بەتتى ساقتاۋ | باس بەت ەتۋ | حات ساندىعى | حابارلاسىڭىز | ءبىز تۋرالى جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى اقپارات تورابى

جاڭا جورىقتا ۇلى پارتيا قۇرۋ رۋحىن اناعۇرلىم ويداعىداي ساۋلەلەندىرەيىك (اۋەلگى ماقساتتى، بورىشتى ەستە بەرىك ساقتاپ، گۇلدەنۋ ساپارىندا ەكپىندەي ىلگەرىلەيىك)

2026.06.05 16:11     كەلۋ قاينارى : حالىق تورابى

كىرىسپە

بيىل _ جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى قۇرىلعاندىعىنىڭ 105 جىلدىعى. شىكۋمىننان تيان - انمىن الاڭىنا دەيىن، قىزىل قايىقتان الىپ كەمەگە دەيىن، جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى حالىققا باسشىلىق ەتىپ، توڭكەرىس، قۇرىلىس، رەفورما ۇلى جەڭىسىنە قول جەتكىزىپ، جۇڭگوشا سوتسياليزمنىڭ جاڭا ءداۋىرىن اشتى، جۇڭحۋا ۇلتى ەڭسە كوتەرۋدەن، بايۋدان قۇدىرەتتەنۋگە دەيىنگى ۇلى شارىقتاۋدى قارسى الدى، جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ ۇلى گۇلدەنۋى كەرى بۇرۋعا بولمايتىن تاريحي بارىسقا قادام تاستادى. پارتيامىز اۋەلگى ماقسات پەن بورىشتى باستان - اياق بەرىك ساقتاپ، ماڭگى بويكۇيەزدىككە سالىنبايتىن رۋحاني كۇي مەن العان بەتىنەن قايتپايتىن كۇرەسكەرلىك بەينەنى باستان - اياق ساقتادى.

گازەتىمىز بۇگىننەن باستاپ ”اۋەلگى ماقساتتى، بورىشتى ەستە بەرىك ساقتاپ، گۇلدەنۋ ساپارىندا ەكپىندەي ىلگەرىلەيىك“ ارناۋلى ايدارىن اشىپ، ءسىزدى توڭكەرىستىك قاسيەتتى جەرگە باستاپ، بۇگىنگى مەن كەشەگى وراسان زور وزگەرىستەرگە كۋا بولىپ، جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋدىڭ قۋاتتى تامىرىن سيپاپ، عاسىرلىق ۇلكەن پارتيانىڭ بولاتتاي بەرىك اۋەلگى ماقساتى مەن داۋىرلىك جاۋاپكەرشىلىگىن سەزىندىرەدى.

جاز باسىنداعى تاڭەرتەڭ، كۇن نۇرى قايتا سالىنعان 1921 - جىلعى جياشيڭ پويەز بەكەتىنىڭ بەكەت ۇيىنە ءتۇستى. ”گۇرىلدەگەن“ ءۇن ىشىندە ”نانحۋ. 1921“ قىزىل ساياحات پويەزى باياۋ كىرىپ، ساياحاتشىلار ارت - ارتىنان كەلىپ تاماشالاپ، ىززەت - قۇرمەتپەن كوردى.

1921 - جىلى 7- ايدىڭ 23 - كۇنى جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ مەملەكەتتىك 1 - قۇرىلتايى شاڭحاي ۋاڭجى جولىنداعى 106 - نومىردە (قازىرگى شيڭيە كوشەسىندەگى 76 - ءنومىر) قۇپيا اشىلدى.

جەر - جەردەگى كوممۋنيستىك پارتيانىڭ العاشقى ۇيىمدارىنىڭ ۋاكىلدەرى وسى اراعا باس قوسىپ، بۇكىل ەلدەگى 50 نەشە پارتيا مۇشەسىنە ۋاكىلدىك ەتتى. ولاردىڭ سالاۋاتى، اۋەنى ۇقساماعانىمەن، ورتاق نىسانا ءۇشىن ءبىر اراعا باس قوستى. ءماجىلىس شارلاۋدىڭ مازالاۋىنا ۇشىراعاندىقتان امالسىزدان ءۇزىلىپ قالدى، ۋاكىلدەر جىجياڭنىڭ جياشيڭ قالاسىنىڭ نانحۋ كولىندەگى ءبىر سەرۋەن قايىعىنا بارىپ، ءماجىلىستىڭ كۇن ءتارتىبىن ورىندادى.

جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ 1 - قۇرىلتايى جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ قۇرىلعاندىعىن سالتاناتپەن جاريالاپ، جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ ءبىرىنشى پروگرامماسى مەن قاۋلىسىن ماقۇلدادى. ال بۇل سەرۋەن قايىعى جۇڭگو توڭكەرىسى تاريحىنداعى جەر - كوكتى ءدۇر سىلكىندىرگەن ءىرى وقيعاعا كۋا بولدى.

باس شۋجي شي جينپيڭ اتاپ كورسەتكەندەي: ”شاڭحايداعى پارتيانىڭ 1 - قۇرىلتايى اشىلعان جەر، جياشيڭ نانحۋ كولىندەگى قىزىل قايىق − پارتيامىزدىڭ ارمانعا قانات قاققان جەرى. پارتيامىز وسى ارادان دۇنيەگە كەلىپ، وسى ارادان جورىققا اتتانىپ، وسى ارادان بۇكىل ەل بويىنشا بيلىك جۇرگىزۋگە بەت الدى. بۇل ارا _ پارتيامىزدىڭ تامىرى“.

ءداۋىر وزگەردى، قىزىل قايىق اۋەلگىسىندەي رۋحقا تولى بولدى. سوڭعى جىلدارى جياشيڭ قىزىل بايلىقتى ىشكەرىلەي اشىپ، پارتيا قۇرۋ ۇلى رۋحىن بارىنشا ساۋلەلەندىردى.

نانحۋ توڭكەرىستىك ەسكەرتكىش سارايى جىلىنا ورتا ەسەپپەن 3 ميلليون ادام - رەتتەن استام كورەرمەن قابىلدادى. ”ءبىز قىزىل بايلىقتى ويداعىداي قورعاۋعا، ويداعىداي پايدالانۋعا تاباندى بولىپ، پارتيا قۇرۋ ۇلى رۋحىن ويداعىداي جالعاستىرامىز، ويداعىداي ساۋلەلەندىرەمىز“ دەدى نانحۋ توڭكەرىستىك ەسكەرتكىش سارايىنىڭ باستىعى ۋ جيانحۋا.

جياشيڭ داشۋەسىنىڭ وقىتۋشى - وقۋشىلارى جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ 1 - قۇرىلتايىنىڭ تاريحي ماتەريالدارىن نەگىزگى ماتەريال ەتىپ، «اۋەلگى ماقسات» اتتى تەاتردى قۇراستىردى. 2017 - جىلى تۇڭعىش رەت قويىلعاننان بەرى 10 - كەزەكتى وقۋشىلاردىڭ كۇش جالعاپ ويىن قويۋى 170 رەتتەن اسىپ، 60 نەشە قالانى ارالاپ شىقتى.

”«اۋەلگى ماقسات» قىزىل تەاتر عانا ەمەس، ونان دا ماڭىزدىسى، ىشكەرىلەي سەزىنۋ ۇلگىسىندەگى يدەيا - ساياسي ساباعى“. «اۋەلگى ماقسات» تەاترىنىڭ باس رەجيسسەرى ۋاڭ جينچاۋ بىلاي دەدى: ”ءار رەتكى كونسەرت توڭكەرىستىك اعا بۋىندارمەن سويلەسكەندەي بولدى. ءبىز اناعۇرلىم كوپ ادامدى قىزىل گەندى جالعاستىرىپ، ەكپىندەي ىلگەرىلەيتىن كۇش - قۋات قابىلداۋعا جەتەكتەۋىمىز كەرەك“.

جىجياڭ ولكەلىك ۇكىمەت بەكىتىپ ماقۇلداعان «جياشيڭ تاريحي مادەنيەت ايگىلى قالاسىن قورعاۋ جوباسى (2021 - جىلدان 2035 - جىلعا دەيىن)» قىزىل مادەنيەت مۇرالارىن قورعاۋدى تۇتاس وڭىرلىك، جالپى فاكتورلىق قورعاۋ، جالعاستىرۋ جۇيەسىنە ەنگىزدى، قىزىل قايىق تۇرعان نانحۋ ءوڭىرى ايگىلى قالالاردى قورعاۋدىڭ كورىنەۋ تۇيىنىنە اينالدى.

قازىر قايتا سالىنعان 1921 - جىلعى جياشيڭ پويەز بەكەتىنىڭ بەكەت ءۇيى، شىزى وتكەلى، نانحۋ كولىنىڭ ورتاسىنداعى ارال ... جياشيڭ قالاسى جاساعان قىزىل ساياحات جولى جەر - جەردەگى ساياحاتشىلاردىڭ جاقسى باعاسىنا يە بولدى.

قىزىل تاريحتى قايتا ەسكە العاندا، قازىرگى جاعدايدى كوزدە ۇستاپ، بولاشاقتى جوسپارلادى.

− بۇل ارادا عىلىم - تەحنيكادا جاڭالىق اشۋ دامۋعا جەتەكشىلىك ەتەدى. جىجياڭ چيڭحۋا چاڭجياڭ اتىراۋى زەرتتەۋ ورنى 2600 دەن استام عىلىم - تەحنيكا كاسىپورنىن قارجى قوسىپ جەتىلدىرىپ، 82 بازارعا شىققان كاسىپورىندى جەتىلدىرىپ، بۇكىل ەل بويىنشا بىرەگەي جاڭاشا جاڭالىق اشۋ دانەكەرىن قۇلشىنا قالىپتاستىردى.

− بۇل ارادا سيفرلى ەكونوميكا تولقىنى جوڭكىلدى. مەملەكەتتىك اسقىن ەسەپتەۋ ۋجىن قالاشىعى ورتالىعىنىڭ ”ۋجىن قالاشىعى شۇعىلاسى“ ەسەپتەۋ قۋاتى كۇشتى، قازىر 106 اسقىن ەسەپتەۋدى قولدانۋ ورنالاستىرىلىپ، كاسىپورىندار مەن عىلمي زەرتتەۋ قۇرىلىمدارىنان 100 دەن استامى قىزمەت وتەپ، سيفرلى ەكونوميكانىڭ دامۋىنا پارمەندى تىرەك ازىرلەدى.

_ بۇل ارادا بىرگە اۋقاتتانۋدىڭ نەگىزى ايقىن بولدى.

جياشيڭ قالا - اۋىل تۇرعىندارىنىڭ كىرىس ەسەلىك پارقىن 1.48 گە ازايتىپ، اۋىل - قىستاق تۇرعىندارىنىڭ كىرىسى ءۇرتىس 22 جىل جىجياڭ ولكەسىندە ءبىرىنشى ورىندى ساقتادى. كوپتەگەن ارتتا قالعان قىستاق ”بىرگە اۋقاتتاناتىن باۋ - باقشاعا“ اينالىپ، اۋىلداستاردىڭ تۇرمىسى بارعان سايىن جاقساردى.

− بۇل ارادا سىرتقا ەسىك اشۋ نىق قاداممەن العا باستى.

جياشيڭ نانحۋ اۋەجايىنىڭ تۇڭعىش حالىقارالىق جۇك تاسىمال لەنياسى تاياۋدا رەسمي اشىلىپ، ”ازيانى شارپىعان، ەۆروپا مەن امەريكاعا تۇتاسقان“ حالىقارالىق جۇك تاسىمال لەنياسى تورابى العاشقى ادىمدا قالىپتاستى. جياشيڭ اۆياتسيا زات اينالىمى تورابى جياشيڭ كەڭىستىك ەكونوميكالىق رايونىنىڭ قوزعالتقىشىنا اينالۋدا.

”ءبىز باستان - اياق شي جينپيڭ جاڭا ءداۋىر جۇڭگوشا سوتسياليزم يدەياسىن جەتەكشى ەتىپ، اۋەلگى ماقساتتى، بورىشتى ەستە بەرىك ساقتاپ، گۇلدەنۋ جورىعىندا ەكپىندەي ىلگەرىلەپ، جوعارى ساپالى پارتيا قۇرىلىسى ارقىلى جوعارى ساپالى دامۋعا جەتەكشىلىك ەتىپ، عىلىم - تەحنيكادا جاڭالىق اشۋ ارقىلى جاڭاشا وندىرگىش كۇشتەردى جەتىلدىرىپ، قالا مەن اۋىلدىڭ توعىسۋى ارقىلى بىرگە اۋقاتتانۋدى جەبەپ، اشىق بەينەمەن چاڭجياڭ اتىراۋىنىڭ ءبىر تۇلعالانۋىمەن توعىسىپ، جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋدى ىلگەرىلەتۋگە كۇش قوسامىز“ دەدى جياشيڭ قالالىق پارتكومنىڭ شۋجيى چىن ۋي.

عاسىرلىق ءىرى پارتيا تولىسا ءتۇستى. جاڭا جورىقتا پارتيا قۇرۋ ۇلى رۋحىن اناعۇرلىم ويداعىداي ساۋلەلەندىرىپ، تولقىن جارا العا ىلگەرىلەپ، ەرلىكپەن العا باسساق، ءبىز اناعۇرلىم ۇزدىك جاۋاپ قايتارىپ، تىڭ دا اناعۇرلىم زور شۇعىلالى تابىستار جاراتامىز.

جاۋاپتى رەداكتورى : مانەپ ەربول ۇلى