بەتتى ساقتاۋ | باس بەت ەتۋ | حات ساندىعى | حابارلاسىڭىز | ءبىز تۋرالى جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى اقپارات تورابى

ەسىك اشۋدى ۇزدىكسىز كەڭەيتىپ، دۇنيە جۇزىنە جاڭا وراي ازىرلەيىك

2026.01.12 15:56     كەلۋ قاينارى : حالىق تورابى

ەسىك اشۋ — جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋدىڭ ايقىن بەلگىسى. ورتالىقتىڭ ەكونوميكالىق قىزمەت ءماجىلىسى ”سىرتقا ەسىك اشۋعا تاباندى بولىپ، كوپ سالادا سەلبەسىپ تەڭ يگىلىككە كەنەلۋدى ىلگەرىلەتۋدى“ باسا دارىپتەدى ءارى 2026 - جىلى جوعارى دەڭگەيدەگى سىرتقا ەسىك اشۋدى كەڭەيتۋ جونىندە ءبىرقىدىرۋ ناقتى ورنالاستىرۋ جاسادى. قازىرگى حالىقارالىق ورتادا تەرەڭ دە كۇردەلى وزگەرىستەر تۋىلعان جاعدايدا بۇل ەسىك اشۋ، سەلبەسۋ، ءوزارا پايدا جەتكىزىپ، تەڭ يگىلىككە كەنەلۋ سىندى ءىرى ەلدىڭ سەنىمى مەن جاۋاپكەرشىلىگىن ايگىلەپ، جۇڭگونىڭ جوعارى ساپالى دامۋى ارقىلى دۇنيە جۇزىنە جاڭا وراي جاراتۋىنىڭ كۇشتى سيگنالىن ايگىلەدى.

جۇڭگونىڭ ءىرى بازارى ۇزدىكسىز كەڭەيىپ، دارەجەسى جوعارىلاپ، دۇنيە جۇزىنە بازار اشۋدىڭ جاڭا ورايىن ازىرلەيدى. بازار _ قازىرگى دۇنيە جۇزىندەگى ەڭ تاپشى بايلىق. جۇڭگو بازارىنىڭ كولەمى وراسان زور. جۇڭگونىڭ ءبىر ميلليارد 400 ميلليوننان استام جان سانى بار، بۇل كولەمى وراسان زور ورتاشا كىرىستەگى قاۋىمدى قامتيدى، 2025 - جىلى قوعامدىق تۇتىنۋ بۇيىمدارىنىڭ بولشەك ساتىلۋ جالپى سوماسى 50 تريلليون يۋاننان اسۋىنان ءۇمىت بار. جۇڭگو بازارىنىڭ كومەسكى كۇشى زور. مەجەمەن الداعى 10 نەشە جىلدا جۇڭگونىڭ ورتاشا كىرىستەگى قاۋىمى 800 ميلليوننان اسىپ، حالىق بۇقاراسىنىڭ جوعارى ساپالى تۇرمىسقا بولعان الۋان ءتۇرلى قاجەتى ۇزدىكسىز ارتىپ، ەرەن كولەمدى بازاردىڭ كومەسكى كۇشى ونان ارى اشىلادى. جۇڭگو بازارىندا اشىق بەينە بار. قازىر جۇڭگودا يمپورت سوماسى جىلىنا 20 تريلليون يۋاننان اسادى، 80 گە جۋىق مەملەكەت پەن رايوننىڭ نەگىزگى ەكسپورت نىسانالى جەرى، ءۇرتىس 8 جىل وتكىزىلگەن يمپورت كورمەسىندە نيەت بىلدىرىلگەن جالپى ساۋدا سوماسى 580 ميلليارد دوللاردان استى. كەلەسى قادامدا جۇڭگونىڭ اشىق ەسىگى بارعان سايىن ايقارا اشىلىپ، ءتىپتى دە كوپ ەلدىڭ ساپالى ونىمدەرى مەن قىزمەت وتەۋىنىڭ جۇڭگو بازارىنا كىرۋىنە قولايلىلىق جاسالىپ، جۇڭگو بازارىنىڭ كەڭ ورايىنان بىرگە يگىلىكتەنۋگە مۇمكىندىك جاسالادى.

كاسىپ سالاسى تىزبەگى مەن قامداۋ تىزبەگىنىڭ حالىقارالىق سەلبەستىگىن تەرەڭدەتۋ دۇنيە جۇزىنە بىرگە ءومىر ءسۇرىپ دامۋدىڭ جاڭا ورايىن ازىرلەيدى. جۇڭگو ءۇرتىس كوپ جىل دۇنيە ءجۇزى بويىنشا جاساۋ كاسىبىندەگى ءبىرىنشى ءىرى ەل بولىپ، دۇنيە ءجۇزى بويىنشا كولەمى ەڭ ۇلكەن، ءتۇرى ەڭ تولىق ءوندىرۋ، جاساۋ جۇيەسىنە يە بولىپ، دۇنيە ءجۇزىن ساپالى، باعاسى ءتيىمدى، ساپالى، ورنىقتى، سەنىمدى ونىمدەرمەن ۇزدىكسىز قامداپ، دۇنيە ءجۇزى كاسىپ سالاسى تىزبەگى مەن قامداۋ تىزبەگىنىڭ ”شەشۋشى بۋىنىنا“ اينالدى. جاڭا ەنەرگيا كاسىبىن مىسالعا الساق، جۇڭگو دۇنيە ءجۇزى بويىنشا كولەمى ەڭ ۇلكەن تۋىندامالى ەنەرگيا جۇيەسىن قۇردى، وتكەن 10 جىلدا دۇنيە ءجۇزى بويىنشا فوتوۆولتتىق ەلەكتر شىعارۋ مولشەرى مەن ەلەكتردىڭ وزىندىك قۇنىنىڭ جالپى تومەندەۋى %80 تەن استى. جۇڭگو كاسىپورىندارىنىڭ ساحارانىڭ وڭتۇستىگىندەگى افريكا رايونىندا اتقارعان تارالمالى فوتوۆولت جانە ميكرو ەلەكتر تورابى نىسانى افريكا كەشىن نۇرلاندىرۋمەن بىرگە، قاتىستى ەلدەرگە قىرۋار ەنەرگيا يمپورتىنىڭ وزىندىك قۇنىن ۇنەمدەپ، ولاردىڭ اناعۇرلىم كوپ قارجىنى دامۋ مەن حالىق تۇرمىسىنا جۇمساۋىنا مۇمكىندىك جاسادى. كەلەسى قادامدا جۇڭگو كاسىپ سالاسى تىزبەگى مەن قامداۋ تىزبەگىنىڭ ۇيلەسىمدى، ءتارتىپتى شەكارا اتتاپ ورنالاسۋىنا اناعۇرلىم جەتەكشىلىك ەتىپ، دۇنيە جۇزىندەگى وڭتۇستىك ەلدەردىڭ ونەركاسىپتەنۋ بولاشاعىنا سايكەسىپ، جاڭا ەنەرگيا، جاڭا نەگىزگى قۇرىلىس، جاسىل كەن ونىمدەرى سياقتى سالالارداعى سەلبەستىكتى تەرەڭدەتىپ، اناعۇرلىم كوپ مەملەكەتتىڭ ەكونوميكاسىنىڭ ارتۋىن، سەلبەسىپ دامۋىن، جۇمىستانۋىنىڭ كەڭەيۋىن، حالىق تۇرمىسىنىڭ جاقسارۋىن جەبەۋگە بەلسەندى ۇلەس قوسىپ، تىڭ داستان جازادى.

جۇڭگونىڭ قارجى قوسۋ ورتاسى ۇزدىكسىز ساپالىلانىپ، دۇنيە جۇزىنە قارجى قوسىپ، شارۋاشىلىقتى گۇلدەندىرۋدىڭ جاڭا ورايىن ازىرلەيدى. شەتەل قارجىسىن باۋراۋ جانە ودان پايدالانۋ _ جۇڭگونىڭ سىرتقا ەسىك اشۋداعى ۇزاق ۋاقىتتىق باعىتى. تاياۋ جىلداردان بەرى جۇڭگو شەتەل ساۋداگەرلەرىنىڭ قارجى قوسۋداعى بازارعا كىرۋ رۇقساتىن ۇزدىكسىز كەڭەيتىپ، حالىقارالىق جوعارى ولشەمدى ەكونوميكا ساۋدا ەرەجەسىمەن ىرىقتىلىقپەن ۇشتاستىرىپ، تۇزىمدىك ەسىك اشۋدى ورنىقتى كەڭەيتىپ، ساۋدا ورتاسىن ۇزدىكسىز ساپالىلاندىردى. جۇڭگونىڭ جاڭالىق اشۋ الاڭىنىڭ ومىرشەڭدىك كۇشى تاسقىنداپ، جۇڭگونىڭ ءىرى بازارىنىڭ كومەسكى كۇشى جارىققا شىعىپ، كوپتەگەن جاڭا قارجى قوسۋ ورايىن الا كەلىپ، ەل ارالىق كاسىپورىنداردى جۇڭگودا زەرتتەۋ - اشۋ ورتالىعىن، جاڭالىق اشۋ ورتالىعىن قۇرۋعا باۋرادى. كوپتەگەن شەتەل كاپيتالىمەن قۇرىلعان كاسىپورىننىڭ جاۋاپتىلارى: جۇڭگو دۇنيە ءجۇزى بويىنشا جاڭالىق اشۋدىڭ سىناق الاڭىنا اينالدى، جۇڭگودا قالعاندا عانا جاڭالىق اشۋ اياق الىسىنا تىعىز ىلەسۋگە بولادى، _ دەپ قارادى. كەلەسى قادامدا جۇڭگو قىزمەت وتەۋ كاسىبىن ءتۇيىن ەتىپ، بازارعا كىرۋ رۇقساتى مەن ەسىك اشۋ سالاسىن كەڭەيتىپ، شەتەل قارجىسىنىڭ شەكارا ىشىندە قايتالاي قارجى قوسۋىن جەبەپ، شەتەل كاپيتالىمەن قۇرىلعان كاسىپورىنداردىڭ جەرگىلىكتى ءوندىرىستى جەدەلدەتۋىنە، كاسىپ سالاسى تىزبەگىنىڭ جوعارعى، تومەنگى اعارىنداعى سايكەستى سەلبەستىككە قاتىناسۋىنا قولداۋ كورسەتەدى. سونىمەن بىرگە، شەتەل ساۋداگەرلەرىنىڭ قارجى قوسۋىن جەبەۋ ءتۇزىلىس، مەحانيزمى رەفورماسىن تەرەڭدەتىپ، ازاماتتىق مامىلەنى جاپپاي تياناقتاندىرىپ، جالپى بارىستىق قىزمەت وتەۋ جۇيەسىن ساپالىلاندىرىپ، بازارلانعان، زاڭمەن جونگە سالىناتىن، حالىقارالانعان تيجارات - ساۋدا ورتاسىن ۇزدىكسىز قۇرىپ، شەتەل كاپيتالىمەن قۇرىلعان كاسىپورىنداردىڭ كەلگىسى كەلۋىنە، تۇراقتاپ قالۋىنا، ويداعىداي دامۋىنا مۇمكىندىك جاسايدى.

”بىر بەلدەۋ، ءبىر جولدى“ جوعارى ساپامەن بىرگە قۇرۋ دۇنيە جۇزىنە ءوزارا تيىمدىلىك جەتكىزىپ، تەڭ يگىلىككە كەنەلۋدىڭ جاڭا ورايىن ازىرلەيدى. 2013 - جىلدان بەرى ”ءبىر بەلدەۋ، ءبىر جولدى“ بىرگە قۇرۋ جۇڭگونىڭ باستاماسىنان حالىقارالىق امالياتقا بەت الىپ، ”ۇلكەن نوبايدان“ ”نازىك سىزباعا“ ويىستى. جۇڭگو - لاوس تەمىر جولى ىسكە قوسىلىپ، 4 جىلدا 62 ميلليون 500 مىڭ ادام - رەتتەن استام جولاۋشى جونەلتتى، جۇڭگو - ەۆروپا كەزەكشى پويەزدەرىنىڭ جالپى قاتىناۋى 120 مىڭنان استى، ”چيانكاي - شاڭحاي“ تەڭىز تاسىمالى قوس باعىتتا تۇتاسۋدى جۇزەگە اسىردى، اۋىل شارۋاشىلىعى، وقۋ - اعارتۋ، دەنساۋلىق ساقتاۋ، كەدەيلىكتى ازايتۋ، اپاتتان ساقتانۋ، اپات زيانىن ازايتۋ سياقتى سالالارداعى حالىق تۇرمىسى نىساندارىنان ءبىر توبى تياناقتانىپ، تامىر تارتتى... كەلەلى بوگەنايلىق ينجەنەريالار مەن ”شاعىن دا كوركەم“ حالىق تۇرمىسى نىساندارى قۇرىلىسى ءبىر تۇتاس جوسپارلاپ ىلگەرىلەتىلدى، ”ءبىر بەلدەۋ، ءبىر جول“ قازىرگى دۇنيە ءجۇزى بويىنشا اۋماعى ەڭ كەڭ، كولەمى ەڭ زور حالىقارالىق سەلبەستىك تۇعىرىنا اينالدى، سەلبەستىك جەتىستىكتەرى 150 نەشە مەملەكەت پەن رايوننىڭ ”قاتتى تۇتاسۋىن“، “جۇمساق تۇتاسۋىن“، ”كوڭىلدەرىنىڭ توعىسۋىن“ جەبەدى. كەلەسى قادامدا جۇڭگو بىرگە اقىلداسۋ، بىرگە قۇرۋ، بىرگە يگىلىكتەنۋ، اشىق، جاسىل، پاك بولۋ، جوعارى ولشەممەن حالىق تۇرمىسىنا تيىمدىلىك جاساۋ، باياندى بولۋ سىندى جەتەكشى پرينسيپكە تاباندى بولىپ، بىرگە قۇرۋشى مەملەكەتتەرمەن دامۋ ستراتەگياسىن ۇشتاستىرۋدى كۇشەيتىپ، سترەولدى ۇلاستىرۋ - تۇتاستىرۋ تورابىنىڭ ورنالاسۋىن كەمەلدەندىرىپ، كەلەلى بوگەنايلىق ينجەنەريالىق سەلبەستىكتى تەرەڭدەتىپ، كەڭەيتىپ، جۇنساۋ، نۇرلاندىرۋ ساپارى، لۋبان شەبەرحاناسى سياقتى ”شاعىن ءارى كوركەم“ ەرەكشە ماركالاردى تىڭعىلىقتى ىستەپ، جاسىل دامۋ، جاساندى زەردە، سيفرلى ەكونوميكا، دەنساۋلىق ساقتاۋ، سالاماتتىق سياقتى سالالارداعى سەلبەستىكتى ورنىقتى كەڭەيتىپ، ”ءبىر بەلدەۋ، ءبىر جولدى“ جوعارى ساپامەن بىرگە قۇرۋدىڭ تەرەڭدەۋىن، ناقتىلانۋىن ىلگەرىلەتىپ، ادامزاتتىڭ تاعدىرلاس ورتاق تۇلعاسىن قۇرۋعا تىڭ دا اناعۇرلىم زور ۇلەس قوسادى.

جاۋاپتى رەداكتورى : مانەپ ەربول ۇلى