پارتيا 20 - كەزەكتى ورتالىق كوميتەتى ءتورتىنشى جالپى ءماجىلىسىنىڭ رۋحى ساباقحاناعا كىرىپ، 13 ميلليون ادام - رەتتەن استام بۇلتتىق جۇيەدە ۇيرەندى

”14 - بەسجىلدىق“ مەزگىلى وزگەشە دە بولەكشە بولدى، پارتيا مەن مەملەكەت ىستەرىندە جاڭا كەلەلى تابىستارعا قول جەتتى. باس شۋجي شي جينپيڭ بىلاي دەپ اتاپ كورسەتتى: ”جۇڭگوشا سوتسياليزم كۇللى دۇنيەنى جالت قاراتقان تابىستارعا قول جەتكىزىپ، يدەيا - ساياسي نازاريا ساباعى قۇرىلىسىنا پارمەندى تىرەك ازىرلەدى“.

تاياۋدا وقۋ - اعارتۋ مينيسترلىگى ”پارتيا 20 - كەزەكتى ورتالىق كوميتەتى ءتورتىنشى جالپى ءماجىلىسىنىڭ رۋحىن ۇيرەنۋ، دايەكتىلەندىرۋ جوعارى، ورتا، باستاۋىش مەكتەپتەردىڭ يدەيا - ساياسي ساباعىن ءبىر تۇلعالاندىرۋ رەفورماسىن تۇيىندە سىناق ەتۋدى ناق مايداندا ىلگەرىلەتۋ ءماجىلىسىن“ اشتى. ماجىلىستە نازار ”14 - بەسجىلدىق“ مەزگىلىندەگى كەلەلى جەتىستىكتەرگە اۋدارىلىپ، ”مەملەكەتتىڭ بەسجىلدىق جوباسىن“ نەگىزگى تاقىرىپ ەتكەن ۇلگى كورسەتۋ، ساباق سويلەۋ جانە ميكرو ساباق كورمەسى وزگەشە بەينەگە شومدى.

كەلەلى تابىستار يدەيا - ساياسي ساباقحاناسىمەن قالاي توعىسادى؟ ۇلى وزگەرىس ءداۋىردىڭ جاڭا ادامدارىن قالاي اسەرلەندىرەدى؟

3 بولەك مازمۇننان جاۋابىن ىزدەپ كورەيىك.

”دەلفين“ ”كۇلىمسىرەگەن پەرىشتە“ دەپ اتالادى. بۇرىن چاڭجياڭ وزەنىنەن ولاردى كورۋ وڭاي ەمەس ەدى. ءبىراق سوڭعى بىرنەشە جىلدا ولار ۇنەمى كەلىپ تۇراتىن بولدى. بۇل نەلىكتەن؟ حۋبەي ولكەسى ۋحان قالاسى قىزىل گالستۋك مەكتەبىنىڭ وقىتۋشىسى جوۋ سىسى ”دەلفيننىڭ ۇيىنە قايتۋ”“ تاقىرىبىندا ءسوز قوزعادى.

سۋ ساپاسىن تەكسەرەتىن كىشكەنتاي قورعاۋشىدان دەلفيندى قورعايتىن ەرىكتى بولۋعا دەيىن؛ ەسىك الدىنداعى اۋانى ءتىپتى دە تازا سەزۋدەن وزەن جاعالاۋىنداعى ولكەلەردىڭ ”جاپپاي قورعاۋدى بىرگە يگەرىپ، قاۋىرت اشۋعا ۇرىنباۋىنا“ دەيىن... باستاۋىش مەكتەپتىڭ يدەيا - ساياسي ساباقحاناسىندا وقىتۋشىلار جاندى كورىنىستەر مەن جانىنداعى وزگەرىستەر ارقىلى وقۋشىلاردى ”ءبىز قانداي ۇلى تابىستارعا قول جەتكىزدىك“ دەگەن ويعا جەتەلەدى.

شاعىن وتباسى كوپشىلىكپەن جالعاسىپ، جوبا ءتىپتى دە شۋاقتى بولدى.

ساباق بۋىنىندا حىنان ولكەلىك تاجىريبە باستاۋىش مەكتەبىنىڭ وقىتۋشىسى گاۋ جىحىڭ بىلاي دەپ تانىستىردى: ”ءبىز پارتيا 20 - كەزەكتى ورتالىق كوميتەتى ءتورتىنشى جالپى ءماجىلىسىنىڭ حالىق تۇرمىسى جانە ەكولوگيا جونىندەگى مازمۇندارىن سارالاپ، باستاۋىش مەكتەپ ساتىسىنداعى «شي جينپيڭ جاڭا ءداۋىر جۇڭگوشا سوتسياليزم يدەياسى وقۋشىلار وقۋلىعى» جانە «ءمورال جانە زاڭمەن جونگە سالۋ» وقۋلىعىمەن سالىستىرىپ، كىتاپقا ىشكەرىلەي ەندىك. ’حيكىمەت − سۇراستىرۋ − بەينەلەۋ − اماليات‘ سىندى 4 ساتىلى وقىتۋ بۋىنى ارقىلى وقۋشىلاردى كورۋدەن تۇسىنۋگە، تۇسىنۋدەن مويىنداۋعا جەتەكتەدىك“.

حۋنان ولكەسى چاڭشا قالالىق 1 - ورتا مەكتەپتىڭ وقىتۋشىسى گۋان يۇيجىن ورتا مەكتەپ يدەيا - ساياسي ساباعىندا ”جۇڭگو اسقىن ەسەپتەۋىنەن“ تاقىرىپ بەلگىلەدى.

”قۇس جولى - 1“ مونوپوليانى تالقانداپ، ”تيانحى - 1“ دۇنيە ءجۇزى بويىنشا ءبىرىنشى ورىنعا شىقتى، ”شىنۋي تىزبەگى“ ءبىرىنشى ورىندا تۇردى، بۇل جول جوبانىڭ جەتەكشىلىگىنەن ايرىلا المايدى. گۋان يۇي سوزىندە بۇرىلىس جاساپ، ”ەلىمىزدىڭ عىلىم - تەحنيكادا جاڭالىق اشۋ سالاسىندا ءالى دە كەيبىر ولقىلىقتار، ءالسىز تۇستار ورىن تەۋىپ وتىر، قيىن ماسەلەلەردى قالاي شەشۋ كەرەك؟“ دەدى.

”جوعارى دەڭگەيلى عىلىم - تەحنيكادا ءوز كۇشىنە سۇيەنىپ ءوزىن الۋەتتەندىرۋدى تاباندىلىقپەن ىلگەرىلەتۋ كەرەك“. گۋان يۇيجى بىلاي دەدى: ”وقۋ - اعارتۋ دارىندىلاردى جەتىلدىرەدى، دارىندىلار عىلىم - تەحنيكانى جەبەيدى، عىلىم - تەحنيكا كاسىپ سالاسىن گۇلدەندىرەدى، وسى لوگيكانى تۇسىنسەك، ءبىز وقۋ - اعارتۋ، عىلىم - تەحنيكا دارىندىلارىنىڭ دامۋىن ءبىر تۇلعالاندىرىپ ىلگەرىلەتۋدىڭ ستراتەگيالىق ءمانىن اناعۇرلىم ويداعىداي تۇسىنە الامىز“.

ورايدى تىلگە تيەك ەتىپ، سايىستى اڭگىمەلەدى، وقۋشىلار مەملەكەت جوباسىندا جەكە كۇرەس بەتالىسىن بەلگىلەپ، ”ءبىز نە ءۇشىن ۇلى تابىستارعا قول جەتكىزە الامىز“ دەگەن ورتاق قۇن تانىمىن قالىپتاستىردى.

ەندەشە، جۇڭگونىڭ بەسجىلدىق جوبا نىساناسى بىرىنەن سوڭ ءبىرى قالاي جۇزەگە اسادى؟

”ءبىز جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋ نىساناسىن كوزدەۋدى بەلگىلەپ، جوبانى سوڭىنا دەيىن جاساپ، بىرىنەن سوڭ ءبىرىن جالعاستىرىپ ىستەدىك. كوپتىڭ اقىل - پاراساتىن، حالىق تىلەگىن كەڭىنەن توپتاۋ، جوبا جاساۋ بارىسىنىڭ ءوزى جالپى بارىستىق حالىق دەموكراتياسىنىڭ جاندى امالياتى“. چيڭحۋا داشۋەسى ماركسيزم شۋەيۋانىنىڭ وقىتۋشىسى لاڭ كۇن قورىتىندى جاساپ بىلاي دەدى: ”وسى تۇزىمدىك ابزالدىقتاردى ءبىر تۇيىنگە جيناقتاۋعا بولادى، اتاپ ايتقاندا، جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ باسشىلىعى. پارتيانىڭ باسشىلىعى − جۇڭگوشا سوتسياليزمنىڭ ەڭ ماندىك ەرەكشەلىگى ءارى جۇڭگوشا سوتسياليستىك ءتۇزىمنىڭ ەڭ ۇلكەن ابزالدىعى“.

بەسجىلدىق جوبانى عىلمي جاساۋ جانە ۇزدىكسىز اتقارۋ − پارتيامىزدىڭ ەل باسقارۋداعى ماڭىزدى تاجىريبەسى، قالىڭ ستۋدەنتتەردىڭ ”جۇڭگونىڭ جونگە سالۋىن“ تۇسىنۋىندەگى تەرەزە.

باستاۋىش مەكتەپتەن ورتا مەكتەپكە، ونان داشۋەگە دەيىن، اسەردەن مويىنداۋعا، ونان ارەكەتكە دەيىن، 3 وقۋ بولەگىندەگى ۇلگى كورسەتۋ يدەيالىق - ساياسي ساباعى قاۋاشاق جارىپ، ساتىلار بويىنشا ىلگەرىلەپ، يدەيالىق - ساياسي ساباقتى قالاي وقىتۋ، قالاي جاقسى وقىتۋ ايقىن اڭعارىلدى.

”ءارقايسى وقۋ كەزەڭىندەگى ساباق سويلەۋ، ميكرو ساباق قولجازباسى يدەيا - ساياسي نازاريا ساباعى وقۋلىعىمەن تىعىز بايلانىسىپ، ءار دارەجەلى وقىتۋدى زەرتتەۋشىلەر مەن ءبىرىنشى شەپتەگى وقىتۋشىلاردىڭ پايدالانۋىنا ازىرلەندى، ۇيرەنۋگە، وقىتۋعا بولاتىن ساپالى وقىتۋ بايلىعى جەر - جەردىڭ، مەكتەپتەردىڭ پارتيا 20 - كەزەكتى ورتالىق كوميتەتى ءتورتىنشى جالپى ءماجىلىسىنىڭ رۋحىن ساباق وقۋلىعىمەن توعىستىرۋىنا تاماشا ۇلگى ازىرلەدى“. وقۋ - اعارتۋ مينيسترلىگى قوعامدىق عىلىمدار تارماق مەكەمەسىنىڭ قاتىستى جاۋاپتىسى تانىستىرىپ بىلاي دەدى: وسى رەتكى قيمىلدا بۇكىل ەلدەگى جوعارى، ورتا، باستاۋىش مەكتەپتەردەگى 800 مىڭنان استام يدەيا - ساياسي ساباعى وقىتۋشىلارىنىڭ %90 كە جۋىعى بۇكىل ەلدەگى جوعارى مەكتەپتەردىڭ يدەيا - ساياسي ساباعى وقىتۋشىلارىنىڭ توراپتا توپتىق ساباق دايىنداۋ تەكشەسى، حالىق وقۋ - اعارتۋ باسپاسى وقىتۋشىلاردى تاربيەلەۋ، قىزمەت وتەۋ تەكشەسى ارقىلى تىكە تاراتۋدى كوردى، حالىق گازەتى كليەنتىنىڭ تىكە تاراتۋ مولشەرى 12 ميلليون ادام - رەتتەن استى، بۇلتتىق جۇيەدە ۇيرەنۋ جالپى مولشەرى 13 ميلليون ادام - رەتتەن استى. يدەيا - ساياسي نازاريا ساباعى "شەڭبەردەن شىقتى"، ىقپال كۇشى ۇزدىكسىز كەڭەيدى.

نانچاڭ داشۋەسى ماركسيزم شۋەيۋانىنىڭ وقىتۋشىسى تيان شياڭماۋ بۇدان ەرەكشە شابىت الدى: ”داشۋە ساباعى ماسەلەنى العا قويۋدى، ماسەلەگە تالداۋ جاساۋدى، جۇڭگو جاۋابىن لوگيكالىق نەگىزگى جەلى ەتىپ، جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ باسشىلىعى سىندى وسى ەڭ ۇلكەن ساياسي ابزالدىقتى جاندى دا ايشىقتى تۇردە ايگىلەدى، ادامدى ءتانتى ەتەدى“. سىچۋان ولكەسى جيانمىنگۋان جوعارى دارەجەلى ورتا مەكتەبىنىڭ وقىتۋشىسى لۋ يۋانلين كوپ يگىلىككە كەنەلدى، ول: ”تۇرمىستىق وقىتۋ ورتاسى، ىقپالداستىق وقىتۋ ءادىسى، ’جوبانى سوڭىنا دەيىن جاساۋ‘ ستراتەگيالىق تاباندىلىعى كوز الدىمىزعا ەلەستەپ، پارتيانى، وتاندى ءسۇيۋ سۇيىسپەنشىلىگى جۇرەگىمىزدە تامىر تارتىپ، وركەن جايدى“ دەدى. تيانجين قالالىق پارتكوم وقۋ - اعارتۋ قىزمەت كوميتەتى، قالالىق وقۋ - اعارتۋ كوميتەتى وقۋشىلار يدەيالىق تاربيەسى جانە باسقارۋ باسقارماسىنىڭ باستىعى ياڭ ميڭ بىلاي دەپ اڭىس ەتتى: ”توپتىق ساباق دايىنداۋ، بىرلەسىپ ساباق سويلەۋدە نازار نەگىزگى تاقىرىپقا شوعىرلانۋ، مازمۇن ۇشتاسۋ، بايلىقتان بىرگە يگىلىكتەنۋ سىندى وقىتۋدى زەرتتەۋدىڭ جاڭا ەكولوگياسى قالىپتاستى، بۇل ءبىزدىڭ ۇزدىكسىز قۇلشىناتىن بەتالىسىمىز“.

ساباق ۋاقىتشا توقتاتىلعانىمەن، ونىڭ ىقپالى ءالى دە جالعاسۋدا.

”5 جىلدان كەيىن كورىكتى مەكەن قانداي بولادى؟ AI سۋرەت قالامىمەن سىزىپ كورىڭىز. باستاۋىش مەكتەپ وقۋشىلارى جاراتقان بالالاردى قىزىقتىراتىن ”بولاشاق مەكەن“ ەكرانىندا مىناداي كورىنىس پايدا بولدى: ”سويلەي الاتىن“ كىتاپحانا، ءتىپتى دە تۇنىق چاڭجياڭ وزەنى، انا دەلفيننىڭ بالاسىن ەرتىپ مالتاۋى ...

”15 - بەسجىلدىق جوباعا شارا ۇسىنۋ كەرەك بولسا، قانداي ۇسىنىسىڭىز بار؟“ ”ورتا مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ عىلىم - تەحنيكادا جاڭالىق اشۋ ارناۋلى قورىن قۇرۋدى ۇسىنىس ەتەمىز“، ”مەكتەپ پەن كاسىپورىننىڭ سەلبەستىك تۇعىرىن ورناتىپ، ەسەپتەۋ قابىلەتى ورتالىعىن ەكسكۋرسيالاساق دەيمىز“. ورتا مەكتەپ وقۋشىلارى وزدەرىنىڭ ”جاستىق كوكتەم ارەكەت جوباسىن“ العا قويدى.

”ءوز زەرتتەۋ سالالارىمىزدى توڭىرەكتەيىك، ساباقتاستاردىڭ 15 - بەسجىلدىقتان قانداي ءۇمىتى مەن ويى بار؟ ستۋدەنتتەر كۇرىش ەگەتىن شارۋالار، مادەني مۇرالاردى قالپىنا كەلتىرۋشىلەر، كاسىپورىن زەرتتەۋ - اشۋ ينجەنەرلەرى قاتارلى ۆيرتۋالدى رولدارمەن ءوزارا زەرتتەۋ - تالقى جۇرگىزىپ، جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋدىڭ كەڭ - بايتاق دالاسىندا ارماندى جۇزەگە اسىرىپ، تاريحتىڭ ۇتىلامالى تاياقشاسىن جاقسى جالعاۋعا بەل بايلادى.

جاستىق كوكتەمنىڭ بەتالىسى مەملەكەت جوباسىمەن ۇندەستىك تاۋىپ، ءوسىپ - جەتىلۋدىڭ تۇتاس بارىسىنا سىڭىرىلگەن يدەيالىق باسپالداق ەكىنشى 100 جىلدىق كۇرەس نىساناسىنا قاراي توسەلىپ، جاستاردىڭ قادامى ەكپىندى دە پارمەندى بولدى.

كەلۋ قاينارى: حالىق تورابى