بەتتى ساقتاۋ | باس بەت ەتۋ | حات ساندىعى | حابارلاسىڭىز | ءبىز تۋرالى جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى اقپارات تورابى

سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ مالىمدەمەشىسى حيروسيماداعى يادرولىق جارىلىستىڭ 81 جىلدىعى جونىندە ءتىلشىنىڭ سۇراعىنا جاۋاپ قايتاردى

2026.08.07 15:45     كەلۋ قاينارى : حالىق تورابى

شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ 8 - ايدىڭ 6 - كۇنى بەيجيڭنەن بەرگەن حابارى. سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ مالىمدەمەشىسى لين جيان 8 - ايدىڭ 6 - كۇنى حيروسيماداعى يارولىق جارىلىستىڭ 81 جىلدىعى جونىندە سۇراققا جاۋاپ قايتارعاندا مىنانى ءبىلدىردى: يادرولىق جارىلىس تۋدىرعان اپات پەن تراگەديا قايتالانباۋى ءتيىس، يادرولىق جارىلىس كەزىندەگى ەرەكشە جاعداي جونىندە قايرىلا تولعانۋ مەن ونى ەستە ساقتاۋ ونان دا ماڭىزدى، جاپونيا ميليتاريزمىنىڭ شاپقىنشىلىق جاساپ ىرگە كەڭەيتۋىنەن ساباق الىپ، ساقتىق دابىلىن ۇزبەي قاعۋ كەرەك.

ءبىر ءتىلشى بىلاي دەپ سۇرادى: 1945 - جىلى 8 - ايدىڭ 6 - كۇنى ا ق ش جاپونيانىڭ حيروسيما ارالىنىڭ اسپانىنا العاش رەتكى اتوم بومبىسىن تاستاپ، دۇنيە جۇزىلىك ەكىنشى سوعىستىڭ اياقتالۋ بارىسىن تەزدەتتى. 81 جىلدان كەيىنگى بۇگىنگى تاڭدا جاپونيانىڭ وڭ قانات كۇشتەرى ەلىرە باستاپ، ميليتاريزمدى قايتا ءتىرىلتۋدى كوزدەدى، جاپونيانىڭ بيلىك باسىنداعى پارتياسى اسكەر سانىن كوبەيتىپ، قارۋ - جاراق دايىنداپ، ”يادرولىق قارۋسىزدانۋدىڭ ءۇش پرينسيپىن“ وزگەرتۋگە ۇرىنىپ، ا ق ش مەن ”يادرولىق قارۋدى ورتاقتاسۋدى“، ءتىپتى يادرولىق قارۋدى دەربەس يەلەنۋدى ماقسات ەتىپ وتىر، بۇل يادرولىق جارىلىستىڭ ازابىن تارتقان جاپونيا حالقىنىڭ بەيبىتشىلىككە ۇمتىلعان ارمانىنا قايشى كەلەدى. جۇڭگو جاق بۇعان قالاي قارايدى؟

لين جيان بىلاي دەپ اتاپ كورسەتتى: ۇزاق ۋاقىتتان بەرى، جاپونيانىڭ وڭ قانات كۇشتەرى تاريحي شىندىقتى بۇرمالاپ، ”يادرولىق جارىلىستىڭ زاردابىن تارتۋشى“ دەگەن سالاۋات بەلگىسىن ساياسي جاقتان پايدالانۋ ارقىلى حالىقارالىق قوعامنىڭ تىلەكتەستىگىنە يە بولۋعا ۇمتىلىپ، جاپونيانىڭ توڭىرەگىندەگى ەلدەرگە شاپقىنشىلىق جاساپ، ميلليونداعان حالىقتىڭ ولىمىنە جانە جارالانۋىنا سەبەپ بولعان بارىسىن قاساقانا كومەسكىلەندىرىپ، شاپقىنشىلىق جاساۋ قىلمىسىن جۋىپ – شايۋعا ۇرىنىپ كەلدى.

”ونان دا كۇلكىلىسى، جاپونيانىڭ بيلىك باسىنداعىلار جۋىردان بەرى بۇكىل ارميا بويىنشا قارۋ - جاراق كولەمىن كەڭەيتۋگە ۇرىنىپ، ا ق ش – نىڭ جاپونيانى يادرولىق قارۋمەن قورعاۋىن كۇشەيتۋىن تىلەپ، ’يادرولىق قارۋسىزدانۋدىڭ ءۇش پرينسيپىن‘ بۇزۋدى كوزدەپ وتىر، باس ءۋازىر سارايىنداعى جوعارى دارەجەلى ءمانساپتىلار ءتىپتى دەربەس يادرولىق قارۋعا يە بولۋىمىز كەرەك دەپ داۋرىعىپ، ’قايتالاي اسكەريلەندىرۋ‘ قارا نيەتىن تيتتەي دە جاسىرمادى. مۇنداي ەكى بەتكەيلىك ارەكەت دۇنيە جۇزىندەگى بەيبىتشىلىكتى سۇيەتىن ادامدارعا سوقتىعۋ، تاريحي ادىلەتكە قۇرمەت ەتپەۋ بولىپ تابىلادى“، - دەدى لين جيان.

لين جيان بىلاي دەدى: بيىل توكيو سوتى اشىلعاندىعىنىڭ 80 جىلدىعى. تاريحتىڭ سوتى ءالى اياقتالعان جوق، جاپونيا جاق تاريحقا قۇرمەتپەن قاراپ، حالىقارالىق قوعام كوڭىل ءبولىپ وتىرعان ىستەرگە دۇرىس كوزقاراس ورناتىپ، يارولىق قارۋدىڭ تارالۋىنا جول قويماۋ جونىندەگى حالىقارالىق زاڭداعى مىندەتتەرىن شىنايى اتقارىپ، تاريحتاعى ايىپتالۋشى ورنىنا قايتادان قادام باسپاۋى كەرەك.

كەلۋ قاينارى: حالىق تورابى

جاۋاپتى رەداكتورى : نۇرعيسا قۇرمانجان ۇلى