تاجىريبەحانانىڭ جەتىستىكتەرى ءوندىرىس جەلىسىنە جەدەل كىردى (ءتورتىنشى جالپى ءماجىلىستىڭ رۋحىن دايەكتىلەندىرۋدىڭ ءبىرىنشى شەبىنەن كورگەندەرىمىز)

بۇرالا ياڭگى ءبيىن بيلەپ، تارتىمدى سوزدەردى ايتىپ تىكە تارالىم ارقىلى زات وتكىزدى ... ”جۇڭگو گۋاڭگۋ“ دەپ اتالعان حۋبەي ۋحان دۇڭحۋ جاڭا تەحنيكا اشۋ رايونىنداعى ادام ءتارىزدى قۇلتەمىر ساتۋ دۇكەنىندە 10 نەشە قۇلتەمىر ءوز ونەرىن ايگىلەپ، كوپتەگەن الارماندى باۋرادى.

”بۇل تۇردەگى ادام ءتارىزدى قۇلتەمىر ءتىپتى دە ورنىقتى جۇرەدى، جۇك كوتەرۋ قۋاتى ءتىپتى دە جوعارى“. حۋبەي جيڭچۋ ادام ءتارىزدى قۇلتەمىر شەكتى سەرىكتەستىگىنىڭ باس مەڭگەرۋشىسى، حۋاجۇڭ عىلىم - تەحنيكا داشۋەسى مەحانيكا عىلىمى جانە ينجەنەريا شۋەيۋانىنىڭ پروفەسسورى جاۋ شيڭۋەي قاريدارلارعا قۇلتەمىر ونىمدەرىن تانىستىرۋمەن قاربالاس بولۋدا.

باس شۋجي شي جينپيڭ بىلاي دەپ باسا دارىپتەدى: ”كاسىپورىنداردىڭ عىلىم - تەحنيكادا جاڭالىق اشۋداعى نەگىزگى تۇلعالىق ورنىن كۇشەيتىپ، عىلىم - تەحنيكا جەتىستىكتەرىن كادەگە جاراتۋدى، قولدانۋدى جەبەۋ كەرەك“.

”عىلىم - تەحنيكادا ءوز كۇشىنە سۇيەنىپ ءوزىن الۋەتتەندىرۋ دەڭگەيىن بارىنشا جوعارىلاتۋ” − پارتيا 20 - كەزەكتى ورتالىق كوميتەتىنىڭ ءتورتىنشى جالپى ماجىلىسىندە العا قويىلعان ”15 - بەسجىلدىق“ مەزگىلىندەگى ەكونوميكالىق، قوعامدىق دامۋدىڭ باستى نىسانالارىنىڭ ءبىرى. ”15 - بەسجىلدىق“ جوبا ۇسىنىسىندا ”عىلىم - تەحنيكادا جاڭالىق اشۋ مەن كاسىپ سالاسىندا جاڭالىق اشۋدىڭ ىشكەرىلەي توعىسۋىن ىلگەرىلەتۋ“ ورتاعا قويىلدى.

وسى كەزدە قۋانىشى قوينىنا سيماي جۇرگەن جاۋ شيڭۋەي ءبىر جىلدىڭ الدىندا بازار تابا الماعاندىقتان قاتتى ۋايىمداعان ەدى.

سول كەزدە جاۋ شيڭۋەي حۋاجۇڭ عىلىم - تەحنيكا داشۋەسى ديڭ حان اكادەميكتەر ۇجىمىنىڭ تىرەكتى مۇشەسى رەتىندە، قىزمەتتەستەرىمەن بىرگە ادام ءتارىزدى قۇلتەمىر كاسىبىنىڭ وراسان زور كومەسكى كۇشىن سەزگىرلىكپەن بايقادى، ”ءبىز كاسىپ سالاسىنىڭ دامۋ ورايىن مىقتى يگەرىپ، ءتۇزۋ سىزىقتى قوزعالتقىش ادام ءتارىزدى قۇلتەمىر تەحنيكاسى جەتىستىكتەرىنىڭ كادەگە جاراۋىن، تياناقتانۋىن تەز ارادا ىلگەرىلەتۋىمىز كەرەك“.

ۇجىمنىڭ گرۋپپا جيىنىندا كوپشىلىك تەز ارادا ”ورايدى مىقتى يگەرۋ“ ورتاق تانىمىنا كەلدى. الايدا، عىلمي زەرتتەۋ قىزمەتكەرى بولعان ولاردا اقشا، بايلىق كەمشىل، كاسىپورىن قۇرۋ تاجىريبەسى ءتىپتى دە جوق، تاجىريبەحاناداعى ”ۇزدىك ناتيجەنى“ بازارداعى ”قىزىل اقشاعا“ اينالدىرۋ وڭاي - وسپاق ءىس بولسىن با؟

داعدارىپ تۇرعان كەزدە، شىعىس جەلى سوقتى. ۋحان جوعارى مەكتەپ وقىتۋشى - وقۋشىلارىنىڭ جاڭالىق اشۋىن، شارۋاشىلىق قۇرۋىن ىلگەرىلەتۋدىڭ 3 جىلدىق ارەكەت جوباسى سياقتى ءبىر قىدىرۋ ساياساتتىق شارالاردى جاريالاپ، ۋحان كاسىپ سالاسىنژا جاڭالىق اشا دامۋدى زەرتتەۋ ورنى (تومەندە قىسقاشا ”ۋ - چۋاڭيۋان“ دەلىنەدى) سياقتى جاڭاشا زەرتتەۋ - اشۋ قۇرىلىمدارىن ءتۇيىندى تۇردە قۇرىپ، عىلىم - تەحنيكا جەتىستىكتەرىنىڭ كادەگە جاراۋىنا دەم بەردى.

جاۋ شيڭۋەيدىڭ قيىنشىلىق قىسپاعىندا قالعانىنان حابار تاپقاننان كەيىن، ۋ - چۋاڭيۋان ىزدەپ كەلەدى. ۇجىمنىڭ تاجىريبەحاناسىندا ۋ - چۋاڭيۋان كاسىپ سالاسى سەلبەستىك ءبولىمىنىڭ جاۋاپتىسى ۋاڭ شينفىڭ ۇلگى قۇلتەمىردىڭ اۋىر جۇك ارقالاپ ورنىقتى جۇرگەنىن كورىپ، ەرىكسىزدەن: ”ورنىقتىلىعى وتە جاقسى، زات اينالىمى قامباسىندا، زاۆود سەحتارىندا ءوز ونەرىن كورسەتە الادى ەكەن“ دەپ القادى.

جاۋ شيڭۋي بۇعان سەنىڭكىرەمەي: ”ەگەر ءونىم مولشەرىن جۇزەگە اسىرا الماساق، قانشا جاقسى ىستەسەك تە بوسقا ساندالامىز عوي“ دەدى.

”تەحنيكا مىقتى بولسا بولعانى، قالعاندارىن بىزگە تاپسىرىڭىزدار“. ۋاڭ شينفىڭ جىگەرلەنە: ”ءبىز قارجىلاي قولداۋ كورسەتۋمەن بىرگە، سىزدەردىڭ بازار سۇرانىسىمەن اناعۇرلىم ويداعىداي ۇشتاسۋلارىڭىزعا دا كومەكتەسەمىز“ دەدى.

بيىل 5 - ايدا ديڭ حان ۇجىمى، ۋ - چۋاڭيۋان كوپتەگەن ورىنمەن كەلىسىمگە قول قويىپ، ۋچاڭ رايونىندا جيڭچۋ قۇلتەمىر سەرىكتەستىگىن قارجى قوسىپ قۇرىپ، جاۋ شيڭۋەي باس ديرەكتور بولدى.

الدىڭعى مەزگىلدەگى تەحنيكالىق نەگىزگە، ونىڭ ۇستىنە ۋ - چۋاڭيۋان سياقتى ورىنداردىڭ دەر كەزىندە قارجى قوسۋىنا سۇيەنگەن سەرىكتەستىك كوپتەگەن سالاداعى كاسىپتىك دارىندىلاردى قابىلداپ، زەرتتەۋ - اشۋ قۋاتى ءتىپتى دە نىعايدى. ۋ - چۋاڭيۋاننىڭ سايكەسۋىندە، سەرىكتەستىك حۋبەي مادەنيەت - ساياحات توبىمەن ساۋدا سەلبەستىك كەلىسىمىنە قول قويدى. ”ەكى جاق مادەنيەت - ساياحات قولدانىسىن تياناقتاندىرۋ، قولدانۋ جونىندە سەلبەستىك ورىستەتتى“. جاۋ شيڭۋي بىلاي دەدى: ”ءبىزدىڭ ادام ءتارىزدى قۇلتەمىر ونىمدەرىمىز قاجەتكە قاراي وندىرىلەدى، قازىر ساتىلۋ مولشەرى وتە جاقسى، مەجەمەن جىل سوڭىندا ءونىم مولشەرى ونان ارى جوعارىلايدى“.

قازىر جيڭچۋ قۇلتەمىر سەرىكتەستىگى وزىندىك ەرەكشەلىككە يە 4 ءتۇرلى ”جيڭچۋ اۋلەتى“ ادام ءتارىزدى قۇلتەمىرىن شىعاردى، بۇلار وقۋ - اعارتۋ، ونەركاسىپ، ساۋدا، مادەنيەت، ساياحات سياقتى تۇرلىشە سالالارعا ۇيلەسەدى.

”ءبىزدىڭ ارمانىمىز كۇندەردىڭ بىرىندە ادام ءتارىزدى قۇلتەمىردى ءۇي ەلەكتر جابدىقتارى سياقتى سان مىڭداعان وتباسىلارىنا جەتكىزىپ، بۇقارانىڭ تۇرمىسىنا قىزمەت ەتتىرۋ“. جاۋ شيڭۋي قۇلتەمىر ەندى عانا ازىرلەگەن ءبىر ستاكان كوفەنى قولىنا الدى، سوزىندە بولاشاققا دەگەن ارمان - تىلەك جاتىر.