بەتتى ساقتاۋ | باس بەت ەتۋ | حات ساندىعى | حابارلاسىڭىز | ءبىز تۋرالى جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى اقپارات تورابى

جوعارىعا، ىزگىلىككە ۇمتىلىپ، جاساندى زەردەنىڭ اقاۋسىز، ءتارتىپتى دامۋىن ىلگەرىلەتەيىك (باس شۋجيدىڭ كوڭىل ءبولۋى . تياناقتاندىرۋدىڭ قايتىمدى اڭىسى)

«حالىق گازەتىنىڭ» تىلشىلەرى يۇي سىنان، لي جۇنچياڭ

2026.08.17 16:13     كەلۋ قاينارى : حالىق تورابى

”جاڭا بۋىن جاساندى زەردە تەحنيكاسى جەدەل دامىعان جاڭا جاعدايدا، بۇكىل مەملەكەت بويىنشا جۇمىلاتىن جاڭاشا ءتۇزىلىس ارتىقشىلىعىن تولىق ساۋلەلەندىرىپ، ءوز كۇشىنە سۇيەنۋگە، ءوزىن الۋەتتەندىرۋگە تاباندى بولىپ، ناقتى قولدانۋ باعدارىن كورنەكتىلەندىرىپ، ەلىمىزدە جاساندى زەردەنىڭ پايدالى، حاۋىپسىز، ءادىل بەتالىسقا قاراي اقاۋسىز، ءتارتىپتى دامۋىن ىلگەرىلەتۋ كەرەك“.

_ 2025 - جىلى 4 - ايدا باس شۋجي شي جينپيڭ جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى ورتالىق كوميتەتى ساياسي بيۋروسىنىڭ 20 - رەتكى توپتىق ۇيرەنۋىندە وسىلاي دەپ باسا دارىپتەدى

8 - ايدىڭ 22 - كۇنى، 2 - كەزەكتى دۇنيە جۇزىلىك ادام ءتارىزدى قۇلتەمىرلەردىڭ سپورت جارىسى بەيجيڭدە باستالادى. 16 مەملەكەتتەن كەلەتىن 666 كوماندا، 2056 قۇلتەمىر ءبىر ساحنادا جارىسقا قاتىناسىپ ونەر كورسەتەدى، جارىسقا قاتىناسقان قۇلتەمىرلەردىڭ سانى تۇڭعىش كەزەكتەگىدەن ەكى ەسەلەنەدى. ادام ءتارىزدى قۇلتەمىردىڭ جاساندى زەردەنىڭ سەزىنۋ، تانۋ، شەشىم جاساۋ سياقتى قابىلەتتەرىن توعىستىرۋى جاساندى زەردەنىڭ فيزيكالىق دۇنيەگە كىرۋىندەگى ماڭىزدى دانەكەر. ءبىر رەتكى سپورت جارىسى جاساندى زەردە تەحنيكاسىنىڭ جەدەل جاڭالانۋىنىڭ جاندى ىقشام كارتيناسىنا اينالدى.

جاساندى زەردە تولقىنى جوڭكىلە ءتۇستى. باس شۋجي شي جينپيڭ بىلاي دەپ اتاپ كورسەتتى: ”بۇكىل جەر شارىنداعى جاساندى زەردەنىڭ العا باسۋ، ىزگىلىككە ۇمتىلۋ، ادامزاتقا باقىت جاراتۋ بەتالىسىنا قاراي دامۋىن جەبەۋ كەرەك“، ”جاڭا بۋىن جاساندى زەردە تەحنيكاسى جەدەل دامىعان جاڭا جاعدايدا، بۇكىل مەملەكەت بويىنشا جۇمىلاتىن جاڭاشا ءتۇزىلىس ارتىقشىلىعىن تولىق ساۋلەلەندىرىپ، ءوز كۇشىنە سۇيەنۋگە، ءوزىن الۋەتتەندىرۋگە تاباندى بولىپ، ناقتى قولدانۋ باعدارىن كورنەكتىلەندىرىپ، ەلىمىزدە جاساندى زەردەنىڭ پايدالى، حاۋىپسىز، ءادىل بەتالىسقا قاراي اقاۋسىز، ءتارتىپتى دامۋىن ىلگەرىلەتۋ كەرەك“.

”پايدالى، حاۋىپسىز، ءادىل بولدى“، ەلىمىزدىڭ جاساندى زەردەسىنىڭ العا باسۋىنىڭ، ىزگىلىككە قاراي دامۋىنىڭ ايقىن نەگىزى بەكەمدەلدى.

مول ەنەرگيا جيناپ، جاساندى زەردەنىڭ ”پايدالى“ كومەسكى قۋاتى ۇزدىكسىز جارىققا شىقتى.

تاسقىننان ساقتانۋدىڭ ءبىرىنشى شەبىنە ”سيفرلى كەزەكشى“ كەلدى.

6 - ايدىڭ 18 - كۇنى نوسەرلى جاڭبىردىڭ قىزىل ءتۇستى ساقتىق ينفورماتسياسىن قابىلداعاننان كەيىن، گۋاڭدۇڭ ولكەسى شىنجىن قالاسى لۇڭگاڭ رايونى قالانى جونگە سالۋ زەردەلى تۇلعاسى ”لۇڭشياۋىر“ تاسقىن مەزگىلى ۇلگىسىن باستاپ، بۇكىل رايونداعى وڭاي سۋ جينالاتىن تۇيىندەردى، جاڭبىر سۋىن ىعىستىراتىن قۇبىرلاردىڭ قاقپاعىن، ءتۇيىندى وزەن ارناسى سياقتى بارلىق حاۋىپ - قاتەر تۇيىندەرىن اۆتوماتتى باقىلادى. ساقتىق دابىلىن جاريالاۋدان كۇشىنەن قالدىرۋعا دەيىن، ”لۇڭشياۋىر“ تۇتاس بارىستا جەلىدە تۇرىپ، دەربەس كۇزەتىپ، زەردەلى تالداۋ جاساۋ، باقىلاۋ - مەڭگەرۋ سۋرەتىنەن 243 مىڭىن زەردەلى تالداپ، 1500 رەتتەن استام ساقتىق دابىلىن قاقتى.

مول قولدانىستى جەتەكشى ەتكەن ەلىمىز ”جاساندى زەردە +“ قيمىلىن ىشكەرىلەي ورىستەتىپ، جاساندى زەردە سان سالالى كاسىپكە كۇش قوستى.

قاتىناس سيگنالىن زەردەلىلەندىرىپ رەتتەۋدەن تاريحي قۇرىلىستاردىڭ ”ەسكىلىكتى ماسەلەسىن“ شەشۋگە، سۋ ەكولوگياسىنىڭ وزگەرىس بەتالىسىنا تۇجىرىم جاساۋدان قۇدىق استىنداعى كومىر قاباتىنىڭ ورنالاسۋىنا دالمە - ءدال تالداۋ جاساۋعا، مەجەلەۋگە دەيىن.... جاساندى زەردەنىڭ قۇنى كۇن سايىن كورنەكتىلەنىپ، جاڭالىق اشۋ ومىرشەڭدىك كۇشى جەدەل تاسقىندادى.

شەكارا ايىرىلعاندا، جاساندى زەردەنىڭ ”حاۋىپسىزدىگىنىڭ“ تومەنگى شەگى بارعان سايىن بەكەمدەلە تۇسەدى.

جاساندى زەردە بۇرىن - سوڭدى بولماعان دامۋ ورايىن الا كەلدى، سونداي - اق بۇرىن - سوڭدى بولماعان حاۋىپ - قاتەر مەن سىن - سايىستاردى دا الا كەلدى. باس شۋجي شي جينپيڭ تەرەڭ تولعانىپ: ”جاساندى زەردەنىڭ دامۋ بەتالىسى مەن زاڭدىلىعىن يگەرىپ، قاتىستى زاڭداردى، زاڭ ەرەجەلەردى، ساياسات - تۇزىمدەردى، قولدانىلمالى ولشەمدەردى، ەتيكالىق ولشەمدەردى جەدەل جاساپ جانە كەمەلدەندىرىپ، تەحنيكالىق باقىلاۋ - ولشەۋ، حاۋىپ - قاتەردەن ساقتاندىرۋ، شۇعىل جاعدايعا توتەپ بەرۋ بويىنشا ءۇن قوسۋ جۇيەسىن ورناتىپ، جاساندى زەردەنىڭ حاۋىپسىز، سەنىمدى، مەڭگەرۋگە بولاتىن بولۋىنا شىنايى كەپىلدىك ەتۋ كەرەك“ دەدى.

بەلگىلەمە شىعارىپ، الگوريتمدى تانىستىرۋ، قىزمەت وتەۋشىنىڭ ينفورماتسيالىق قىزمەت وتەۋ ولشەمىن ايقىنداپ، الگوريتمدى جونگە سالۋدى كۇشەيتتى؛ جاساندى زەردەنىڭ قالىپتاسۋ، سينتەزدەلۋ مازمۇنىنا سيفرلى بەلگى جاپسىرىپ، سيفرلى سەنىمدىلىك ەكولوگياسىن جەتىلدىردى...”جاساندى زەردەنىڭ حاۋىپسىز، سەنىمدى، مەڭگەرۋگە بولاتىن بولۋىنا شىنايى كەپىلدىك ەتۋ“، توتەپ بەرۋ شارالارى اماليات بارىسىندا كەمەلدەنىپ، تەرەڭدەپ،”جاساندى زەردە سىندى تۇلپاردىڭ ءارى تەز، ءارى ورنىقتى جۇگىرۋىنە مۇمكىندىك جاسادى“.

”ساندى مالىمەت نەگىزدىك ءتۇزىم - ەرەجە قۇرىلىسىن جانە جاساندى زەردەنى جونگە سالۋدى كۇشەيتۋ ”15 - بەسجىلدىق“ جوبا باعدارلاماسىنا ەنگىزىلدى، ”جاساندى زەردەنى جونگە سالۋدى كەمەلدەندىرىپ، جاساندى زەردەنىڭ اقاۋسىز دامۋىن جەدەل ىلگەرىلەتۋ جونىندەگى جالپىلىق زاڭ شىعارۋ“ «مەملەكەتتىك كەڭەستىڭ 2026 - جىلعى زاڭ شىعارۋ قىزمەت جوسپارىنا» ەنگىزىلىپ، ادام مەن كومپيۋتەر قاتار ءومىر سۇرەتىن جاراسىمدى ەكولوگيا كۇش سالا ورناتىلدى.

جالپىعا ءتيىمدى بولۋ، بىرگە يگىلىكتەنۋ، جاساندى زەردەنىڭ ”ادىلدىگى“ ۇستانىمى اناعۇرلىم ايقىندالدى.

قايتكەندە تەحنيكالىق پايدادان اناعۇرلىم كوپ ادامدى يگىلىكتەندىرۋگە بولادى؟

باس شۋجي شي جينپيڭ بىلاي دەپ باسا دارىپتەدى: ”جاساندى زەردەنىڭ حالىق تۇرمىسىن قامتاماسىز ەتۋمەن جانە جاقسارتۋمەن ۇشتاسۋىن كۇشەيتىپ، حالىق تۇرمىسىن قامتاماسىز ەتۋ جانە جاقسارتۋ، حالىققا تاماشا تۇرمىس جاراتۋ قاجەتىن شىعار ءتۇيىن ەتىپ، جاساندى زەردەنىڭ ادامداردىڭ كۇندەلىكتى قىزمەتىندە، ۇيرەنۋىندە، تۇرمىسىندا تەرەڭدەي قولدانىلۋىن ىلگەرىلەتىپ، اناعۇرلىم زەردەلى قىزمەت ءتاسىلى مەن تۇرمىس ءتاسىلىن جاراتۋ كەرەك“.

شينجياڭ قاشقار ياركەن اۋدانىنىڭ ەمدەۋ بايلىعىنىڭ تارالۋى بىركەلكى ەمەس، اۋداندىق شيپاحانادان ەڭ الىس قىستاقتا 4 ساعات ماشينا ايداپ كەلىپ ەمدەلۋى كەرەك، بۇقارانىڭ كوبى اۋىل - قالاشىق شيپاحانالارىندا ەمدەلەدى. كاسىپتىك كەسكىن تەحنيگى كەمشىل بولۋ سياقتى سەبەپتەردەن اۋىل - قالاشىق شيپاحانالارى تۇسىرگەن DR (سيفرلى X ساۋلەسىمەن كەسكىندەۋ) تولىمدىلىق مولشەرى %50 اينالاسىندا عانا بولدى.

2020 - جىلدان بەرى قاتىستى ساياساتتىق قولداۋدىڭ، كومەكتەسۋدىڭ ارقاسىندا ياركەن اۋدانى ليانيىڭ توبىمەن ىشكەرىلەي سەلبەسىپ، جاساندى زەردە سياقتى وزىق تەحنيكالاردان پايدالاندى. قازىر اۋىل - قالاشىق شيپاحانالارى تۇسىرگەن DR فيلمىنىڭ تولىمدىلىق مولشەرى %90 تەن استى. كەسكىن ”ءبىر - بىرلەپ تياناقتانىپ“، بۇقارانىڭ ەمدەلۋ كەشىرمەلەرى ءونىمدى جوعارىلادى.

وقۋ - اعارتۋ تاراۋلارى زەردەلى ساباقحانانى جالپىلاستىرىپ، قالا رايونىنداعى ساپالى ساباقتاردى اۋىل - قىستاق مەكتەپتەرىنە دەر كەزىندە جەتكىزدى؛ ينجەنەرلەر زەردەلى كومەكشى تەرمينالدى اشىپ، كورۋ كەدەرگىسى بار ادامداردىڭ قۇلاعىمەن دۇنيەنى سەزىنۋىنە مۇمكىندىك جاسادى... تەحنيكالىق تەمپەراتۋرانى ۇزدىكسىز بەرىپ، جاساندى زەردەنىڭ دامۋ جەتىستىكتەرىنەن بارعان سايىن كوپ بۇقارا يگىلىكتەندى.

عىلمي ۇستانىم ارەكەتكە جەتەكشىلىك ەتەدى. 2025 - جىلى ەلىمىزدىڭ جاساندى زەردە وزەكتى كاسىبىنىڭ كولەمى ءبىر تريلليون 200 ميلليارد يۋاننان، كاسىپورىن سانى 6200 دەن اسىپ، كاسىپ سالاسىنىڭ جالپىلىق قۋاتى دۇنيە ءجۇزى بويىنشا ءبىرىنشى ورىندا تۇردى.

زەردەلى ءداۋىر ”پايدالى، حاۋىپسىز، ادىلدىك“ بەتالىسىنا قاراي العا ىلگەرىلەۋدە، ءبىز نىسانانى كوزدەپ، نىق قادام تاستادىق.

جاۋاپتى رەداكتورى : نۇرعيسا قۇرمانجان ۇلى