2025.07.28 16:13 كەلۋ قاينارى : حالىق تورابى
تۇرلىشە ۋاقىت شكالاسىندا جىلجىمالى جۇڭگودا شىت جاڭا كورىنىس جارىققا شىقتى _
ءبىر ساعاتتا گۇلدەن اتتى كەمە 350 كيلومەتر زىمىراپ، بۇكىل دۇنيە جۇزىنە جول تارتىپ، جاڭالىق اشۋ قوزعاۋشى كۇشى تاسقىندادى؛
ءبىر كۇندە ورتا ەسەپپەن 180 ميلليون ادام - رەت ءوڭىر اتتاپ جىلجىپ، ءجۇرىس - تۇرىس ىنتاسى جوعارىلاپ، بازاردىڭ ومىرشەڭدىك كۇشى تاسقىندادى؛
ءبىر جىلدا تەمىر جولدىڭ پايدالانۋعا بەرىلگەن جاڭا جەلىسى 3 مىڭ 113 كيلومەتر، تاس جولدىڭ جاڭا جەلىسى 53 مىڭ 500 كيلومەتر ارتىپ، قىزمەت وتەۋ، قامتاماسىزداندىرۋ قۋاتى ۇزدىكسىز جوعارىلادى.
باس شۋجي شي جينپيڭ بىلاي دەپ اتاپ كورسەتتى: ”حاۋىپسىز، قولايلى، جوعارى ءونىمدى، جاسىل، ۇنەمدى، قامتىمدى، سەرپىمدى باياندى قاتىناس جۇيەسىن قۇرۋ − ەكونوميكانىڭ، قوعامنىڭ جوعارى ساپالى دامۋىنا تىرەك بولىپ جانە وعان قىزمەت وتەپ، ’ادام ءوز ساپارىنان يگىلىكتەنەتىن، زات ىركىلىسسىز تاسىمالداناتىن‘ تاماشا بولاشاقتى جۇزەگە اسىرۋداعى ماڭىزدى شارا“.
ليڭديڭياڭدا وڭتۇستىك پەن سولتۇستىكتىڭ ەكى شوكپە تۋنەلى قاتىناس عىلىم - تەحنيكاسىندا جاڭالىق اشۋ بيىگىن ايگىلەدى.
كوگىلدىر تولقىن جوڭكىلىپ، تەڭىز بەن اسپان ءبىر تۇلعاعا اينالىپ، ارالىعى 30 كيلومەتردەن اساتىن ەكى ەرەكشە ينجەنەريا الىستان كوز تارتادى. 2013 - جىلى شياڭگاڭ - جۋحاي - اۋمىن ۇلكەن كوپىرىندە ەلىمىزدىڭ تۇڭعىش تەڭىز اتتاعان شوكپە تۋنەلى ءساتتى ورناتىلعاننان 2023 - جىلى شىنجىن - جۇڭحاي ارناسىنداعى شوكپە قۇبىر تۋنەلى بىرىكتىرىلگەنگە دەيىن بۇرىنعى قىزمەتكەرلەر 10 جىل تىنباي قۇلشىنىپ، نىسانانى ءساتتى ورىندادى.
ەلىمىزدىڭ قاتىناس - تاسىمال عىلىم - تەحنيكاسىندا جاڭالىق اشۋى ساننىڭ توپتالۋىنان ساپاعا قاراي شارىقتاۋدى جۇزەگە اسىرىپ، ءىشىنارالىق وزىقتىقتان جۇيەلى جوعارىلاۋدى جۇزەگە اسىردى: گەولوگيالىق قيىن ماسەلەلەردى جەڭىپ، دۇنيە جۇزىندەگى ەڭ ۇزىن جوعارى قارقىندى تاس جول تۋنەلى تيانشان جەڭىس تۋنەلى تيانشاننىڭ تۇستىگى مەن تەرىستىگىن ءساتتى تۇتاستىردى؛ زەردەلى تيپكە بۇرىلىس جاساۋدى تەزدەتىپ، 2 مىڭ 800 كيلومەتردەن استام چاڭجياڭ نەگىزگى جەلى سۋ جولىندا 5G دى جاپپاي قامتۋ جۇزەگە اسىرىلىپ، جاساندى زەردە قاتىناس - تاسىمال سالاسىندا جەدەل قولدانىلىپ، اۆتوماتتى كولىك جۇرگىزۋ، زەردەلى تەڭىز تاسىمالى، زەردەلى زات اينالىمى سياقتى جاڭا تەحنيكا، جاڭا ۇلگىلەر قارىشتاپ دامىدى... نەگىزدىك قۇرىلعىلار قۇرىلىسى كۇن سايىن جاڭالانىپ، جابدىق جاساۋ قۋاتى بارىنشا جوعارىلاپ، وسىزاماندانعان جالپىلىق قاتىناس - تاسىمال جۇيەسىنىڭ كۇن سايىن كەمەلدەنۋىنە پارمەندى تىرەك بولدى.
2024 – جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن بۇكىل ەل بويىنشا 3/1 دەن استام ولكەدە قالا مەن قالاعا جوعارى قارقىندى تەمىر جول قاتىنادى، 3/2 دەن استام ولكەدە اۋدان مەن اۋدانعا جوعارى قارقىندى تاس جول قاتىنادى؛ ”تورتتە جاقسى اۋىل – قىستاق جولى“ جەدەل سالىنىپ، اۋىل – قىستاق تاس جولىنىڭ جالپى ۇزىندىعى 4 ميلليون 640 مىڭ كيلومەترگە جەتتى؛ اۆياتسيالىق قىزمەت وتەۋ بۇكىل ەلدەگى ايماق دارەجەلى اكىمشىلىك بىرلىكتەردىڭ، حالىق سانىنىڭ %92.2 ىن قامتىدى؛ جەدەل جەتكىزۋ قىزمەت وتەۋ تورابىنىڭ جول سانى 23 مىڭ 300 گە جەتتى. بيىل الدىڭعى جارتى جىلدا قاتىناس تۇراقتى مۇلكىنە ءبىر تريلليون 647 ميلليارد 400 ميلليون يۋان قارجى قوسىلىپ، ءوڭىر اتتاعان ادامداردىڭ اينالىم مولشەرى 33 ميلليارد 760 ميلليون ادام - رەتكە جەتتى.
دۇڭحاي تەڭىزىنىڭ جاعاسىنداعى دۇنيە جۇزىندەگى جۇك تاسىمال ءىرى پورتى مىعىم وزەكتى كۇش رەتىندە ەلىمىزدىڭ ەكسپورت ەتىلەتىن زاتتارىنىڭ شىعۋىنا، يمپورت ەتىلەتىن زاتتاردىڭ كىرۋىنە پارمەندى تىرەك بولىپ، قاتىناس، زات اينالىمىنىڭ ىركىلىسسىزدىگىن ساقتاۋ سىندى دامۋ تەبىنىن ايگىلەدى.
گۋدوك ءۇنى كوتەرىلىپ، جىجياڭنىڭ ي - ۋ قالاسىنداعى شاعىن تاۋارلاردى تولتىرا تيەگەن سىمايسىن اتتى كەمە نيڭبو جوۋشان پورتىنان جولعا شىقتى. ”تەمىر جول، تەڭىز تەز جەلىسى + ورتا شىعىس تەز اۆياتسياسى“ زات اينالىمىنىڭ جاڭا ۇلگىسىنىڭ ارقاسىندا، نە ءبارى 17 كۇندە سىمايسىن كەمەسى اراب بىرىككەن امىرلىگىنىڭ جەبەالي پورتىنا جەتتى.
دۇنيە جۇزىندەگى ەڭ ۇلكەن شاعىن تاۋار بازارى مەن دۇنيە جۇزىندەگى زات قابىلداۋ - جونەلتۋ مولشەرى ءبىرىنشى ۇلكەن پورت تىعىز بايلانىسىپ، بۇكىل ەلدەگى نەشە ءجۇز مىڭ ورتا، شاعىن، ۇساق كاسىپورىنداردىڭ زات اينالىمىنا دەم بەردى. قازىرگە دەيىن ي - ۋ مەن نيڭبو جوۋشان پورتى اراسىنداعى تەمىر جول، تەڭىز بىرلەسكەن تاسىمال ارناسىنىڭ جالپى تاسىمال مولشەرى ءبىر ميلليون ولشەمدى ساندىقتان استى.
ءتىپتى دە پىسىپ - جەتىلۋگە بەت العان قاتىناس تۇلعاسى زات اينالىمى مەن ادامداردىڭ اعىلۋىن تەزدەتتى. 2024 - جىلى بۇكىل ەل بويىنشا تۇتاس قوعامنىڭ زات اينالىمىنىڭ وزىندىك قۇنى شامامەن 400 ميلليارد يۋان تومەندەدى، مۇنىڭ ىشىندە قاتىناس - تاسىمالدىڭ وزىندىك قۇنى شامامەن 280 ميلليارد يۋان تومەندەپ، 3/2 اينالاسىنداعى ۇلەستى ۇستادى؛ تەمىر جول، سۋ تاسىمالى زاتتارىنىڭ اينالىم مولشەرى جەكە - جەكە 2020 - جىلداعىدان %17.5 جانە %33.6 ارتىپ، جەدەل جەتكىزۋدىڭ ەڭ جوعارى كۇندىك ءبىر جاقتى ەتۋ قۋاتى 729 ميلليون داناعا جەتىپ، زات اينالىمى تاسىمالى اناعۇرلىم ىركىلىسسىزدەندى؛ قالا جولاۋشى تاسىمال مولشەرى شامامەن 106 ميلليارد 800 ميلليون ادام - رەت بولىپ، ءار كۇنى شامامەن 200 ميلليون ادام - رەت قالا الەۋمەتتىك قاتىناسى ارقىلى جول ءجۇردى، بۇكىل ەل بويىنشا شارت - جاعداي ازىرلەگەن اۋىل - قالاشىقتار مەن قۇرىلىمدىق قىستاقتارعا جولاۋشى اۆتوبۋزىنىڭ قاتىناۋ شاماسى %100 كە جەتىپ، تۇرعىنداردىڭ ءجۇرىس - تۇرىسى اناعۇرلىم قولايلى بولدى... ەلىمىز دۇنيە جۇزىندەگى تاسىمال ەڭ قاربالاس ەلدەردىڭ بىرىنە اينالدى.
دۇنيە جۇزىمەن، داۋىرمەن توعىستى. تەڭىز، قۇرلىق، اۋە قاتىناسىنا كوز جىبەرسەك، قاتىناس ايبىندى كارتاسى جايىلدى: تەڭىزدەگى اۋە جولى 100 دەن استام مەملەكەت پەن رايونعا تۇتاستى، چيانكاي پورتى سياقتى ءبىر توپ پورت ىسكە قوسىلدى؛ جۇڭگو - ەۆروپا كەزەكشى پويەزدەرىنىڭ جالپى قاتىناۋى 110 مىڭنان استى، جۇڭگو - ەۆروپا كاسپي تەڭىزىن اتتاعان تىكە تەز تاسىمال سياقتى حالىقارالىق كوپ فورمالى ۇلاسپالى تاسىمال لەنياسى اشىلدى، حالىقتىق اۆياتسيا حالىقارالىق اۋە جولى شەكارا سىرتىنداعى 83 مەملەكەتتىڭ 213 قالاسىنا تۇتاستى؛ پوچتا تورابى 220 دان استام مەملەكەت پەن رايوندى قامتىدى... ەلىمىزدىڭ قاتىناس ”دوستار شەڭبەرى“ ۇزدىكسىز كەڭەيىپ، دۇنيە جۇزىنە بەت العان، ءوزارا پايدا جەتكىزىپ، تەڭ يگىلىككە كەنەلەتىن قاتىناس - تاسىمالدى اشىق ۇستاۋ سەلبەستىگىنىڭ جاڭا جاعدايى دۇنيە ءجۇزىنىڭ كاسىپ سالاسى تىزبەگى مەن قامداۋ تىزبەگىنىڭ ورنىقتىلىعىن پارمەندى قامتاماسىزداندىرىپ، باياندى قاتىناستىڭ دامۋ جەتىستىكتەرى دۇنيە جۇزىندەگى ءار ەل حالقىنا ۇزدىكسىز باقىت جاراتتى.
”ءبىز باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ قاتىناس جاعىندا قۋاتتى ەل بولۋ جونىندەگى ماڭىزدى بايىمداۋلارىنىڭ رۋحىن ىشكەرىلەي دايەكتىلەندىرىپ، تياناقتاندىرىپ، بىرەگەي قۇرىلعى، بىرەگەي تەحنيكا، بىرەگەي باسقارۋ، بىرەگەي قىزمەت وتەۋ قالىپتاستىرىپ، قاتىناس جاعىندا قۋاتتى ەل قۇرۋدى قۇلشىنا جەدەلدەتىپ، جۇڭگونىڭ وسىزاماندانۋىنىڭ جول باستاۋشىسى بولۋعا قۇلشىنىپ، مەملەكەتتى قۇدىرەتتەندىرۋ قۇرىلىسىن، ۇلتتى گۇلدەندىرۋ ۇلى ءىسىن اناعۇرلىم مىعىم، پارمەندى قاتىناس - تاسىمال قىزمەت وتەۋىمەن قامتاماسىز ەتەمىز“ دەدى قاتىناس - تاسىمال مينيسترلىگىنىڭ پارتيا باسشىلىق گرۋپپاسى شۋجيى، مينيسترى ليۋ ۋەي.
كەلۋ قاينارى: حالىق تورابى