”وسىزاماندانعان كاسىپ جۇيەسىن تىڭعىلىقتى قۇرايىق“ (باس شۋجيدىڭ حالىقشىلدىق سۇيىسپەنشىلىگى)

وسىزاماندانعان كاسىپ جۇيەسى وسىزاماندانعان مەملەكەتتىڭ زاتتىق، تەحنيكالىق نەگىزى، مەملەكەتتىڭ جالپىلىق قۋاتىنا، مەملەكەت جوسپارى مەن حالىق تۇرمىسىنا سايادى.

7 - ايدىڭ 30 - كۇنى باس شۋجي شي جينپيڭ جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى ورتالىق كوميتەتى ساياسي بيۋروسىنىڭ ءماجىلىسىن باسقارىپ اشتى. ماجىلىستە مىنالار اتاپ كورسەتىلدى: ”وسىزاماندانعان كاسىپ جۇيەسى قۇرىلىسىن جەدەلدەتەيىك“، ”الدىڭعى لەكتىك تەحنيكادان قامال الۋدى جانە بولاشاقتاعى كاسىپ سالاسىنىڭ دامۋىن بەلسەنە ىلگەرىلەتىپ، جاڭادان گۇلدەنگەن تىرەكتى كاسىپ سالاسىن كۇش سالا قالىپتاستىرىپ، ءداستۇرلى كاسىپ سالاسىن جاڭالاۋدى، دارەجەسىن جوعارىلاتۋدى ۇزدىكسىز ىلگەرىلەتەيىك“.

”سوڭعى جىلدارى ەلىمىز ەكونوميكاسى تولقىن جارا العا ىلگەرىلەپ، قۋاتتى سەرپىمدىلىك پەن ومىرشەڭدىك كۇشتى ساقتادى، ستراتەگيالىق سۇيەنىشتە كەمەلدى كاسىپ سالاسى جۇيەسى بولدى“. ”15 - بەسجىلدىق“ جوبانىڭ باستاما جىلىندا، باس شۋجي شي جينپيڭ ”باستاما جىلدىڭ العاشقى ساباعىندا“ دامۋ لوگيكاسىن تەرەڭ اشىپ كورسەتىپ، ”وسىزاماندانعان كاسىپ جۇيەسىن تىڭعىلىقتى قۇرۋدى“ باسا دارىپتەدى.

جاڭا داۋىردەن بەرى، شي جينپيڭ جولداستى ۇيتقى ەتكەن پارتيا ورتالىق كوميتەتى جاڭا كەزەكتى عىلىم - تەحنيكا توڭكەرىسى مەن كاسىپ وزگەرىسىنىڭ جالپى اۋقىمىن تەرەڭ يگەرىپ، جاپپاي سوتسياليستىك وسىزاماندانعان مەملەكەت قۇرۋدىڭ جاعدايىنا، مىندەتىنە تەرەڭ تالداۋ جاساپ، وسىزاماندانعان كاسىپ جۇيەسىن قۇرۋ سىندى كەلەلى ستراتەگيالىق ورنالاستىرۋ جاساپ، جۇڭگو ەكونوميكاسىنىڭ نەگىزىن بەكەمدەپ، ورنىقتى العا باسۋىنا جەتەكشىلىك ەتتى.

ستراتەگيالىق تۇراقتىلىقتى ساقتاۋدا، ”ەكونوميكانى دامىتۋدىڭ كۇش سالۋ ءتۇيىنىن ناقتى ەكونوميكاعا اۋدارۋعا تاباندى بولۋ كەرەك“.

ءىرى ەلدىڭ ۇلكەندىگىندە، ءسوز جوق، ءىرى ەلدىڭ سالماعى بولادى.

بيىل 4 - ايدا، باس شۋجي شي جينپيڭ جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى ورتالىق كوميتەتى ساياسي بيۋروسىنىڭ ءماجىلىسىن باسقارىپ اشتى. ءماجىلىس كەزەكتەگى ەكونوميكالىق جاعداي مەن ەكونوميكالىق قىزمەتكە تالداۋ جاساپ، زەرتتەۋ جۇرگىزىپ، ”وسىزاماندانعان كاسىپ جۇيەسىن جەدەل قۇرىپ، جاساۋ كاسىبىنىڭ ۇيلەسىمدى سالىستىرماسىن ساقتاۋ كەرەك“ دەپ اتاپ كورسەتتى.

ءبىر وڭىرگە كوز جىبەرگەندە: 2023 - جىلى 4 - ايدا باس شۋجي شي جينپيڭ گۋاڭدۇڭدا قىزمەت تەكسەرگەندە، تەرەڭ ۇمىتپەن بىلاي دەدى: ”جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋدا شىندىقتان قول ءۇزىپ، جالعاندىققا بەت الۋ جولىمەن جۇرۋگە بولمايدى، ءسوز جوق، ناقتى ەكونوميكانى تىرەك ەتكەن وسىزاماندانعان كاسىپ جۇيەسىن جەدەل قۇرۋ كەرەك“. قۇلتەمىر، درون، ينتەگرالدى توك جولى سياقتى كاسىپتەر جەدەل جاڭالاندى، گۋاڭدۇڭ ”جاساۋ كاسىبى ارقىلى ولكە قۇرۋعا“ باستان - اياق تاباندى بولىپ، ناقتى ەكونوميكانىڭ ورنىقتى قاداممەن العا باسۋىن ىلگەرىلەتتى.

بۇكىل ەلگە كوز جىبەرگەندە: ەلىمىزدە وندىرىلگەن ءىرى ۇشاقتاردىڭ اسپانعا كوتەرىلۋىنەن كەمە جاساۋ كاسىبىندەگى ”ءۇش ۇلكەن جاقۇتقا“، ”جوعارى قارقىندى تەمىر جول تەحنيكاسىندا حالىقارالىق ۇلگى ورناتۋعا“ دەيىن، جول بويى توسەلىپ، سۇبەلى تابىستارعا قول جەتكىزدى. ”14 - بەسجىلدىق“ مەزگىلىندە، ەلىمىزدىڭ جاساۋ كاسىبىنىڭ ارتقان قۇنىنىڭ بۇكىل جەر شارىنداعى سالىستىرماسى %30 كە تاياپ، كولەمى ءۇرتىس 16 جىل بويى دۇنيە ءجۇزى بويىنشا الدىڭعى ورىندى يەلەدى.

”15 - بەسجىلدىق“ جوباسىندا ”وسىزاماندانعان كاسىپ جۇيەسىن قۇرىپ، ناقتى ەكونوميكانىڭ نەگىزىن بەكەمدەۋ، زورايتۋ“ ءتۇرلى ستراتەگيالىق مىندەتتەردىڭ ءبىرىنشى ورنىنا قويىلدى.

”جول دۇرىس بولسا، جالعاستى جۇرە بەرۋ كەرەك“، جاساۋ كاسىبىندە قۋاتتى ەل، ساپادا قۇدىرەتتى ەل، عارىشتا قۇدىرەتتى ەل، قاتىناستا قۇدىرەتتى ەل، ينتەرنەتتە قۇدىرەتتى ەل قۇرۋدى جەدەلدەتىپ، ”ناقتى ەكونوميكاعا سۇيەنىپ شاڭىراق كوتەرگەن“ جۇڭگو ناقتى ەكونوميكاعا سۇيەنىپ اناعۇرلىم كەڭ بولاشاققا ۇزدىكسىز قادام تاستاپ كەلەدى.

تاريحي ورايدى مىقتى يگەرىپ، ”عىلىم - تەحنيكادا جاڭالىق اشۋ ارقىلى وسىزاماندانعان كاسىپ جۇيەسى قۇرىلىسىنا جەتەكشىلىك ەتەيىك“.

عىلىم - تەحنيكا باسەكەسى كۇن سايىن شيەلەنىستى، ىلگەرىلەمەسەڭ، شەگىنەسىڭ، جۇڭگو وسىزاماندانعان كاسىپ سالاسى جۇيەسىن قالاي قۇرىپ، دامۋدىڭ ىرىقتىلىق ۇقىعىن مىقتى يگەرە الادى؟

”عىلىم - تەحنيكادا جاڭالىق اشۋ − وسىزاماندانعان كاسىپ سالاسى جۇيەسىن ورناتۋدىڭ ستراتەگيالىق تىرەگى“، ”جاڭاشا وندىرگىش كۇشتەردى دامىتۋ − وسىزاماندانعان كاسىپ سالاسى جۇيەسىن ورناتۋدىڭ تابيعي تالابى“. باس شۋجي شي جينپيڭ جاڭاشا وندىرگىش كۇش نازارياسىن جاسامپازدىقپەن العا قويىپ ءارى كەلەلى ورنالاستىرۋ جاساپ، بۇكىل ەلدى ”جاڭالىق اشۋ سىندى وسى كەلەلى جۇمىستى“ ۇزدىكسىز ويداعىداي ىستەۋگە باستادى.

بۇگىنگى جۇڭگودا ءبىر كۇندە نەشە مىڭ تاپقىرلىق پاتەنتى جارىققا شىعىپ، ءبىر ميلليارد 500 ميلليوننان استام چيپ، 40 مىڭنان استام جاڭا ەنەرگيالى اۆتوموبيل وندىرىلەدى. ”ستراتەگيالىق تىرەكتى“ كۇشەيتىپ، ”تابيعي تالاپتى“ يگەرىپ، جاڭاشا وندىرگىش كۇشتەر قارىشتاپ دامىدى، جاڭا داۋىردە جۇڭگو كۇن سايىن جاڭارىپ، ”جاڭالىق اشۋ قۋاتى ەڭ تەز جوعارىلاعان ەلدەردىڭ بىرىنە اينالدى“.

”اۋقىم ادامدى جەلپىندىرەدى ءارى ماجبۇرلەيدى“. بيىلعى ”عىلىم - تەحنيكا ءۇش ماجىلىسىندە“ باس شۋجي: ”ءبىز، ءسوز جوق، تاريحي ورايدى مىقتى يگەرىپ، ءداۋىردىڭ سىن - سايىسىن قارسى الىپ، جوعارى دەڭگەيدەگى عىلىم - تەحنيكادا ءوز كۇشىنە سۇيەنۋدى، ءوزىن الۋەتتەندىرۋدى جەدەل ىلگەرىلەتۋىمىز كەرەك“ دەپ قايتالاي باسا دارىپتەدى. ءارى ءسوزى سالماقتى بولىپ، ادامدى كۇرەس جۇرگىزۋگە جىگەرلەندىردى.

عىلمي جولدى يگەرۋدە ”جاڭا قوزعاۋشى قۋاتتى جەتىلدىرۋ مەن كونە قوزعاۋشى قۋاتتى جاڭالاۋدىڭ قاتىناسىن، ءسوز جوق، ءبىر تۇتاس جوسپارلاۋ كەرەك“.

لياۋنيڭ بىنگاڭ توبى، حىنان لوياڭ قازانشىق زاۆودى، سانشي ياڭچۋان قاقپاقشا زاۆودى، باس شۋجي شي جينپيڭ تالاي رەت ”كونە زاۆودتارعا“ بارىپ، ”ءداستۇرلى كاسىپ سالالارىنىڭ بارلىعىن ’تومەن دەڭگەيلى كاسىپ سالاسى‘، ’مەشەۋ كاسىپ سالاسى‘ دەپ قاراۋعا استە بولمايتىندىعىن“ قاداعالادى.

شىن ىقىلاسپەن بەرىلگەن تالىمدە ”ەكونوميكانىڭ ارتۋى مەن جۇمىستاندىرۋدىڭ، كىرىستى ارتتىرۋدىڭ ءوزارا سۇيەۋ بولۋىنا“ ايرىقشا ءمان بەرىلدى، وندا ”جاڭا، كونە دامۋ قوزعاۋشى كۇشتەرىنىڭ ورنىقتى جالعاسۋىن ىلگەرىلەتۋ كەرەك“ دەيتىن سالماقتى ولشەم قامتىلعان.

ورنىقتىلىق بارىسىندا ىلگەرىلەپ، جاڭا، كونە قوزعاۋشى كۇشتەر ءبىرىن - ءبىرى جەبەدى، كاسىپ سالاسى بارعان سايىن كۇشەيدى: ”عىلىم - تەحنيكادا جاڭالىق اشۋ ارقىلى تيبىن جاڭالاپ، دەڭگەيىن جوعارىلاتتى“، بولات - تەمىر، توقىماشىلىق، كەمە جاساۋ سياقتى ءداستۇرلى كاسىپ سالاسىنىڭ ومىرشەڭدىك كۇشى كۇن سايىن نىعايدى؛ ”عىلىم - تەحنيكا مەن كاسىپ سالاسىنىڭ بيىك تۇرعىسىن يەلەدى“، جوعارى جىلدامدىقتى پويەز، فوتوۆولت، جاڭا ەنەرگيالى اۆتوكولىك سياقتى جاڭادان گۇلدەنگەن كاسىپ سالاسى دۇنيە ءجۇزى بويىنشا الدىڭعى قاتاردا ءجۇرىپ، زەردەلى جاساۋ، كۆانتتىق حابارلاسۋ، كومپيۋتەر تورابى سياقتى بولاشاق كاسىپ سالالارى ساقاداي سايلاندى.

شىندىققا جۇگىنىپ، ناقتى ىستەر ىستەۋگە تاباندى بولىپ، ”ءارى ۇلى مۇرات، اسقاق جىگەر بولۋ، بەلسەندىلىكپەن دامۋعا ۇمتىلۋ، ءارى ءىس جۇزىندىكتى تياناق ەتۋ، ورنىن اۋىستىرىپ دامۋعا شەبەر بولۋ كەرەك“.

تاياۋ جىلداردان بەرى باس شۋجي شي جينپيڭ جەرگىلىكتى ورىندارعا بارىپ قىزمەت تەكسەرىپ، جەر - جەرگە ”بايلىق ەرەكشەلىگى مەن كاسىپ سالاسى نەگىزىن تياناق ەتىپ“ وسىزاماندانعان كاسىپ سالاسى جۇيەسىن قۇرۋدى تاپسىردى. حىبەي ولكەسىنىڭ شيۇڭ - ان جاڭا رايونىندا ”جەرگىلىكتى جاعدايعا قاراي جاڭاشا وندىرگىش كۇشتەردى دامىتىپ، جاڭا رايوننىڭ ءىس جۇزىندىگىنە ۇيلەسەتىن وسىزاماندانعان كاسىپ سالاسى جۇيەسىن جەتىلدىرۋدى“ تالاپ ەتتى؛ جىجياڭعا بارعاندا، ”عىلىم - تەحنيكادا جاڭالىق اشۋ ارقىلى دامۋدىڭ جاڭا باسىمدىعىن سومداۋ جاعىندا الدىڭعى لەكتە جۇرۋگە“ شابىتتاندىردى؛ نيڭشيادا ”قۇنىتتاپ ىستەپ، وسى زامانعى كومىر حيميا ونەركاسىبى مەن جاڭاشا ماتەريال سياقتى كاسىپ سالالارىن ۇزدىكسىز دامىتۋ كەرەك“ دەپ اتاپ كورسەتتى...

ىقىلاستى تاپسىرما دامۋدىڭ قوزعاۋشى كۇشىنە اينالدى. چاڭجياڭ اتىراۋىنداعى 3 ولكە، ءبىر قالا جۇمىس ءبولىسىن ساپالىلاندىرىپ، قۇلتەمىر ”4 ساعاتتىق كاسىپ سالاسى شەڭبەرىن“ جەدەل قالىپتاستىردى؛ چيڭحاي تۇزدى كول بايلىعىن تىڭعىلىقتى اشىپ، جاسىل، تومەن كومىرتەكتى اينالمالى كاسىپ سالاسىن دامىتتى؛ حۋناننىڭ شاۋدۇڭ قالاسى شاقپاق كاسىبىن تىڭعىلىقتى ىستەپ، ءونىم مولشەرى دۇنيە ءجۇزىنىڭ شامامەن %70 ىن ۇستادى... كاسىپ سالاسى تىزبەگى ”ءبىر - بىرىمەن قابىسىپ“، كاسىپ سالاسى تۇعىرى بارعان سايىن بەرىك، مىعىم بولا ءتۇستى.

ونەركاسىپ مەملەكەتتى گۇلدەندىرەدى، ىسكەرلىك ەلدى كوركەيتەدى. ”وسىزاماندانعان كاسىپ سالاسى جۇيەسىن قۇرۋ، كاسىپ سالاسى جۇيەسىنىڭ تۇلعالىق جاقتان جوعارىلاۋىن جۇزەگە اسىرۋ − ’15 - بەسجىلدىق‘ مەزگىلىندەگى ماڭىزدى ستراتەگيالىق مىندەت“. ناقتى ەكونوميكانى ۇزدىكسىز كۇشەيتىپ، ساپالىلاندىرىپ، زورايتىپ، ”بىرتىندەپ ىلگەرىلەگەندە“، جۇڭگو وسى زامانعى ەكونوميكانىڭ ۇلكەن تولقىنىندا ”تولقىن جارۋ رولىن باستان - اياق ساقتايدى“.

كەلۋ قاينارى: حالىق تورابى