دامىپ جاتقان جۇڭگو | ”ءبىر ادام بيلەسە كوڭىل اشۋ ءۇشىن بيلەيدى، ءبىر توپ ادام ءبي بيلەگەندە عانا مۇراگەرلىك ەتۋ بولادى“ 

8 - ايدىڭ 3 - كۇنى كەشتە، يۇننان ولكەسى نانحۋا اۋدان قالاشىعىنداعى لۇڭچۋان جولىنا جۇرت جينالىپ، بۇل ارا شاتتىققا بولەندى. 23 - كەزەكتى نانحۋا جابايى ساڭىراۋقۇلاق تاعام مادەنيەتى مەرەكەسىندە بۇقارا مەن ساياحاتشىلار بىرگە ”اسۋجى“ ءبيىن بيلەۋ قيمىلى جوسپار بويىنشا وتكىزىلىپ، بۇكىل كوشە قىزۋ دۋمانعا تولى اشىق اسپان استىنداعى ءبي الاڭىنا اينالدى.

10 جاستاعى چي شياۋچي يزۋ ۇلتىنىڭ ۇلتتىق ەرەكشەلىككە يە كەستەلى كيىمىن كيگەن، ءسابيدىڭ جۇزىنەن ەرەكشە قۋانعانى ءارى ءبىراز قوبالجىعانى اڭعارىلادى. جازدىڭ كەشىندەگى بۇل دۋماندا ول قاتارداعى كورەرمەن ەمەس، قايتا ساحناعا شىعىپ رەسمي ويىن قوياتىن بالا ءبيشى بولدى.

چي گۇييىڭ مەن چي شياۋچي بىرگە سۋرەتكە ءتۇستى. حالىق تورابىنىڭ ءتىلشىسى چىڭ حاۋ فوتوسى

”كەل، تارتىنبا“. 51 جاستاعى چي گۇييىڭ كۇلىمسىرەپ، ونىڭ ماڭدايىنان سيپادى. جول بويىنشا، چي شياۋچي ونى ”ءۇشىنشى اپەكە“ دەپ شاقىرادى، ال، وسى جاماعايىن اپەكەسى ”اسۋجى ءبيىنىڭ اۋەنى“ اتتى چۇشيۇڭ وبلىسى دارەجەلى بەيزاتتىق مادەني مۇرانىڭ ۋاكىلدىك سيپاتتى مۇراگەرى.

سول ارادا كوپتەگەن ساياحاتشىلار توقتاي قالىپ، ”اسۋجى ءبيىنىڭ اۋەنى“ دەگەننىڭ، ءسىرا، قالاي ەكەنىن سۇراستىردى.

”’اسۋجى‘ — يزۋ تىلىندەگى ءسوز، كوپشىلىكتىڭ قۋانىشپەن ءبىر ارادا باس قوسۋى دەگەن ماعىنانى بىلدىرەدى“، - دەپ تانىستىردى چي گۇييىڭ. ”اسۋجى ءبيىنىڭ اۋەنىندەگى“ ءان سوزدەرى كوبىنەسە جەتى بۋىندى ەكى جولدان قۇرالادى، ءار ءبولىمى ”اسۋجى“ دەگەن سوزبەن اياقتاپ وتىرادى، ەكى ادامنىڭ كەزەكپەن ايتىسۋىنا بولادى، ۇلكەن ءۇش ىشەكتى مۋزيكا اسپابىمەن سەرىك بولىپ ءبي بيلەۋ، توپتىق ءبي بيلەۋ سياقتى يزۋ ۇلتىنىڭ ۇلتتىق ءداستۇرلى ءان - ءبي فورمالارىمەن ۇشتاستىرىلعان.

ونىڭ اۋەنى كوبىنەسە ەگىنجايداعى ەڭبەكتەن، قالا - قالاشىقتاعى تۇرمىستان الىنادى، قاراپايىم، ومىرگە جاقىن، كوڭىل - كۇيدى جادىراتىپ، سەزىمدى بىلدىرۋگە دە، كوپشىلىكپەن بىرگە قۋانىشتى بولىسۋگە دە، دوستىقتى بەكەمدەيتىن ساۋىق كەش ۇيىمداستىرۋعا دا لايىقتى. 2013 - جىلى ”اسۋجى ءبيىنىڭ اۋەنى“ يۇننان ولكەسىنىڭ بەيزاتتىق مادەني مۇرالارىنىڭ ۋاكىلدىك سيپاتتى نىسانى تىزىمدىگىنە ءساتتى تاڭدالعان.

چي گۇييىڭ بالا شاعىنان اناسىنا، اجەسىنە ەرىپ ”اسۋجى“ ءبيىن ۇيرەنگەن، مەرەكە - مەيرامدارداعى ءبي بيلەۋ قيمىلدارىندا، ول ۇنەمى قاتاردىڭ ەڭ الدىندا تۇرىپ بيشىلەردىڭ قيمىلدارىنا ەلىكتەپ، اۋەندەردى ەسىنە ساقتايتىن، اۋەن، مۋزيكا، ءبي قيمىلدارى الدەقاشان ونىڭ ومىرىمەن بىتە قايناسقان. كوپ جىلداردان بەرى، ول ولكە، وبلىس، اۋدان دارەجەلى ءتۇرلى مادەنيەت - ساياحات ويىن - ساۋىق قيمىلدارىنا بەلسەندى قاتىناسىپ، ءۇش ىشەكتى مۋزيكا اسپابىن قولىنان تاستاماي، ۇيىرمە باستاپ ءبي بيلەپ، تاۋ قويناۋىنان ءنار العان يزۋ ۇلتىنىڭ حالىقتىق ءان - ءبي ونەرىن اۋىل - قىستاقتان ۇلكەن ساحنالارعا شىعارىپ، كوپشىلىككە تانىستىردى.

قۇيقىلجىعان مۋزيكا اۋەنى ەستىلگەن شاقتا، چي گۇييىڭ كورەرمەنگە قاراي بۇرىلىپ، ءان شىرقاپ، بۇرالا بيگە باسادى، ءبيدى جايلى دا ىركىلىسىسز، سەنىمدى دە ەمىن – ەركىن بيلەدى. چي شياۋچي وعان ىلەسىپ، ونىڭ ارەكەتتەرىنە ەلىكتەي بيلەدى، ونىڭ ارەكەتتەرىنەن سابيگە ءتان ەرەكشەلىك بايقالسا دا، اسا ۇقىپتىلىقپەن، توتەنشە مۇقياتتىلىقپەن بيلەپ، ءاربىر قيمىلدى اينىتپاي ورىندايدى.

قيمىل بارىسىندا ويىن قويۋشىلار سۋرەتكە تۇسەدى. حالىق تورابىنىڭ ءتىلشىسى چىڭ حاۋ فوتوسى

وتباسىنداعىلاردىڭ نازارىندا، چي شياۋچي —”اسۋجى“ ءبيىنىڭ اتى – زاتىنا ساي ءسابي اۋەسكەرى. كۇندەلىكتى ساباقتان تۇسكەننەن كەيىن، ول ۇنەمى وزدىگىنەن وتباسىنداعىلاردان ءوزىن چي گۇييىڭگە ەرتىپ اپارىپ ونەر ۇيرەتۋدى وتىنەدى. وسى جولى ويىن قويۋ بارىسىندا، ۇستاز - شاكىرت ەكەۋى تالاي كۇن بۇرىن الدىن الا جاتتىعىپ، ءبيدىڭ ارەكەتتەرىن ابدەن پىسىقتادى. جاتتىعۋ بارىسىندا، كوپتەگەن قارت اۋەسكەرلەر ءبي قيمىلدارى مەن ريتىمىن جاتتاي الماعان كەزدە، زەرەك تە اقىلدى چي شياۋچي ىرىقتىلىقپەن كىشكەنتاي كومەكشى دە بولىپ، ءبي قيمىلدارىن سابىرلىلىقپەن قولما – قول ۇيرەتىپ، ولاردىڭ ورىندى بولماعان جەرلەرىن تۇزەتتى.

وتكەن - كەتكەن ساياحاتشىلار مەن جەرگىلىكتى تۇرعىندار ريتىمگە ىلەسە بيشىلەردىڭ قاتارىنا قوسىلىپ، بيشىلەر توبى يرەلەڭدەگەن ايداعارداي الدىعا جىلجىدى. ”ءۇشىنشى اپەكە، قاراڭىزشى، كوپتەگەن ساياحاتشىلار بىزگە ىلەسىپ ءبي بيلەۋدە!“ - دەدى چي شياۋچي ىلەسىپ ءبي بيلەپ جاتقان كوپشىلىككە قاراپ، جۇزىنەن قۋانىش لەبى ەستى.

كوز الدىنداعى كوپشىلىك بىرگە شاتتىققا شومعان بەرەكەگە تولى كورىنىستى كورگەندە، چي گۇييىڭ ىشتەي قاتتى ريزا بولدى. جۋىرداعى جىلداردان بەرى، نانحۋا اۋدانى ارناۋلى ”اسۋجى ءبيىنىڭ اۋەنىن“ ۇيرەنۋ ورنىن سالىپ، مۇراگەرلەردىڭ شاكىرت قابىلداپ ونەر ۇيرەتۋىنە، بۇل ونەردى جالپىلاستىرۋىنا ارناۋلى قارجى ءبولىپ قولداۋ كورسەتتى. كەمەلدەنگەن قامتاماسىزداندىرۋ مەحانيزمىنە سۇيەنىپ، چي گۇييىڭ ۇنەمى مەكتەپتەرگە بارىپ اقىسىز ساباق وتىپ، قىستىق، جازدىق دەمالىستاردان پايدالانىپ تەگىن ۇيرەتەتىن شاعىن كلاستاردى اشىپ، اناعۇرلىم كوپ ادامدى بەيزاتتىق مادەني مۇرانى تانۋعا، ۇناتۋعا، وعان مۇراگەرلىك ەتۋگە باۋلىدى.

چي گۇييىڭ: ”ءبىر ادام بيلەسە كوڭىل اشۋ ءۇشىن بيلەيدى، ءبىر توپ ادام ءبي بيلەگەندە عانا مۇراگەرلىك ەتۋ بولادى“، - دەگەن قاراپايىم ءارى تەرەڭ ماعىنالى سوزىمەن بەيزاتتىق مادەني مۇراعا مۇراگەرلىك ەتۋدىڭ شىن ءمانىن ءتۇسىندىردى.

قيمىل بارىسىندا، جەرگىلىكتى ورىنداعى جۇرتشىلىق، ساياحاتشىلار جانە ويىن قويۋشىلار بىرگە سۋرەتكە ءتۇستى. حالىق تورابىنىڭ ءتىلشىسى چىڭ حاۋ فوتوسى

كۇن باتىپ، كەشكى سالقىن سامال ەستى، دۋماندى لۇڭچۋان جولى بىرتىندەپ تىنىشتىق قۇشاعىنا شومدى.

ءبي توقتاپ، دۋمان تاراعان سوڭ، چي گۇييىڭ چي شياۋچيدىڭ قولىنان جەتەلەپ، باياۋ قادام باسىپ بارا جاتتى. كەشقۇرىمعى كوشە شامىنىڭ نۇرىندا جول ۇستىنە ءتۇسىپ بىرتىندەپ ۇزارىپ بارا جاتقان ءبىرى بيىك ءبىرى الاسا ەكى كولەڭكە جۇرەكتى جىلتىپ، جانعا مەدەت سيلادى.

چي شياۋچي باسىن كوتەرىپ: ”ءۇشىنشى اپەكە، مەنىڭ قارنىم اشتى!“ – دەپ كۇبىرلەدى.

”ءجۇر، جاقسىلاپ تاماقتانىپ الايىق!“ — دەدى چي گۇييىڭ وعان جاۋاپ قايتارىپ، ونىڭ قولىنان جەتەلەپ، قادامىن تەزدەتىپ، دۋماندى كەشكى بازارعا قاراي بەتتەدى.

كەلۋ قاينارى: حالىق تورابى

حالىق تورابىنىڭ 2026 – جىلعى ”دامىپ جاتقان جۇڭگو“ كولەمدى توعىسپالى مەديالى جەلىلەس تەكسەرۋ – زەرتتەۋ ساپارىنىڭ ارناۋلى پاراقشاسى