز كەرەك. حاۋىپ - قاتەر سەزىمى مەن كوكەيتەستىلىك سەزىمدى كۇشەيتىپ، اناعۇرلىم زور تەبىنمەن، اناعۇرلىم ناقتى شارالارمەن نەگىزدىك زەرتتەۋدى كۇشەيتىپ، ەلىمىزدىڭ العاشقى جاڭالىق اشۋ قابىلەتىن جوعارىلاتىپ، عىلىم - تەحنيكادا قۋاتتى ەل قۇرۋدىڭ نەگىزىن اناعۇرلىم بەكەمدەپ، جوعارى دەڭگەيدەگى عىلىم - تەحنيكادا ءوز كۇشىنە سۇيەنىپ ءوزىن الۋەتتەندىرۋدى جەدەل جۇزەگە اسىرۋىمىز كەرەك.
ماقالادا بىلاي دەپ اتاپ كورسەتىلدى: نەگىزدىك زەرتتەۋ جۇيەسىنىڭ ورنالاسۋىن ساپالىلاندىرۋ كەرەك. ءىرى عىلىم داۋىرىنە قادام تاستاعاننان كەيىن نەگىزدىك زەرتتەۋدىڭ ۇيىمداسۋ دارەجەسى بارعان سايىن جوعارىلادى، بۇل ءبىزدىڭ ءبىر تۇتاس جوسپارلاۋ مەن جوعارى دەڭگەيدە جوبالاۋدى كۇشەيتىپ، ستراتەگيالىق، كورەگەندىك، جۇيەلى ورنالاستىرۋدى جەدەل قالىپتاستىرۋىمىزدى قاجەت ەتەدى. نىسانالىق بەتالىستى ءدال يگەرىپ، ”ءتورتتى بەتكە الۋ“ ستراتەگيالىق بەتالىسىنا تاباندى بولىپ، مەملەكەتتىڭ شۇعىل قاجەتى مەن ۇزاق بولاشاقتىق قاجەتىن شىعار ءتۇيىن ەتىپ، نەگىزدىك زەرتتەۋدىڭ نەگىزگى قامال الۋ باعىتى مەن ءتۇيىندى سالالارىن ونان ارى ايقىنداۋ كەرەك. كۇشتەردى سايكەستىرۋدى نىعايتىپ، جاڭاشا تيپتەگى مەملەكەت ءتۇزىلىسىنىڭ باسىمدىعىن ساۋلەلەندىرىپ، مەملەكەتتىك تاجىريبەحانا، مەملەكەتتىك عىلمي زەرتتەۋ قۇرىلىمى، جوعارى دەڭگەيلى زەرتتەۋ تيپىندەگى داشۋە سياقتىلاردىڭ جەتەكشىلىك رولىن كۇشەيتىپ، جاڭاشا زەرتتەۋ - اشۋ قۇرىلىمدارىن شابىتتاندىرىپ جانە ارناعا ءتۇسىرىپ، كاسىپورىن جەتەكشىلىك ەتكەن ءوندىرۋ، وقىتۋ، زەرتتەۋ ىستەرىنىڭ ىشكەرىلەي توعىسۋىن ىلگەرىلەتىپ، نەگىزدىك زەرتتەۋ، قولدانىلمالى اشۋ، جەتىستىكتەردى كادەگە جاراتۋ سىندى جاڭالىق اشۋ تىزبەگىن اشۋ كەرەك. پاندەردىڭ ورنالاسۋىن اقاۋسىزداندىرىپ، پاندەردىڭ ورنالاسۋىن رەتتەۋ مەحانيزمىن كەمەلدەندىرىپ، نەگىزدىك پاندەر قۇرىلىسىن كۇشەيتىپ، قولدانىلمالى پاندەر مەن نەگىزدىك پاندەردىڭ سايكەستى دامۋىن جەبەپ، كوپ ءپاننىڭ ايقاسپالى توعىسۋىنا جانە ءپان اتتاپ زەرتتەۋىنە دەم بەرۋ كەرەك.
ماقالادا بىلاي دەپ اتاپ كورسەتىلدى: نەگىزدىك زەرتتەۋ دارىندىلار قوسىنىن ۇلعايتۋ كەرەك. نەگىزدىك زەرتتەۋ، سايىپ كەلگەندە، جوعارى ورەلى دارىندىلارعا سۇيەنەدى. وقۋ - اعارتۋ، عىلىم - تەحنيكا دارىندىلارىنىڭ دامۋىن ءبىر تۇتاس ىلگەرىلەتىپ، جەتىلدىرۋ، ەنگىزۋ، پايدالانۋ قىزمەتىن جان - جاقتى جاقسى ىستەپ، نەگىزدىك زەرتتەۋ دارىندىلارىنىڭ سانى جەتكىلىكتى، ساپاسى جاقسى، قۇرىلىمى ۇيلەسىمدى بولۋىنا كۇش سالۋ كەرەك. دەربەس تاربيەلەۋ ساپاسىن كۇش سالا جوعارىلاتىپ، دارىندىلاردىڭ جەتىلۋ زاڭدىلىعىنا بويسۇنىپ، وقۋ - اعارتۋ ساپاسىن جاپپاي جوعارىلاتىپ، نەگىزدىك زەرتتەۋ زاپاس كۇشتەرىن ۇزدىكسىز جەتىلدىرىپ، سەلبەسىپ ادام تاربيەلەۋ مەحانيزمىن ساپالىلاندىرىپ، عىلمي زەرتتەۋدىڭ ءبىرىنشى شەبىندە جوعارى دەڭگەيلى دارىندىلاردى بايقاۋعا جانە جەتىلدىرۋگە ءمان بەرۋ كەرەك. جاس دارىندىلاردى كۇش سالا سۇيەمەلدەپ، مىندەت ارقىلى جەتەكتەۋگە، كونە ارقىلى جاڭا ادامداردى جەتەكتەۋگە تاباندى بولىپ، جاس عىلىم - تەحنيكا قىزمەتكەرلەرىنىڭ ەسەيىپ - ەرجەتۋىنە جول اشىپ، كوپىر سالۋ كەرەك. بەلسەنە تاماشا اۋقىم قالىپتاستىرىپ، نەگىزدىك زەرتتەۋشىلەردىڭ قىزمەت جانە تۇرمىس شارت - جاعدايىن ۇزدىكسىز جاقسارتىپ، عالىمدار رۋحىن بارىنشا ساۋلەلەندىرىپ، جاستار مەن ورەندەردىڭ اۋەسىن، قيالداۋ قابىلەتىن جانە ىزدەنۋ ىنتاسىن قوزعاپ، نەگىزدىك زەرتتەۋگە ات سالىسۋدى ءتىپتى دە كوپ جاستار مەن ورەندەردىڭ ومىرلىك تالپىنىسىنا اينالدىرۋ كەرەك.
ماقالادا مىنالار اتاپ كورسەتىلدى: نەگىزدىك زەرتتەۋدى قولداۋدى، قامتاماسىز ەتۋدى كۇشەيتۋ كەرەك. يدەيالىق كەدەرگىلەر مەن تۇزىمدىك كەدەرگىلەردى باتىلدىقپەن الاستاپ، نەگىزدىك زەرتتەۋدى ۇزاق ۋاقىت ورنىقتى قوسىلىم كەپىلدىگىمەن جانە ساياساتتىق قولداۋمەن قامداۋ كەرەك. قارجى قوسۋدى ارتتىرىپ، نەگىزدىك زەرتتەۋ قاراجاتىنىڭ سالىستىرماسىن بىرتىندەپ جوعارىلاتىپ، قارجى توپتاۋ ارناسىن ونان ارى كەڭەيتىپ، نەگىزدىك زەرتتەۋگە كوپ نەگىزدى قوسىلىم جاعدايىن قالىپتاستىرىپ، عىلمي قورعا قارجىلاي كومەك بەرۋ ونىمدىلىگىن جوعارىلاتۋ كەرەك. زەرتتەۋ شارت - جاعدايىن ساپالىلاندىرىپ، كەلەلى عىلىم - تەحنيكا نەگىزدىك قۇرىلعىلارىن جۇيەلى ورنالاستىرىپ، مەملەكەتتىك عىلمي ساندى مالىمەت ورتالىعى قۇرىلىسىن كۇشەيتىپ، دۇنيە ءجۇزى بويىنشا ماڭداي الدى عىلىم - تەحنيكا مەرزىمدى باسىلىمدارىن جەدەل شىعارىپ، جاساندى زەردە ەنەرگيا نەگىزدىك زەرتتەۋىنە ءمان بەرىپ، زەردەلىلەنگەن عىلمي زەرتتەۋ تۇعىرى جۇيەسىن قۇرۋ كەرەك. عىلىم - تەحنيكا ءتۇزىلىسى رەفورماسىن تەرەڭدەتىپ، نەگىزدىك زەرتتەۋدىڭ ەرەكشەلىگىنە ۇيلەسەتىن تۇرگە ءبولىپ باعالاۋ جۇيەسىن اقاۋسىزداندىرىپ، نەگىزدىك زەرتتەۋگە دەم بەرۋ مەحانيزمىن كەمەلدەندىرىپ، عىلمي زەرتتەۋدى باسقارۋ تاسىلىنە رەفورما جاساۋ كەرەك. عىلمي زەرتتەۋ ەكولوگياسىن تازارتىپ، اشىق، سيىسىمدى، ساتسىزدىككە كەشىرىمشىل بولاتىن جاڭالىق اشۋ ورتاسىن قالىپتاستىرىپ، عىلمي زەرتتەۋدەگى سەنىمدىلىك قۇرىلىسىن كۇشەيتىپ، عىلمي زەرتتەۋدەگى شىرىكتەسۋدى باتىل جازالاۋ كەرەك.
ماقالادا بىلاي دەپ اتاپ كورسەتىلدى: نەگىزدىك زەرتتەۋدىڭ حالىقارالىق سەلبەستىگىن كەڭەيتۋ كەرەك. دۇنيە جۇزىلىك جاڭالىق اشۋ تورابىمەن ىرىقتى تۇردە توعىسىپ، ەسىك اشۋ، سەلبەستىك جاساۋ بارىسىندا العاشقى جاڭالىق اشۋ قابىلەتىن جوعارىلاتۋ كەرەك. ۇكىمەتتىك جانە حالىقتىق نەگىزدىك زەرتتەۋدىڭ حالىقارالىق اۋىس - كۇيىسى مەن سەلبەستىگىن تەرەڭدەتىپ، ءار ەلمەن بىرلەسىپ كليمات وزگەرىسى، ەنەرگيا ورتاسى، تىرشىلىك سالاماتتىعى سياقتى كەلەلى عىلمي ماسەلەلەردەن قامال الىپ، مەملەكەتتىڭ عىلىم - تەحنيكا جوسپارىنىڭ سىرتقا ەسىك اشۋ تەبىنىن ارتتىرىپ، حالىقارالىق ءىرى عىلىم جوسپارىن، ءىرى عىلىم ينجەنەرياسىن باستاماشىلدىقپەن باستاپ جانە وعان قاتىناسىپ، دۇنيە جۇزىلىك عىلىم - تەحنيكانى جونگە سالۋعا بەلسەنە ات سالىسۋ كەرەك.
ماقالادا بىلاي دەپ باسا دارىپتەلدى: نەگىزدىك زەرتتەۋدى كۇشەيتۋ بۇكىل پارتيانىڭ، بۇكىل قوعامنىڭ بىرگە قۇلشىنۋىن قاجەت ەتەدى. ءار دارەجەلى پارتكومدار مەن ۇكىمەتتەر ساياساتتىق قولداۋ تەبىنىن ارتتىرىپ، قىزمەت وتەۋدى، قامتاماسىز ەتۋدى ويداعىداي ىستەپ، پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ شەشىمدەرى مەن ورنالاستىرۋلارىنىڭ ناقتى تياناقتانۋىن ىلگەرىلەتۋى كەرەك.
كەلۋ قاينارى: حالىق تورابى